Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Για το Euro 2016,πηγαίνετε στη σελίδα Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2016
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ΟΥΕΦΑ
Διεθνής Ομοσπονδία ΟΥΕΦΑ (Ευρώπη)
Ίδρυση 1960
Αριθμός ομάδων 53 (προκριματικά)
16 (τελικά)
Τρέχων κάτοχος Flag of Spain.svg Ισπανία (3ος τίτλος)
Περισ. κατακτήσεις Flag of Spain.svg Ισπανία
Flag of Germany.svg Γερμανία
(3 τίτλοι κάθε μία)
Ιστοσελίδα Επίσημη ιστοσελίδα
Soccerball current event.svg Προκριματικά 2016

To Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου (αγγλικά: UEFA European Championship, γνωστό ως EURO) είναι η κυριότερη Ευρωπαϊκή διοργάνωση ποδοσφαίρου εθνικών ομάδων και διοργανώνεται από την ΟΥΕΦΑ. Διεξάγεται κάθε τέσσερα χρόνια από το 1960. Από το 1984 και επίσημα από το 1991 διεξάγεται και ευρωπαϊκό πρωτάθλημα γυναικών.

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιδέα για τη δημιουργία ένος ευρωπαϊκού πρωταθλήματος εθνικών ομάδων υπήρχε από το 1927 και ανήκε στο Γάλλο Ανρί Ντελονέ, παλιό ποδοσφαιριστή και διαιτητή που τότε ήταν αναπληρωτής πρόεδρος της ΦΙΦΑ. Όμως, οι συνθήκες δεν ήταν ώριμες.

Μόλις τον Ιούνιο του 1957, όταν πλέον είχαν ξεκινήσει αντίστοιχες διοργανώσεις σε άλλες ηπείρους: το Κόπα Αμέρικα στη Νότ. Αμερική, το Κόπα Άφρικα στην Αφρική και το Κύπελλο Εθνών στην Ασία, αποφάσισαν και τα κράτη μέλη της ΟΥΕΦΑ να διοργανώσουν ένα ευρωπαϊκό πρωτάθλημα. Από τα 31 μέλη της ΟΥΕΦΑ μόνο 14 ψήφισαν την πρόταση, που συνάντησε μεγάλη αντίδραση από τις τέσσερις βρετανικές ομοσπονδίες. Τελικά, αποφασίστηκε η πραγματοποίηση του θεσμού ανά τετραετία με την ονομασία Κύπελλο Εθνών "Ανρί Ντελονέ", προς τιμήν του εμπνευστή του, ο οποίος είχε πλέον πεθάνει από το 1955, αφού στο μεταξύ είχε διατελέσει γενικός γραμματέας της ΟΥΕΦΑ ως το 1954.

Στην πρώτη διοργάνωση δήλωσαν συμμετοχή μόνο 17 χώρες, με απούσες τις πιο δυνατές ομάδες της Ευρώπης. Δεν δήλωσαν συμμετοχή: οι τέσσερις βρετανικές ομοσπονδίες (Αγγλία, Σκοτία, Ουαλία, Βόρεια Ιρλανδία), η παγκόσμια πρωταθλήτρια του 1954 Δυτική Γερμανία, η φιναλίστ του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1958 Σουηδία, η Ιταλία και η Ολλανδία. Η τελική φάση έγινε στη Γαλλία τον Ιούλιο του 1960 και πρώτη νικήτρια ήταν η Σοβιετική Ένωση.

Η επιτυχία της διοργάνωσης και η απήχηση που είχε στους φιλάθλους είχαν ως αποτέλεσμα στο δεύτερο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα να συμμετάσχουν όλες οι χώρες μέλη της ΟΥΕΦΑ.

Σύστημα διεξαγωγής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις πρώτες δύο διοργανώσεις (1960, 1964) οι ομάδες έπειτα από κλήρωση αγωνίζοταν σε διπλούς αγώνες νοκ-άουτ μέχρι τα ημιτελικά. Ακολουθούσε η τελική φάση στην έδρα μιας από τις τέσσερις χώρες, που περιλάμβανε τους δυο ημιτελικούς, το μεγάλο τελικό και τον αγώνα για την τρίτη θέση.

Από την τρίτη διοργάνωση (1968) κι έπειτα η προκριματική φαση διεξάγεται σε ομίλους. Ως το 1976 οι όμιλοι ήταν οκτώ. Οι πρώτοι των ομίλων αγωνίζονταν στα προημιτελικά σε διπλούς αγώνες νοκ-άουτ και μόνο τέσσερις ομάδες έπαιζαν στην τελική φάση που διεξαγόταν στην έδρα μιας από τις τέσσερις χώρες.

