λήμμα ημιπροστατευμένο

Πανδημία COVID-19

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Πανδημία κορονοϊού 2019–20)
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Αυτό το λήμμα αφορά την τρέχουσα πανδημία. Για την ασθένεια, δείτε: COVID-19. Για τον υπεύθυνο ιό, δείτε: SARS-CoV-2.
Πανδημία κορονοϊού 2019–20
COVID-19 Outbreak World Map Total Deaths per Capita.svg
Χάρτης των κατά κεφαλήν θανάτων (ως τις 9 Μαΐου 2020):
  100+ θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους
  18–100 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους
  3.3–18 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους
  0.6–3.3 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους
  0.1–0.6 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους
  <0.1 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους
  Κανένας θάνατος ή δεν υπάρχουν δεδομένα
(από πάνω προς τα κάτω, από αριστερά προς τα δεξιά)
Coronavirus patients at the Imam Khomeini Hospital in Tehran, Iran -- بخش ویژه بیماران کرونا در بیمارستان امام خمینی تهران -- March 1, 2020.jpg
2020 coronavirus task force.jpg 蔡總統視導33化學兵群 02.jpg
Emergenza coronavirus (49501382461).jpg Dried pasta shelves empty in an Australian supermarket.jpg
ΑσθένειαCOVID-19
Στέλεχος ιούSARS-CoV-2
TοποθεσίαΠαγκοσμίως (λίστα των τοποθεσιών)
Πρώτο κρούσμαΟυχάν, Χουπέι, Κίνα[1]
30°37′11″N 114°15′28″E / 30.61972°N 114.25778°E / 30.61972; 114.25778
Ημερομηνία1 Δεκεμβρίου 2019 – σήμερα[2][3][4] ()
Κρούσματα
Επιβεβαιωμένα158.488.000+[5]
Αναρρώσεις132.632.000+[5]
Θάνατοι
3.301.400+[5]
Περιοχές
225[6]

Η πανδημία της νόσου του κορονοϊού 2019 (COVID-19) είναι μια τρέχουσα πανδημία που προκλήθηκε από τον κορονοϊό SARS-CoV-2 και αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στην πόλη Ουχάν, πρωτεύουσα της επαρχίας Χουπέι της Κίνας, τον Δεκέμβριο του 2019.[7] Ως και σήμερα έχουν επιβεβαιωθεί πάνω από 113 εκατομμύρια κρούσματα σε 215 χώρες και περιοχές, είχαν σημειωθεί περισσότεροι από 2.51 εκατομμύρια θάνατοι που οφείλονται στη νόσο και είχαν ανακάμψει περισσότεροι από 89 εκατομμύρια άνθρωποι.[8]

Ο ιός μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων μέσω των σταγονιδίων που παράγονται όταν οι άνθρωποι φτερνίζονται ή βήχουν. [7][9] Ο χρόνος μεταξύ της έκθεσης και της εμφάνισης συμπτωμάτων είναι συνήθως από 2 έως 14 ημέρες.[9][10] Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δυσκολίες στην αναπνοή,[9][10] ενώ επιστημονικές έρευνες υποστηρίζουν ότι πιθανή απώλεια γεύσης και όσφρησης αποτελούν συμπληρωματικές ενδείξεις μόλυνσης από τον ιό.[11][12][13] Οι επιπλοκές μπορούν να περιλαμβάνουν πνευμονία και σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας.

Μέχρι αυτή την στιγμή έχουν αναπτυχθεί και αδειοδοτηθεί τουλάχιστον 10 διαφορετικά εμβόλια, από κάποια επίσημη ρυθμιστική αρχή. Περισσότερα αναμένεται να αδειοδοτηθούν σύντομα. Οι εμβολιασμοί ξεκίνησαν στα τέλη 2020 και έχουν γίνει έως και σήμερα περισσότεροι από 218 εκατομμύρια, ενώ ο ρυθμός εμβολιασμού είναι λίγο πάνω από τα έξι εκατομμύρια ημερησίως[14].

Στις 2 Δεκεμβρίου 2020, η αρμόδια επιτροπή MHRA στο Ηνωμένο Βασίλειο χορήγησε την πρώτη άδεια εμβολίου[15] έναντι του COVID-19, εγκρίνοντας τη σχετική αίτηση των εταιρειών Pfizer & BioNTech. Την Τρίτη 8-12-2020, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η 90χρονη Μάργκαρετ Κίναν έγινε το πρώτο άτομο στον κόσμο, που επίσημα εμβολιάστηκε με εγκεκριμένο εμβόλιο κατά του COVID-19.[16] Στις 10 Δεκεμβρίου 2020, το ίδιο εμβόλιο (Pfizer & BioNTech) εγκρίθηκε για χρήση και στον Καναδά.[17]

Μέχρι στιγμής, η υποστήριξη ανθρώπων που έχουν νοσήσει αποσκοπεί στην πρόωρη διαχείριση των συμπτωμάτων και της υποστηρικτικής θεραπείας.[18][9]

Οι επαγγελματίες δημόσιας υγείας τονίζουν τη σημασία των βασικών πρακτικών υγιεινής στην πρόληψη της μόλυνσης και εξέδωσαν προτεινόμενες κατευθυντήριες οδηγίες συμπεριφοράς για άτομα που είναι ύποπτα ότι έχουν τον ιό.[19] Το πλύσιμο των χεριών, η διατήρηση της απόστασης άνω των 2 μέτρων από ανθρώπους που βήχουν και η αποφυγή επαφής με το πρόσωπο συνιστώνται για την πρόληψη της νόσου. Οποιοσδήποτε είναι ύποπτος για τη μεταφορά του ιού, συνιστάται να παρακολουθεί την υγεία του για δύο εβδομάδες, να φοράει χειρουργική μάσκα και να ζητά ιατρική συμβουλή, καλώντας έναν γιατρό πριν επισκεφτεί μια κλινική.

Η περίοδος επώασης (χρόνος από την έκθεση έως την έναρξη των συμπτωμάτων) κυμαίνεται από 2 έως 14 ημέρες,[20] αλλά μπορεί να είναι μεταδοτική κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και μετά την αποκατάσταση.[21] Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δυσκολίες στην αναπνοή. Ως τις 7 Απριλίου η εκτίμηση του ποσοστού θνησιμότητας ήταν το 1% των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων, υψηλότερο μεταξύ εκείνων που απαιτούν εισαγωγή στο νοσοκομείο.[22] Ως τις αρχές Απριλίου του 2020, δεν υπάρχει εμβόλιο και καμία ειδική θεραπεία.[23] Εξετάζονται αρκετές προσεγγίσεις εμβολίων και αντι-ιικών.[24][25][26][27][28] Σχολεία και πανεπιστήμια έχουν κλείσει σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο σε τουλάχιστον 188 χώρες, επηρεάζοντας πάνω από 1.5 δισεκατομμύρια μαθητές και φοιτητές.[29]

Η πανδημία έχει κηρυχθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) ως «Έκτακτη Ανάγκη Δημόσιας Υγείας Διεθνούς Ενδιαφέροντος» (PHEIC), με βάση τις πιθανές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει ο ιός εάν εξαπλωθεί σε χώρες με ασθενέστερα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Αυτή η κήρυξη ήταν η έκτη φορά μετά από την πανδημία του H1N1 το 2009.[30]

Σε κοινωνικό επίπεδο, έντονη ξενοφοβία και ρατσισμός κατά ανθρώπων κινεζικής και ανατολικής ασιατικής καταγωγής έχουν σημειωθεί λόγω της επιδημίας, τροφοδοτώντας τον φόβο και την εχθρότητα σε διάφορες χώρες.[31][32][33][34] Παραπληροφόρηση που διαδόθηκε κυρίως στο διαδίκτυο σχετικά με τον κορονοϊό, οδήγησε την ΠΟΥ να κηρύξει «πληροφοριοδημία» (αγγλικά: infodemic) στις 2 Φεβρουαρίου. Αντίστοιχα, πολλαπλές θεωρίες συνωμοσίας διαδόθηκαν μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου 2020,[35][36] με αποτέλεσμα κυβερνήσεις ανά τον κόσμο να λάβουν προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπισή τους.[37][38]

Επιδημιολογία

Ως την 1 Απριλίου, περισσότερα από 882.000 κρούσματα έχουν επιβεβαιωθεί σε όλο τον κόσμο. Θεωρείται ότι υπάρχει μια ελλιπής αναφορά των κρουσμάτων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις με ηπιότερα συμπτώματα.[39][40]

