Μετάβαση στο περιεχόμενο

Εκλογές στη Σλοβακία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Στη Σλοβακία, το πολίτευμα της οποίας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, διεξάγονται εκλογές για Πρόεδρο και για Κοινοβούλιο.

Προεδρικές εκλογές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόσφατες εκλογές (2024)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σλοβακία τον Μάρτιο και Απρίλιο του 2024. Η εν ενεργεία πρόεδρος Ζουζάνα Τσαπούτοβα ανακοίνωσε τον Ιούνιο του 2023 ότι δεν θα διεκδικήσει δεύτερη θητεία.[1]

Στον πρώτο γύρο, που διεξήχθη στις 23 Μαρτίου, ο Ίβαν Κόρτσοκ προηγείτο με 43% των ψήφων, ακολουθούμενος από τον Πέτερ Πελεγκρίνι με 37%. Καθώς κανένας υποψήφιος δεν εξασφάλισε την απόλυτη πλειοψηφία, προγραμματίστηκε δεύτερος γύρος μεταξύ των δύο για τις 6 Απριλίου.[2][3] Ωστόσο, στον δεύτερο γύρο ο Πελεγκρίνι επικράτησε του Κόρτσοκ με 53% των ψήφων. Ορκίστηκε πρόεδρος στις 15 Ιουνίου.[4]

Η εκλογική αναμέτρηση θεωρήθηκε ευρέως ως νίκη για τον πρωθυπουργό της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, καθώς εξελέγη πρόεδρος ο πολιτικός του σύμμαχος.

Προηγούμενες προεδρικές εκλογές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σλοβακία στις 15 Μαΐου 1999, με δεύτερο γύρο στις 29 Μαΐου.[5] Κατόπιν συνταγματικής τροποποίησης το 1998, η οποία εισήγαγε για πρώτη φορά τις άμεσες προεδρικές εκλογές,[6] οι εκλογές κατέληξαν σε νίκη του Ρούντολφ Σούστερ, ο οποίος έλαβε το 57% των ψήφων στον δεύτερο γύρο.[7]

Προεδρικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 3 Απριλίου 2004, με δεύτερο γύρο στις 17 Απριλίου. Αν και ο πρώην πρωθυπουργός Βλάντιμιρ Μέτσιαρ έλαβε τις περισσότερες ψήφους στον πρώτο γύρο, ηττήθηκε από τον Ιβάν Γκασπάροβιτς στον δεύτερο γύρο.[8]

Ο Έντουαρντ Κούκαν, ο οποίος προηγείτο στις δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές, αποκλείστηκε απροσδόκητα από τον πρώτο γύρο, καταλαμβάνοντας οριακά την τρίτη θέση πίσω από τον Γκασπάροβιτς. Ο Γκασπάροβιτς αργότερα παραδέχθηκε ότι δεν περίμενε να περάσει στον δεύτερο γύρο και το βράδυ των εκλογών του πρώτου γύρου είχε πάει για ύπνο, μαθαίνοντας για την επιτυχία του μόνο όταν τον ξύπνησαν τηλεφωνήματα από φίλους.[9]

Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν το 2009. Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών που διεξήχθη στις 21 Μαρτίου 2009, ο πρόεδρος Ιβάν Γκασπάροβιτς προηγήθηκε με ποσοστό 46,7% έναντι 38% για την Ιβέτα Ραντιτσόβα από την αντιπολίτευση, με την οποία αναμετρήθηκε στο δεύτερο γύρο, στις 4 Απριλίου.[10] Ο Γκασπάροβιτς επικράτησε στον δεύτερο γύρο στις 4 Απριλίου με 55,55% των ψήφων έναντι 44,45% για την Ραντίτσοβα. Ο Γκασπάροβιτς έγινε ο πρώτος πρόεδρος της χώρας που κατάφερε να επανεκλεγεί στο ύπατο αξίωμα.[11]

Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σλοβακία στις 15 Μαρτίου 2014, με το δεύτερο γύρο να διεξάγεται στις 29 Μαρτίου 2014.[12] Στις 29 Μαρτίου 2014 ο Αντρέι Κίσκα αναδείχθηκε νικητής των εκλογών, κερδίζοντας ποσοστό 59,38% των ψήφων στο δεύτερο γύρο έναντι 40,61% για το Ρόμπερτ Φίτσο.[13] Ο νέος πρόεδρος ορκίστηκε στις 15 Ιουνίου.