Από το 1980 οι ομάδες της τελικής φάσης έγιναν οκτώ, που προκρίνονταν από επτά προκριματικούς ομίλους, ενώ η διοργανώτρια χώρα συμμετείχε απευθείας στην τελική φάση. Οι οκτώ ομάδες αγωνίζονταν σε δυο ομίλους. Το 1980 οι πρώτοι των ομίλων έπαιξαν στον τελικό και οι δεύτεροι στον μικρό τελικό για την 3η θέση. Από το 1984 ως το 1992 οι δύο πρώτοι των ομίλων έπαιζαν στους ημιτελικούς ενώ καταργήθηκε ο αγώνας της 3ης θέσης ως άνευ σημασίας.

Από το 1996 οι ομάδες της τελικής φάσης έγιναν δεκαέξι, που προκρίνονται από προκριματικούς ομίλους, ενώ η διοργανώτρια χώρα συμμετέχει απευθείας στην τελική φάση. Το 2000 (Βέλγιο / Ολλανδία) και το 2008 (Αυστρία / Ελβετία) η τελική φάση ανατέθηκε σε δύο χώρες. Οι 16 ομάδες της τελικής φάσης αγωνίζονται σε τέσσερις ομίλους. Στη συνέχεια οι δυο πρώτες κάθε ομίλου αγωνίζονται στα προημιτελικά σε αγώνες νοκ άουτ ως τον τελικό.

Ομάδες τελικής φάσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1960 - 1976: 4
  • 1980 - 1992: 8
  • 1996 - 2012: 16
  • 2016: 24

Στατιστικά χωρών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι τελικοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Διοργανώτρια Τελικός Αγώνας για την 3η θέση Αριθμός των Ομάδων
Πρωταθλήτρια Αποτέλεσμα Φιναλίστ Τρίτη θέση Αποτέλεσμα Τέταρτη θέση
1960
πληροφ.
Flag of France.svg
Γαλλία
Flag of the Soviet Union.svg
Σοβιετική Ένωση
2–1
(παρ)
Flag of SFR Yugoslavia.svg
Γιουγκοσλαβία
Flag of Czechoslovakia.svg
Τσεχοσλοβακία
2–0 Flag of France.svg
Γαλλία
4
1964
πληροφ.
Flag of Spain (1945 - 1977).svg
Ισπανία
Flag of Spain (1945 - 1977).svg
Ισπανία
2–1 Flag of the Soviet Union.svg
Σοβιετική Ένωση
Flag of Hungary.svg
Ουγγαρία
3–1
(παρ)
Flag of Denmark.svg
Δανία
4
1968
πληροφ.
Flag of Italy.svg
Ιταλία
Flag of Italy.svg
Ιταλία
1–1 (παρ)
2–0 (επ)
Flag of SFR Yugoslavia.svg
Γιουγκοσλαβία
Flag of England.svg
Αγγλία
2–0 Flag of the Soviet Union.svg
Σοβιετική Ένωση
4
1972
πληροφ.
Flag of Belgium (civil).svg
Βέλγιο
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
3–0 Flag of the Soviet Union.svg
Σοβιετική Ένωση
Flag of Belgium (civil).svg
Βέλγιο
2–1 Flag of Hungary.svg
Ουγγαρία
4
1976
πληροφ.
Flag of SFR Yugoslavia.svg
Γιουγκοσλαβία
Flag of Czechoslovakia.svg
Τσεχοσλοβακία
2–2
(5–3 π)
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
Flag of the Netherlands.svg
Ολλανδία
3–2
(παρ)
Flag of SFR Yugoslavia.svg
Γιουγκοσλαβία
4
1980
πληροφ.
Flag of Italy.svg
Ιταλία
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
2–1 Flag of Belgium (civil).svg
Βέλγιο
Flag of Czechoslovakia.svg
Τσεχοσλοβακία
1–1
(9–8 π)
Flag of Italy.svg
Ιταλία
8
1984
πληροφ.
Flag of France.svg
Γαλλία
Flag of France.svg
Γαλλία
2–0 Flag of France.svg
Ισπανία
Η Δανία και η Πορτογαλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση.[1] 8
1988
πληροφ.
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
Flag of the Netherlands.svg
Ολλανδία
2–0 Flag of the Soviet Union.svg
Σοβιετική Ένωση
Η Ιταλία και η Δυτική Γερμανία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 8
1992
πληροφ.
Flag of Sweden.svg
Σουηδία
Flag of Denmark.svg
Δανία
2–0 Flag of Germany.svg
Γερμανία
Η Ολλανδία και η Σουηδία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 8
1996
πληροφ.
Flag of England.svg
Αγγλία
Flag of Germany.svg
Γερμανία
2–1
(παρ, χ.γ.)
Flag of the Czech Republic.svg
Τσεχία
Η Αγγλία και η Γαλλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2000
πληροφ.
Flag of Belgium (civil).svg Flag of the Netherlands.svg
Βέλγ. / Ολλαν.
Flag of France.svg
Γαλλία
2–1
(παρ, χ.γ.)
Flag of Italy.svg
Ιταλία
Η Ολλανδία και η Πορτογαλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2004
πληροφ.
Flag of Portugal.svg
Πορτογαλία
Flag of Greece.svg
Ελλάδα
1–0 Flag of Portugal.svg
Πορτογαλία
Η Τσεχία και η Ολλανδία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2008
πληροφ.
Flag of Austria.svg Flag of Switzerland.svg
Αυστρ. / Ελβετ.
Flag of Spain.svg
Ισπανία
1–0 Flag of Germany.svg
Γερμανία
Η Ρωσία και η Τουρκία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2012
πληροφ.
Flag of Poland.svg Flag of Ukraine.svg
Πολων. / Ουκρ.
Flag of Spain.svg
Ισπανία
4–0 Flag of Italy.svg
Ιταλία
Η Γερμανία και η Πορτογαλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2016
πληροφ.
Flag of France.svg
Γαλλία
24

