Εκλογές στη Λευκορωσία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Εκλογές διεξάγονται στη Λευκορωσία για πρόεδρο και για κοινοβούλιο. Με βάση το Σύνταγμα του 1994, που τροποποιήθηκε το 1996, η νομοθετική εξουσία της Λευκορωσίας αποτελείται από δύο σώματα. Τη Βουλή των Αντιπροσώπων (110 μέλη) και το Συμβούλιο της Δημοκρατίας (64 έδρες). Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

Προεδρικές εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

2015[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αλεξάντερ Λουκασένκο εξελέγη για 5η επταετή θητεία, έπειτα από τις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 11 Οκτωβρίου 2015.[1]

1994[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις πρώτες εθνικές εκλογές μετά την ανεξαρτησία της χώρας από τη Σοβιετική Ένωση, που διεξήχθησαν στις 23 Ιουνίου 1994 και στις 10 Ιουλίου (2ος γύρος), πρόεδρος εξελέγη ο Αλεξάντερ Λουκασένκο, με ποσοστό 80,6%.[2] Η προσέλευση στις κάλπες άγγιξε το 79% στον πρώτο και το 70,6% στον δεύτερο γύρο.[3] Μέχρι σήμερα ήταν οι μοναδικές ελεύθερες και δίκαιες εκλογές. Από το 1996 και μετά βαθμιαία αύξησε τις εξουσίες του ο Λουκασένκο και κυβερνά απολυταρχικά.

Υποψήφιος Κόμμα 1ος γύρος 2ος γύρος
Ψήφοι % Ψήφοι %
Αλεξάντερ Λουκασένκο Ανεξάρτητος 2.646.140 45.8 4.241.026 80,6
Βιατσασλάου Κέμπιχ Ανεξάρτητος 1.023.174 17.7 748.329 14,2
Ζιανόν Πάζνιακ Partyja BPF 757.195 13,1
Στανισλάου Σούσκεβιτς Ανεξάρτητος 585.143 10,1
Αλαξάνταρ Ντούμπκο Αγροτικό Κόμμα 353.119 6,1
Βασίλ Νοβικάου Κόμμα των Λευκορώσων κομμουνιστών 253.009 4,4
Εναντίον όλων 165.023 2,9 271.783 5,2
Άκυρα/λευκά ψηφοδέλτια 121.509 17.193
Σύνολο 5.904.312 100 5.278.331 100
Πηγή: Nohlen & Stöver[2]

2001[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 9 Σεπτεμβρίου 2001 έγιναν προεδρικές εκλογές. Ο Λουκασένκο επανεξελέγη με ποσοστό 77,4% o των ψήφων κερδίζοντας δύο άλλους υποψηφίους (τον Βλαντιμίρ Γκοντσάρικ (16%) και τον Σεργκέι Γκαϊντούκεβιτς με 2,5%). H συμμετοχή στις εκλογές ήταν της τάξεως του 83,9%.[4] Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη ανέφερε ότι οι εκλογές δεν ήταν "δημοκρατικές" ούτε ελεύθερες και δίκαιες.[5]

2006[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λουκασένκο κέρδισε 3η προεδρική θητεία, επικρατώντας των αντιπάλων του στις 19 Μαρτίου 2006. Η αντιπολίτευση εξέφρασε φόβο για περιστατικά βίας στις εκλογές και κατήγγειλε παρατυπίες.[6] Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι φιλοκυβερνητικές επιτροπές εξέδωσαν τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων έξω από τα εκλογικά κέντρα πριν το μεσημέρι την ημέρα των εκλογών, παρότι οι κάλπες έκλεισαν στις 8 το βράδυ.[7]

2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λουκασένκο εξελέγη για νέα θητεία, με ποσοστό 79,65% στις προεδρικές εκλογές στις 19 Δεκεμβρίου 2010. Μετά την ανακοίνωση των exit polls, τα οποία προέβλεπαν άνετη επικράτησή του, ξέσπασαν διαδηλώσεις στο κέντρο του Μινσκ από οπαδούς της αντιπολίτευσης που έκαναν λόγο για νοθεία. Οι διαδηλωτές προσπάθησαν να καταλάβουν το κεντρικό κτίριο της κυβέρνησης, αλλά έκαναν πίσω όταν ανακάλυψαν εντός του ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας.[8][9] Η αστυνομία συνέλαβε μεταξύ άλλων και τους αντίπαλους υποψήφιους του Λουκασένκο, Νικολάι Στάτκεβιτς, Γκριγκόρι Κοστούσεφ και Αντρέι Σανίκοφ, που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις.[10]