Βουλευτικές εκλογές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προηγούμενες βουλευτικές εκλογές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν την διαίρεση της Τσεχοσλοβακίας (1928-1993)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα έτη 1928 και 1935 διεξήχθησαν επαρχιακές εκλογές στη Σλοβακία.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 18 Δεκεμβρίου 1938, έπειτα από την προσάρτηση της Σουδητίας από τη Γερμανία.

Στις 6 Οκτωβρίου 1938 η Σλοβακία κήρυξε την αυτονομία της. Το νέο καθεστώς επιβεβαιώθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1938, όταν η Εθνική Συνέλευση ψήφισε νόμο που παρείχε πολιτική αυτονομία στη Σλοβακία με το Σλοβακικό Λαϊκό Κόμμα του Χλίνκα (HSĽS) να γίνεται το κυρίαρχο πολιτικό κόμμα στη Σλοβακία. Ορισμένα κόμματα υποχρεώθηκαν εν μέρει να συγχωνευθούν με το HSĽS, ενώ άλλα απαγορεύτηκαν (όπως τα εβραϊκά κόμματα, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το Κομμουνιστικό Κόμμα) ή ανεστάλη η δραστηριότητά τους (π.χ. το Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα, το οποίο αρνήθηκε να ενταχθεί «οικειοθελώς» στο HSĽS). Το νέο Σλοβακικό Λαϊκό Κόμμα του Χλίνκα – Κόμμα Σλοβακικής Εθνικής Ενότητας (HSĽS-SSNJ) στη συνέχεια οργάνωσε εκλογές με νοθεία για να ενισχύσει τη θέση του στη Σλοβακία και για περαιτέρω διαπραγματεύσεις με την κεντρική κυβέρνηση.

Οι εκλογές ανακοινώθηκαν το απόγευμα του Σαββάτου 26 Νοεμβρίου 1938. Τα πολιτικά κόμματα έπρεπε να εγγραφούν μέχρι την επόμενη ημέρα, αλλά η σχετική πληροφορία δημοσιεύτηκε επίσημα τη Δευτέρα και στον ημερήσιο Τύπο την Πέμπτη.[14] Η προεκλογική εκστρατεία περιλάμβανε έντονη αντιαντι-τσεχική και αντισημιτική προπαγάνδα, ενώ όσοι ήθελαν να ψηφίσουν αρνητικά στιγματίζονταν ως προδότες.

Οι εκλογές έλαβαν τη μορφή δημοψηφίσματος, όπου οι ψηφοφόροι καλούνταν να απαντήσουν σε μία μόνο ερώτηση: «Θέλετε μια νέα, ελεύθερη Σλοβακία;»[15][16] Οι εκλογές επιτηρούνταν από τη Φρουρά του Χλίνκα, η οποία όφειλε να διαπιστώσει πώς ψήφιζε ο κόσμος. Σε πολλές περιοχές, η κυβέρνηση δημιούργησε ξεχωριστά εκλογικά τμήματα για τα μέλη των εθνικών μειονοτήτων ώστε να ανιχνεύσει τις πολιτικές τους προτιμήσεις και την «πίστη» τους.

Στους ψηφοφόρους παρουσιάστηκε μία Ενιαία Λίστα 63 υποψηφίων.[15]

Από τα 63 μέλη της Ενιαίας Λίστας που εκλέχθηκαν, τα 47 ήταν μέλη του Σλοβακικού Λαϊκού Κόμματος του Χλίνκα, τέσσερις ήταν πρώην μέλη του πλέον ανενεργού Δημοκρατικό Κόμμα Αγροτών και Γεωργών, δύο ήταν μέλη του νέου Γερμανικού Κόμματος και ένας ήταν εκπρόσωπος της ουγγρικής μειονότητας.[15]

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 14 Αυγούστου 1946, όταν το Σλοβακικό Κομισαριάτο Εσωτερικών ανέθεσε έδρες στο Εθνικό Συμβούλιο στα πολιτικά κόμματα σύμφωνα με τα αποτελέσματά τους στις κρατικές βουλευτικές εκλογές του 1946. Ήταν οι τελευταίες εκλογές πριν από την κομμουνιστική κατάληψη της εξουσίας το 1948. Η συντριπτική πλειοψηφία των 100 εδρών αποδόθηκε στο συντηρητικό Δημοκρατικό Κόμμα (Σλοβακία, 1944). Οι εκλογές καθόρισαν επίσης τη σύνθεση του Σλοβακικού Συμβουλίου Επιτρόπων.[17]