Σημείωση

[1] Το 1984 καταργήθηκε ο αγώνας για την 3η θέση.

Πρωταθλήτριες χώρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τρόπαιο σε μορφή svg
Χώρα Τίτλοι Έτη
Flag of .svg Γερμανία*
3
1972, 1980, 1996
Flag of .svg Ισπανία
3
1964, 2008, 2012
Flag of .svg Γαλλία
2
1984, 2000
Flag of .svg Σοβ. Ένωση
1
1960
Flag of .svg Ιταλία
1
1968
Flag of .svg Τσεχοσλοβακία
1
1976
Flag of .svg Ολλανδία
1
1988
Flag of .svg Δανία
1
1992
Flag of .svg Ελλάδα
1
2004

* Το 1972 και το 1980 ως Δυτική Γερμανία.

Στατιστικά παικτών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτοι σκόρερ (σε τελικές φάσεις)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θέση Παίκτης Συμμετοχές Γκολ
1 Flag of France.svg Μισέλ Πλατινί 5 (1984) 9
2 Flag of England.svg Άλαν Σίρερ 9 (1992, 1996, 2000) 7
3 Flag of the Netherlands.svg Ρουντ Φαν Νίστελροϊ 8 (2004, 2008) 6
Flag of the Netherlands.svg Πάτρικ Κλάιφερτ 9 (1996, 2000), 2004) 6
Flag of Sweden.svg Ζλάταν Ιμπραΐμοβιτς 10 (2004, 2008, 2012) 6
Flag of France.svg Τιερί Ανρί 12 (2000, 2004, 2008) 6
Flag of Portugal.svg Νούνο Γκόμες 14 (2000, 2004, 2008) 6
Flag of Portugal.svg Κριστιάνο Ρονάλντο 14 (2004, 2008, 2012) 6

Πρώτοι σκόρερ ανά τουρνουά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Παίκτης Γκολ
1960 Flag of SFR Yugoslavia.svg Μίλαν Γκάλιτς

Flag of SFR Yugoslavia.svg Ντράζεν Γιέρκοβιτς
Flag of France.svg Φρανσουά Οΐτ
Flag of the Soviet Union.svg Βαλεντίν Ιβανόφ
Flag of the Soviet Union.svg Βίκτορ Πονεντέλνικ

2
1964 Flag of Hungary.svg Φέρεντς Μπένε

Flag of Hungary.svg Ντέστσο Νόβακ
Flag of Spain.svg Χεσούς Μαρία Περέδα

2
1968 Flag of SFR Yugoslavia.svg Ντράγκαν Τζάιτς 2
1972 Flag of Germany.svg Γκερντ Μύλερ 4
1976 Flag of Germany.svg Ντίτερ Μύλερ 4
1980 Flag of Germany.svg Κλάους Άλοφς 3
1984 Flag of France.svg Μισέλ Πλατινί 9
1988 Flag of the Netherlands.svg Μάρκο φαν Μπάστεν 5
1992 Flag of the Netherlands.svg Ντένις Μπέρκαμπ

Flag of Sweden.svg Τόμας Μπρολίν
Flag of Denmark.svg Χένρικ Λάρσεν
Flag of Germany.svg Καρλ Χάιντς Ρίντλε

3
1996 Flag of England.svg Άλαν Σίρερ 5
2000 Flag of the Netherlands.svg Πάτρικ Κλάιφερτ

Flag of Serbia.svg Σάβο Μιλόσεβιτς

5
2004 Flag of the Czech Republic.svg Μίλαν Μπάρος 5
2008 Flag of Spain.svg Νταβίδ Βίγια 4
2012 Flag of Germany.svg Μάριο Γκόμεζ

Flag of Spain.svg Φερνάντο Τόρρες
Flag of Italy.svg Μάριο Μπαλοτέλι
Flag of Croatia.svg Μάριο Μάντζουκιτς
Flag of Portugal.svgΚριστιάνο Ρονάλντο
Flag of Russia.svg Αλάν Τζαγκόεφ

3

Πολυτιμότεροι παίκτες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διάκριση απονέμεται από το 1980.