Εξάπλωση 2019–20 COVID-19 κατά χώρα και περιοχή[41]
Χώρα ή περιοχή[α] Κρούσματα Θάνατοι Αναρ.[β] Θαν./εκ. Παρ.
235 2.416.135 165.939 632.983
Flag of the United States.svg Ηνωμένες Πολιτείες[γ] 33.665.482 607.476 1.852 [42]
Flag of India.svg Ινδία 29,977,861 389,302 28,926,038 294 [43]
Flag of Brazil.svg Βραζιλία 18.054.653 504.717 16.388.847 2.402 [44][45]
Flag of Russia.svg Ρωσία[δ] 5.368.513 130.895 4.902.110 892 [46]
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο[ε] 4.667.870 128.027 1.955 [47]
Flag of France.svg Γαλλία[ζ] 5.760.002 110.858 1.671 [48][49]
Flag of Turkey.svg Τουρκία 5.387.545 49.358 5.248.862 590 [50]
Flag of Spain.svg Ισπανία 3.768.691 80.719 1.727 [51]
Flag of Italy.svg Ιταλία 4.254.294 127.322 4.054.008 2.111 [52]
Flag of Mexico.svg Μεξικό 2.482.784 231.505 1.977.071 1.855 [53]
Flag of South Africa.svg Νότια Αφρική 1.861.065 59.258 1.671.391 994 [54][55]
Flag of Peru (state).svg Περού 2.033.606 190.905 1.991.807 6.497 [56][57]
Flag of Iran.svg Ιράν 3.117.336 83.217 2.771.705 1.041 [58]
Flag of Germany.svg Γερμανία 3.741.685 90.953 3.600.881 1.094 [59][60]
Flag of Belgium.svg Βέλγιο 1.080.035 25.144 2.200 [61][62]
Flag of Chile.svg Χιλή 1.528.409 31.746 1.462.966 1.758 [63]
Flag of Canada.svg Καναδάς 1.410.214 26.142 1.373.900 690 [64][65]
Flag of the Netherlands.svg Ολλανδία[η] 1.678.983 17.726 1.046 [66][67]
Flag of Switzerland.svg Ελβετία 702.124 10.329 317.600 1.220 [68][69]
Flag of Portugal.svg Πορτογαλία 868.323 17.077 822.234 1.659 [70][71]
Flag of Ireland.svg Ιρλανδία 267.949 4.979 1.046 [72]
Flag of Austria.svg Αυστρία 649.845 10.686 636.740 1.213 [73]
Flag of Sweden.svg Σουηδία 1.088.518 14.616 1.408 [74]
Flag of Israel.svg Ισραήλ 840.032 6.428 832.923 707 [75]
Flag of Japan.svg Ιαπωνία 787.650 14.496 754.334 115 [76]
Flag of South Korea.svg Νότια Κορέα 152.545 2.007 144.379 39 [77][78]
Flag of Ecuador.svg Ισημερινός 449.107 21.367 415.508 1.285 [79][80]
Flag of Poland.svg Πολωνία 2.879.192 74.893 2.650.839 1.951 [81]
Flag of Saudi Arabia.svg Σαουδική Αραβία 476.882 7.703 458.048 233 [82]
Flag of Romania.svg Ρουμανία 1.080.389 32.626 1.045.303 1.666 [83]
Flag of Pakistan.svg Πακιστάν 950.768 22.073 895.690 102 [84]
Flag of Singapore.svg Σιγκαπούρη 62.448 35 62.098 6 [85]
Flag of Denmark.svg Δανία[θ] 292.179 2.531 285.891 443 [86][87]
Flag of Norway.svg Νορβηγία 129.944 792 88.952 147 [88]
Flag of the Czech Republic.svg Τσεχία 1.666.325 30.289 1.633.550 2.830 [89]
Flag of the United Arab Emirates.svg Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 618.148 1.771 597.008 188 [90]
Flag of Indonesia.svg Ινδονησία 2,033,421 55,594 1,817,303 205 [91]
Flag of the People's Republic of China.svg Κίνα 91.653 4.636 86.503 3 [92]
Flag of Australia.svg Αυστραλία 30.378 910 37 [93]
Flag of the Philippines.svg Φιλιππίνες 1.372.232 23.928 1.298.442 237 [94][95]
Flag of Serbia.svg Σερβία 716.016 7.013 999 [96]
Flag of Ukraine.svg Ουκρανία 2.230.977 52.123 2.155.261 1.225 [97][98]
Flag of Qatar.svg Κατάρ 221.273 586 218.787 222 [99]
Flag of Malaysia.svg Μαλαισία 711.006 4.637 645.553 147 [100]
Flag of Belarus.svg Λευκορωσία 412.353 3.072 405.045 329 [101]
Flag of the Dominican Republic.svg Δομινικανή Δημοκρατία 318.368 3.769 260.533 362 [102]
Flag of Panama.svg Παναμάς 395.449 6.483 378.109 1.582 [103]
Flag of Colombia.svg Κολομβία 3.997.021 101.302 3.714.962 2.065 [104]
Flag of Finland.svg Φινλανδία[ι] 94.596 969 31.000 176 [105][106]
Flag of Luxembourg.svg Λουξεμβούργο 70.547 818 69.461 1.306 [107]
Flag of Egypt.svg Αίγυπτος[κ] 278.295 15.935 206.852 168 [108]
Flag of Morocco.svg Μαρόκο 527.174 9.247 514.279 257 [109]
Flag of Bangladesh.svg Μπανγκλαντές 866.877 13.787 791.553 83 [110][111]
Flag of Argentina.svg Αργεντινή 4.298.719 90.281 3.928.326 2.009 [112]
Flag of Thailand.svg Ταϊλάνδη 228.539 1.744 189.777 26 [113][114]
Flag of Algeria.svg Αλγερία 136.294 3.641 94.822 88 [115]
Flag of Moldova.svg Μολδαβία 256.324 6.178 249.312 2.422 [116]
Flag of Greece.svg Ελλάδα 418.943 12.575 data-sort-value="−1" 1.169 [117]
Flag of Kuwait.svg Κουβέιτ 342.929 1.888 322.897 410 [118]
Flag of Hungary.svg Ουγγαρία 807.684 29.963 735.937 3.067 [119]
Flag of Bahrain.svg Μπαχρέιν 263.689 1.326 256.063 888 [120]
Flag of Croatia.svg Κροατία 359.302 8.190 350.595 1.995 [121]
Flag of Iceland.svg Ισλανδία 6.630 30 6.585 84 [122]
Flag of Kazakhstan.svg Καζακστάν 410.523 4.249 386.127 232 [123][124]
Flag of Uzbekistan.svg Ουζμπεκιστάν 107.266 722 103.074 22 [125]
Flag of Iraq.svg Ιράκ 1.292.700 16.910 1.204.879 442 [126]
Flag of Estonia.svg Εσθονία 130.880 1.269 126.910 958 [127][128]
Flag of Oman.svg Ομάν 737.830 2.639 703.940 546 [129]
Flag of Azerbaijan.svg Αζερμπαϊτζάν 335.625 4.965 329.794 490 [130]
Flag of Armenia.svg Αρμενία 224.430 4.503 216.230 1.537 [131]
Flag of Slovenia.svg Σλοβενία 257.116 4.417 2.137 [132][133]
Flag of Lithuania.svg Λιθουανία 278.526 4.371 266.842 1.566 [134][135]
Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Βοσνία και Ερζεγοβίνη 204.910 9.651 180.862 2.752 [136]
Flag of Puerto Rico.svg Πουέρτο Ρίκο 122.824 2.543 796 [137][138]
Flag of North Macedonia.svg Βόρεια Μακεδονία 155.627 5.477 149.877 2.639 [139]
Flag of Slovakia.svg Σλοβακία 391.420 12.502 2.316 [140]
Flag of New Zealand.svg Νέα Ζηλανδία 2.362 26 2.314 5 [141][142]
Flag of Ghana.svg Γκάνα 95.236 794 93.141 30 [143]
Flag of Cuba.svg Κούβα[λ] 169.365 1.170 159.775 102 [144][145]
Flag of Afghanistan.svg Αφγανιστάν 109.532 4.452 66.102 121 [146]
Flag of Hong Kong.svg Χονγκ Κονγκ 11.899 210 11.598 28 [147]
Flag of Cameroon.svg Καμερούν 80.090 1.310 57.008 54 [148][149]
Flag of Bulgaria.svg Βουλγαρία 421.426 18.008 393.636 2.573 [150][151]
Flag of Tunisia.svg Τυνησία 387.773 14.223 339.065 1.230 [152]
Flag of Cote d'Ivoire.svg Ακτή Ελεφαντοστού 47.760 306 47.239 13 [153][154]
Flag of Djibouti.svg Τζιμπουτί 11.587 155 11.424 162 [155]
Flag of Cyprus.svg Κύπρος[μ] 73.832 374 328 [156]
Flag of Latvia.svg Λετονία 137.077 2.497 132.960 1.308 [157][158]
Flag of Andorra.svg Ανδόρρα 13.864 127 13.665 1.667 [159]
Flag of Lebanon.svg Λίβανος 543.865 7.832 528.643 1.284 [160]
Flag of Costa Rica.svg Κόστα Ρίκα 355.620 4.546 281.042 927 [161]
Flag of Niger.svg Νίγηρας 5.469 193 5.178 9 [162][163]
Flag of Nigeria.svg Νιγηρία 167.331 2.118 163.913 11 [164]
Flag of Albania.svg Αλβανία 132.496 2.455 129.941 813 [165][166]
Flag of Guinea.svg Γουινέα 23.579 168 22.579 13 [167]
Flag of Burkina Faso.svg Μπουρκίνα Φάσο 13.468 167 13.290 9 [168][169]
Flag of Bolivia.svg Βολιβία 424.478 16.243 344.609 1.470 [170]
Flag of Kosovo.svg Κοσσυφοπέδιο 107.571 2.249 104.791 1.194 [171]
Flag of Kyrgyzstan.svg Κιργιστάν 117.284 1.953 106.383 315 [172]
Flag of Uruguay.svg Ουρουγουάη[ν] 358.461 5.350 329.662 1.548 [173][174]
Flag of Honduras.svg Ονδούρα 255.117 6.818 91.943 736 [175][176]
Flag of San Marino.svg Άγιος Μαρίνος 5.090 90 4.998 2.695 [177]
Flag of Palestine.svg Παλαιστίνη 313.015 3.555 306.532 680 [178]
Flag of Malta.svg Μάλτα 30.595 420 30.149 903 [179]
Flag of Taiwan.svg Ταϊβάν[ξ] 14.260 599 No data 25 [181][182]
Flag of Jordan.svg Ιορδανία 739.847 9.530 721.016 914 [183]
Flag of Georgia.svg Γεωργία[ο] 360.828 5.211 346.792 1.402 [184]
Flag of Senegal.svg Σενεγάλη 42.333 1.158 40.767 73 [185]
Flag of Mauritius.svg Μαυρίκιος 1.779 18 1.331 14 [186]
Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό 38.552 891 27.969 10 [187][188]
Flag of Montenegro.svg Μαυροβούνιο 101.117 1.608 98.221 2.584 [189]
Flag of the Isle of Man.svg Νήσος του Μαν 1.598 29 1.562 338 [190]
Flag of Sri Lanka.svg Σρι Λάνκα 243.913 2.704 209.296 126 [191][192]
Flag of Guatemala.svg Γουατεμάλα 282.713 8.785 255.996 509 [193]
Flag of Kenya.svg Κένυα 180.498 3.514 123.363 73 [194]
Flag of Vietnam.svg Βιετνάμ 13.862 70 5.684 1 [195]
Flag of Venezuela.svg Βενεζουέλα 263.372 2.989 243.840 105 [196]
Flag of Jersey.svg Τζέρσεϊ 3.339 69 3.199 654 [197]
Flag of Guernsey.svg Γκέρνσεϊ 828 14 810 222 [198]
Flag of Mali.svg Μάλι 14.385 524 10.038 28 [199]
Flag of El Salvador.svg Ελ Σαλβαδόρ 77.484 2.336 71.603 364 [200]
Flag of Paraguay.svg Παραγουάη 409.467 11.849 349.337 1.740 [201]
Flag of Jamaica.svg Τζαμάικα 49.735 1.037 28.935 359 [202][203]
Flag of the Faroe Islands.svg Νήσοι Φερόες 770 1 756 19 [204][205]
Flag of Tanzania.svg Τανζανία [206][207]
Flag of Rwanda.svg Ρουάντα 32.296 392 26.712 32 [208][209]
Flag of the Republic of the Congo.svg Δημοκρατία του Κονγκό 12.404 164 8.208 31 [210][211]
Flag of Brunei.svg Μπρουνέι 252 3 243 7 [212][213]
Flag of Guam.svg Γκουάμ[π] 8.267 139 8.077 859 [42][214]
Flag of Somalia.svg Σομαλία[ρ] 14.776 773 6.985 70 [215]
Flag of Gibraltar.svg Γιβραλτάρ 4.332 94 4.216 2.836 [216]
Flag of Cambodia.svg Καμπότζη 44.711 475 39.314 30 [217][218]
Flag of Madagascar.svg Μαδαγασκάρη 42.137 903 40.450 35 [219][220]
Flag of Trinidad and Tobago.svg Τρινιντάντ και Τομπάγκο 30.982 761 22.267 556 [221][222]
Flag of Ethiopia.svg Αιθιοπία 275.502 4.292 256.787 41 [223]
Flag of Myanmar.svg Μιανμάρ 149.927 3.269 134.093 61 [224]
Flag of Gabon.svg Γκαμπόν 24.864 158 24.264 78 [225]
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg Βόρεια Κύπρος[σ] 7.817 35 7.492 112 [226]
Flag of Aruba.svg Αρούμπα 11.116 107 10.978 1.040 [227]
Flag of Monaco.svg Μονακό 2.548 33 2.474 853 [228]
Flag of Sudan.svg Σουδάν 36.347 2.737 30.062 68 [229]
Flag of Liberia.svg Λιβερία 3.109 99 2.169 21 [230]
Flag of Bermuda.svg Βερμούδες 2.504 33 2.461 508 [231]
Flag of Togo.svg Τόγκο 13.735 128 13.362 16 [232]
Flag of Liechtenstein.svg Λίχτενσταϊν 3.030 59 2.957 1.556 [233]
Flag of Equatorial Guinea.svg Ισημερινή Γουινέα 8.708 120 8.489 95 [234]
Flag of Barbados.svg Μπαρμπάντος 4.041 47 3.922 164 [235]
Flag of Sint Maarten.svg Άγιος Μαρτίνος 2.585 32 2.491 862 [236]
Flag of Guyana.svg Γουιάνα 19.144 449 17.175 577 [237]
Flag of Cape Verde.svg Πράσινο Ακρωτήριο 32.039 283 31.091 518 [238]
Flag of Cayman Islands.svg Κέιμαν Νήσοι 609 2 588 34 [239]
Flag of Zambia.svg Ζάμπια 137.026 1.794 113.109 105 [240]
Flag of the Bahamas.svg Μπαχάμες 12.295 241 11.230 610 [241]
Flag of French Polynesia.svg Γαλλική Πολυνησία 18.981 142 18.658 515 [242]
Flag of Uganda.svg Ουγκάντα 74.260 752 50.085 18 [243][244]
Flag of the United States Virgin Islands.svg Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι 3.772 30 3.700 286 [245][246]
Flag of Maldives.svg Μαλδίβες 72.294 207 67.507 474 [247][248]
Flag of Libya.svg Λιβύη 191.036 3.178 176.450 476 [249]
Flag of Guinea-Bissau.svg Γουινέα-Μπισάου 3.803 69 3.548 37 [250][251]
Flag of Haiti.svg Αϊτή 17.603 388 12.702 35 [252]
Flag of Macau.svg Μακάου 53 0 51 0 [253]
Flag of Eritrea.svg Ερυθραία 5.508 21 5.016 6 [254]
Flag of Mozambique.svg Μοζαμβίκη 73.211 857 70.300 29 [255][256]
Flag of Syria.svg Συρία 25.118 1.845 21.738 100 [257]
Flag of Donetsk People's Republic.svg Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ[τ] 41.876 3.183 35.136 1.380 [259]
Flag of Benin.svg Μπενίν 8.170 104 8.000 9 [260]
Flag of Sierra Leone.svg Σιέρα Λεόνε 4.702 82 3.233 11 [261]
Flag of Chad.svg Τσαντ 4.946 174 4.768 11 [262][263]
Flag of Mongolia.svg Μογγολία 100.263 469 65.543 152 [264]
Flag of Nepal.svg Νεπάλ 627.854 8.894 568.440 293 [265]
Flag of Zimbabwe.svg Ζιμπάμπουε 42.714 1.691 37.288 102 [266]
Flag of Angola.svg Ανγκόλα 37.874 875 32.003 29 [267]
Flag of Antigua and Barbuda.svg Αντίγκουα και Μπαρμπούντα 1.263 42 1.221 412 [268]
Flag of Eswatini.svg Εσουατίνι 18.854 677 18.048 602 [269]
Flag of East Timor.svg Ανατολικό Τιμόρ 8.781 19 7.762 15 [270]
Flag of Lugansk People's Republic.svg Λαϊκή Δημοκρατία του Λουχάνσκ[υ] 5.027 467 4.404 319 [271]
Flag of Botswana.svg Μποτσουάνα 61.457 1.069 59.616 466 [272]
Flag of Laos.svg Λάος 2.076 3 1.960 0 [273]
Flag of Belize.svg Μπελίζ 13.004 328 12.551 875 [274]
Flag of Fiji.svg Φίτζι 2.549 9 636 10 [275]
Flag of New Caledonia.svg Νέα Καληδονία 129 0 30 0 [276]
Flag of Malawi.svg Μαλάουι 34.868 1.168 32.871 63 [277]
Flag of Dominica.svg Δομινίκα 191 0 189 0 [278]
Flag of Namibia.svg Ναμίμπια 77.333 1.224 61.211 483 [279]
Flag of Saint Kitts and Nevis.svg Άγιος Χριστόφορος και Νέβις 377 3 85 54 [280][281]
Flag of Saint Lucia.svg Αγία Λουκία 5.227 84 5.075 470 [282]
Flag of Curaçao.svg Κουρασάο 12.321 125 12.163 780 [283]
Flag of Grenada.svg Γρενάδα 160 1 158 9 [284]
Flag of the Northern Mariana Islands.svg Βόρειες Μαριάνες Νήσοι 183 2 32 36 [285][286]
Flag of the Central African Republic.svg Κεντροαφρικανική Δημοκρατία 7.137 98 5.112 21 [287][288]
Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες 98 0 81 [289][290]
Flag of Falkland Islands.svg Νήσοι Φώκλαντ 63 0 63 0 [291]
Flag of Greenland.svg Γροιλανδία 50 0 40 0 [292][293]
Flag of Montserrat.svg Μοντσεράτ 20 1 18 192 [294]
Flag of the Seychelles.svg Σεϋχέλλες 14.123 55 12.505 574 [295][296]
Flag of the Turks and Caicos Islands.svg Νήσοι Τερκς και Κέικος 2.424 18 2.389 544 [297]
Flag of The Gambia.svg Γκάμπια 6.024 181 5.827 86 [298]
Flag of Nicaragua.svg Νικαράγουα 7.877 189 30 [299]
Flag of Suriname.svg Σουρινάμ 20.298 477 15.516 847 [300]
Flag of the Vatican City.svg Βατικανό 29 0 27 0 [301][302]
Flag of Artsakh.svg Αρτσάχ 2.767 31 337 [303]
Flag of Mauritania.svg Μαυριτανία 20.336 481 19.413 109 [304][305]
Flag of Papua New Guinea.svg Παπούα Νέα Γουινέα 17.079 173 16.480 19 [306]
Flag of Bhutan.svg Μπουτάν 1.963 1 1.702 1 [307]
Flag of Burundi.svg Μπουρούντι 5.273 8 773 1 [308]
Flag of Somaliland.svg Σομαλιλάνδη[φ] 4.608 311 3.899 54 [309][310]
Flag of the British Virgin Islands.svg Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι 295 1 291 31 [311][312]
Flag of Sao Tome and Principe.svg Σάο Τομέ και Πρίνσιπε 2.363 37 2.315 181 [313]
Flag of South Sudan.svg Νότιο Σουδάν 10.688 115 10.514 9 [314]
Flag of the Republic of Abkhazia.svg Αμπχαζία 16.480 244 15.294 995 [315]
Flag of Anguilla.svg Ανγκουίλα 109 0 109 0 [316]
Flag of Saba.svg Σάμπα 7 0 7 0 [317]
Flag of Sint Eustatius.svg Άγιος Ευστάθιος 20 0 20 0 [318]
Flag of Bonaire.svg Μποναίρ 1.608 17 1.566 567 [319]
Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg Σαιν Πιερ και Μικελόν 26 0 25 0 [320][321]
Flag of Yemen.svg Υεμένη 6.877 1.353 3.855 48 [322]
Διεθνή οχήματα
Σαρλ ντε Γκολί 1.081 0 0 [323]
Cruise ship side view.svg Diamond Princess[χ] 712 14 619 [324][325]
USS Θίοντορ Ρούζβελτ[π] 669 1 0 [326]
Γκρεγκ Μόρτιμερ[ν] 128 0 [327]
MS Zaandam & Rotterdam[ψ] 13 4 [329][330]
Coral Princess[ω] 12 2 [332]
HNLMS Dolfijn[αα] 8 0 [333]
Λεοπόλδος I 1 0 0 [336]
Σημειώσεις
  1. Περιοχή όπου η περίπτωση διαγνώστηκε. Η εθνικότητα και τόπος της μετάδοσης μπορεί να διαφέρουν.
  2. «—» υποδηλώνει ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για την περιοχή, και όχι ότι η τιμή είναι μηδέν.
  3. Ηνωμένες Πολιτείες
    1. Δεν συμπεριλαμβάνει τις εξαρτήσεις σε Γκουάμ, Πουέρτο Ρίκο και Παρθένους Νήσους
    2. Περιλαμβάνει τα κρούσματα στο Grand Princess
  4. Ρωσία
    Εξαιρούνται τα κρούσματα του κρουαζιερόπλοιου Diamond Princess.
  5. Ηνωμένο Βασίλειο
    1. Δεν συμπεριλαμβάνονται οι εξαρτήσεις (Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη, κ.ά)
    2. Από τις 23 Μαρτίου, η Βρετανική κυβέρνηση δεν γνωστοποιεί τις αναρρώσεις. Η τελευταία ενημέρωση στις 22 Μαρτίου ανέφερε 135 αναρρωμένους ασθενείς.
  6. Γαλλία
    Δε συμπεριλαμβάνονται οι περιπτώσεις στις υπερπόντιες περιοχές (overseas regions) της, Γαλλική Γουιάνα, Γουαδελούπη, Μαγιότ, Μαρτινίκα και Ρεϋνιόν αλλά και αυτές στις υπερπόντιες κοινότητες (overseas collectivities) της, Άγιος Βαρθολομαίος, Άγιος Μαρτίνος και Γαλλική Πολυνησία.
  7. Ολλανδία
    Δεν συμπεριλαμβάνονται οι τρεις χώρες (εκτός της Ολλανδίας) του Βασιλείου των Κάτω Χωρών (Αρούμπα, Κουρασάο, Άγιος Μαρτίνος
  8. Δανία
    Δε συμπεριλαμβάνονται οι περιπτώσεις σε Νήσους Φερόες και Γροιλανδία.
  9. Φινλανδία
    1. Συμπεριλαμβάνεται η αυτόνομη κοινότητα των Νήσων Ώλαντ.
  10. Αίγυπτος
    Συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα που ταυτοποιήθηκαν στο κρουαζιερόπλοιο MS River Anuket.
  11. Κούβα
    1. Περιλαμβάνονται κρούσματα από το MS Braemar.
    2. Εξαιρούνται τα τα κρούσματα από τη Ναυτική Βάση του Κόλπου του Γκουαντάναμο.
  12. Κύπρος
  13. 13,0 13,1 Γκρεγκ Μόρτιμερ και Ουρουγουάη
    1. Αν και αγκυροβολημένο έξω από τις ακτές της Ουρουγουάης, τα κρούσματα του Γκρεγκ Μόρτιμερ αναφέρονται ξεχωριστά από αυτά της Ουρουγουάης. Έξι από αυτά έχουν μεταφερθεί στην ενδοχώρα για ειδικευμένη νοσηλεία.
  14. Ταϊβάν
    1. Συμπεριλαμβάνονται κρούσματα από το ROCS Pan Shi.[180]
  15. Γεωργία
  16. 16,0 16,1 Γκουάμ και USS Θίοντορ Ρούζβελτ
    1. Τα κρούσματα του USS Θίοντορ Ρούζβελτ, που αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένο στο Γκουάμ, αναφέρονται ξεχωριστά.
  17. Σομαλία
    Εξαιρούνται τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος της Σομαλιλάνδης
  18. Βόρεια Κύπρος
    Η Κυπριακή κυβέρνηση δε συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος της Βόρειας Κύπρου.
  19. Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ
    Η Ουκρανική κυβέρνηση δεν συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από την επαρχία του Ντονέτσκ.[258]
  20. Λαϊκή Δημοκρατία του Λουχάνσκ
    Η Ουκρανική κυβέρνηση δεν συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από την επαρχία του Λουχάνσκ.[258]
  21. Σομαλιλάνδη
    Τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος δεν συμπεριλαμβάνονται στα κρούσματα της Σομαλίας.
  22. Diamond Princess
    Το βρετανικό κρουαζιερόπλοιο Diamond Princess είναι επί του παρόντος σε καραντίνα σε Ιαπωνικά ύδατα και το διαχειρίζεται η Ιαπωνική κυβέρνηση. Ωστόσο, αυτές οι περιπτώσεις δεν περιλαμβάνονται στην επίσημη καταμέτρηση περιπτώσεων στην χώρα, από την Ιαπωνική κυβέρνηση. Ομοίως δεν περιλαμβάνεται στην επίσημη καταμέτρηση περιπτώσεων της Βρετανικής κυβέρνησης. Ομοίως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) ταξινομεί τις περιπτώσεις ως "Περιπτώσεις σε διεθνές μεταφορικό μέσο" και τις διακρίνει από την Ιαπωνία.
  23. MS Zaandam & Rotterdam
    1. Το κρουαζιερόπλοιο MS Zaandam αποκλείστηκε έξω από τις ακτές της Χιλής, αφού απαγορεύτηκε η είσοδος σε αυτό από τις 14 Μαρτίου 2020.
    2. Το MS Rotterdam συναντήθηκε με το Zaandam στις 26 Μαρτίου έξω από την ακτή της Πόλης του Παναμά για να προσφέρει βοήθεια και υγειονομικό υλικό στους επιβάτες. Διαμετακομισμένα στο κανάλι του Παναμά, αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένα στη Φλόριντα.[328]
    3. Τα σύνολο των κρουσμάτων του πλοίου δεν συναθροίζονται με κανένα εθνικό σύνολο.
  24. Coral Princess
    1. Το κρουαζιερόπλοιο Coral Princess είχε επιβάτες θετικούς στον κορονοϊό από τις αρχές του Απριλίου 2020, και αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένο στο Μαϊάμι.[331]
    2. Τα σύνολο των κρουσμάτων του πλοίου δεν συναθροίζονται με κανένα εθνικό σύνολο.
  25. HNLMS Dolfijn
    1. Και τα 8 κρούσματα του υποβρυχίου αναφέρθηκαν τη στιγμή που βρισκόταν σε διεθνή ύδατα ανάμεσα στην Ολλανδία και τη Σκωτία.[333]
    2. Δεν είναι γνωστό το αν και πότε θα συναθροιστούν τα κρούσματα του υποβρυχίου με αυτό της Ολλανδίας, γιατί στις ημερήσιες αναφορές της δεν αναφέρει το υποβρύχιο. Ωστόσο, πολλές αναφορές της συγκαταλέγουν τα κρούσματα και των αποικιών του Βασιλείου των Κάτω Χωρών.[334][335]
    3. Το υποβρύχιο δεν δίνει αναφορά για τους αναρρώσαντες του, άρα δεν γνωρίζουμε τον αριθμό αναρρώσεων.
Κρούσματα στην Κίνα.
Κινούμενος χάρτης των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων διάδοσης 2019-nCoV από τις 12 Ιανουαρίου 2020 έως τις 29 Φεβρουαρίου 2020

Η επιδημιολογική ανάλυση της εκδήλωσης έδειξε ένα πιθανό μοτίβο μιας «μικτής εστίας» - πιθανότατα υπήρχε μια συνεχής κοινή εστία στην Αγορά Θαλασσινών Χουανάν το Δεκέμβριο του 2019, ενδεχομένως από διάφορα ζωονοσογόνα γεγονότα.[337][338][339] Μετά από αυτό, οι επιδημιολόγοι διαπίστωσαν ότι το ξέσπασμα πιθανότατα μετατράπηκε σε πηγή (που μεταδίδεται από άτομο σε άτομο), πιθανώς λόγω της ικανότητας μετάλλαξης του ιού.[340][341] Ως εκ τούτου, καθώς ο αριθμός των υποθέσεων έχει αυξηθεί, η σημασία της αγοράς έχει μειωθεί.[2][342][343]

Κατά τα πρώτα στάδια, ο αριθμός των περιστατικών διπλασιαζόταν συνήθως κάθε 7,5 ημέρες.[344] Στις αρχές και στα μέσα Ιανουαρίου του 2020, ο ιός εξαπλώθηκε σε άλλες κινεζικές επαρχίες, με τη βοήθεια των μετακινήσεων της Κινεζικής Πρωτοχρονιάς. Στις 20 Ιανουαρίου, η Κίνα ανέφερε σχεδόν 140 νέους ασθενείς την ημέρα, συμπεριλαμβανομένων δύο ατόμων στο Πεκίνο και ενός στη Σενζέν.[345] Μεταγενέστερα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι 6.174 ασθενείς που έχουν μολυνθεί από SARS-CoV-2 είχαν ήδη αναπτύξει συμπτώματα έως τις 20 Ιανουαρίου 2020.[346]

Ο ιός εξαπλώθηκε σε άλλες χώρες και περιοχές. Στη χρονολογική σειρά ακολουθούμενη από αλφαβητική, αυτές ήταν η Ταϊλάνδη. Ιαπωνία, Μακάο. Νότια Κορέα. Ταϊβάν. Ηνωμένες Πολιτείες, Χονγκ Κονγκ, Σιγκαπούρη. Γαλλία, Νεπάλ, Βιετνάμ. Αυστραλία, Μαλαισία, Καναδάς, Καμπότζη, Γερμανία, Φινλανδία, Σρι Λάνκα. Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ινδία, Ιταλία, οι Φιλιππίνες, το Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία, Σουηδία, Ισπανία, Βέλγιο, Αίγυπτος, Ιράν, Ισραήλ, Λίβανος, Αφγανιστάν, Μπαχρέιν. Κουβέιτ, Ιράκ, Ομάν, Αλγερία, Αυστρία, Βραζιλία, Κροατία. Ελβετία, Ελλάδα, Πακιστάν, Βόρεια Μακεδονία. Γεωργία, Νορβηγία, Ρουμανία, Δανία, Εσθονία, Βόρεια Ιρλανδία, Άγιος Μαρίνος, Κάτω Χώρες, Νιγηρία, Λευκορωσία, Λιθουανία, Νέα Ζηλανδία, Μεξικό, Ισλανδία, Μονακό και Κατάρ.[347][348]

Στις 26 Φεβρουαρίου 2020, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι, καθώς οι νέες περιπτώσεις που αναφέρθηκαν μειώθηκαν στην Κίνα, αλλά ξαφνικά αυξήθηκαν στην Ιταλία, το Ιράν και τη Νότια Κορέα, ο αριθμός νέων περιπτώσεων εκτός Κίνας ξεπέρασε τον αριθμό νέων περιπτώσεων στην Κίνα για πρώτη φορά στις 25 Φεβρουαρίου 2020.[349]