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 30 Μαΐου 1948,[18] παράλληλα με τις εθνικές εκλογές. Ήταν οι πρώτες εκλογές μετά την κομμουνιστική κατάληψη της εξουσίας το 1948. Και οι 100 έδρες του Εθνικού Συμβουλίου καταλήφθηκαν από τα κόμματα-μέλη του Εθνικού Μετώπου. Οι εκλογές καθόρισαν επίσης τη σύνθεση του Σλοβακικού Συμβουλίου Επιτρόπων.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 28 Νοεμβρίου 1954,[19] παράλληλα με τις εθνικές εκλογές. Και οι 103 έδρες του Εθνικού Συμβουλίου καταλήφθηκαν από το Εθνικό Μέτωπο.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 12 Ιουνίου 1960,[20] παράλληλα με τις εθνικές εκλογές. Και οι 87 έδρες του Εθνικού Συμβουλίου καταλήφθηκαν από το Εθνικό Μέτωπο.

Το Εθνικό Μέτωπο κέρδισε και τις εκλογές που έγιναν στη Σλοβακία στις 14 Ιουνίου 1964 κερδίζοντας και τις 92 έδρες του Εθνικού Συμβουλίου,[21] παράλληλα με τις εθνικές εκλογές της Τσεχοσλοβακίας.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Σλοβακίας στις 26 και 27 Νοεμβρίου 1971 παράλληλα με τις εθνικές εκλογές.[22] Όλες οι 150 έδρες του Εθνικού Συμβουλίου καταλήφθηκαν από το Εθνικό Μέτωπο.

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Σλοβακίας στις 22 και 23 Οκτωβρίου 1976 έγιναν μαζί με τις εθνικές εκλογές της Τσεχοσλοβακίας.[23] Όλες τις 150 έδρες του Εθνικού Συμβουλίου κέρδισε το Εθνικό Μέτωπο.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Σλοβακίας στις 5 και 6 Ιουνίου 1981, παράλληλα με τις εθνικές εκλογές.[24] Όλες οι 150 έδρες του Εθνικού Συμβουλίου κατέλαβε το Εθνικό Μέτωπο.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Σλοβακίας στις 23 και 24 Μαΐου 1986, παράλληλα με τις εθνικές εκλογές.[25] Όλες οι 150 έδρες του Εθνικού Συμβουλίου κατέλαβε το Εθνικό Μέτωπο. Στο κοινοβούλιο εκπροσωπήθηκαν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σλοβακίας, το Κόμμα Σλοβακικής Αναγέννησης, το Κόμμα Ελευθερίας καθώς και ανεξάρτητοι βουλευτές.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 8 και 9 Ιουνίου 1990, παράλληλα με τις ομοσπονδιακές εκλογές. Ήταν οι πρώτες εκλογές μετά την Βελούδινη Επανάσταση, και οι πρώτες ελεύθερες εκλογές από το 1946.[26] Το κόμμα Λαός Ενάντια στη Βία (VPN) αναδείχθηκε πρώτο στο Σλοβακικό Εθνικό Συμβούλιο[27] , κερδίζοντας 48 από τις 150 έδρες. Μετά τις εκλογές, ο Βλαντιμίρ Μετσιάρ από το VPN σχημάτισε μεγάλη συνασπιστική κυβέρνηση με το Χριστιανοδημοκρατικό Κίνημα (KDH). Έπειτα από συγκρούσεις που οδήγησαν στη διάλυση του VPN, το πρώτο υπουργικό συμβούλιο Μετσιάρ έπεσε με ψήφο δυσπιστίας στο κοινοβούλιο. Ο Γιάν Τσαρνογκούρσκι από το KDH έγινε ο νέος πρωθυπουργός τον Απρίλιο του 1991.

Αυτές ήταν οι μόνες εκλογές με εκλογικό όριο 3%, το οποίο αυξήθηκε στο 5% για τις εκλογές του 1992.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 5 και 6 Ιουνίου 1992, παράλληλα με τις ομοσπονδιακές εκλογές. Το Λαϊκό Κόμμα – Κίνημα για μια Δημοκρατική Σλοβακία αναδείχθηκε το μεγαλύτερο κόμμα, κερδίζοντας 74 από τις 150 έδρες στο Εθνικό Συμβούλιο και σχημάτισε μειονοτική κυβέρνηση υπό τον Βλαντιμίρ Μετσιάρ.[28] Το εκλογικό όριο είχε αυξηθεί από 3% (βουλευτικές εκλογές του 1990) σε 5%.