Έτος Παίκτης
1980 Flag of Germany.svg Καρλ-Χάιντς Ρουμενίγκε
1984 Flag of France.svg Μισέλ Πλατινί
1988 Flag of the Netherlands.svg Μάρκο φαν Μπάστεν
1992 Flag of Denmark.svg Πέτερ Σμάιχελ
1996 Flag of Germany.svg Ματίας Ζάμμερ
2000 Flag of France.svg Ζινεντίν Ζιντάν
2004 Flag of Greece.svg Θοδωρής Ζαγοράκης
2008 Flag of Spain.svg Τσάβι Ερνάντεθ
2012 Flag of Spain.svg Αντρές Ινιέστα

Περισσότερα τουρνουά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τουρνουά Παίκτης Χρονιές
4 Flag of Germany.svg Λόταρ Ματέους 1980, 1984, 1988, 2000
Flag of the Netherlands.svg Αρόν Γουίντερ 1988, 1992, 1996, 2000
Flag of Denmark.svg Πέτερ Σμάιχελ 1988, 1992, 1996, 2000
Flag of Italy.svg Αλεσάντρο Ντελ Πιέρο 1996, 2000, 2004, 2008
Flag of France.svg Λίλιαν υιράμ 1996, 2000, 2004, 2008
Flag of the Netherlands.svg Έντβιν φαν ντερ Σαρ 1996, 2000, 2004, 2008
Flag of Spain.svg Ίκερ Κασίγιας 2000, 2004, 2008, 2012
Flag of Sweden.svg Όλοφ Μέλμπεργκ 2000, 2004, 2008, 2012

Περισσότερες συμμετοχές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο τερματοφύλακας Έντβιν φαν ντερ Σαρ
Αγώνες Παίκτης
16 Flag of the Netherlands.svg Έντβιν φαν ντερ Σαρ
Flag of France.svg Λίλιαν Τυράμ
14 Flag of Spain.svg Ίκερ Κασίγιας
Flag of Portugal.svg Νούνο Γκόμες
Flag of Portugal.svg Λουίς Φίγκο
Flag of Germany.svg Φίλιπ Λαμ
Flag of the Czech Republic.svg Κάρελ Πομπόρσκι
Flag of Portugal.svg Κριστιάνο Ρονάλντο
Flag of France.svg Ζινεντίν Ζιντάν

Πρωταθλητές προπονητές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Προπονητής Χώρα
1960 Flag of the Soviet Union.svg Γαβριήλ Καχάλιν Flag of the Soviet Union.svg ΕΣΣΔ
1964 Flag of Spain.svg Χοσέ Βιλαλόνγκα Flag of Spain.svg Ισπανία
1968 Flag of Italy.svg Φερούτσιο Βαλκαρέτζι Flag of Italy.svg Ιταλία
1972 Flag of Germany.svg Χέλμουτ Σον Flag of Germany.svg Δυτική Γερμανία
1976 Flag of Czechoslovakia.svg Βάτσλαβ Γιέζεκ Flag of Czechoslovakia.svg Τσεχοσλοβακία
1980 Flag of Germany.svg Γιαπ Ντέργουολ Flag of Germany.svg Δυτική Γερμανία
1984 Flag of France.svg Μισέλ Χιντάλγκο Flag of France.svg Γαλλία
1988 Flag of the Netherlands.svg Ρίνους Μίτσελς Flag of the Netherlands.svg Ολλανδία
1992 Flag of Denmark.svg Ρίτσαρντ Μόλερ Νίλσεν Flag of Denmark.svg Δανία
1996 Flag of Germany.svg Μπέρτι Βογκτς Flag of Germany.svg Γερμανία
2000 Flag of France.svg Ροζέρ Λεμέρ Flag of France.svg Γαλλία
2004 Flag of Germany.svg Ότο Ρεχάγκελ Flag of Greece.svg Ελλάδα
2008 Flag of Spain.svg Λουίς Αραγονές Flag of Spain.svg Ισπανία
2012 Flag of Spain.svg Βιθέντε ντελ Μπόσκε Flag of Spain.svg Ισπανία

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Η Βίβλος των Euro", ET Sports, τεύχος 38 (12/5/2008)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]