Επίσημες πηγές στην Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμούν ότι το 60-70% του πληθυσμού θα μολυνθεί πριν επιτευχθεί ανοσία της αγέλης.[350][351][352]

Θάνατοι

Ως τις 13 Μαρτίου, περισσότεροι από 5.300 θάνατοι αποδόθηκαν στην COVID-19. Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Υγείας της Κίνας, οι περισσότεροι από αυτούς που πέθαναν ήταν ηλικιωμένοι ασθενείς - περίπου το 80% των θανάτων που καταγράφηκαν ήταν από αυτούς ηλικίας άνω των 60 ετών και το 75% είχαν προϋπάρχουσες καταστάσεις υγείας όπως καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη.[353] Το ποσοστό θνησιμότητας των περιπτώσεων εκτιμάται σε περίπου 2-3%.[354]

Ο πρώτος επιβεβαιωμένος θάνατος ήταν στην Ουχάν.[355] Ο πρώτος θάνατος έξω από την Κίνα συνέβη στις Φιλιππίνες,[356][357][358][359] και ο πρώτος θάνατος έξω από την Ασία ήταν στο Παρίσι.[360]

Ως τις 24 Φεβρουαρίου 2020, εκτός της ηπειρωτικής Κίνας, έχουν καταγραφεί περισσότεροι από δώδεκα θάνατοι σε Ιράν, Νότια Κορέα, και Ιταλία.[361][362][363]

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων δεν υπάρχει προς το παρόν κάποιο φάρμακο για την αντιμετώπιση του κορονοϊού γίνονται όμως κλινικές δοκιμές αναφορικά με την αποτελεσματικότητα τους στην καταπολέμηση του ιού στα εξής: Ρεμοδεσιβίρη (remdesivir) (υπό έρευνα), Λοπιναβίρη/η Ριτοναβίρη (lopinavir/ritonavir) (επί του παρόντος ενδεδειγμένο ως φάρμακο κατά του HIV(anti-HIV), Χλωροκίνη και Υδροξυχλωροκίνη (chloroquine and hydroxychloroquine) (που χρησιμοποιείται ενάντια στην ελονοσία(malaria) και ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα(autoimmune diseases) όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα(rheumatoid arthritis), Ιντερφερόνες (interferons) και ιδιαίτερα οι Ιντερφερόνες βήτα (interferons beta) (επί του παρόντος ενδεδειγμένες για ασθένειες όπως η πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας( multiple sclerosis) και Μονοκλωνικά αντισώματα (monoclonal antibodies) με δραστικότητα εναντίον παραγόντων του ανοσοποιητικού συστήματος).[364]

Εκτιμήσεις

Διάφοροι ερευνητές έχουν εκτιμήσει ότι ο αριθμός των πραγματικών λοιμώξεων στην αρχική εστία στην Κίνα μπορεί να ήταν πολύ υψηλότερος από εκείνες που επιβεβαιώθηκαν.[365]  Για παράδειγμα, 31.200 λοιμώξεις εκτιμήθηκαν στην Ουχάν έως τις 29 Ιανουαρίου, όταν μόλις 6.135 αναφέρθηκαν στην πόλη μέχρι εκείνη την ημερομηνία.

Υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον είναι διαθέσιμο επαρκές ιατρικό προσωπικό και εξοπλισμός σε περιοχές που έχουν πληγεί από την εστία ώστε να μπορούν τα νοσοκομεία να εντοπίζουν σωστά τα κρούσματα κορονοϊού αντί για εσφαλμένη διάγνωση υποψήφιων περιπτώσεων ως «σοβαρή πνευμονία».[366][367][368]

Οι υπολογισμοί περιπτώσεων και θανάτων στην Κίνα επηρεάζονται από αλλαγές στον ορισμό της κλινικής περίπτωσης.[369][370] Έγγραφο που υποβλήθηκε στο Eurosurveillance προτυποποιώντας τα στατιστικά στοιχεία του επίσημου ποσοστού θνησιμότητας της Κίνας ανέφερε ότι «στον λαϊκό Τύπο υπάρχουν επίσης εικασίες για μεγάλο αριθμό λαθών χωρίς λόγο, αμφισβητώντας τη χρησιμότητα των αναφερόμενων αριθμών. Παρότι δικαιολογείται λόγω της διάρκειας της περιόδου επώασης περίπου έξι ημερών στην περίπτωση αυτή, επηρεάζει ομοιόμορφα όλα τα δεδομένα.[371]

Ενδείξεις και συμπτώματα

Κύριο λήμμα: COVID-19
Συμπτώματα της COVID-19.

Οι περισσότεροι μολυσμένοι άνθρωποι παρουσίασαν αρχικά κλινικά συμπτώματα, συχνά περιγραφόμενα ως συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, όπως πυρετός, βήχας, αναπνευστικές δυσκολίες, κόπωση και μυαλγία. Η περαιτέρω ανάπτυξη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή πνευμονία, σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας, σήψη, σηπτικό σοκ και θάνατο. Τα συμπτώματα του ανώτερου αναπνευστικού, όπως το φτάρνισμα, η ρινική καταρροή και ο πονόλαιμος, είναι λιγότερο συχνά.[372] Ορισμένοι από τους μολυνθέντες μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί, με τα αποτελέσματα των τεστ να επιβεβαιώνουν τη μόλυνση αλλά δεν παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα, έτσι οι ερευνητές έχουν δώσει συμβουλές ότι άτομα με στενή επαφή με επιβεβαιωμένους μολυσμένους ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά και να εξετάζονται για να αποκλείσουν τη μόλυνση.[373]

Η περίοδος επώασης (ο χρόνος μεταξύ της μόλυνσης και της εμφάνισης των συμπτωμάτων) κυμαίνεται από 1 έως 14 ημέρες, αν και είναι συνήθως 5 ημέρες.[374][375]  Ωστόσο, μία περίπτωση αναφέρεται ότι έχει επώαση 27 ημερών.[376]

Διάγνωση

Ο ΠΟΥ έχει δημοσιεύσει διάφορα πρωτόκολλα ελέγχων για τον SARS-CoV-2.[377][378]  Ο έλεγχος χρησιμοποιεί αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης αντίστροφης μεταγραφάσης σε πραγματικό χρόνο (rRT-PCR).  Ο έλεγχος μπορεί να γίνει σε δείγματα αναπνευστικού ή αίματος.[379] Τα αποτελέσματα γενικά είναι διαθέσιμα μέσα σε λίγες ώρες έως μέρες.[380][381]

Ένα διαγνωστικό κιτ ελέγχων που αναπτύχθηκε από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών . Το κιτ ελέγχου είναι ένα πάνελ PCR αντίστροφης μεταγραφάσης, που προορίζονται αποκλειστικά για ερευνητική χρήση.

Ένα άτομο θεωρείται ότι κινδυνεύει να έχει COVID-19 εάν έχει ταξιδέψει σε μια περιοχή με συνεχή μετάδοση στην κοινότητα κατά τις προηγούμενες δεκατέσσερις ημέρες και/ή είχε στενή επαφή με ένα μολυσμένο άτομο. Οι κοινές κύριες ενδείξεις περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δύσπνοια. Άλλοι πιθανοί δείκτες περιλαμβάνουν κόπωση, μυαλγία, ανορεξία, παραγωγή πτυέλων και πονόλαιμο.[382]

Μια εναλλακτική μέθοδος διάγνωσης βασίζεται στην κλινική παρουσίαση όπως η αναζήτηση μορφών οπτικής υπογραφής του COVID-19 σε αξονική τομογραφία των πνευμόνων. Ενδείξεις πνευμονίας μπορεί να προηγούνται επιβεβαίωσης του SARS-CoV-2 μέσω RT-PCR.[383]

Αιτία

Μετάδοση

Ο κύριος τρόπος μετάδοσης είναι από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω των σταγονιδίων που αποβάλλουν οι άνθρωποι όταν βήχουν ή φτερνίζονται. [384]  Επιπλέον, αυτά τα σταγονίδια μπορούν να πέσουν πάνω σε επιφάνειες και να μεταδώσουν τον ιό όταν ο άνθρωπος [7]αγγίξει την επιφάνεια, και στη συνέχεια αγγίξει τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα του.[7]

Ο ΠΟΥ αξιολογεί κατά πόσο η ασυμπτωματική μετάδοση και η μετάδοση των κοπράνων αποτελούν σημαντικούς τρόπους μετάδοσης.[385]

Τα ιογόνα σταγονίδια παραμένουν αιωρούμενα στον αέρα για μικρό χρονικό διάστημα. Οι λεπτομέρειες για τον ιό της COVID-19 δεν είναι διαθέσιμες προς το παρόν αλλά υποτίθεται ότι είναι παρόμοιες με άλλους κορονοϊούς  οποίοι μπορεί να παραμείνουν βιώσιμοι και μεταδοτικοί σε μεταλλική, γυάλινη ή πλαστική επιφάνεια για έως και εννέα ημέρες σε θερμοκρασία δωματίου.[386] Απολύμανση επιφανειών είναι δυνατή με ουσίες όπως 62-71% αιθανόλη για ένα λεπτό.[386]

Οι εκτιμήσεις για τον βασικό αριθμό αναπαραγωγής (ο μέσος αριθμός ατόμων που ένα μολυσμένο άτομο είναι πιθανό να μολύνει), κυμαίνονται από 2,13 [387]  έως 4,82.[388][389]  Στις 24 Ιανουαρίου 2020 αναφέρθηκε ότι ο ιός μπόρεσε να μεταδοθεί σε μια αλυσίδα έως και τεσσάρων ατόμων.[390]  Αυτό είναι παρόμοιο με το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο από κορονοϊό (SARS-CoV) .

Ο ΠΟΥ αναφέρει επίσης ότι, αν και η ιστορία με το SARS και το MERS δείχνει ότι η μετάδοση μέσω τροφίμων δεν συμβαίνει, η δυνατότητα παραμένει ανοιχτή και ότι το κρέας και τα ζωικά προϊόντα κατά κανόνα πρέπει να μαγειρεύονται σχολαστικά.[391]

Ο ιός ευρέως θεωρείται ότι έχει ζωονοτική προέλευση και ως εκ τούτου πιθανότατα μεταδίδεται από ζώο σε άνθρωπο, αν και το ζώο και ο τρόπος μετάδοσης δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί.[392]

Ιολογία

Κύριο λήμμα: SARS-CoV-2

Το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο κορονοϊού 2 (SARS-CoV-2) είναι ένα νέο σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο κορονοϊού, που απομονώθηκε για πρώτη φορά από τρία άτομα με πνευμονία που συνδέονται με το σύμπλεγμα περιπτώσεων οξείας αναπνευστικής νόσου που αναφέρθηκαν στην Ουχάν. Είναι η αιτία της ασθένειας COVID-19.[393]

Ο SARS-CoV-2 σχετίζεται στενά με τον αρχικό SARS-CoV.[394] Θεωρείται ότι έχει ζωονοτική προέλευση. Η γενετική ανάλυση αποκάλυψε ότι ο κορονοϊός σχετίζεται γενετικά με το γένος Betacoronavirus, στη σειρά Β του υπογόνου Sarbecovirus μαζί με δύο στελέχη που προέρχονται από νυχτερίδα. Είναι 96% ταυτόσημος σε όλο το γονιδίωμα με άλλα δείγματα κορωναϊού (BatCov RaTG13).[395] [396]Τον Φεβρουάριο του 2020, οι Κινέζοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπάρχει μόνο μία διαφορά αμινοξέων σε ορισμένες αλληλουχίες γονιδιώματος μεταξύ των ιών που βρίσκονται στους μυρμηγκοφάγους Παγκολίνους και εκείνων που προέρχονται από ανθρώπους, υπονοώντας ότι οι Παγκολίνοι μπορεί να ήταν ένας ενδιάμεσος ξενιστής .[397]

Πρόληψη

Για να μειωθούν οι πιθανότητες μόλυνσης, οι οργανισμοί υγείας προτείνουν την αποφυγή στενής επαφής με άρρωστα άτομα· συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό· να μην αγγίζονται τα μάτια, η μύτη ή το στόμα με άπλυτα χέρια· και η άσκηση καλής αναπνευστικής υγιεινής.[398][399]

Εκείνοι που μπορεί να έχουν ήδη μολυνθεί συνιστάται να μένουν στο σπίτι εκτός από το για να λάβουν ιατρική περίθαλψη, να ειδοποιήσουν πριν την επίσκεψη σε έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης, να φορέσουν μάσκα προσώπου (ειδικά ανάμεσα σε κοινό), να καλύπτουν βήχα και φτάρνισμα με μαντήλι, να πλένουν τακτικά τα χέρια με σαπούνι και νερό, και να αποφεύγουν να μοιράζονται προσωπικά είδη οικιακής χρήσης.[400]

Μέχρι στιγμής διατίθενται 2 εγκεκριμένα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19, στη χώρα μας και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πρώτο των εταιρειών Pfizer-Biontech εγκρίθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2020 και το δεύτερο της εταιρείας Moderna εγκρίθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2021. [401]

Ορισμένες κυβερνήσεις συμβουλεύουν εναντίον όλων των μη ουσιαστικών μετακινήσεων σε χώρες και περιοχές που έχουν πληγεί από την έξαρση.[402]  Η κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ προειδοποίησε όποιον ταξιδεύει έξω από την πόλη για να μην αγγίξει ζώα· να μην τρώνε κρέας από κυνήγι· και να αποφευχθεί η επίσκεψη ψαραγορών, αγορών ζωντανών πουλερικών και αγροκτημάτων.[403]  Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα κατοικίδια ζώα, όπως τα σκυλιά και οι γάτες, μπορούν να μολυνθούν.[404]  Η κυβέρνηση της Κίνας έχει απαγορεύσει την εμπορία και την κατανάλωση άγριων ζώων.[405]

Για τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης που φροντίζουν κάποιον που ενδέχεται να έχει μολυνθεί συνιστώνται συνήθεις προφυλάξεις, προφυλάξεις επαφής, και προφυλάξεις με προστασία από των ματιών.[406]

Η ανίχνευση των επαφών είναι μια σημαντική μέθοδος για τις αρχές υγείας για τον προσδιορισμό της πηγής μιας λοίμωξης και για την αποφυγή περαιτέρω μετάδοσης.[407]

Το ξέπλυμα της μύτης, η γαργάρα με στοματικό διάλυμα και η κατανάλωση σκόρδου δεν είναι αποτελεσματικά. Επιπλέον, οι ιοί δεν επιβραδύνονται από το κρύο. Αντίθετα, είναι ισχυρότεροι σε ψυχρές, ξηρές συνθήκες, αλλά πιο αδύναμες και επιβραδυντικές σε ζεστό και υγρό καιρό.[408]

Πλύσιμο των χεριών

Το πλύσιμο των χεριών συνιστάται για την αποφυγή της εξάπλωσης του ιού της COVID-19. Το CDC συνιστά τα άτομα να πλένουν τα χέρια τους συχνά με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, ειδικά μετά από την τουαλέτα ή όταν τα χέρια είναι ορατά βρώμικα, πριν το φαγητό, και μετά το φύσημα της μύτης, βήχα ή φτάρνισμα. Συνιστά επίσης τη χρήση αλκοολούχων ποτών με τουλάχιστον 60% αλκοόλης όταν δεν είναι άμεσα διαθέσιμα το σαπούνι και το νερό.[409] Ο ΠΟΥ επίσης συμβουλεύει τα άτομα να αποφεύγουν να αγγίζουν τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα με άπλυτα χέρια.[410][411]

Αναπνευστική υγιεινή

Τα υγειονομικά όργανα συνιστούν στα άτομα να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους με ένα μαντήλι όταν βήχουν ή φταρνίζονται (το οποίο στη συνέχεια θα πρέπει να απορρίπτεται αμέσως) ή με ένα μανίκι αν δεν είναι διαθέσιμο μαντήλι.[412][413][410]

Η χρήση χειρουργικών μασκών από εκείνους που μπορεί να μολυνθεί έχει επίσης συσταθεί,[403][414][415] καθώς μπορεί να περιορίσει τον όγκο και την απόσταση ταξιδιού των σταγονιδίων εκπνοής που διασκορπίζονται κατά την ομιλεία, φτάρνισμα και βήχα. Ο ΠΟΥ εξέδωσε βέλτιστες πρακτικές για τη χρήση μάσκας σε περιβάλλοντα οικιακής φροντίδας και περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένου του ότι πρέπει να δένονται με ασφάλεια για να ελαχιστοποιούν τα κενά μεταξύ του προσώπου και της μάσκας, ότι οι μάσκες πρέπει να αντικαθίστανται όταν είναι υγρές, ο χρήστης να μην αγγίζει το μπροστινό μέρος της μάσκας όταν την αφαιρεί, το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό ή χρήση απολυμαντικού για το χέρια μετά την αφαίρεση ή εάν αγγιχθεί, και ότι μια χρησιμοποιημένη μάσκα και οι μάσκες μιας χρήσης θα πετιούνται αμέσως μετά την αφαίρεση τους και να δεν πρέπει να επαναχρησιμοποιηθούν.[416]

Οι μάσκες έχουν επίσης συσταθεί για χρήση από εκείνους που φροντίζουν κάποιον που μπορεί να έχει την ασθένεια. Επιπλέον, οι επαγγελματίες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης συνιστούνται να φορούν αναπνευστήρες τουλάχιστον τόσο προστατευτικούς όσο σύμφωνα με την πιστοποίηση κατά το πρότυπο NIOSH N95, πρότυπο EU FFP2 ή ισοδύναμο, εκτός από άλλους ατομικούς προστατευτικούς εξοπλισμούς.[415][417]

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η χρήση χειρουργικών μασκών από μη προσβεβλημένα άτομα με χαμηλό κίνδυνο είναι αποτελεσματική.[415] Μόνο η Κίνα έχει συστήσει συγκεκριμένα τη χρήση μασκών από υγιή μέλη του κοινού,[418][419][420] ενώ οι μάσκες προσώπου έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως από υγιείς ανθρώπους στο Χονγκ Κονγκ,[421] την Ιαπωνία,[422] τη Μαλαισία,[423] και τη Σιγκαπούρη. [424]

Κοινωνική απομάκρυνση

Η κοινωνική αποστασιοποίηση περιλαμβάνει ενέργειες ελέγχου της λοίμωξης που αποσκοπούν στην επιβράδυνση της εξάπλωσης της νόσου ελαχιστοποιώντας την στενή επαφή μεταξύ των ατόμων. Οι μέθοδοι περιλαμβάνουν καραντίνα. ταξιδιωτικούς περιορισμούς · και το κλείσιμο σχολείων, χώρων εργασίας, σταδίων, θεάτρων, ή εμπορικών κέντρων. Τα άτομα μπορούν επίσης να εφαρμόζουν μεθόδους κοινωνικής απομάκρυνσης με το να μένουν στο σπίτι, περιορίζοντας τα ταξίδια, αποφεύγοντας τις πολυπληθείς περιοχές, αποφυγή χειραψίας, και φυσική απομάκρυνση από τους άλλους.[425][426][427] Πολλές κυβερνήσεις υποχρεώνουν ή συνιστούν κοινωνική απομάκρυνση σε περιοχές που έχουν πληγεί από την εκδήλωση.[428][429][430]

Οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν σοβαρές χρόνιες παθήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και επιπλοκών και έχουν ενημερωθεί για την αποφυγή πλήθους και διαμονής όσο το δυνατόν περισσότερο στο χώρο της επιδημίας της κοινότητας.[431]

Αυτοαπομόνωση

Εκτός από τις προαναφερθείσες οδηγίες για το πλύσιμο των χεριών και την αναπνευστική υγιεινή, οι φορείς δημόσιας υγείας έχουν εκδώσει οδηγίες για άρρωστα άτομα με COVID-19 και για όσους υποψιάζονται ότι έχουν μολυνθεί. Αυτά τα άτομα συνιστάται να περιορίζουν τις δραστηριότητες εκτός του σπιτιού, εκτός από την παροχή ιατρικής περίθαλψης. «Μην πηγαίνετε στη δουλειά, στο σχολείο ή στους δημόσιους χώρους. Αποφύγετε τη χρήση δημόσιων συγκοινωνιών, συνεπιβίβασης ή ταξί».[432] Για όσους αναζητούν ιατρική περίθαλψη συνιστάται να καλέσουν στο τηλέφωνο πριν επισκεφθούν έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.[433][434]