Το 1993 το Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα προσχώρησε στην κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Μετσιάρ. Μετά την αποχώρηση αρκετών βουλευτών και από τα δύο κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού, η κυβέρνηση Μετσιάρ έπεσε με ψήφο δυσπιστίας τον Μάρτιο του 1994. Μια συμμαχία υπό τον Γιόζεφ Μοραβτσίκ, πρώην υπουργό Εξωτερικών της Τσεχοσλοβακίας και της Σλοβακίας, οδήγησε τη χώρα σε πρόωρες εκλογές.

Σλοβακία (1993-σήμερα)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 30 Σεπτεμβρίου και 1 Οκτωβρίου 1994.[29] Οι πρόωρες εκλογές κρίθηκαν απαραίτητες μετά την ανακληθείσα κυβέρνηση του Βλαντιμίρ Μετσιάρ του 1992 τον Μάρτιο του 1994 από το Εθνικό Συμβούλιο και τη δημιουργία νέας προσωρινής κυβέρνησης υπό τον Γιόζεφ Μοραβτσίκ.

Το κυβερνών Κίνημα για μια Δημοκρατική Σλοβακία (HZDS) έχασε έδρες, αλλά παρέμεινε το μεγαλύτερο κόμμα στο Εθνικό Συμβούλιο με πάνω από τριπλάσιο αριθμό εδρών σε σχέση με τη δεύτερη Κοινή Επιλογή, μια αριστερή συμμαχία, που σχεδόν δεν κατάφερε να εισέλθει στο κοινοβούλιο παρά τις καλές επιδόσεις στις προεκλογικές δημοσκοπήσεις. Μετά τις εκλογές, το HZDS σχημάτισε συνασπισμό με την Ένωση Εργαζομένων της Σλοβακίας και το Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου 1998.[30] Οι εκλογές είχαν ως αποτέλεσμα την ήττα της κυβέρνησης του Βλαντιμίρ Μετσιάρ και την εκλογή του Μικουλάς Τζουρίντα ως πρωθυπουργού. Το κόμμα του, ο Σλοβακικός Δημοκρατικός Συνασπισμός, σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με υπερπλειοψηφία μαζί με το Κόμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς, το Κόμμα της Ουγγρικής Κοινότητας και το Κόμμα της Πολιτικής Κατανόησης.

Διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στη Σλοβακία στις 20 και 21 Σεπτεμβρίου 2002. Το Λαϊκό Κόμμα – Κίνημα για μια Δημοκρατική Σλοβακία παρέμεινε το μεγαλύτερο κόμμα στο Εθνικό Συμβούλιο της Σλοβακικής Δημοκρατίας, κερδίζοντας 36 από τις 150 έδρες.[31] Ο Μικουλάς Τζουρίντα από τη Σλοβακική Δημοκρατική και Χριστιανική Ένωση – Δημοκρατικό Κόμμα παρέμεινε πρωθυπουργός, σε συνεργασία με το Κόμμα της Ουγγρικής Κοινότητας, το Χριστιανοδημοκρατικό Κίνημα και την Συμμαχία του Νέου Πολίτη.[32]

Στις εκλογές για το Εθνικό Συμβούλιο της Σλοβακικής Δημοκρατίας (Národná Rada Slovenskej Republiky) που διενεργήθηκαν το 2006, εξελέγησαν με απλή αναλογική για τετραετή θητεία 150 βουλευτές. Οι εκλογές διενεργήθησαν στις 17 Ιουνίου του 2006. Τα κόμματα έλαβαν ποσοστά ως εξής: Smer 29,1%, SDKU 18,4%, SMK 11,7%, SNS 11,7%, LS-HZDS 8,8%, KDH 8,3%, λοιπά 12%. Κατανομή εδρών: Smer 50, SDKU-DS 31, SMK 20, SNS 19, LS-HZDS 16, KDH 14. Το Δεκέμβριο του 2008 οι έδρες ανά κόμμα ήταν ως εξής- Smer 50, SDKU-DS 28, SMK 20, SNS 19, LS-HZDS 15, KDH 9, χωρίς παράταξη 9.[33]