Πρόεδρος της Λευκορωσίας, 19 Δεκεμβρίου 2010
Υποψήφιοι – Κόμματα Ψήφοι %
Αλεξάντερ Λουκασένκο 5.130.557 79,65
Αντρέι Σανίκοφ (Andrei Sannikaŭ) 156.419 2,43
Γιαροσλάβ Ρομαντσούκ (Jaraslaŭ Ramanchuk) – Ενωτικό Κόμμα των Πολιτών της Λευκορωσίας 127.281 1,98
Ριχόρ ΚαστούσιουPartyja BPF 126.999 1,97
Ουλατζιμίρ Νιακλατζέου (Uladzimir Niakliajeŭ) 114.581 1,78
Βιτάλ Ριμασέουσκι (Vital Rymasheŭski) – Λευκορωσική Χριστιανοδημοκρατία 70.515 1,09
Βίκτορ Τερεστσένκο 76.764 1,19
Μίκολα Στάτκεβιτς (Mikalai Statkievich) – Λευκορωσικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (Συνέλευση) 67.583 1,05
Άλες Μιχάλεβιτς (Ales Michalevich) 65.748 1,02
Ντμίτρι Ους (Dmitry Uss) 25.117 0,39
Εναντίον Όλων 416.925 6,47
Έγκυρα 6.382.234 99,03
Άκυρα 62.542 0,97
Σύνολο ψήφων (συμμετοχή: 90,70%) 6.444.776 100,00
Εγγεγραμμένοι 7.105.660
Πηγή: Сообщение Центральной комиссии Республики Беларусь по выборам и проведению республиканских референдумов об итогах выборов Президента Республики Беларусь , (αναφορά της κρατικής εφορευτικής επιτροπής της Λευκορωσίας)

Βουλευτικές εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

2016[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1995[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 14 Μαΐου 1995, μαζί με ένα δημοψήφισμα με πολλά ερωτήματα. Έγιναν και άλλοι γύροι στις 28 Μαΐου, 29 Νοεμβρίου και 10 Δεκεμβρίου. Η πλειοψηφία των εδρών περιήλθε σε ανεξάρτητους υποψηφίους, παρότι 62 έδρες παρέμειναν χωρίς κάτοχο λόγω της χαμηλής συμμετοχής. Στις εκλογές πήραν μέρος συνολικά 2.348 υποψήφιοι από 22 κόμματα.[11] Οι διεθνείς παρατηρητές σημείωσαν ότι οι εκλογές δεν ήταν ελεύθερες και δίκαιες.[11]

2000[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βουλευτικές εκλογές έγιναν στις 15 Οκτωβρίου 2000, wμε επιπλέον γύρους στις 29 Οκτωβρίου, 18 Μαρτίου και 1η Απριλίου. Οι εκλεγέντες υποψήφιοι κατά πλειοψηφία (94 επί συνόλου 110) ήταν ανεξάρτητοι.[12] Η συμμετοχή διαμορφώθηκε στο 61,08%.[11] Ο συνολικός αριθμός των υποψηφίων ήταν 566, οι περισσότεροι από τους οποίους (περισσότεροι από 500) ήταν προσκείμενοι στον πρόεδρο Λουκασένκο. Η αντιπολίτευση κάλεσε σε μη συμμετοχή στις εκλογές, επικρίνοντας τον έλεγχο των ΜΜΕ από το κυβερνητικό καθεστώς. Σε απάντηση, η κυβέρνηση αποφάσισε να φυλακίζονται μέχρι 2 χρόνια όσοι καλούν σε μποϊκοτάζ των εκλογών. Αρκετοί ακτιβιστές συνελήφθησαν και τέθηκαν υπό κράτηση.[13] Παρότι μια ρωσική αντιπροσωπεία ισχυρίστηκε ότι ήταν ελεύθερες και δίκαιες οι εκλογές, άλλοι διεθνείς παρατηρητές διαφώνησαν και εξέφρασαν ανησυχίες για τη μεταχείριση των ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης και για τα κατεστραμμένα ψηφοδέλτια.