Το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο μήκος αυτών των περιόδων ήταν 14 ημέρες (δύο εβδομάδες), καθώς είναι επίσης ένα εκτιμώμενο χρονικό πλαίσιο μεταξύ της μόλυνσης και της έναρξης των συμπτωμάτων.[9][18]

Εμβόλια

Κύριο λήμμα: Εμβόλιο COVID-19

Δεν υπάρχουν επί του παρόντος διαθέσιμα εμβόλια, αλλά αρκετοί οργανισμοί σε όλο τον κόσμο αναπτύσσουν εμβόλια. Στην Κίνα, το Κινεζικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CCDC),[435][436] και το Νοσοκομείο Ανατολικής Σαγκάης αναπτύσσουν εμβόλια.[437] Στο Χονγκ Κονγκ, το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ αναπτύσσει εμβόλια.[437]

Ο Νορβηγικός Συνασπισμός για τις Καινοτομία στην Ετοιμότητα για Επιδημίες (CEPI) χρηματοδοτεί τρία σχέδια εμβολίων και ελπίζει να έχει εμβόλιο για δοκιμές μέχρι τον Ιούνιο του 2020 και να εγκριθεί και να είναι έτοιμο σε ένα χρόνο.[438] Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των Η.Π.Α. (NIH) ελπίζουν να υποβληθεί εμβόλιο σε ανθρώπινες δοκιμές μέχρι τον Απρίλιο του 2020.[439][440]

Διαχείριση

Εξάπλωση

Ο στόχος του μετριασμού της κοινότητας, (1) η καθυστέρηση της αιχμής της έκρηξης (2) να μειώσει την επιβάρυνση της κορύφωσης στην υγειονομική περίθαλψη, γνωστή ως ισοπέδωση της καμπύλης (3), μειώνει τις συνολικές περιπτώσεις και τις επιπτώσεις στην υγεία.[441][442]

Υπάρχουν δύο βασικές στρατηγικές για τον έλεγχο μιας εστίας: συγκράτηση και μετριασμός. Η συγκράτηση πραγματοποιείται στα αρχικά στάδια της επιδημίας και στοχεύει να εντοπίσει και να απομονώσει τους μολυσμένους για να σταματήσει η ασθένεια από το να εξαπλωθεί στον υπόλοιπο πληθυσμό. Όταν δεν είναι πλέον δυνατό να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου, οι προσπάθειες μεταφέρονται στη φάση μετριασμού, όταν λαμβάνονται μέτρα για να επιβραδυνθεί η εξάπλωση και να μετριαστούν οι επιπτώσεις της στο σύστημα υγείας και στην κοινωνία. Ένας συνδυασμός τόσο των μέτρων περιορισμού όσο και μετριασμού μπορεί να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα.[443]

Μέρος της διαχείρισης μιας εστίας μολυσματικών ασθενειών προσπαθεί να μειώσει την κορύφωση της επιδημίας, γνωστή ως ισοπέδωση της επιδημικής καμπύλης.[444]  Αυτό μειώνει τον κίνδυνο κατάρρευσης των υπηρεσιών υγείας και παρέχει περισσότερο χρόνο για την ανάπτυξη εμβολίων και θεραπειών.[444]  Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις που μπορεί να διαχειριστούν την εστία περιλαμβάνουν προσωπικά προληπτικά μέτρα, όπως η υγιεινή των χεριών, η χρήση μάσκας προσώπου και η αυτοαπομόνωση · κοινοτικά μέτρα που στοχεύουν στην κοινωνική απομάκρυνση, όπως το κλείσιμο σχολείων και η ματαίωση εκδηλώσεων μαζικής συγκέντρωσης · συμμετοχή της κοινότητας για την ενθάρρυνση της αποδοχής και της συμμετοχής στις παρεμβάσεις αυτές · καθώς και περιβαλλοντικά μέτρα όπως καθαρισμών επιφανειών.[445]

Πιο δραστικές ενέργειες έγιναν στην Κίνα μόλις έγινε εμφανής η σοβαρότητα της έξαρσης, όπως η απομόνωση ολόκληρων πόλεων που επηρέασαν 60 εκατομμύρια άτομα στη Χουπέι και αυστηρές ταξιδιωτικές απαγορεύσεις.[446] Άλλες χώρες υιοθέτησαν ποικίλα μέτρα με στόχο τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού. Για παράδειγμα, η Νότια Κορέα εισήγαγε μαζική εξέταση, τοπικές καραντίνες, και έκανε ειδοποιήσεις σχετικά με τις κινήσεις των προσβεβλημένων ατόμων. Η Σιγκαπούρη παρείχε οικονομική υποστήριξη σε εκείνους τους μολυσμένους οι οποίοι απομόνωσαν τους εαυτούς τους, και επέβαλε μεγάλα πρόστιμα σε όσους δεν το έκαναν. Η Ταϊβάν αύξησε την παραγωγή μασκών προσώπου και τιμωρούσε την αποθεματοποίηση των ιατρικών προμηθειών.[447] Ορισμένες χώρες απαιτούσαν από τους ανθρώπους να αναφέρουν συμπτώματα που έμοιαζαν με γρίπη στον γιατρό τους, ειδικά εάν είχαν επισκεφθεί την ηπειρωτική Κίνα .

Αντιμετώπιση της ασθένειας

Ο βασικός τρόπος αντιμετώπισης της ασθένειας αποτελεί η υποστηρικτική φροντίδα, η οποία περιλαμβάνει τη θεραπεία για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, όπως τη λήψη τακτικών φαρμάκων για το κρυολόγημα,[448] την κατανάλωση υγρών και την ανάπαυση.[409] Ανάλογα με τη σοβαρότητα, μπορεί να απαιτηθούν οξυγονοθεραπεία, ενδοφλέβια υγρά και αναπνευστική υποστήριξη.[449]

Οι περισσότερες περιπτώσεις COVID-19 είναι ήπιες. Σε αυτές, η υποστηρικτική φροντίδα περιλαμβάνει φάρμακα όπως η παρακεταμόλη για την ανακούφιση των συμπτωμάτων (πυρετός, πόνοι στο σώμα, βήχας), σωστή πρόσληψη υγρών, ανάπαυση και ρινική αναπνοή.[450] Επίσης, συνιστάται καλή προσωπική φροντίδα και υγιεινή διατροφή.[451] Σε όσους υποπτεύονται ότι μεταφέρουν τον ιό συνιστάται να απομονωθούν στο σπίτι και να φορούν μάσκα προσώπου.[452]

Άτομα με πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειάζονται θεραπεία στο νοσοκομείο. Σε άτομα με χαμηλά επίπεδα οξυγόνου, συνιστάται η χρήση του γλυκοκορτικοστεροειδούς δεξαμεθαζόνη, όπως και του αντιιικού ρεμντεσιβίρη, καθώς μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο θανάτου.[453][454] Επίσης, μπορεί να απαιτείται μη επεμβατικός αερισμός και, τελικά, εισαγωγή σε μονάδα εντατικής θεραπείας για μηχανική υποστήριξη της αναπνοής.[455] Η εξωσωματική οξυγόνωση μεμβράνης (ECMO) έχει χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση του προβλήματος της αναπνευστικής ανεπάρκειας, αλλά τα οφέλη της εξακολουθούν να εξετάζονται.[456]

Επί του παρόντος, πολλές πειραματικές θεραπείες μελετώνται ενεργά σε κλινικές δοκιμές.[457][458] Κάποιες από αυτές ενώ θεωρούνταν πολλά υποσχόμενες στην αρχή της πανδημίας, όπως η υδροξυχλωροκίνη και η λοπιναβίρη/ριτοναβίρη, η έρευνα αργότερα έδειξε ότι είναι αναποτελεσματικά ή ακόμη και επιβλαβή.[457][459] Παρά τη συνεχιζόμενη έρευνα, δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά υψηλής ποιότητας στοιχεία που να προτείνουν τη λεγόμενη έγκαιρη θεραπεία.[459] Ωστόσο, στην ΕΕ, θεραπείες που βασίζονται σε μονοκλωνικά αντισώματα είναι διαθέσιμες για έγκαιρη χρήση σε περιπτώσεις που πιστεύεται ότι διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εξέλιξης σε σοβαρή νόσο.[460][461][462][463]

Τέλος, αρκετές ενώσεις, οι οποίες είχαν προηγουμένως εγκριθεί για τη θεραπεία άλλων ιικών ασθενειών, όπως το favipiravir, η ριμπαβιρίνη, και το galidesivir, εξετάζονται ως πιθανά φάρμακα κατά του κορονοϊού.[464] Φάρμακα όπως η κολχικίνη, η οποία έχει εγκριθεί για την αντιμετώπιση καρδιαγγειακών παθήσεων, έχουν επίσης εξεταστεί και χρησιμοποιηθεί.[465]

Η αρχή της εξάπλωσης

Κίνα

Η επιδημία εκδηλώθηκε για πρώτη φορά σε ένα σύμπλεγμα μυστηριώδους πνευμονίας στην Ουχάν, πρωτεύουσα της επαρχίας Χουπέι στην ηπειρωτική Κίνα. Ένα νοσοκομείο της Ουχάν κοινοποίησε στις 27 Δεκεμβρίου 2019 το τοπικό κέντρο για την καταπολέμηση και πρόληψη ασθενειών και τις υγειονομικές επιτροπές. Στις 31 Δεκεμβρίου, το Κέντρο της Ουχάν παραδέχτηκε ότι υπήρχε ένα σύμπλεγμα άγνωστης πνευμονίας στην αγορά θαλασσινών Χουανάν. Η πιθανή επιδημία σύντομα προσέλκυσε την κρατική προσοχή, συμπεριλαμβανομένης της προσοχής της Εθνικής Επιτροπής Υγείας (ΕΕΥ) στο Πεκίνο, η οποία έστειλε εμπειρογνώμονες στην Ουχάν την επόμενη μέρα. Στις 8 Ιανουαρίου, αναγνωρίστηκε ένας νέος κορονοϊός ως η αιτία της πνευμονίας.[466]  Η αλληλουχία του ιού δημοσιεύθηκε σύντομα σε μια βάση δεδομένων ανοικτής πρόσβασης.[467] Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Κίνα επαινέθηκαν σε μεγάλο βαθμό από πολλούς, συμπεριλαμβανομένης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).[468][41][469] Η ανταπόκριση της Κίνας φαίνεται να είναι πολύ πιο διαφανής από τον τρόπο με τον οποίο η χώρα ανταποκρίθηκε στο SARS το 2003.[41][470]

Ωστόσο, η καθυστερημένη και αμφιλεγόμενη αντίδραση των αρχών της Ουχάν και της Χουπέι απέτυχε να συγκρατήσει την έξαρση σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που οδήγησε σε κριτική από το κοινό και τα μέσα ενημέρωσης.[471]  Μέχρι τις 29 Ιανουαρίου, ο ιός είχε εξαπλωθεί σε όλες τις επαρχίες της ηπειρωτικής Κίνας.[472][473][474] Έως τις 8 Φεβρουαρίου, πάνω από 724 είχαν πεθάνει από πνευμονία που σχετίζεται με τη μόλυνση από κορονοϊό και 34.878 επιβεβαιώθηκαν ως μολυσμένοι. Μόνο στη Χουπέι υπήρξαν 24.953 περιπτώσεις μολύνσεων και 699 σχετικοί θάνατοι.[475]  Όλες οι επαρχίες της ηπειρωτικής Κίνας είχαν ξεκινήσει το υψηλότερο επίπεδο απόκρισης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία.[476]  Στις 31 Ιανουαρίου, ο ΠΟΥ δήλωσε την έξαρση ως «έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος»,[474] επειδή φοβόταν ότι ο ιός εξαπλώθηκε πέρα ​​από την Κίνα, όπου δεν υπάρχει ισχυρό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, παρά την εμπιστοσύνη του στις προσπάθειες της Κίνας.[477]

Ο Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σι Τζινπίνγκ προειδοποίησε για μια «σοβαρή κατάσταση» που αντιμετωπίζει η Κίνα.[478][479]  Το Πολιτικό Γραφείο του Κόμματος σχημάτισε μια ειδική ομάδα ηγεσίας για τον έλεγχο επιδημίας υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Λι Κετσιάνγκ. Οι εορτασμοί της κινεζικής Πρωτοχρονιάς ακυρώθηκαν. Οι επιβάτες ελέγχονταν για τις θερμοκρασίες τους.[480]  Έχουν συσταθεί εντολές για επιδημιολογικό έλεγχο (CEC) σε διάφορες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων της Ουχάν και Χουπέι. Πολλές υπηρεσίες διαεπαρχειακών λεωφορείων,[481] και σιδηροδρομικές υπηρεσίες έχουν ανασταλεί.[482] Στις 29, όλες οι πόλεις του Χουμπέι είχαν τεθεί σε καραντίνα.[483] Οι νόμοι απαγόρευσης της κυκλοφορίας έχουν εφαρμοστεί στην Χουανγάνγκ , στη Γουεντζόου,[484]  και σε άλλες πόλεις της ηπειρωτικής χώρας.  Η περιοχή βλέπει επίσης μια τεράστια έλλειψη από μάσκες προσώπου και άλλων προστατευτικών εξοπλισμών, παρά το γεγονός ότι αποτελεί τον παγκόσμιο κόμβο κατασκευής για τα προϊόντα αυτά.[485]

Ιστορικό

Η επιδημία νέου κορονοϊού εντοπίστηκε αρχικά στα μέσα Δεκεμβρίου 2019 στην πόλη Ουχάν της κεντρικής Κίνας, ως ένα αναδυόμενο σύμπλεγμα ανθρώπων με πνευμονία χωρίς σαφή αιτία, το οποίο συνδέονταν κυρίως με ανθρώπους που κρατούσαν πάγκους στην Αγορά Θαλασσινών Ουχάν ( 华南海鲜市场 ), στην οποία επίσης πωλούνται ζωντανά ζώα. Οι Κινέζοι επιστήμονες απομόνωσαν στη συνέχεια ένα νέο στέλεχος του κορονοϊού, που ονομάστηκε 2019-nCoV, ο οποίος βρέθηκε να είναι τουλάχιστον 70 τοις εκατό παρόμοιος σε αλληλουχία γονιδιώματος με τον SARS-CoV. Με την ανάπτυξη ενός ειδικού διαγνωστικού ελέγχου PCR για την ανίχνευση της λοίμωξης, επιβεβαιώθηκαν ορισμένες περιπτώσεις σε άτομα που συνδέονται άμεσα με την αγορά και σε κάποιους που δεν συνδέονταν άμεσα με αυτήν.

Στις 20 Ιανουαρίου 2020, ο κινέζος πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ προέτρεψε αποφασιστικές και αποτελεσματικές προσπάθειες για την πρόληψη και τον έλεγχο της επιδημίας πνευμονίας που προκαλείται από έναν νέο κορωναϊό.

Σχετικά με τον αν η κατάσταση αποτελεί επείγουσα κατάσταση δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος βάσει του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού συζητήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2020 από επιτροπή έκτακτης ανάγκης που διοργάνωσε η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ). Η απόφαση αναβλήθηκε λόγω έλλειψης πληροφοριών. Ο ΠΟΥ είχε προειδοποιήσει ότι μια ευρεία επιδημία είναι δυνατή, και υπήρχαν ανησυχίες για περαιτέρω μετάδοση κατά τη διάρκεια της κορύφωσης ταξιδιών στην Κίνα κατά τη διάρκεια της κινεζικής Πρωτοχρονιάς. Η ξαφνική αύξηση των περιστατικών της νόσου δημιούργησε ερωτήματα σχετικά με το εμπόριο άγριων ζώων, αβεβαιότητες που περιβάλλουν την ικανότητα του ιού να εξαπλωθεί και να προκαλέσει βλάβη, αν ο ιός κυκλοφορούσε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό, τι θεωρούνταν προηγουμένως, την προέλευσή του, και τη δυνατότητα εμφάνισης της επιδημίας που είναι ένα γεγονός υπερδιάδοσης.

Οι πρώτες ύποπτες περιπτώσεις αναφέρθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2019, με τις πρώτες περιπτώσεις συμπτωματικής ασθένειας να έχουν εμφανιστεί μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα στις 8 Δεκεμβρίου 2019. Η αγορά έκλεισε την 1η Ιανουαρίου 2020 και απομονώθηκαν τα άτομα που έδειξαν σημεία και συμπτώματα της μόλυνσης από κορονοϊό. Πάνω από 700 άτομα, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 400 εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που έρχονται σε στενή επαφή με πιθανώς μολυσμένα άτομα, παρακολουθήθηκαν αρχικά. Μετά την ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου διαγνωστικού ελέγχου PCR για την ανίχνευση της λοίμωξης, η παρουσία του 2019-nCoV στη συνέχεια επιβεβαιώθηκε σε 41 άτομα στο αρχικό σύμπλεγμα του Ουαχάν, εκ των οποίων αργότερα δύο αναφέρθηκαν ως παντρεμένο ζευγάρι, ένας από τους οποίους δεν ήταν παρών στην αγορά και άλλοι τρεις που ήταν μέλη της ίδιας οικογένειας που εργαζόταν στους πάγκους θαλασσινών της αγοράς. Ο πρώτος επιβεβαιωμένος θάνατος από τη μόλυνση με κορωναϊό συνέβη στις 9 Ιανουαρίου 2020.

Στις 23 Ιανουαρίου 2020, η Ουχάν τέθηκε σε καραντίνα, όπου όλες οι δημόσιες συγκοινωνίες προς και από την Ουχάν έχουν ανασταλεί. Οι πόλεις Χουανγκάνγκ, Τσιτσιάνγκ, Ετσόου και Τσιμπί, δίπλα στη Ουαχάν, τέθηκαν επίσης σε παρόμοια καραντίνα από τις 24 Ιανουαρίου 2020 και μετά. Λίγες ημέρες μετά, η Κίνα ανέβαλε όλες τους εορτασμούς για την Κινεζική Πρωτοχρονιά, και έκλεισε όλα τα σχολεία μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου. Η ζήτηση χειρουργικών μασκών από το κινεζικό και μη κοινό έχει αυξηθεί κατακόρυφα, αν και η χρήση της ως μέσο προστασίας είναι αμφιλεγόμενη.

Στην Κίνα και σε όλο τον κόσμο, οι αρχές δημόσιας υγείας προσπαθούν να περιορίσουν την εξάπλωση της επιδημίας. Η κυβέρνηση της Κίνας εισήγαγε ταξιδιωτικούς περιορισμούς. Ορισμένες χώρες έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις κατά των ταξιδιών στην Ουχάν, τη Χουπέι και την Κίνα γενικά. Οι ταξιδιώτες που έχουν επισκεφθεί την ηπειρωτική Κίνα έχουν κληθεί να παρακολουθήσουν την υγεία τους για τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Όποιος υποψιάζεται ότι μεταφέρει τον ιό, συνιστάται να φοράει προστατευτική μάσκα και να ζητά ιατρική συμβουλή καλώντας έναν γιατρό αντί να επισκεφθεί απευθείας την κλινική αυτοπροσώπως. Οι αερολιμένες και οι σιδηροδρομικοί σταθμοί έχουν εφαρμόσει ελέγχους θερμοκρασίας, δηλώσεις υγείας και συμπλήρωση ερωτηματολογίων σε μια προσπάθεια να εντοπιστούν φορείς του ιού. Σε περιοχές με πολλά κρούσματα ακυρώνονται δημόσιες εκδηλώσεις, όπως οι εορταστικές εκδηλώσεις της Κινεζικής Πρωτοχρονιάς, καρναβαλικές εκδηλώσεις στις χώρες της Δύσης, συναυλίες, αθλητικές διοργανώσεις και κλείνουν σχολεία.