Στις εκλογές του 2010, το κόμμα του Ρόμπερτ Φίτσο ήρθε πρώτο σε ποσοστό ψήφων με 34,8%, ωστόσο συγκέντρωσε μόλις 62 έδρες, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση αυτοδυναμίας. Έτσι, στις 13 Ιουνίου ο πρωθυπουργός έλαβε εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης, σε συνεργασία με τα τρία κόμματα της αντιπολίτευσης και το ουγγρικό κόμμα , τα οποία συγκέντρωσαν μαζί 79 έδρες.[34] Έπειτα από την αποτυχία του Φίτσο να παρουσιάσει αυτοδύναμο κυβερνητικό σχήμα, ο πρόεδρος Ιβάν Γκασπάροβιτς έδωσε εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης στην πρόεδρο του κεντροδεξιού χριστιανοδημοκρατικού κόμματος Ιβέτα Ραντιτσόβα, η οποία έγινε και η πρώτη γυναίκα στο πρωθυπουργικό αξίωμα στην ιστορία της χώρας και ανέλαβε καθήκοντα στις 9 Ιουλίου 2010.[35]

Το 2012 διεξήχθησαν πρόωρες εκλογές έπειτα από την πτώση της κυβέρνησης της Ραντίτσοβα τον Οκτώβριο του 2011 με πρόταση μομφής. Στις εκλογές εκείνες την απόλυτη πλειοψηφία κέρδισε ο συνασπισμός του Φίτσο.[36]

Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 5 Μαρτίου 2016. Το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Smer-SD του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο ήταν ο νικητής συγκεντρώνοντας ποσοστό 30,9% των ψήφων, χωρίς να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.[37]

Στις 22 Οκτωβρίου 1994 διεξήχθη στη Σλοβακία δημοψήφισμα σχετικά με τη μεταγενέστερη αποκάλυψη των οικονομικών στοιχείων της μεγάλης κλίμακας ιδιωτικοποίησης. Παρότι το 95,9% των ψηφισάντων τάχθηκε υπέρ, η εκλογική συμμετοχή ήταν μόλις 20% και το δημοψήφισμα κηρύχθηκε άκυρο λόγω ανεπαρκούς συμμετοχής.[38]

Στις 23 και 24 Μαΐου 1997 διεξήχθη στη Σλοβακία δημοψήφισμα με τέσσερις ξεχωριστές ερωτήσεις προς τους ψηφοφόρους. Οι ερωτήσεις αφορούσαν το αν η χώρα θα έπρεπε να ενταχθεί στο NATO, αν θα επιτρέπονταν τα πυρηνικά όπλα στη Σλοβακία, αν θα επιτρεπόταν η εγκατάσταση ξένων στρατιωτικών βάσεων στη χώρα και αν ο Πρόεδρος θα έπρεπε να εκλέγεται απευθείας από τον λαό. Ωστόσο, η κυβέρνηση απέκρυψε την τελευταία ερώτηση από το ψηφοδέλτιο, με αποτέλεσμα και τα δύο δημοψηφίσματα να μην πετύχουν το απαιτούμενο νόμιμο όριο συμμετοχής.

Η πρώτη ερώτηση, σχετικά με την ένταξη στο NATO, ήταν υπό την αιγίδα της κυβέρνησης. Ήταν υποθετική, καθώς υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Βλαντιμίρ Μετσιάρ, η Σλοβακία είχε μετατραπεί σε κράτος παρία,[39] και το NATO ήταν απίθανο να εκδώσει πρόσκληση ένταξης.[40] Η δεύτερη και η τρίτη ερώτηση συνδέονταν με την πρώτη, διατυπωμένες με τρόπο που αποθάρρυνε την ψήφο υπέρ.[41][42]

Δημοψήφισμα για την απαγόρευση της ιδιωτικοποίησης στρατηγικά σημαντικών κρατικών επιχειρήσεων διεξήχθη στη Σλοβακία στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου 1998. Παρότι εγκρίθηκε από το 84,3% των συμμετεχόντων ψηφοφόρων, η εκλογική συμμετοχή ήταν μόλις 44,1%, με αποτέλεσμα το δημοψήφισμα να κηρυχθεί άκυρο λόγω μη επαρκούς συμμετοχής.[43]