2004[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνολικά 359 υποψήφιοι κατήλθαν στις βουλευτικές εκλογές που έγιναν στις 17 Οκτωβρίου 2004, με δεύτερο γύρο σε 2 εκλογικές περιφέρειες στις 27 Οκτωβρίου και έναν τρίτο γύρο σε μία περιφέρεια στις 20 Μαρτίου 2005. Εξελέγησαν 97 από τους συνολικά 109 υποψηφίους και ήταν ανεξάρτητοι.Η συμμετοχή στις εκλογές ανακοινώθηκε ότι ήταν 91,04% στον πρώτο γύρο.[14] Οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ σημείωσαν ότι περισσότερο από το 80% του τηλεοπτικού χρόνου δόθηκε για τους υποψηφίους προσκείμενους στον Λουκασένκο.

2008[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βουλευτικές εκλογές στη χώρα διεξήχθησαν στις 28 Σεπτεμβρίου του 2008 για την πλήρωση 110 εδρών στην Κάτω Βουλή. Οι εκλογές αυτές θεωρήθηκαν από αναλυτές ως δοκιμασία της πολιτικής βούλησης του προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο να επιχειρήσει νέα προσέγγιση με τις χώρες της Δύσης[15]. Έλαβαν μέρος 263 υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων και 70 από το συνασπισμό της αντιπολίτευσης.Στις εκλογές δεν εξελέγη κανείς υποψήφιος από την Αντιπολίτευση, όπως προέκυψε από την καταμέτρηση των 99 από τις 110 εκλογικές περιφέρειες[16]. Η συμμετοχή ήταν της τάξης του 75,3%.

2012[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις βουλευτικές εκλογές, που διεξήχθησαν στις 23 Σεπτεμβρίου 2012, σε συγκρατημένη ατμόσφαιρα και υπό την επίβλεψη 762 διεθνών παρατηρητών[17] εξελέγησαν μόνο υποψήφιοι που πρόσκεινται στον Πρόεδρο Λουκασένκο. Επί συνόλου 110 βουλευτών, εξελέγησαν οι 109, ενώ για μία έδρα θα διεξαχθεί επαναληπτική ψηφοφορία.[18] Η συμμετοχή στις εκλογές αναφέρθηκε στο 74,3%.

Δημοψηφίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1995[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πρώτο δημοψήφισμα από την εποχή της ανεξαρτησίας διεξήχθη στις 14 Μαΐου 1995, ταυτόχρονα με τις βουλευτικές εκλογές. Όλες οι προτάσεις εγκρίθηκαν κατά πλειοψηφία από τους ψηφοφόρους. Ειδικότερα, το 86,8% υπερψήφισε την εξομοίωση της λευκορωσικής με τη ρωσική γλώσσα, το 78,6% υποστήριξε τις προεδρικές ενέργειες για οικονομική ενσωμάτωση με τη Ρωσία, το 87% ψήφισε υπέρ της αλλαγής της σημαίας και του κρατικού εθνοσήμου της χώρας και το 81,4% τάχθηκε υπέρ της διάλυσης του Ανωτάτου Σοβιέτ σε περίπτωση που παραβιάζεται το Σύνταγμα. Η κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία του ΟΑΣΕ ανέφερε ότι το δημοψήφισμα παραβίασε τα διεθνή σταθμά και εξέφρασε ανησυχία για τον κρατικό έλεγχο στα ΜΜΕ. Κριτική εναντίον της λευκορωσικής κυβέρνησης άσκησε και το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ.[19]