Παραπληροφόρηση

Μετά την αρχική εξάπλωση θεωρίες συνωμοσίας και παραπληροφόρηση διαδόθηκαν στο διαδίκτυο σχετικά με την προέλευση και την κλίμακα του κορονοϊού της Ουχάν.[486]  Διάφορες αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίστηκαν ότι ο ιός ήταν βιοόπλο, πρόγραμμα ελέγχου του πληθυσμού, ή το αποτέλεσμα μιας επιχείρησης κατασκοπείας.[487][488][489] Η Google, το Facebook και το Twitter ανακοίνωσαν ότι θα λάβουν αυστηρά μέτρα κατά της πιθανής παραπληροφόρησης.[490] Σε μια ανάρτηση στο blog του, το Facebook δήλωσε ότι θα αφαιρέσει περιεχόμενο που επισημαίνεται από κορυφαίους παγκόσμιους οργανισμούς υγείας και τοπικές αρχές ότι παραβιάζει την πολιτική περιεχομένου του σχετικά με παραπληροφόρηση που οδηγεί σε «σωματική βλάβη».[491]

Στις 2 Φεβρουαρίου, ο ΠΟΥ δήλωσε ότι υπήρχε μια «τεράστια πληροφοριοδημία» που συνοδεύει την έξαρση και την αντιμετώπιση, αναφέροντας μια υπερβολική πληθώρα πληροφοριών, ακριβείς και ψευδείς, σχετικά με τον ιό, που «δυσκολεύει τους ανθρώπους να βρουν αξιόπιστες πηγές και αξιόπιστη καθοδήγηση όταν τη χρειάζονται.» Ο ΠΟΥ δήλωσε ότι η υψηλή ζήτηση για έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφόρηση έχει ενθαρρύνει τη δημιουργία μιας άμεσης ανοικτής τηλεφωνικής γραμμής WHO 24/7, όπου οι ομάδες επικοινωνίας και κοινωνικών μέσων παρακολουθούν και ανταποκρίνονται σε παραπληροφόρηση μέσω των ιστοσελίδων του και των σελίδων κοινωνικών μέσων. Οι αρχές της Ταϊβάν κατηγόρησαν τα τρολ της Κίνας ότι διαδίδουν παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας για να σπείρουν τον φόβο και τον πανικό μεταξύ των Ταϊβανέζων.[492][493] Σύμφωνα με τον Economist , θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με το ότι η COVID-19 είναι δημιουργία της CIA για να πολεμήσει την Κίνα είναι διάσπαρτες σε όλο στο κινεζικό διαδίκτυο.[494]  Στις 22 Φεβρουαρίου, Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι ανακάλυψαν κρατικά υποστηριζόμενη εκστρατεία παραπληροφόρησης από τη Ρωσία, προωθώντας σκόπιμα αντιαμερικανικές θεωρίες συνωμοσίας στα κοινωνικά μέσα.[495][496][497] Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ, Λάρυ Κούνλοου και μερικά μέλη του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών, κατηγορήθηκαν για τη διάδοση παραπληροφόρησης σχετικά με τον κορονοϊό.[498][499][500][501]Η Inverse ανέφερε ότι «ο Κρίστοφερ Μπόουζι, ο ιδρυτής του Bot Sentinel, έκανε μια ανάλυση του Twitter για την Inverse και διαπίστωσε ότι trollbots υπέρ του Τραμπ κάνουν μια σειρά ψευδών ισχυρισμών για την επιδημία κορονοϊού.[502] Σύμφωνα με το Radio Farda ο Ιρανός κληρικός Σεϊέντ Μοχαμάντ Σαϊντί κατηγόρησε τον Πρόεδρο Τραμπ να στοχεύσει την Κομ με κορονοϊό για να εκπληρώσει την προηγούμενη υπόσχεσή του για αντίποινα εναντίον ιρανικών πολιτιστικών χώρων.[503] Ο Ιρανός ερευνητής Αλί Ακμπάρ Ρεφιπούρ ισχυρίστηκε ότι ο κορονοϊός ήταν μέρος ενός προγράμματος «υβριδικού πολέμου» που διεξήγαγαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν και την Κίνα.[504] Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελετών Μέσων Ανατολής, πολλοί συγγραφείς στα αραβικά μέσα έχουν προωθήσει τη θεωρία της συνωμοσίας ότι η COVID-19 δημιουργήθηκε και διαδόθηκε σκόπιμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως «μέρος ενός οικονομικού και ψυχολογικού πολέμου που διεξήγαγαν οι ΗΠΑ εναντίον της Κίνας με στόχο την αποδυνάμωση και την εμφάνισή της ως υποβαθμισμένη χώρα και πηγή ασθενειών».[505]