Δημοψήφισμα για τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών πραγματοποιήθηκε στη Σλοβακία στις 11 Νοεμβρίου 2000.Παρότι εγκρίθηκε από το 95,1% των ψηφισάντων, η εκλογική συμμετοχή ήταν μόλις 20%, με αποτέλεσμα το δημοψήφισμα να κηρυχθεί άκυρο λόγω ανεπαρκούς συμμετοχής.[43]

Δημοψήφισμα για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση πραγματοποιήθηκε στη Σλοβακία στις 16 και 17 Μαΐου 2003.[44] Εγκρίθηκε από το 93,7% των ψηφισάντων και στη συνέχεια η Σλοβακία εντάχθηκε στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004. Αποτελεί το μοναδικό δημοψήφισμα στην ιστορία της χώρας που δεν απέτυχε λόγω ανεπαρκούς συμμετοχής των ψηφοφόρων.

Δημοψήφισμα για τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών πραγματοποιήθηκε στη Σλοβακία στις 3 Απριλίου 2004.Παρότι εγκρίθηκε από το 87,9% των συμμετεχόντων ψηφοφόρων, η αποχή ήταν μόλις 35,9%, με αποτέλεσμα το δημοψήφισμα να κηρυχθεί άκυρο λόγω ανεπαρκούς συμμετοχής.[43]

Στις 18 Σεπτεμβρίου 2010 απέτυχε εξαιτίας χαμηλής συμμετοχής (22,8%) δημοψήφισμα για τη μείωση του αριθμού των μελών του Εθνικού Συμβουλίου και τον περιορισμό της ασυλίας στους βουλευτές της χώρας. Το 70-95% των ψηφισάντων ενέκρινε και τις 6 προτάσεις που τέθηκαν στο δημοψήφισμα.[45]

Οι ψηφοφόροι προσήλθαν στις κάλπες στις 7 Φεβρουαρίου 2015 στο πλαίσιο ενός δημοψηφίσματος για τους γάμους μεταξύ ομοφύλων.[46] Οι επικριτές του δημοψηφίσματος ανέφεραν ότι υπαγορεύτηκε από θρησκευτικές και συντηρητικές οργανώσεις, με στόχο να παρεμποδιστούν τα ζευγάρια των ΛΟΑΤ από το να κερδίσουν περισσότερα δικαιώματα.[47][48] Οι συντηρητικές ομάδες είχαν την υποστήριξη του Πάπα Φραγκίσκου και δαπάνησαν το ποσό των 110.000 ευρώ για την εκστρατεία υπέρ του "ναι".[49] Ωστόσο, μόνο το 21,4% των πολιτών ψήφισε στο δημοψήφισμα.[50]

Οι πολίτες ρωτήθηκαν αν συμφωνούν:

  • Στον ορισμό του γάμου ως την αποκλειστική ένωση ανάμεσα σε έναν άνδρα και σε μία γυναίκα.
  • Στο να επιτραπεί η υιοθεσία παιδιών από ζευγάρια του ίδιου φύλου.
  • Στο να μην απαιτούν τα σχολεία από τα παιδιά να συμμετάσχουν στην εκπαίδευση σχετικά με την σεξουαλική συμπεριφορά ή την ευθανασία εάν τα παιδιά ή οι γονείς τους δεν συμφωνούν.[51]

Εξαιτίας της πολύ χαμηλής προσέλευσης στις κάλπες (21,4% συμμετοχή) το δημοψήφισμα ακυρώθηκε (απαιτείτο το 50% προκειμένου να είναι δεσμευτικό).[52]

Ερώτηση Υπέρ Κατά Άκυρα/
λευκά
Σύνολο Εγγεγραμμένοι
ψηφοφόροι
Συμμετοχή
Ψήφοι % Ψήφοι %
Ερώτημα 1 – γάμος892.71994,5039.0884,1312.867944.6744.411.52921,41
Ερώτημα 2 – υιοθεσία873.22492,4352.3895,5419.061
Ερώτημα 3 –σεξουαλική εκπαίδευση853.24190,3269.3497,3422.084
Πηγή: Γραφείο Στατιστικής της Σλοβακικής Δημοκρατίας