1996[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 24 Νοεμβρίου 1996 έγινε ένα δημοψήφισμα με 7 ερωτήματα, από τα οποία τα 4 τέθηκαν σε ψηφοφορία από τον πρόεδρο Λουκασένκο. Οι πολίτες ενέκριναν την αλλαγή της εθνικής εορτής στις 3 Ιουλίου (89,4% υπέρ), την επέκταση των εξουσιών του Προέδρου και την παράταση της θητείας του ως το 2001 (88,2%). Αντίθετα, καταψήφισαν την πρόταση για ελεύθερη πώληση γης (84,4%), για την κατάργηση της ποινής του θανάτου (81,8%), τις αλλαγές στο σύνταγμα που πρότεινε το Ανώτατο Σοβιέτ (90%), τη διεξαγωγή άμεσων εκλογών για τοπικά συμβούλια (71,3%) και την πρόταση να προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό όλα τα έξοδα του Δημοσίου (67,2%).[20] Η συμμετοχή στο δημοψήφισμα διαμορφώθηκε στο 84,1%.[21] Και αυτό το δημοψήφισμα επικρίθηκε από τον ΟΑΣΕ και άλλους οργανισμούς. Η αντιπολίτευση επίσης κατήγγειλε παρατυπίες.[22]

2004[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε δημοψήφισμα που διεξήχθη στις 17 Οκτωβρίου 2004 (μαζί με τις βουλευτικές εκλογές), επιτράπηκε στον πρόεδρο Λουκασένκο να διεκδικήσει και άλλες θητείες, με ποσοστό 88,9% και με συμμετοχή 90,3%.[23] Έγιναν συλλήψεις διαδηλωτών που αμφισβήτησαν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και ηγέτες της αντιπολίτευσης κατήγγειλαν ότι ξυλοκοπήθηκαν από την αστυνομία.[24]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Προεδρικές εκλογές στη Λευκορωσία, left.gr, 11-10-2015.
  2. 2,0 2,1 Nohlen, D & Stöver, P (2010) Elections in Europe: A data handbook, p252 ISBN 978-3-8329-5609-7
  3. Nohlen & Stöver, p262
  4. Nohlen & Stöver, p262
  5. Belarus vote 'neither free nor fair' BBC News, 10-9-2001
  6. «Lukashenko wins over 80% of vote - exit poll». Interfax. 19-3-2006. http://www.interfax.com/3/139841/news.aspx. 
  7. «Gallup/Baltic Surveys announces impossibility of independent and reliable exit polls under present conditions in Belarus :: Charter'97 :: News :: 20/03/2006». Charter97.org. 20-3-2006. Ανακτήθηκε στις 14-2-2011.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate=, |date= (βοήθεια)
  8. Πολυπληθείς διαδηλώσεις στη Λευκορωσία μετά την επανεκλογή Λουκασένκο, Το Βήμα online, 19/12/2010
  9. Λευκορωσία: Οργή κατά του Λουκασένκο, ΣΚΑΪ, 19/12/2010
  10. Λευκορωσία. Η αστυνομία συνέλαβε τρεις υποψήφιους των προεδρικών εκλογών, αντιπάλους του προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο, Ναυτεμπορική, 19/12/2010
  11. 11,0 11,1 11,2 Belarus: Elections held in 1995 Inter-Parliamentary Union
  12. Nohlen & Stöver, p261
  13. Belarus: Elections held in 2000 Inter-Parliamentary Union
  14. Belarus: Elections held in 2004 Inter-Parliamentary Union
  15. ΕΡΤ, Κάλπες στη Λευκορωσία, 28-9-2008.
  16. Ναυτεμπορική, Λευκορωσία: Κανένας υποψήφιος της αντιπολίτευσης δεν εξελέγη στην Κάτω Βουλή της Λευκορωσίας κατά τις χθεσινές βουλευτικές εκλογές, 29-9-2008.
  17. http://greek.ruvr.ru/2012_09_23/89102454/
  18. Legitimate parliament elected in Belarus Belarusian Telegraph Agency, 24-9-2012
  19. "Parliamentary elections in Belarus, the U.S. State Department Statement on the elections and referendum in the Republic of Belarus",Belarusian Business Newspaper, 22-5-1995
  20. Radio Free Europe Belarusian Edition: 9 Years Ago Lukashenko Changed the Constitution via a Referendum (λευκορωσικά)
  21. Nohlen & Stöver, p256
  22. Народная воля, № 109; Свабода, 1996, нумар ад 29 лiстапада
  23. Nohlen & Stöver, p257
  24. «Dozens arrested at Belarus rally». BBC News. 19-10-2004. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3758032.stm. Ανακτήθηκε στις 20-12-2010.