Παραπομπές

  1. «2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Summary». US Centers for Disease Control and Prevention. 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  2. 2,0 2,1 «Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China». Lancet 395 (10223): 497–506. February 2020. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. ISSN 0140-6736. PMID 31986264. https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2930183-5.  Ελεύθερη ανάγνωση
  3. 柳叶刀披露首例新冠肺炎患者发病日期,较官方通报早7天. 27 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  4. 《柳叶刀》刊文详解武汉肺炎 最初41案例即有人传人迹象. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 5,2 «Coronavirus Update (Live): 2,069,246 Cases and 133,359 Deaths from COVID-19 Virus Pandemic - Worldometer». www.worldometers.info (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2020. 
  6. «Coronavirus COVID-19 Global Cases by Johns Hopkins CSSE». gisanddata.maps.arcgis.com. Johns Hopkins University (JHU). Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2020. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 «Getting your workplace ready for COVID-19» (PDF). World Health Organization. 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  8. «Operations Dashboard for ArcGIS». gisanddata.maps.arcgis.com. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2020. 
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 «Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV) | CDC». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 10 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2020. 
  10. 10,0 10,1 Rothan, Hussin A.; Byrareddy, Siddappa N. (26 February 2020). «The epidemiology and pathogenesis of coronavirus disease (COVID-19) outbreak» (στα αγγλικά). Journal of Autoimmunity: 102433. doi:10.1016/j.jaut.2020.102433. ISSN 0896-8411. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896841120300469. 
  11. «Clue to Infection». hms.harvard.edu (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  12. «Loss of smell and taste a key symptom for COVID-19 cases». www.kcl.ac.uk (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  13. Keyhan, Seied Omid; Fallahi, Hamid Reza; Cheshmi, Behzad (2020-03-30). «Dysosmia and dysgeusia due to the 2019 Novel Coronavirus; a hypothesis that needs further investigation». Maxillofacial Plastic and Reconstructive Surgery 42 (1): 9. doi:10.1186/s40902-020-00254-7. ISSN 2288-8586. PMC PMC7103905. https://doi.org/10.1186/s40902-020-00254-7. 
  14. «More Than 218 Million Shots Given: Covid-19 Tracker» (στα αγγλικά). Bloomberg.com. https://www.bloomberg.com/graphics/covid-vaccine-tracker-global-distribution/. Ανακτήθηκε στις 2021-02-25. 
  15. https://www.gov.uk/government/news/uk-medicines-regulator-gives-approval-for-first-uk-covid-19-vaccine
  16. https://www.kathimerini.gr/world/561188767/v-day-i-antepithesi-xekinise/
  17. https://www.ctvnews.ca/health/coronavirus/historic-moment-health-canada-approves-pfizer-covid-19-vaccine-1.5223477
  18. 18,0 18,1 «Q&A on coronaviruses». World Health Organization (WHO). 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2020. 
  19. «Νέος κορωνοϊός Covid-19 - Οδηγίες». Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας. 6 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020. 
  20. «Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV)». Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  21. «Coronavirus latest: infections in China pass 20,000». Nature. 4 February 2020. doi:10.1038/d41586-020-00154-w. https://www.nature.com/articles/d41586-020-00154-w. 
  22. Devlin, Hannah; Boseley, Sarah (2020-04-01). «What is coronavirus – and what is the mortality rate?» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/world/2020/apr/01/what-is-coronavirus-and-what-is-the-mortality-rate-covid-19. Ανακτήθηκε στις 2020-04-07. 
  23. «Coronavirus | About | Prevention and Treatment | CDC». www.cdc.gov (στα Αγγλικά). 3 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2020. 
  24. https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html
  25. Joseph, Andrew (30 January 2020). «WHO declares coronavirus outbreak a global health emergency». Stat News. https://www.statnews.com/2020/01/30/who-declares-coronavirus-outbreak-a-global-health-emergency/. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  26. «Coronavirus declared global health emergency». BBC News. 30 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130201004/https://www.bbc.com/news/world-51318246. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  27. Wee, Sui-Lee; McNeil Jr., Donald G.; Hernández, Javier C. (30 January 2020). «W.H.O. Declares Global Emergency as Wuhan Coronavirus Spreads». https://www.nytimes.com/2020/01/30/health/coronavirus-world-health-organization.html. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  28. «Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)». World Health Organization. 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  29. https://plus.google.com/+UNESCO (4 Μαρτίου 2020). «COVID-19 Educational Disruption and Response». UNESCO (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020. 
  30. «Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2020. 
  31. Somvichian-Clausen, Austa (30 Ιανουαρίου 2020). «The coronavirus is causing an outbreak in America—of anti-Asian racism». TheHill. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  32. Iqbal, Nosheen (1 February 2020). «Coronavirus fears fuel racism and hostility, say British-Chinese». The Observer. ISSN 0029-7712. https://www.theguardian.com/world/2020/feb/01/coronavirus-weaponised-way-to-be-openly-racist. Ανακτήθηκε στις 4 February 2020. 
  33. «Coronavirus fears trigger anti-China sentiment across the globe». Global News. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  34. Yeung, Jessie. «As the coronavirus spreads, fear is fueling racism and xenophobia». CNN. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  35. «Γιατροσόφια, παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας: Επτά μύθοι και αλήθειες για τον κορωνοϊό | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  36. «Οι επικρατέστερες θεωρίες συνωμοσίας παγκοσμίως για τον κορωνοϊό | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  37. editor, Jim Waterson Media (2020-04-02). «UK media outlets told not to promote baseless 5G coronavirus theories» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/media/2020/apr/02/uk-media-outlets-told-not-to-promote-baseless-5g-coronavirus-theories. Ανακτήθηκε στις 2020-04-03. 
  38. «Κορονοϊός: Η πανδημία των fake news». Inside Story. 18 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  39. Li, Ruiyun; Pei, Sen; Chen, Bin; Song, Yimeng; Zhang, Tao; Yang, Wan; Shaman, Jeffrey (2020). «Substantial undocumented infection facilitates the rapid dissemination of novel coronavirus (COVID-19)». Medrxiv: 2020.02.14.20023127. doi:10.1101/2020.02.14.20023127. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.14.20023127v1. 
  40. Sun, Haoyang; Dickens, Borame Lee; Chen, Mark; Cook, Alex Richard; Clapham, Hannah Eleanor (2020). «Estimating number of global importations of COVID-19 from Wuhan, risk of transmission outside mainland China and COVID-19 introduction index between countries outside mainland China». Medrxiv: 2020.02.17.20024075. doi:10.1101/2020.02.17.20024075. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.17.20024075v1. 
  41. 41,0 41,1 41,2 Επιβεβαιωμένες περιπτώσεις, θάνατοι και αναρρώσεις σε κάθε επικράτεια:
    1. «Coronavirus (COVID-19) health alert». Department of Health. 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2020. 
    2. Ministry of Health (1 Μαρτίου 2020). Sixth COVID-19 case after woman returns from Iran. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2020.
  42. 42,0 42,1 «COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada». 1point3acres. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  43. «COVID-19 India». Ministry of Health and Family Welfare (India) 2021. 
  44. «Painel Coronavírus» (στα Πορτογαλικά). Ministry of Health (Brazil). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  45. «Vacinação no Brasil: mais de 90 milhões de doses de vacinas contra a Covid foram aplicadas» (στα pt-br). G1. 22 June 2021. https://g1.globo.com/bemestar/vacina/noticia/2021/06/22/vacinacao-no-brasil-mais-de-90-milhoes-de-doses-de-vacinas-contra-a-covid-foram-aplicadas.ghtml. Ανακτήθηκε στις 22 June 2021. 
  46. «ru:Оперативные данные» [Operational data as of 23 June 11:15]. Стопкоронавирус.рф (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  47. «Coronavirus (COVID-19) in the UK». coronavirus.data.gov.uk. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  48. «info coronavirus covid-19». Gouvernement.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  49. «COVID-19 : bilan et chiffres clés en France». www.santepubliquefrance.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  50. «Turkiye COVID-19 Hasta Tablosu». covid19.saglik.gov.tr. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  51. «La pandemia del coronavirus, en datos, mapas y gráficos». RTVE (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  52. «COVID-19 ITALIA» [COVID-19 ITALY]. opendatadpc.maps.arcgis.com (στα Ιταλικά). Protezione Civile. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  53. «Covid-19 Mexico» (στα Ισπανικά). Instituciones del Gobierno de México. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  54. «COVID-19 Statistics in South Africa». sacoronavirus.co.za. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  55. «Department of Health». Department of Health (South Africa). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  56. Ministry of Health (Peru) (22 Ιουνίου 2021). «Sala Situacional COVID-19 Perú» (στα Ισπανικά). 
  57. «Resultados de busqueda». gob.pe (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  58. «COVID-19 kills 116 more Iranians over past 24 hours». IRNA. 22 June 2021. https://en.irna.ir/news/84378638/COVID-19-kills-116-more-Iranians-over-past-24-hours. Ανακτήθηκε στις 22 June 2021. 
  59. «Corona-Karte Deutschland: COVID-19 live in allen Landkreisen und Bundesländern». Tagesspiegel (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 16 Ιουνίου 2021. 
  60. «Wie sich das Coronavirus in Ihrer Region ausbreitet» [How the coronavirus affects your region] (στα Γερμανικά). Zeit Online. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021. 
  61. «COVID-19 – Epidemiologische situatie». Sciensano (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  62. «Coronavirus COVID-19» (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  63. «Casos confirmados COVID-19». Gobierno de Chile (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  64. «Tracking every case of COVID-19 in Canada». CTV News. 22 June 2021. https://www.ctvnews.ca/mobile/health/coronavirus/tracking-every-case-of-covid-19-in-canada-1.4852102. Ανακτήθηκε στις 22 June 2021. 
  65. «Covid-19: Outbreak update». Government of Canada. 2021. 
  66. «Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)» (στα Ολλανδικά). RIVM. 10 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2021. 
  67. «Statistieken over het Coronavirus en COVID-19». allecijfers.nl. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  68. «Current situation in Switzerland». Federal Office of Public Health. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  69. «Cas d'infection au Sars-CoV-2 en Suisse». Tribune de Genève (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2020. 
  70. «Ponto de Situação Atual em Portugal» (στα Πορτογαλικά). Direção-Geral da Saúde. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  71. «Já se encontra disponível o relatório de situação de hoje» (στα Πορτογαλικά). Direção-Geral da Saúde. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  72. «Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)». Department of Health (Ireland). 17 Ιουνίου 2021. 
  73. «Bundesministerium für Inneres: Aktuelle Zahlen zum Corona-Virus» (στα Γερμανικά). Innenministerium. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  74. «Antal fall av covid-19 i Sverige – data uppdateras 11:30 och siffrorna är tillgängliga 14:00». Public Health Agency of Sweden – Official statistics at arcgis (στα Σουηδικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. Lay summaryAntal fall av covid-19 – Statistik – antal fall covid-19. Data updated daily at 11:30 [CEST] 
  75. «he:נגיף הקורונה בישראל – תמונת מצב כללית» [Corona virus in Israel] (στα Εβραϊκά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  76. «ja:新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について» [About the current situation of new coronavirus infection and the response of the Ministry of Health, Labor and Welfare] (στα Ιαπωνικά). Ministry of Health, Labour and Welfare (Japan). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  77. «Coronavirus Disease-19, Republic of Korea». ncov.mohw.go.kr. Ministry of Health and Welfare (South Korea). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  78. «Press Release». kdca.go.kr. Korea Disease Control and Prevention Agency. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  79. «Las cifras del COVID-19 en Ecuador» (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  80. «Salud_Ec» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud Pública. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  81. «Ministerstwo Zdrowia» (στα Πολωνικά). Ministry of Health (Poland). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  82. «COVID 19 Dashboard: Saudi Arabia» (στα Αραβικά). Ministry of Health (Saudi Arabia). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  83. «Comunicate de presă» [Press release] (στα Ρουμανικά). Ministry of Internal Affairs (Romania). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  84. «COVID-19 Situation». covid.gov.pk. Government of Pakistan. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  85. «COVID-19 Situation Report [Current Situation]». Ministry of Health (Singapore). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  86. «Tal og overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Sundhedsstyrelsen (Danish Health Authority). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  87. «Statens Serum Institut – COVID-19 – Danmark» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  88. Nilsen, Av Sondre· Skjetne, Oda Leraan· Sfrintzeris, Yasmin· Røset, Hanna Haug· Hunshamar, Carina· Fraser, Sofie· Løkkevik, Ole. «Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden». VG Nett. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021.  Unknown parameter |name-list-style= ignored (βοήθεια)
  89. «Aktuálně o koronaviru» (στα Τσεχικά). Ministry of Health of the Czech Republic. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  90. «UAE Coronavirus (COVID-19) Updates». National Emergency Crisis and Disaster Management Authority (UAE). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  91. «Peta Sebaran». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  92. «zh:截至6月22日24时新型冠状病毒肺炎疫情最新情况» [The latest situation of the novel coronavirus pneumonia epidemic as of 24:00 on June 22] (στα Κινεζικά). National Health Commission. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  93. «Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers». Australian Government Department of Health. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  94. «COVID-19 Case Bulletin». Department of Health (Philippines). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  95. «COVID-19 Tracker». Department of Health (Philippines). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  96. «Latest Information about COVID-19 in the Republic of Serbia». covid19.rs. Ministry of Health (Serbia). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  97. «uk:За весь час пандемії в Україні» [During the whole pandemic in Ukraine] (στα Ουκρανικά). Ministry of Healthcare (Ukraine). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  98. «Coronavirus epidemic monitoring system». National Security and Defense Council of Ukraine. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  99. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». Ministry of Public Health (Qatar). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  100. «Terkini Harian» [Daily updates] (στα Μαλαισιανά). Ministry of Health (Malaysia). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  101. «За сутки в Беларуси зарегистрированы 802 пациента с COVID-19, выписаны 805» (στα ru). 23 June 2021. https://www.belta.by/society/view/za-sutki-v-belarusi-zaregistrirovany-802-patsienta-s-covid-19-vypisany-805-447245-2021/. Ανακτήθηκε στις 23 June 2021. 
  102. «Homepage». Dominican Today. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  103. «Ministerio de Salud de Panamá». Ministry of Health (Panama). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  104. «CORONAVIRUS COLOMBIA». Instituto Nacional De Salud. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  105. «Situation update on coronavirus [Finland's situation in brief]». Finnish Institute for Health and Welfare. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  106. «Varmistetut koronatapaukset Suomessa (COVID-19)». experience.arcgis.com. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  107. «Coronavirus: COVID-19». Government of Luxembourg. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  108. «ar:الصحة: ارتفاع حالات الشفاء من مصابي فيروس ...» [Health: The number of recoveries of people infected with the Corona virus increased...] (στα Αραβικά). Egyptian Ministry of Health and Population. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  109. «Le Portail Officiel du Coronavirus au Marocco». Ministère de la santé (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  110. «bn:করোনা ভাইরাস ইনফো ২০১৯» [COVID-19 info]. corona.gov.bd (στα Βεγγαλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  111. «কোভিড-১৯ ট্র্যাকার» [COVID-19 Tracker]. covid19tracker.gov.bd. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  112. «Información epidemiológica» [Epidemiologic information] (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  113. «COVID-19 Outbreak». Bangkok Post. 27 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2021. 
  114. «th:ไทยรู้สู้โควิด» (στα Ταϊλανδικά). Ministry of Health (Thailand). 3 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2021 – μέσω Twitter. 
  115. «Coronavirus nombre de cas en Algérie». coronavirus-statistiques.com. 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  116. «COVID-19 în Republica Moldova: situaţia la zi» [COVID-19 in the Republic of Moldova: current situation]. gismoldova.maps.arcgis.com (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  117. «el:Δεδομένα για τον κορωνοϊό στην Ελλάδα - Τελευταία Ενημέρωση» [Coronavirus data in Greece - Latest Update]. el:Υπουργείο Υγείας. Government of Greece. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  118. «COVID 19 Updates». Ministry of Health (Kuwait). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  119. «Tájékoztató oldal a koronavírusról». koronavirus.gov.hu. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  120. «Daily COVID-19 Report». Ministry of Health (Bahrain). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  121. «Službena stranica Vlade». Croatian Institute of Public Health. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  122. «COVID-19 á Íslandi – Tölfræði». www.covid.is (στα Ισλανδικά). Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  123. «ru:Ситуация с коронавирусом официально» [The situation with the coronavirus is official]. coronavirus2020.kz (στα Ρωσικά). Kazinform. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  124. «kk:Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі» [Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan] (στα Καζακικά). Ministry of Health (Kazakhstan). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  125. «ru:Коронавирусная инфекция (COVID-19)» [Coronavirus infection (COVID-19)]. coronavirus.uz (στα Ρωσικά). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  126. «ar:الموقف الوبائي اليومي لجائحة كورونا في العراق ليوم الخميس الموافق ٥ تشرين الثاني ٢٠٢٠»Paid subscription required [The daily epidemiological situation of the Corona pandemic in Iraq for Thursday, November 5, 2020] (στα Αραβικά). Ministry of Health of Iraq. 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  127. «Information about Coronavirus disease COVID-19». Estonian Health Board. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  128. «Koroonaviiruse andmestik». Estonian Health Board. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  129. «Covid-19 cases in Oman». Ministry of Health (Oman). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  130. «Azərbaycanda cari vəziyyət» [Current situation in Azerbaijan]. koronavirusinfo.az (στα Αζερμπαϊτζανικά). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  131. «hy:Հաստատված դեպքերն ըստ օրերի» [Confirmed cases by days] (στα Αρμενικά). NCDC Armenia. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  132. «Statistični pregled koronavirusa v Sloveniji» [Statistical review of coronavirus in Slovenia]. www.rtvslo.si (στα Σλοβενικά). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  133. «Coronavirus disease COVID-19». Ministry of Health (Slovenia). 21 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2021. 
  134. «Relevant information about Coronavirus (COVID-19)». Government of the Republic of Lithuania. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  135. «COVID-19 ligos apžvalga Lietuvoje» [COVID-19 disease review in Lithuania]. gislithuania.maps.arcgis.com (στα Λιθουανικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  136. «COVID-19 in Bosnia and Herzegovina». Ministry of Civil Affairs of Bosnia and Herzegovina. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  137. «Covid-19 en Cifras en Puerto Rico [Estadísticas]» [Covid-19 in Figures in Puerto Rico [Statistics]] (στα Ισπανικά). Departamento de Salud de Puerto Rico. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  138. «Puerto Rico COVID-19». bioseguridad.maps.arcgis.com (στα Ισπανικά). 12 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2021. 
  139. «Real-time Coronavirus condition in North Macedonia». gdi.net (στα Σλαβομακεδονικά). Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  140. «Coronavirus (COVID-19) in the Slovak Republic in numbers». korona.gov.sk. National Health Information Center. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  141. «COVID-19 – Latest updates». covid19.govt.nz. Government of New Zealand. 5 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2021. 
  142. «COVID-19 – current cases». Ministry of Health (New Zealand). 20 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  143. «COVID-19 Updates». Ghana Health Service. 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  144. «Nota informativa sobre la COVID-19 en Cuba» [Information note on COVID-19 in Cuba] (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud (Cuba). 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  145. @MINSAPCuba (21 Ιουνίου 2021). «Coronavirus en Cuba» [Coronavirus in Cuba] (Tweet) (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  146. «Afghanistan Covid-19 Cases». Ministry of Public Health (Afghanistan). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  147. «Coronavirus Disease (COVID-19) in HK». Hong Kong: Department of Health. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  148. «STATISTIQUES COVID-19». covid19.minsante.cm (στα Γαλλικά). 8 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2021. 
  149. «Covid-19 dashboard». WHO. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2021. 
  150. «bg:1 352 са новодиагностицираните с COVID-19 лица у нас през изминалото днонощие» [1,352 people have been newly diagnosed with COVID-19 in Bulgaria in the past 24 hours] (στα Βουλγαρικά). Ministry of Health (Bulgaria). 11 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2021. 
  151. «COVID-19 in Bulgaria». coronavirus.bg. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  152. «The main figures» (στα Αραβικά). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021 – μέσω Ministère de la santé وزارة الصحة (Tunisia) on Facebook. 
  153. «COVID -19: point de la situation de la maladie à coronavirus du 30 avril 2021». sante.gouv.ci. 30 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2020. 
  154. «Ministère de la Santé et de l'Hygiène Publique» (στα Αγγλικά). 14 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  155. «Communique De Presse COVID-19». 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021 – μέσω Ministere de la Santé de Djibouti on Facebook. 
  156. «COVID-19 Spread in Cyprus». covid19.ucy.ac.cy. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  157. «Covid-19 izplatība Latvijā» [Distribution of Covid-19 in Latvia]. covid19.gov.lv (στα Λετονικά). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  158. «Covid-19 Statistika» [Covid-19 Statistics]. www.spkc.gov.lv (στα Λετονικά). Slimību Profilakses un Kontroles Centrs (Centre for Disease Prevention and Control). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  159. «Coronavirus updates». www.govern.ad (στα Καταλανικά). Govern d'Andorra. 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  160. «ar:الجمهورية اللبنانية – وزارة اﻹعلام – الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان» [The Lebanese Republic - Ministry of Information - The official website to follow up on the news of the Corona virus in Lebanon] (στα Αραβικά). Ministry of Information (Lebanon). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  161. «Situacion Nacional Covid-19» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud (Costa Rica). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  162. «Press release from the Minister of Public Health». Niger Ministry of Public Health. 29 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2021. 
  163. «Communiqué du 19/06/2021» (στα Γαλλικά). 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021 – μέσω Ministère de la Santé du Niger on Facebook. 
  164. «NCDC Covid-19 Page». Nigeria Centre for Disease Control. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  165. «Lajme Archives» (στα Αλβανικά). Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  166. «Coronavirus Albania Statistika» (στα Αλβανικά). Agjencia Kombëtare e Shoqerisë së Informacionit. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  167. «Situation du coronavirus en Guinée» [Coronavirus situation in Guinea] (στα Γαλλικά). Agence Nationale de Sécurité Sanitaire. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  168. «Service d'Information du Gouvernement – Burkina Faso» (στα Γαλλικά). 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  169. «Maladie à coronavirus : 00 nouveaux cas confirmés, 08 guérisons et 00 décès à la date du 02 mai 2021» (στα Γαλλικά). Service d'Information du Gouvernement du Burkina Faso. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2021. 
  170. «Datos Oficiales». Bolivia Segura (στα Ισπανικά). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  171. «Covid-19». Koha Ditore (στα Αλβανικά). 12 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2021. 
  172. «ru:Информации» (στα Ρωσικά). Ministry of Health (Kyrgyz Republic). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  173. «Visualizador de casos coronavirus COVID-19 en Uruguay» (στα Ισπανικά). Sistema Nacional de Emergencias. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  174. «Comunicados» (στα Ισπανικά). Sistema Nacional de Emergencias. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  175. «Secretaría de Salud» (στα Ισπανικά). Secretary of Health (Honduras). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  176. «Coronavirus en Honduras» (στα Ισπανικά). Secretaria de Salud de Honduras. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  177. «Aggiornamento settimanale epidemia COVID-19 e andamento Campagna Vaccinale al 31 maggio 2021». Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2021. 
  178. «ar:فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين» [Corona Virus (COVID-19) in Palestine]. corona.ps (στα Αραβικά). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  179. «Official COVID-19 figures». Ministry of Health (Malta). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  180. «新增敦睦遠訓支隊21例確診,1例境外移入確診». www.cdc.gov.tw. 
  181. «COVID-19 全球即時疫情地圖». 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  182. «新增104例COVID-19確定病例,均為本土個案». 衛生福利部疾病管制署. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  183. «COVID-19 Statistical report». Ministry of Health (Jordan). 6 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2021. 
  184. «StopCOV.ge». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  185. «Coronavirus : Riposte à l'épidémie : Tableau Récapitulatif des dons"» (στα Γαλλικά). Ministry of Health and Social Action (Senegal). 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  186. «COVID-19 Updates & News in Mauritius». covid19mu.com. Ministry of Health and Wellness (Mauritius). 20 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  187. «Situation Épidémiologique en RDC» [Epidemiological Situation in the DRC]. stopcoronavirusrdc.info (στα Γαλλικά). 25 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2021. 