Διεξήχθη συνταγματικό δημοψήφισμα στις 21 Ιανουαρίου 2023. Μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές 2020, στις οποίες η Κατεύθυνση – Σλοβακική Σοσιαλδημοκρατία (SMER) ηττήθηκε από τους Απλοί άνθρωποι και ανεξάρτητες προσωπικότητες (OĽaNO), τα κόμματα της αντιπολίτευσης ξεκίνησαν δημοψήφισμα για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Το προτεινόμενο δημοψήφισμα απορρίφθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Σλοβακίας το 2021, αν και οι διοργανωτές υπέβαλαν άλλη πρόταση τον Αύγουστο του 2022. Οι διοργανωτές ήθελαν να προτείνουν δύο ερωτήματα, ένα που θα ζητούσε την τροποποίηση λειτουργίας του Εθνικού Συμβουλίου για να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές και ένα που θα ζητούσε την παραίτηση της κυβέρνησης του Έντουαρντ Χέγκερ. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το τελευταίο ερώτημα είναι αντισυνταγματικό, αλλά ενέκρινε το πρώτο. Στη συνέχεια, η Ζουζάνα Τσαπούτοβα, πρόεδρος της Σλοβακίας, ανακοίνωσε την ημερομηνία του δημοψηφίσματος, ενώ ο Χέγκερ εξέφρασε την αντίθεσή του σε αυτό το δημοψήφισμα. Αν και η πολύ μεγάλη πλειοψηφία όσων ψήφισαν υποστήριξε την πρόταση (ποσοστό 98,4%), εντούτοις δεν εγκρίθηκε καθώς λιγότερο από το 50% όλων των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων στη χώρα (27,24%) άσκησε το δικαίωμα ψήφου στο δημοψήφισμα, απαίτηση σύμφωνα με την ισχύουσα σλοβακική νομοθεσία.[53][54]

Λίγες μέρες μετά την αποτυχία του δημοψηφίσματος, το Εθνικό Συμβούλιο ψήφισε στις 25 Ιανουαρίου την τροποποίηση του συντάγματος ώστε να επιτραπεί η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών εάν εγκριθεί από την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του συμβουλίου. Συμφωνήθηκε ότι οι επόμενες εκλογές θα διεξαχθούν πρόωρα στις 30 Σεπτεμβρίου 2023.[55]