  188. «Situation Épidémiologique Covid-19 En Republique Democratique du Congo au 22 Juin 2021». CMR COVID-19. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  189. «Statistički podaci o COVID/19» [Statistical data of COVID-19]. covidodgovor.me (στα Μαυροβουνιακά). Government of Montenegro. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  190. «Latest updates». Isle of Man Government. 6 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2021. 
  191. «COVID-19 : Live Situational Analysis Dashboard of Sri Lanka». Health Promotion Bureau (Sri Lanka). 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  192. «Epidemiology Unit». Ministry of Health (Sri Lanka). 20 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  193. «Coronavirus» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud Pública (Guatemala). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  194. «Ministry of Health». Ministry of Health (Kenya). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  195. «Trang Tin Về Dịch Bệnh Viêm Đường Hô Hấp Cấp Covid-19» [Covid-19 Acute Respiratory Disease News Page] (στα Βιετναμικά). Ministry of Health (Vietnam). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  196. «Estadísticas Venezuela». MPPS COVID Patria (στα Ισπανικά). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  197. «Coronavirus (COVID-19) cases». States of Jersey. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  198. «COVID-19 Coronavirus – Testing results». www.gov.gg. St Peter Port: Public Health Services (Guernsey). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  199. «Du Ministere de la sante et du développement social sur le suivi des actions de prevention et de riposte face a la maladie a coronavirus» [From the Ministry of Health and Social Development On Monitoring Prevention and Response Actions Facing Coronavirus Disease]. sante.gov.ml (στα Γαλλικά). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  200. «SITUACIÓN NACIONAL». covid19.gob.sv (στα Ισπανικά). Ministry of Health (El Salvador). 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  201. «COVID-19» (στα Ισπανικά). Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  202. «COVID-19». Ministry of Health and Wellness (Jamaica). 14 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2021. 
  203. «COVID-19 Clinical Management Summary». Ministry of Health and Wellness (Jamaica). 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  204. «Numbers in the Faroe Islands». corona.fo. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  205. «Overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). 6 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2020. 
  206. «Covid-19: Tanzania updates will resume after improvements at national laboratory». THECITIZEN (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020. 
  207. «Zanzibar confirms 29 new cases, plus 11 recoveries». ippmedia.com (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020. 
  208. «Covid-19 Rwanda Cases». Rwanda Biomedical Centre. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  209. Rwanda Ministry of Health [@RwandaHealth] (22 Ιουνίου 2021). «Amakuru Mashya Update» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  210. «WHO daily Report». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  211. «Ministere de la Sante, de la Population, de la Promotion de la Femme et de l'integration de la Femme au Developpement». www.sante.gouv.cg. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  212. Ministry of Health (Brunei) (7 May 2021). One new import case COVID-19 reported today, 07 May 2021. (PDF) Δελτίο τύπου.
  213. «Latest News». Ministry of Health (Brunei). Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2021. 
  214. «JIC RELEASE NO. 702». ghs.guam.gov. 18 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021. 
  215. «COVID-19 Dashboard, Somalia». Ministry of Health (Somalia). 8 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2021. 
  216. @GibraltarGov (23 Ιουνίου 2021). «Coronavirus: COVID-19 Information» (Tweet). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  217. «km:ចំនួនករណីឆ្លងជំងឺកូវីដសរុប» [Total number of coronavirus infections] (στα Χμερ). Ministry of Health (Cambodia). 10 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2021. 
  218. «km:ក្រសួងសុខាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា» [Ministry of Health of the Kingdom of Cambodia] (στα Χμερ). Ministry of Health of the Kingdom of Cambodia. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  219. «Situation Covid-19». Ministry of Public Health (Madagascar). 20 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  220. «Madagascar: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  221. «Trinidad and Tobago COVID-19 (Novel Coronavirus) UPDATE#740». health.gov.tt. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2021. 
  222. «Ministry of Health, Trinidad & Tobago: COVID-19 Tracker». experience.arcgis.com. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω ArcGIS Dashboards. 
  223. «Covid-19». covid19.et (στα Αμχαρικά). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  224. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Surveillance Dashboard (Myanmar)». Ministry of Health and Sports (Myanmar). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  225. «Situations Épidémiologique au Gabon» [Epidemiological Situations in Gabon]. infocovid.ga (στα Γαλλικά). Comité de Pilotage du Plan de Veille. 18 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021. 
  226. «KKTC Sağlık Bakanlığı». https://saglik.gov.ct.tr/COVID-19-GENEL-DURUM. Ανακτήθηκε στις 23 June 2021. 
  227. «Casonan di Corona Virus na Aruba pa 31 di Mei 2021». www.arubacovid19.org (στα Παπιαμέντο και Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  228. «Covid-19 : 1 nouveau cas positif et 1 guérison ce samedi 19 juin». Government of the Principality of Monaco (στα Γαλλικά). 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  229. «ar:التقرير الوبائي لكوفيد_19، ليوم الإثنين الموافق التقارير الوبائية لكوفيد_19، ليوم الخميس والجمعة والسبت ٥ يونيو» (στα Αραβικά). 16 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  230. «Liberia COVID-19 Daily Case Update By County». 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021 – μέσω National Public Health Institute of Liberia (NPHIL) on Facebook. 
  231. «Novel Coronavirus (COVID-19)». Government of Bermuda. 17 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2021. 
  232. «Situation au Togo» [Situation in Togo]. covid19.gouv.tg (στα Γαλλικά). Government of Togo. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  233. «Ministerium für Gesellschaft» (στα Γερμανικά). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  234. «Covid 19 de Guinea Ecuatorial» [Covid 19 in Equatorial Guinea] (στα Ισπανικά). Guinea Ecuatorial Salud. 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  235. «COVID-19 Update: 1 New Case, 8 In Isolation». Barbados GIS. 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  236. «COVID-19 update June 22, 2021». Government of Sint Maarten. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  237. «Home». Ministry of Health (Guyana). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  238. «Situação Atual» [Current Situation]. covid19.cv (στα Πορτογαλικά). 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  239. «COVID-19 Statistics For The Cayman Islands». Cayman Islands Government. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  240. @ZMPublicHealth (23 Ιουνίου 2021). «COVID19 update» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  241. «COVID-19 Report Update #447». Ministry of Health (Bahamas). Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  242. «Point de situation sur le Coronavirus». presidence.pf. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  243. «MoH Uganda: COVID-19 Information Portal». covid19.gou.go.ug. Ministry of Health (Uganda). 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021. 
  244. Ministry of Health- Uganda [@MinofHealthUG] (23 Ιουνίου 2021). «Covid-19 Daily Updates» (Tweet). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  245. «COVID-19». USVI Department of Health. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  246. «Governor Bryan Ends Beach Curfew, Eases COVID-19 Restrictions for Restaurants». Government of the United States Virgin Islands. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2021. 
  247. «COVID-19 Statistics Dashboard». Ministry of Health (Maldives). 6 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2021. 
  248. @HPA_MV (22 Ιουνίου 2021). «Coronavirus in Maldives» (Tweet) (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  249. «ar:البوابة الجغرافية لمراقبة انتشار فيروس كورونا في ليبيا» [The geographical portal to monitor the spread of the corona virus in Libya] (στα Αραβικά). National Centre of Disease Control (Libya). 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  250. «Dashboard Bissau Covid». Dados Bissau (στα Πορτογαλικά). Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2021. 
  251. «Boletim Epidemiológico Semanal de 19 a 25 de Abril de 2021 Nr.34». Alto Comissariado para a Covid-19. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2021. 
  252. «COVID-19 : Situation en Haiti». Ministère de la Santé Publique et de la Population du Republique d'Haiti. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  253. «Special webpage against Epidemics». www.ssm.gov.mo. 9 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2021. 
  254. «Announcement from the Ministry of Health». Eritrea Ministry Of Information. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  255. «Início». covid19.ins.gov.mz (στα Πορτογαλικά). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  256. «Situação Epidemiológica COVID-19 República de Moçambique» (στα Πορτογαλικά). Ministério da Saúde. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  257. «Syrian Arab Republic». Syrian Ministry of Health. 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  258. 258,0 258,1 «Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19» (στα Ουκρανικά). Υπουργείο Υγείας Ουκρανίας. 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  259. «ru:По состоянию на 10:00 20 июня всего 41876 заболевших инфекцией COVID-19 на территории Донецкой Народной Республики». mzdnr.ru (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  260. «Coronavirus (Covid-19)» (στα Γαλλικά). Gouvernement de la République du Bénin. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  261. «The Ministry of Information and Communication – Sierra Leone». Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  262. «WHO daily Report». www.who.int. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2021. 
  263. «Communiqué N* 429 de la Coordination Nationale de Riposte Sanitaire» (στα Γαλλικά). Ministère de la Santé Publique du Tchad. 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  264. «Mongolian COVID-19 Coronavirus Tracker». covid19mongolia.mn. Ministry of Health (Mongolia). 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  265. «COVID-19 Dashboard». Ministry of Health and Population (Nepal). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  266. @MoHCCZim (22 Ιουνίου 2021). «COVID-19 update: As at 22 June 2021» (Tweet). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  267. «Últimos dados sobre o COVID-19» (στα Πορτογαλικά). COMISSÃO INTERMINISTERIAL DE ANGOLA - CISP. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  268. «Home». COVID19.gov.ag. Government of Antigua and Barbuda. 17 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2021. 
  269. @EswatiniGovern1 (22 Ιουνίου 2021). «COVID-19 Update» (Tweet). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter. 
  270. «[Current Situation] COVID-19 cases in Timor-Leste». COVID-19 Timor-Leste Dashboard. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  271. «ru:Всего по состоянию на 09:00 23 июня» (στα ru). mzlnr.su. 23 June 2021. https://mzlnr.su/2021/06/23/vsego-po-sostoyaniyu-na-0900-23-iyunya/. Ανακτήθηκε στις 23 June 2021. 
  272. «COVID-19 Botswana Dashboard». covid19portal.gov.bw. Government of Botswana. 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  273. «ຄະນະສະເພາະກິດເພື່ອປ້ອງກັນ, ຄວບຄຸມ ແລະ ແກ້ໄຂການລະບາດ: ຂອງພະຍາດອັກເສບປອດ ຈາກເຊື້ອຈຸລະໂລກສາຍພັນໃຫມ່ (COVID-19)» [Task Force to Prevent, Control and Address Outbreaks: New strain of pneumonia (COVID-19)]. covid19.gov.la (στα Λαοτινά). Laos Coronavirus Task Force. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  274. «Belize COVID-19 Cumulative Report SARSCoV2 Lab Screenings». 18 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021 – μέσω Ministry of Health and Wellness (Belize) on Facebook. 
  275. «COVID-19 Updates». Ministry of Health and Medical Services. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  276. «Info coronavirus Covid-19». gouv.nc (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  277. «Covid 19 National Information Dashboard». Ministry of Health and Population (Malawi). 20 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  278. «Dominica Coronavirus Update». Ministry of Health, Wellness and New Health Investment Response to COVID-19 (Commonwealth of Dominica). 14 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2021. 
  279. «Summary of the national update». Ministry of Health and Social Services (Namibia). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  280. «Government of St. Kitts and Nevis – COVID – 19 Updates». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  281. «St.Kitts-Nevis COVID-19 Situation Report No. 427». Government of St. Kitts and Nevis. 27 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2021. 
  282. «Saint Lucia's COVID-19 Dashboard [Statistics]». Ministry of Health and Wellness (Saint Lucia). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  283. «2 new COVID-19 cases; 1255 tested» (στα αγγλικά). https://www.curacaochronicle.com/post/local/2-new-covid-19-cases-1255-tested/. Ανακτήθηκε στις 22 June 2021. 
  284. «COVID-19 Update COVID-19 Grenada Dashboard» (PDF). Ministry of Health (Grenada). 27 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2021. 
  285. «CNMI COVID-19 Dashboard». 15 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2021. 
  286. «Northern Mariana Islands (Commonwealth of the): WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2021. 
  287. «WHO daily Report». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021. 
  288. Ministère de la Santé et de la Population [@MSPCentrafrique] (10 Οκτωβρίου 2020). «Communiqué de Presse» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  289. «Four New COVID-19 Cases From Canada And The UK» (PDF). The official website of the Government of Saint Vincent and the Grenadines. The Government of Saint Vincent and the Grenadines. 13 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2020. 
  290. «COVID-19 Report As At December 1st, 2020». National Emergency Management Organisation (NEMO). 1 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2020. 
  291. «COVID-19: Information and Guidance». Falkland Islands Government. 5 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2021. 
  292. «Coronavirus i Grønland» (στα Δανικά και Καλαάλισουτ). Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2021. 
  293. «Overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). 27 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2020. 
  294. «Covid-19». Government of Montserrat. 12 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2021. 
  295. «COVID-19 Local Situation». Ministry of Health (Seychelles). 15 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2021. 
  296. «COVID-19 in Seychelles». Ministry of Health (Seychelles). 17 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2021. 
  297. «TCI COVID-19 DASHBOARD 20 June 2021». Government of Turks and Caicos. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  298. «The Gambia COVID-19 Outbreak Situational Report». Ministry of Health (The Gambia). 17 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2021. 
  299. «Estadísticas de COVID-19 en Nicaragua» [COVID-19 statistics in Nicaragua] (στα Ισπανικά). Observatorio Ciudadano. 16 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021 – μέσω Ministerio de Salud (Nicaragua). 
  300. «COVID-19». COVID SURINAME (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  301. «Dichiarazione del Direttore della Sala Stampa della Santa Sede, Matteo Bruni, 06.06.2020». Official The Holy See website. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2020. 
  302. «Vaticano, nuovo caso di positività al Covid-19». vaticannews.va. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2020. 
  303. «ru:В Арцахе подтверждено 4 новых случая COVID-19» (στα ru). Armenpress. 16 June 2021. https://armenpress.am/rus/news/1055503.html. 
  304. «Mauritania COVID-19 Situation Report 2021-04-18AR». Ministère de la Santé Mauritania. 18 Απριλίου 2021. 
  305. «ar:حالة اليوم» [Today's Status] (στα Αραβικά). Ministère de la Santé du Mauritania. 20 Ιουνίου 2021 – μέσω Facebook. 
  306. «Covid-19 In PNG Statistics». covid19.info.gov.pg. Joint Agency Task Force National Control Centre for COVID-19, Government of Papua New Guinea. 23 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  307. «COVID-19 In Bhutan». Government of Bhutan. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  308. «Burundi: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  309. «COVID-19 Dashboard, Somalia». moh.gov.so (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  310. «Wasaaradda Horumarinta Caafimaadka JSL». Somaliland COVID-19 (στα Σομαλικά). Ministry Of Health Development Somaliland (MoHD. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2020. 
  311. «Coronavirus COVID-19». Government of the Virgin Islands. 3 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2021 – μέσω Facebook. 
  312. «COVID-19 Epidemiological Summary». Government of the Virgin Islands. 7 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουνίου 2021. 
  313. «Situação Actual em São Tomé e Príncipe» [Current Situation in São Tomé and Príncipe]. covid.ms.gov.st (στα Πορτογαλικά). Ministério da Saúde (São Tomé e Príncipe). 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2021. 
  314. «Update on COVID-19 Response». Ministry of Health Republic of South Sudan. 26 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2021. 
  315. «ОПЕРШТАБ: ДИАГНОЗ COVID-19 ПОДТВЕРЖДЁН У 113 ЧЕЛОВЕК, ОДИН ЧЕЛОВЕК УМЕР». Apsnypress. 22 June 2021. https://apsnypress.info/ru/item/3726-opershtab-diagnoz-covid-19-podtverzhdjon-u-113-chelovek-odin-chelovek-umer. Ανακτήθηκε στις 23 June 2021. 
  316. «COVID-19 Dashboard [Statistics]». COVID-19 : The Anguillian Response. 26 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2021. 
  317. «COVID-19 Update». Government of Saba. Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2021 – μέσω Facebook. 
  318. «Government of Sint Eustatius». Government of Sint Eustatius. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2021 – μέσω Facebook. 
  319. «Numbers Bonaire COVID-19». 22 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021 – μέσω Openbaar Lichaam Bonaire on Facebook. 
  320. «Bulletin de veille sanitaire du 14 juin 2021». www.saint-pierre-et-miquelon.gouv.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 16 Ιουνίου 2021. 
  321. «Saint Pierre and Miquelon: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2021. 
  322. @YSNECCOVID19. «ar:آخر إحصائيات انتشار فيروس #كورونا في #اليمن#معا_لمواجهة_كورونا» [Latest virus spread statistics] (Tweet) (στα Αραβικά). Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021 – μέσω Twitter.  Missing or empty |date= (help)
  323. «France says 50 crew members on its only aircraft carrier have tested positive for the coronavirus». Business Insider. 
  324. «Coronavirus Update (Live) - Worldometer». www.worldometers.info. 
  325. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα japanese_admin2.
  326. «U.S. Navy COVID-19 Updates». Navy Live (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2020. 
  327. «Nearly 130, Including Australians, On Antarctic Cruise Ship Have Coronavirus». 10daily (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2020. 
  328. «Holland America ships caught in COVID-19 pandemic dock in Florida; here's how disembarkation will work». USA Today. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  329. «Deal is done: Cruise ship with sick passengers and sister ship will be allowed to dock in Florida». NBC News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  330. «Statement Regarding Zaandam | Holland America Blog» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2020. 
  331. «After two deaths on board, Coral Princess cruise ship gets Miami welcome». σελ. orlandosentinel.com. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  332. Cruises, Princess (4 Απριλίου 2020). «Princess Cruises: Coral Princess Updates - Notices & Advisories». www.princess.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2020. 
  333. 333,0 333,1 «Zr.Ms. Dolfijn breekt reis af vanwege corona - Nieuwsbericht - Defensie.nl». www.defensie.nl (στα Ολλανδικά). 30 Μαρτίου 2020. 
  334. «RIVM De zorg voor morgen begint vandaag». www.rivm.nl (στα Ολλανδικά). 
  335. «Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)». www.rivm.nl. 
  336. «Contamination au coronavirus : le Leopold I reste à quais». Belgian Defence (στα Γαλλικά). 27 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2020. 
  337. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) - China, 2020». China CDC Weekly 2: 1-10. 20 February 2020. http://www.ne.jp/asahi/kishimoto/clinic/cash/COVID-19.pdf. 
  338. Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team (17 February 2020). «[The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) in China]» (στα Chinese). Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi 41 (2): 145–151. doi:10.3760/cma.j.issn.0254-6450.2020.02.003. PMID 32064853. 
  339. Cheng, Zhangkai J.; Shan, Jing (18 February 2020). «2019 Novel coronavirus: where we are and what we know» (στα αγγλικά). Infection. doi:10.1007/s15010-020-01401-y. ISSN 1439-0973. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s15010-020-01401-y.pdf. 
  340. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) - China, 2020». China CDC Weekly 2: 1-10. 20 February 2020. http://www.ne.jp/asahi/kishimoto/clinic/cash/COVID-19.pdf. 
  341. Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team (17 February 2020). «[The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) in China]» (στα Chinese). Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi 41 (2): 145–151. doi:10.3760/cma.j.issn.0254-6450.2020.02.003. PMID 32064853. 
  342. Wang, Chen; Horby, Peter W.; Hayden, Frederick G.; Gao, George F. (24 January 2020). «A novel coronavirus outbreak of global health concern». The Lancet 395 (10223): 470–473. doi:10.1016/S0140-6736(20)30185-9. ISSN 0140-6736. PMID 31986257. https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30185-9/abstract.  Ελεύθερη ανάγνωση
  343. Li, Qun; Guan, Xuhua; Wu, Peng; Wang, Xiaoye; Zhou, Lei; Tong, Yeqing; Ren, Ruiqi; Leung, Kathy S. M. και άλλοι. (29 January 2020). «Early Transmission Dynamics in Wuhan, China, of Novel Coronavirus-Infected Pneumonia». The New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMoa2001316. ISSN 1533-4406. PMID 31995857.  Ελεύθερη ανάγνωση
  344. Li, Qun; Guan, Xuhua; Wu, Peng; Wang, Xiaoye; Zhou, Lei; Tong, Yeqing; Ren, Ruiqi; Leung, Kathy S. M. και άλλοι. (29 January 2020). «Early Transmission Dynamics in Wuhan, China, of Novel Coronavirus-Infected Pneumonia». The New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMoa2001316. ISSN 1533-4406. PMID 31995857.  Ελεύθερη ανάγνωση
  345. «China confirms sharp rise in cases of SARS-like virus across the country». 20 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 January 2020. https://web.archive.org/web/20200120055618/https://www.france24.com/en/20200120-china-confirms-sharp-rise-in-cases-of-sars-like-virus-across-the-country. Ανακτήθηκε στις 20 January 2020. 
  346. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) — China, 2020». 
  347. Frejdeman, Hannah (31 January 2020). «Coronaviruset har upptäckts i Jönköping» (στα Swedish). Svenska Dagbladet. ISSN 1101-2412. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 January 2020. https://web.archive.org/web/20200131163041/https://www.svd.se/bekraftat-fall-i-jonkoping-av-nya-coronaviruset. Ανακτήθηκε στις 31 January 2020. 
  348. Holm, Phil; Moritsugu, Ken. «Where the virus has spread». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130191856/https://apnews.com/VirusOutbreak. Ανακτήθηκε στις 29 January 2020. 
  349. «WHO Director-General's opening remarks at the mission briefing on COVID-19 - 26 February 2020». World Health Organization. 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  350. [χρειάζεται ιατρική παραπομπή]«60% of UK population need to get coronavirus so country can build 'herd immunity', chief scientist says». The Independent (στα Αγγλικά). 13 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2020. 
  351. [χρειάζεται ιατρική παραπομπή]«Up to 70% of Germany could contract virus - Merkel». BBC News. 11 March 2020. https://www.bbc.com/news/world-us-canada-51835856. 
  352. [χρειάζεται ιατρική παραπομπή]«Infektiologe zur Corona-Pandemie: Wie sieht die Zukunft nach dem Ausbruch aus? - DER SPIEGEL - Wissenschaft». 
  353. «Coronavirus: Window of opportunity to act, World Health Organization says». BBC News Online. 5 February 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 February 2020. https://web.archive.org/web/20200205213138/https://www.bbc.com/news/world-asia-china-51368873. Ανακτήθηκε στις 10 February 2020. 
  354. Jeannette Guarner, MD, Three Emerging Coronaviruses in Two Decades: The Story of SARS, MERS, and Now COVID-19, American Journal of Clinical Pathology, doi:10.1093/ajcp/aqaa029
  355. «Coronavirus Death Toll Climbs in China, and a Lockdown Widens». The New York Times. 23 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 February 2020. https://web.archive.org/web/20200206091324/https://www.nytimes.com/2020/01/23/world/asia/china-coronavirus.html. Ανακτήθηκε στις 10 February 2020. 
  356. Philippines, World Health Organization (1 Φεβρουαρίου 2020). «A 44-year-old male is confirmed as the second person with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in the Philippines. He passed away on 1 February 2020.pic.twitter.com/5a5tPWtvpc». @WHOPhilippines. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. [χρειάζεται μη πρωτογενή πηγή]
  357. Holm, Phil; Moritsugu, Ken. «Where the virus has spread». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130191856/https://apnews.com/VirusOutbreak. Ανακτήθηκε στις 29 January 2020. 
  358. Ramzy, Austin; May, Tiffany (2 February 2020). «Philippines Reports First Coronavirus Death Outside China». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 February 2020. https://web.archive.org/web/20200203204845/https://www.nytimes.com/2020/02/02/world/asia/philippines-coronavirus-china.html. Ανακτήθηκε στις 4 February 2020. 
  359. «Coronavirus updates: U.S., Japanese citizens die in Wuhan». NBC News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  360. «Coronavirus Live Updates: First Death Outside Asia Reported in France». The New York Times. 15 February 2020. https://www.nytimes.com/2020/02/15/world/asia/coronavirus-china-live-updates.html. Ανακτήθηκε στις 15 February 2020. 
  361. «Legislator from Iran's Qom alleges virus coverup». Al Jazeera English. 24 February 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 February 2020. https://web.archive.org/web/20200224134920/https://www.aljazeera.com/news/2020/02/legislator-iran-qom-alleges-virus-coverup-200224100832284.html. Ανακτήθηκε στις 24 February 2020. 
  362. «코로나바이러스감염증-19 국내 발생 현황(일일집계통계, 9시 기준)». 24 Φεβρουαρίου 2020. 
  363. «Coronavirus, sette morti in Italia, 229 contagi. Le vittime di oggi hanno tutte più di 80 anni» (στα it). Repubblica. 24 February 2020. https://www.repubblica.it/cronaca/2020/02/24/news/coronavirus_149_i_casi_confermati_conte_i_contagi_possono_crescere_-249427098/?ref=RHPPTP-BL-I249215369-C12-P2-S1.12-T1. Ανακτήθηκε στις 24 February 2020. 
  364. https://www.ema.europa.eu/en/documents/press-release/update-treatments-vaccines-against-covid-19-under-development_en.pdf
  365. «Preliminary analysis of the 2019 nCOV outbreak in Wuhan city». Northeastern University. 22 Ιανουαρίου 2020. 
  366. Fifield, Anna (22 January 2020). «As families tell of pneumonia-like deaths in Wuhan, some wonder if China virus count is too low». The Washington Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 January 2020. https://archive.ph/hf801. Ανακτήθηκε στις 25 January 2020. 