  1. «Reakcie na rozhodnutie prezidentky / Pavel vyjadril Čaputovej uznanie, Kiska cíti smútok a Smer ju kritizuje». Postoj.sk (στα Σλοβακικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2023.
  2. «Korčok wins the first round of Slovakia's presidential election». The Slovak Spectator. 23 Μαρτίου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2024.
  3. «Slovakia: Presidential election proceeds to runoff». Deutche Welle. 23 Μαρτίου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2024.
  4. «Ukraine-sceptic, PM Fico ally Pellegrini wins Slovakia presidential election». France 24. 7 Απριλίου 2024.
  5. Dieter Nohlen & Philip Stöver (2010) Elections in Europe: A data handbook, σ. 1747 (ISBN 978-3-8329-5609-7)
  6. Nohlen & Stöver, σ. 1740
  7. Nohlen & Stöver, σ. 1755
  8. Nohlen & Stöver, σσ. 1755–1756
  9. «Voľby 2004: Gašparovič doma spal, úspech nečakal». Domov. Ανακτήθηκε στις 10 Αυγούστου 2016.
  10. «Incumbent leads in Slovak presidential race». International Herald Tribune. 21 Μαρτίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιανουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2015.
  11. «Slovakia president wins re-election». AFP. 5 Απριλίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2015.CS1 maint: Unfit url (link)
  12. Zuzana Vilikovská, επιμ. (19 Δεκεμβρίου 2013). «Paška announces presidential election for March 15». The Slovak Spectator. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2014.
  13. «VÝSLEDKY PREZIDENTSKÝCH VOLIEB 2014». SME Volby. 30 Μαρτίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2019.
  14. Nižňanský, Eduard (2010). Nacizmus, holokaust, slovenský štát [Ναζισμός, Ολοκαύτωμα, Σλοβακικό κράτος] (στα Slovak). Μπρατισλάβα: Kalligram. σελ. 77. ISBN 978-80-8101-396-6.CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  15. 1 2 3 Mikuláš Teich, Dušan Kováč, Martin D. Brown (2011) Slovakia in History, Cambridge University Press, σ. 169
  16. Lorman, Thomas (2019). The Making of the Slovak People's Party: Religion, Nationalism and the Culture War in Early 20th-Century Europe (στα Αγγλικά). Λονδίνο: Bloomsbury Publishing. σελίδες 216–217. ISBN 978-1-350-10938-4.
  17. «Members of the Democratic Party in the new Slovak National Council» (στα Σλοβακικά). Bratislava. 14 Αυγούστου 1946 μέσω Čas.
  18. Wednesday, July 28, 1948 PSP
  19. Saturday, December 18, 1954 PSP
  20. Thursday, July 14, 1960 PSP
  21. Monday, June 29, 1964 PSP
  22. 1971 IPU
  23. 1976 IPU
  24. 1981 IPU
  25. 1986 IPU
  26. Colitt, Leslie (17 Μαΐου 1990). «Nationalism a new campaign issue: Personalities rather than policies will determine the leaders in Czechoslovakia's first free elections in 44 years». Financial Times. NewsBank.
  27. «Now, govern. (Czechoslovak election)». The Economist. 16 Ιουνίου 1990.
  28. 1992 Elections Statistical Office of Slovakia.
  29. Nohlen, D & Stöver, P (2010) Elections in Europe: A data handbook, p1747 (ISBN 978-3-8329-5609-7)
  30. Nohlen & Stöver 2010, p1747.
  31. Nohlen & Stöver, p1754
  32. Nohlen & Stöver, p1757
  33. Nohlen, D & Stöver, P (2010) Elections in Europe: A data handbook, p1747 ISBN 978-3-8329-5609-7
  34. «Νικήτρια η κεντροδεξιά αντιπολίτευση στις εκλογές της Σλοβακίας». Το Βήμα. 13 Ιουνίου 2010.[νεκρός σύνδεσμος]
  35. «Εντολή σχηματισμού κυβέρνησης έλαβε η αρχηγός της κεντροδεξιάς στη Σλοβακία». Τα Νέα. 23 Ιουνίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2015.
  36. «Election 2012: Some Slovak voters prevented from voting by officials». The Slovak Spectator. 10 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2012.
  37. «Σλοβακία: Κερδίζει τις εκλογές το κυβερνών σοσιαλδημοκρατικό κόμμα». naftemporiki.gr. 6 Μαρτίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2016.
  38. Nohlen & Stöver, p1751
  39. Szczerbiak, Aleks· Taggart, Paul A. (2008). Opposing Europe? The Comparative Party Politics of Euroscepticism Volume 1: Case Studies and Country Surveys. Oxford: Oxford University Press. σελ. 285. ISBN 978-0-19-925830-7.
  40. Henderson, Karen (2002). Slovakia: The Escape From Invisibility. London: Routledge. σελ. 47. ISBN 978-0-415-27436-4.
  41. Belko, Marián· Kopeček, Lubomír (2003). «Referendum in theory and practice: the history of the Slovak referendums and their consequences». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2010.
  42. Slovakia: A Global Report on the State of Society. Bratislava: Institute for Public Affairs. σελ. 74.
  43. 1 2 3 Nohlen & Stöver, p1752
  44. Nohlen, D & Stöver, P (2010) Elections in Europe: A data handbook, p1747 (ISBN 978-3-8329-5609-7)
  45. The Slovak Spectator
  46. «Slovakia to Hold Referendum on Same-Sex Marriage». ABC News. 27 Νοεμβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2015.
  47. «Socialists and Democrats of EU parliament slam Slovak referendum». Slovak Spectator. 6 Φεβρουαρίου 2015.
  48. Jan Lopatka (5 Φεβρουαρίου 2015). «Slovak conservatives seek to bar gay marriage in referendum». Reuters.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2015.
  49. Antonia Blumberg (6 Φεβρουαρίου 2015). «Pope Francis Backs Slovakia's Referendum Against Same-Sex Marriage, Adoption Rights». Huffington Post Religion.
  50. Leos Rousek (7 Φεβρουαρίου 2015). «Slovakia Referendum on Gay-Adoption Ban Fails». Wall Street Journal.
  51. «Slovakia's anti-gay activists: Uncivil society». The Economist. 5 Ιανουαρίου 2015.
  52. «Referendum invalid, turnout low». The Slovak Spectator. 8 Φεβρουαρίου 2015.
  53. «Referendum in Slovakia fails to bring early vote closer». Reuters (στα Αγγλικά). 22 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2023.
  54. S.A, Telewizja Polska. «Slovak constitutional referendum fails due to low turnout: partial results». tvpworld.com (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2023.
  55. «Slovakia's former coalition heads agree to early parliamentary elections». Reuters (στα Αγγλικά). 22 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2023.