  367. Kuo, Lily (21 January 2020). «Coronavirus: Chinese hospitals not testing patients, say relatives». The Guardian. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 January 2020. https://web.archive.org/web/20200121170326/https://www.theguardian.com/world/2020/jan/21/coronavirus-chinese-hospitals-not-testing-patients-say-relatives. 
  368. Fan, Wenxin (24 January 2020). «Relatives Wonder Whether Pneumonia Deaths Were Tied to Coronavirus». https://www.wsj.com/articles/relatives-wonder-whether-pneumonia-deaths-were-tied-to-coronavirus-11579915630. 
  369. «Officials Report Huge Jump in Coronavirus Cases in 1 Chinese Province». NPR. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2020. 
  370. «China's Hubei Reports 349 New Coronavirus Cases, Lowest Since Jan. 25». The New York Times. https://www.nytimes.com/reuters/2020/02/19/world/asia/19reuters-china-health-hubei.html. Ανακτήθηκε στις 20 February 2020. 
  371. Brandenburg, A. (14 February 2020). «Quadratic growth during the 2019 novel coronavirus epidemic». arXiv:2002.03638 [q-bio.PE]. 
  372. «Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China». Lancet 395 (10223): 497–506. February 2020. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. ISSN 0140-6736. PMID 31986264. https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2930183-5.  Ελεύθερη ανάγνωση
  373. Pan, Xingfei; Chen, Dexiong; Xia, Yong; Wu, Xinwei; Li, Tangsheng; Ou, Xueting; Zhou, Liyang; Liu, Jing (19 February 2020). «Asymptomatic cases in a family cluster with SARS-CoV-2 infection». The Lancet Infectious Diseases 0. doi:10.1016/S1473-3099(20)30114-6. ISSN 1473-3099. PMID 32087116. https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(20)30114-6/abstract. 
  374. «WHO COVID-19 situation report 29» (PDF). World Health Organization. 19 Φεβρουαρίου 2020. 
  375. «Q&A on coronaviruses (COVID-19): How long is the incubation period for COVID-19?». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  376. «Coronavirus incubation could be as long as 27 days, Chinese provincial government says». Reuters. 22 Φεβρουαρίου 2020. 
  377. Schirring, Lisa· 2020 (16 Ιανουαρίου 2020). «Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death». CIDRAP. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2020. 
  378. «Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases: Interim guidance». World Health Organization. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  379. «Real-Time RT-PCR Panel for Detection 2019-Novel Coronavirus». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  380. Brueck, Hilary (30 Ιανουαρίου 2020). «There's only one way to know if you have the coronavirus, and it involves machines full of spit and mucus». Business Insider. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  381. «Curetis Group Company Ares Genetics and BGI Group Collaborate to Offer Next-Generation Sequencing and PCR-based Coronavirus (2019-nCoV) Testing in Europe». GlobeNewswire News Room. 30 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  382. «COVID-19 – History and exam | BMJ Best Practice». BMJ. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  383. «COVID-19 - Approach | BMJ Best Practice». BMJ. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  384. «How COVID-19 Spreads». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020.  Αυτό το λήμμα περιλαμβάνει κείμενο από αυτή την πηγή, που είναι κοινό κτήμα.
  385. «Q&A on coronaviruses (COVID-19)». who.int. 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  386. 386,0 386,1 Kampf, Günter; Todt, Daniel; Pfaender, Stephanie; Steinmann, Eike (6 February 2020). «Persistence of coronaviruses on inanimate surfaces and its inactivation with biocidal agents». Journal of Hospital Infection (Elsevier). doi:10.1016/j.jhin.2020.01.022. PMID 32035997. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0195670120300463/. Ανακτήθηκε στις 15 February 2020.  Ελεύθερη ανάγνωση
  387. Leung, Gabriel· Wu, Joseph (27 Ιανουαρίου 2020). «Real-time nowcast and forecast on the extent of the Wuhan CoV outbreak, domestic and international spread» (PDF). Wuhan-coronavirus-outbreak AN UPDATE. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2020. 
  388. «中疾控分析九千新冠患者:老年男性风险大 R0为3.77». news.163.com. 13 Φεβρουαρίου 2020. 
  389. Yang, Yang; Lu, Qingbin; Liu, Mingjin; Wang, Yixing; Zhang, Anran; Jalali, Neda; Dean, Natalie; Longini, Ira και άλλοι. (21 February 2020). «Epidemiological and clinical features of the 2019 novel coronavirus outbreak in China». MedRxiv: 2020.02.10.20021675. doi:10.1101/2020.02.10.20021675. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.10.20021675v2. 
  390. Saey, Tina Hesman (24 Ιανουαρίου 2020). «How the new coronavirus stacks up against SARS and MERS». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2020. 
  391. «WHO Coronavirus Disease Situation Report 32» (PDF). 
  392. Cyranoski, David (2020-02-07). «Did pangolins spread the China coronavirus to people?» (στα αγγλικά). Nature. doi:10.1038/d41586-020-00364-2. https://www.nature.com/articles/d41586-020-00364-2. 
  393. ECDC (14 February 2020). European Centre for Disease Prevention and Control. Outbreak of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2): increased transmission beyond China − fourth update Αρχειοθετήθηκε 2020-02-15 στο Wayback Machine.. ECDC (Risk Assessment): Stockholm; 2020.
  394. Zhu, Na; Zhang, Dingyu; Wang, Wenling; Li, Xinwang; Yang, Bo; Song, Jingdong; Zhao, Xiang; Huang, Baoying και άλλοι. (24 January 2020). «A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019». New England Journal of Medicine (United States) 382 (8): 727–733. doi:10.1056/NEJMoa2001017. ISSN 0028-4793. PMID 31978945. 
  395. Zhou, Peng; Yang, Xing-Lou; Wang, Xian-Guang; Hu, Ben; Zhang, Lei; Zhang, Wei; Si, Hao-Rui; Zhu, Yan και άλλοι. (23 January 2020). «Discovery of a novel coronavirus associated with the recent pneumonia outbreak in humans and its potential bat origin». bioRxiv: 2020.01.22.914952. doi:10.1101/2020.01.22.914952. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.01.22.914952v2. Ανακτήθηκε στις 24 January 2020. 
  396. WHO-China Joint Mission (16–24 Φεβρουαρίου 2020). «Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)» (PDF). World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2020. 
  397. Xiao K, Zhai J, Feng Y (Φεβρουαρίου 2020). «Isolation and Characterization of 2019-nCoV-like Coronavirus from Malayan Pangolins». bioRxiv 2020.02.17.951335Freely accessible Check |biorxiv= value (βοήθεια). 
  398. «COVID-19 Prevention & Treatment». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  399. «Advice for public». World Health Organisation. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  400. «What to do if you are sick with 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2020. 
  401. «COVID-19 Thematic Website, Together, We Fight the Virus, COVID-19». Hong Kong government coronavirus website. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2020. 
  402. «COVID-19 Information for Travel». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  403. 403,0 403,1 «Severe Respiratory Disease associated with a Novel Infectious Agent». Hong Kong: Centre for Health Protection, Department of Health. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  404. «Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public: Myth busters». World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  405. «China bans trade, consumption of wild animals due to coronavirus». CNBC (στα Αγγλικά). 25 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  406. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  407. «Expert interview: What is contact tracing? – Public health matters». publichealthmatters.blog.gov.uk (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2020. 
  408. How does cold weather impact the spread, survival of the flu virus? Ashley Williams, AccuWeather staff writer www.accuweather.com, accessed 3 March 2020
  409. 409,0 409,1 «Prevention & Treatment». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 15 Φεβρουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2020.  Αυτό το λήμμα περιλαμβάνει κείμενο από αυτή την πηγή, που είναι κοινό κτήμα.
  410. 410,0 410,1 «Advice for public». World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  411. «Coronavirus public information campaign launched across the UK». Government of the United Kingdom. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  412. «Advice for public». 
  413. Home. «Novel Coronavirus». Health Protection Surveillance Centre. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  414. «Updates on Wuhan Coronavirus (2019-nCoV) Local Situation». Singapore: Ministry of Health. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  415. 415,0 415,1 415,2 «Advice on the use of masks the community, during home care and in health care settings in the context of the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak». World Health Organization. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2020. 
  416. «When and how to use masks». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2020. 
  417. «Interim Infection Prevention and Control Recommendations for Patients with Confirmed Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) or Persons Under Investigation for COVID-19 in Healthcare Settings». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  418. 疫情通报 [Outbreak notification] (στα Κινεζικά). National Health Commission of the People's Republic of China. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2020. 
  419. «2019-nCoV: What the Public Should Do». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 4 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2020. 
  420. «Coronavirus (COVID-19)». Australia: Department of Health. 21 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2020. 
  421. «As Hongkongers clamour for surgical masks, 25,000 stolen from warehouse». South China Morning Post. Hong Kong. 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  422. Takahashi, Ryusei. «Amid virus outbreak, Japan stores scramble to meet demand for face masks». Japan Times. https://www.japantimes.co.jp/news/2020/01/31/national/coronavirus-japan-surgical-masks/. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  423. Harun, Hana Naz; Teh, Athira Yusof; Solhi, Farah (31 January 2020). «Demand for face masks, hand sanitisers soars». New Straits Times (Malaysia). https://www.nst.com.my/news/nation/2020/01/561250/demand-face-masks-hand-sanitisers-soars. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  424. Chia, Rachel Genevieve. «These 12 Twitter posts show the insane queues for masks in Singapore, Shanghai and Hong Kong, which are all sold out». Business Insider Singapore. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-02-01. https://web.archive.org/web/20200201071228/https://www.businessinsider.sg/photos-and-videos-show-insane-queues-for-masks-in-singapore-shanghai-and-hong-kong-which-netizens-say-are-all-sold-out/. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  425. «Advice for public». who.int. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  426. «Singapore: The Model for COVID-19 Response?». MedPageToday.com. 5 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  427. «What every American and community can do now to decrease the spread of the coronavirus» (PDF). CDC. n.d. 
  428. Kottasová, Ivana; Isaac, Lindsay. «Italy shuts all schools over coronavirus outbreak». CNN. https://www.cnn.com/2020/03/04/europe/italy-schools-closures-coronavirus-intl/index.html. Ανακτήθηκε στις 8 March 2020. 
  429. «Coronavirus (COVID-19): What is social distancing? – Public health matters». Government of the United Kingdom. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2020. 
  430. Pueyo, Tomas (12 Μαρτίου 2020). «Coronavirus: Why You Must Act Now». Medium.com. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2020. 
  431. CDC (11 Φεβρουαρίου 2020). «People at Risk for Serious Illness from COVID-19». CDC.gov. US Centers for Disease Control and Prevention. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  432. CDC (11 Φεβρουαρίου 2020). «What to Do If You Are Sick With Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». Centers for Disease Control and Prevention. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  433. «Common questions about coronavirus (COVID-19)». nhs.uk. 24 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  434. «Coronavirus (COVID-19): latest information and advice». GOV.UK. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  435. «China CDC developing novel coronavirus vaccine». Xinhua. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  436. «Chinese scientists race to develop vaccine as coronavirus death toll jumps». South China Morning Post. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  437. 437,0 437,1 Cheung, Elizabeth (28 January 2020). «Hong Kong researchers have developed coronavirus vaccine, expert reveals». South China Morning Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 January 2020. https://web.archive.org/web/20200128154002/https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3047956/china-coronavirus-hong-kong-researchers-have. Ανακτήθηκε στις 28 January 2020. 
  438. hermesauto (23 January 2020). «Wuhan virus: Work to start on three possible vaccines, says epidemic response group». The Straits Times (Singapore). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 January 2020. https://web.archive.org/web/20200125111303/https://www.straitstimes.com/world/europe/wuhan-virus-epidemic-response-group-says-starts-work-on-3-possible-vaccines. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  439. «With Wuhan virus genetic code in hand, scientists begin work on a vaccine». Reuters. 24 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 January 2020. https://web.archive.org/web/20200125203723/https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  440. Levine, Jon (25 January 2020). «Scientists race to develop vaccine to deadly China coronavirus». New York Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 January 2020. https://web.archive.org/web/20200126173701/https://nypost.com/2020/01/25/scientists-race-to-develop-vaccine-to-deadly-china-coronavirus/. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  441. Anderson, R. M.; Heesterbeek, H.; Klinkenberg, D.; Hollingsworth, T. D. (March 2020). «How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?». Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30567-5. PMID 32164834. «A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—eg, minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies.». 
  442. Qualls, Noreen; Levitt, Alexandra; Kanade, Neha; Wright-Jegede, Narue; Dopson, Stephanie; Biggerstaff, Matthew; Reed, Carrie; Uzicanin, Amra και άλλοι. (21 April 2017). «Community Mitigation Guidelines to Prevent Pandemic Influenza — United States, 2017». MMWR. Recommendations and Reports 66 (1): 1–34. doi:10.15585/mmwr.rr6601a1. PMID 28426646. 
  443. Baird, Robert P. (11 Μαρτίου 2020). «What It Means to Contain and Mitigate the Coronavirus». The New Yorker. 
  444. 444,0 444,1 Anderson, R. M.; Heesterbeek, H.; Klinkenberg, D.; Hollingsworth, T. D. (March 2020). «How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?». Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30567-5. PMID 32164834. «A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—eg, minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies.». 
  445. «Community Mitigation Guidelines to Prevent Pandemic Influenza – United States, 2017». Recommendations and Reports (US Centers for Disease Control and Prevention) 66 (1). 12 April 2017. https://stacks.cdc.gov/view/cdc/45220. 
  446. Qin, Amy (7 March 2020). «China May Be Beating the Coronavirus, at a Painful Cost». The New York Times. https://www.nytimes.com/2020/03/07/world/asia/china-coronavirus-cost.html. 
  447. Bangkok, Justin McCurry Rebecca Ratcliffe in· Kong, Helen Davidson in Hong (11 Μαρτίου 2020). «Mass testing, alerts and big fines: the strategies used in Asia to slow coronavirus». The Guardian. 
  448. «Coronavirus». WebMD. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  449. «Overview of novel coronavirus (2019-nCoV) – Summary of relevant conditions». BMJ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  450. Wang, Yixuan; Wang, Yuyi; Chen, Yan; Qin, Qingsong (2020-03-29). «Unique epidemiological and clinical features of the emerging 2019 novel coronavirus pneumonia (COVID‐19) implicate special control measures». Journal of Medical Virology. doi:10.1002/jmv.25748. ISSN 0146-6615. PMID 32134116. PMC 7228347. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7228347/. 
  451. Wang, Lisheng; Wang, Yiru; Ye, Dawei; Liu, Qingquan (2020-06-01). «Review of the 2019 novel coronavirus (SARS-CoV-2) based on current evidence» (στα αγγλικά). International Journal of Antimicrobial Agents 55 (6): 105948. doi:10.1016/j.ijantimicag.2020.105948. ISSN 0924-8579. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0924857920300984. 
  452. CDC (11 Φεβρουαρίου 2020). «COVID-19 and Your Health». Centers for Disease Control and Prevention (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  453. «EMA endorses use of dexamethasone in COVID-19 patients on oxygen or mechanical ventilation». ema.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  454. «First COVID-19 treatment recommended for EU authorisation». ema.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  455. «Information on COVID-19 Treatment, Prevention and Research». COVID-19 Treatment Guidelines (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  456. Henry, Brandon Michael (2020-4). «COVID-19, ECMO, and lymphopenia: a word of caution». The Lancet. Respiratory Medicine 8 (4): e24. doi:10.1016/S2213-2600(20)30119-3. ISSN 2213-2600. PMID 32178774. PMC 7118650. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7118650/. 
  457. 457,0 457,1 Siemieniuk, Reed AC; Bartoszko, Jessica J; Ge, Long; Zeraatkar, Dena; Izcovich, Ariel; Kum, Elena; Pardo-Hernandez, Hector; Rochwerg, Bram και άλλοι. (2020-07-30). «Drug treatments for covid-19: living systematic review and network meta-analysis». The BMJ 370. doi:10.1136/bmj.m2980. ISSN 0959-8138. PMID 32732190. PMC 7390912. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7390912/. 
  458. «COVID-19 treatments: research and development». ema.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  459. 459,0 459,1 Kim, Peter S.; Read, Sarah W.; Fauci, Anthony S. (2020-12-01). «Therapy for Early COVID-19» (στα αγγλικά). JAMA 324 (21): 2149. doi:10.1001/jama.2020.22813. ISSN 0098-7484. https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2773058. 
  460. «EMA issues advice on use of REGN-COV2 antibody combination (casirivimab / imdevimab)». ema.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  461. «Conditions of use, conditions for distribution, patients targeted and conditions for safety monitoring addressed to member states for unauthorized product available for use» (PDF). ema.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  462. Weinreich, David M.; Sivapalasingam, Sumathi; Norton, Thomas; Ali, Shazia; Gao, Haitao; Bhore, Rafia; Musser, Bret J.; Soo, Yuhwen και άλλοι. (2021-01-21). «REGN-COV2, a Neutralizing Antibody Cocktail, in Outpatients with Covid-19». New England Journal of Medicine 384 (3): 238–251. doi:10.1056/NEJMoa2035002. ISSN 0028-4793. PMID 33332778. PMC PMC7781102. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2035002. 
  463. «COVID-19 treatments: under evaluation». ema.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  464. Li G, De Clercq E. Therapeutic options for the 2019 novel coronavirus (2019-nCoV). Nature Reviews Drug Discovery 2020 Feb doi:10.1038/d41573-020-00016-0
  465. Newsroom. «Εγκρίθηκε η κολχικίνη ως φάρμακο στη μάχη κατά του κορωνοϊού | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ». Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2021. 
  466. Khan, Natasha (2020-01-09). «New Virus Discovered by Chinese Scientists Investigating Pneumonia Outbreak» (στα αγγλικά). Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-02-02. https://web.archive.org/web/20200202154104/https://www.wsj.com/articles/new-virus-discovered-by-chinese-scientists-investigating-pneumonia-outbreak-11578485668. Ανακτήθηκε στις 2020-02-02. 
  467. Cohen, Jon (11 Ιανουαρίου 2020). «Chinese researchers reveal draft genome of virus implicated in Wuhan pneumonia outbreak». Science (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2020. 
  468. «WHO praises China's response to coronavirus, will reconvene expert panel». STAT (στα Αγγλικά). 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  469. Delfs, Arne· Lacqua, Francine. «China Praised By Germany For Transparency in Combating Virus». bloomberg.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  470. Belluz, Julia (21 Ιανουαρίου 2020). «A coronavirus outbreak is spreading quickly. Here's what you need to know». Vox (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  471. Yuan, Li (2020-01-28). «Coronavirus Crisis Exposes Cracks in China's Facade of Unity» (στα αγγλικά). The New York Times. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 January 2020. https://web.archive.org/web/20200129015445/https://www.nytimes.com/2020/01/28/business/china-coronavirus-communist-party.html. Ανακτήθηκε στις 2020-02-03. 
  472. 眾新聞 | 【武漢肺炎大爆發】西藏首宗確診 全國淪陷 內地確診累計7711宗 湖北黃岡疫情僅次武漢 (στα Κινεζικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020.  Unknown parameter |script-website= ignored (βοήθεια)
  473. «Coronavirus Has Now Spread To All Regions Of Mainland China». NPR.org (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  474. 474,0 474,1 «Coronavirus declared global health emergency» (στα αγγλικά). BBC News. 2020-01-31. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130201004/https://www.bbc.com/news/world-51318246. Ανακτήθηκε στις 2020-02-02. 
  475. «Tracking coronavirus: Map, data and timeline». Bnonews. https://bnonews.com/index.php/2020/02/the-latest-coronavirus-cases/. 
  476. 中国内地31省份全部启动突发公共卫生事件一级响应. Caixin. 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  477. «Coronavirus: WHO declare public health emergency». medicalnewstoday.com (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  478. «CPC leadership meets to discuss novel coronavirus prevention, control». People's Daily. 25 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 January 2020. https://web.archive.org/web/20200125202946/http://en.people.cn/n3/2020/0125/c90000-9651799.html. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. «Xi Jinping, general secretary of the CPC Central Committee, chaired the meeting.» 
  479. «Xi says China faces 'grave situation' as virus death toll hits 42» (στα αγγλικά). Reuters. 2020-01-26. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 February 2020. https://web.archive.org/web/20200203151650/https://www.reuters.com/article/us-china-health-idUSKBN1ZO005. Ανακτήθηκε στις 2020-02-02. 
  480. «China virus spread is accelerating, Xi warns» (στα αγγλικά). BBC News. 2020-01-26. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 February 2020. https://web.archive.org/web/20200202192447/https://www.bbc.com/news/world-asia-china-51249208. Ανακτήθηκε στις 2020-02-02. 
  481. Yu, Xinyi (28 Ιανουαρίου 2020). 【各地在行动②】全国19省份暂停省际长途客运. 人民网. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  482. (στα zh-Hans)BBC News 中文. 2020-01-28. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130002626/https://www.bbc.com/zhongwen/simp/chinese-news-51280516. Ανακτήθηκε στις 2020-02-02. 
  483. 襄阳火车站关闭,湖北省最后一个地级市"封城". 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020 – μέσω The Paper.  Unknown parameter |script-website= ignored (βοήθεια)
  484. 杨丹旭, 文 / (2 Φεβρουαρίου 2020). 中国确诊及死亡病例创单日新高 黄冈恐成"第二个武汉" [China's confirmed and death cases hit a single-day high, Huang Gang fears to be "second Wuhan"]. Zaobao (στα Κινεζικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  485. Safi (now), Michael; Rourke (earlier), Alison; Greenfield, Patrick; Giuffrida, Angela; Kollewe, Julia; Oltermann, Philip (2020-02-03). «China issues 'urgent' appeal for protective medical equipment - as it happened» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 February 2020. https://web.archive.org/web/20200204074810/https://www.theguardian.com/world/live/2020/feb/03/coronavirus-live-updates-china-wuhan-outbreak-evacuations-flights-latest-news-death-toll-climbs-passing-sars. Ανακτήθηκε στις 2020-02-04. 
  486. BBC Monitoring, UGC Newsgathering (30 January 2020). «China coronavirus: Misinformation spreads online about origin and scale». BBC News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 February 2020. https://web.archive.org/web/20200204163412/https://www.bbc.com/news/blogs-trending-51271037. Ανακτήθηκε στις 10 February 2020. 
  487. Jessica McDonald (24 Ιανουαρίου 2020). «Social Media Posts Spread Bogus Coronavirus Conspiracy Theory». factcheck.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  488. Lytvynenko, Jane. «Here's A Running List Of Disinformation Spreading About The Coronavirus». Buzzfeed News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  489. Ghaffary, Shirin· Heilweil, Rebecca (31 Ιανουαρίου 2020). «How tech companies are scrambling to deal with coronavirus hoaxes». Vox. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  490. Richtel, Matt (6 February 2020). «W.H.O. Fights a Pandemic Besides Coronavirus: an 'Infodemic'». The New York Times. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 February 2020. https://web.archive.org/web/20200206224226/https://www.nytimes.com/2020/02/06/health/coronavirus-misinformation-social-media.html. Ανακτήθηκε στις 7 February 2020. 
  491. Paul, Katie (1 February 2020). «As coronavirus misinformation spreads on social media, Facebook removes posts». Reuters. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 February 2020. https://web.archive.org/web/20200206071606/https://www.reuters.com/article/us-china-health-facebook-idUSKBN1ZV388. Ανακτήθηκε στις 7 February 2020. 
  492. «Virus Outbreak: Chinese trolls decried for fake news». Taipei Times. 28 February 2020. http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2020/02/28/2003731764. 
  493. «Taiwan accuses China of waging cyber 'war' to disrupt virus fight». Reuters. 29 February 2020. https://www.reuters.com/article/us-china-health-taiwan/taiwan-reports-five-new-coronavirus-cases-total-at-39-idUSKBN20N09C. 
  494. «China's rulers see the coronavirus as a chance to tighten their grip». The Economist. 8 February 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 February 2020. http://archive.is/j9ZH4. Ανακτήθηκε στις 29 February 2020. 
  495. «Coronavirus: Russia denies spreading US conspiracy on social media». BBC News. 23 February 2020. https://www.bbc.com/news/world-us-canada-51599009. 
  496. «Coronavirus: Russia pushing fake news about US using outbreak to 'wage economic war' on China, officials say». Agence France-Presse. 23 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  497. Kate Ng (23 Φεβρουαρίου 2020). «US accuses Russia of huge coronavirus disinformation campaign». The Independent. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  498. «Conspiracy theories to colonialism: GOP covers up Trump's incompetent coronavirus response». Salon. 27 February 2020. https://www.salon.com/2020/02/27/conspiracy-theories-to-colonialism-gop-covers-up-trumps-incompetent-coronavirus-response/. 
  499. «Larry Kudlow Claims Coronavirus 'Contained' In U.S. As CDC Warns Of Likely Spread». HuffPost. 25 February 2020. https://www.huffpost.com/entry/larry-kudlow-coronavirus-misinformation_n_5e556f11c5b64c1d5620ddb1. 
  500. «Trump's Biggest Supporters Think The Coronavirus Is A Deep State Plot». BuzzFeed. 26 February 2020. https://www.buzzfeednews.com/article/ryanhatesthis/trump-supporters-coronavirus-deep-state-qanon. 
  501. «Trump's reckless coronavirus statements put the entire US at risk». The Verge. 25 February 2020. https://www.theverge.com/2020/2/25/21153035/coronavirus-response-trump-vaccine-covid19-cdc-who-health-crisis. 
  502. «Bots are waging a coronavirus disinformation campaign on social media». Inverse. 27 February 2020. https://www.inverse.com/mind-body/coronavirus-usa-2020. 
  503. «Iran Cleric Blames Trump For Coronavirus Outbreak In Religious City». Radio Farda. 22 February 2020. https://en.radiofarda.com/a/iran-cleric-blames-trump-for-coronavirus-outbreak-in-religious-city/30449087.html. Ανακτήθηκε στις 26 February 2020. 
  504. «Coronavirus: Misinformation and false medical advice spreads in Iran». BBC News. 29 February 2020. https://www.bbc.com/news/world-middle-east-51677530. 
  505. «Arab Writers: The Coronavirus Is Part Of Biological Warfare Waged By The U.S. Against China». Middle East Media Research Institute. 6 February 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 February 2020. https://web.archive.org/web/20200209043001/https://www.memri.org/reports/arab-writers-coronavirus-part-biological-warfare-waged-us-against-china. Ανακτήθηκε στις 29 February 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι