Εκλογές στη Νορβηγία
Στη Νορβηγία διεξάγονται εκλογές για κοινοβούλιο σε εθνικό επίπεδο. Το 1910 δόθηκε δικαίωμα ψήφου και στις γυναίκες.
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές διεξάγονται με λίστα κομμάτων και με αναλογική εκπροσώπηση σε δεκαεννέα πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες, αντίστοιχες με τις ισάριθμες κομητείες της Νορβηγίας.
Ο αριθμός των μελών που εκλέγονται ανά εκλογική περιφέρεια κυμαίνεται μεταξύ 4 και 19. Για να προσδιοριστεί η κατανομή των 169 εδρών μεταξύ των 19 κομητειών, χρησιμοποιείται μία διπλή φόρμουλα, με βάση τον πληθυσμό και το γεωγραφικό μέγεθος. Κάθε κάτοικος λαμβάνει έναν βαθμό, ενώ σε κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο αντιστοιχούν 1,8 βαθμοί.[1]
150 από τις έδρες είναι κανονικές έδρες σε εκλογικές περιφέρειες. Αυτές απονέμονται με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών σε κάθε κομητεία, και δεν επηρεάζονται από τα αποτελέσματα σε άλλες κομητείες.[2]
Βουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (2025)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προηγούμενες εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν τα έτη 1814 (για Σύνταγμα), το φθινόπωρο του 1814 και τα έτη 1815, 1817, 1820, 1823, 1826, 1829, 1832,1835,1838,1841,1844,1847,1850,1853,1856,1859,1862,1865,1868,1870,1873,1876,1879,1882,1885,1888,1891,1894,1897,1900,1903,1906,1909, 1912,1915,1918,1921,1924,1927,1930,1933,1936,1945,1949,1953,1957, 1961, 1965, 1969, 1973, 1977, 1981, 1985, 1989, 1993, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2021 και 2025.
2009
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις εκλογές του 2009 κέρδισε ο κυβερνών κεντροαριστερός συνασπισμός με πρωθυπουργό το Γενς Στόλτενμπεργκ (Εργατικό Κόμμα, Σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα και Κεντρώο Κόμμα), εξασφαλίζοντας 86 έδρες στο Κοινοβούλιο επί συνόλου 169 εδρών, με την αντιπολίτευση (κεντρώοι και συντηρητικοί) να καταλαμβάνουν 83 έδρες.
2013
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Έπειτα από τις βουλευτικές εκλογές του 2013, πρωθυπουργός ανέλαβε η Έρνα Σόλμπεργκ.Η Κεντροδεξιά πέτυχε νίκη στις εκλογές.[3]
2017
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις εκλογές του 2017 η συμμαχία της Δεξιάς κέρδισε οριακή νίκη.[4]
2021
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δημοψηφίσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1905
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 13 Αυγούστου 1905 διεξήχθη στη Νορβηγία δημοψήφισμα για τη διάλυση της ένωσης με τη Σουηδία.[5] Η διάλυση της ένωσης, η οποία ίσχυε από το 1814, εγκρίθηκε σχεδόν από το 100% των ψηφοφόρων (99,95%), ενώ μόλις 184 ψήφισαν κατά της πρότασης σε σύνολο 371.000 ψήφων.[6]
Στις 12 και 13 Νοεμβρίου 1905 διεξήχθη δημοψήφισμα σχετικά με τη διατήρηση της μοναρχίας ή τη δημιουργία δημοκρατίας.[7] Οι ψηφοφόροι ερωτήθηκαν αν ενέκριναν την απόφαση του Storting να εξουσιοδοτήσει την κυβέρνηση να προβεί στην προσφορά του θρόνου της νέας αυτοδιοικούμενης χώρας. Το Storting ήθελε να προσφέρει το θρόνο στον Πρίγκιπα Καρλ της Δανίας, αλλά ο πρίγκιπας επέμεινε ότι ο νορβηγικός λαός έπρεπε να έχει την ευκαιρία να αποφασίσει αν ήθελε να διατηρήσει τη μοναρχία.[8]
Η πρόταση εγκρίθηκε από το 79% των ψηφοφόρων.[9] Μετά το δημοψήφισμα, το Storting προσέφερε επίσημα τον θρόνο στον Καρλ στις 18 Νοεμβρίου- ο Καρλ αποδέχθηκε, αναλαμβάνοντας τον θρόνο ως βασιλιάς Χάκων Ζ΄. Η νέα βασιλική οικογένεια έφτασε στη Νορβηγία στις 25 Νοεμβρίου. Ο βασιλιάς Χάακον και η βασίλισσα Μοντ στέφθηκαν σε μια τελετή στον Καθεδρικό Ναό του Νίδαρος στο Τρόντχαϊμ στις 22 Ιουνίου 1906.[10] Ο Χάακον έγινε ο πρώτος ξεχωριστός μονάρχης της Νορβηγίας μετά από 518 χρόνια.
1919
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένα δημοψήφισμα για την εισαγωγή της απαγόρευσης διεξήχθη στις 5 και 6 Οκτωβρίου 1919.[11] Η μερική απαγόρευση είχε τεθεί σε ισχύ από το 1917 και η πρόταση απαγόρευσης δεν περιελάμβανε όλα τα είδη αλκοόλ, παρά μόνο οινόπνευμα. Η πρόταση εγκρίθηκε από το 61,6% των ψηφοφόρων.[12]
1926
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 18 Οκτωβρίου 1926 διεξήχθη ένα συμβουλευτικό και προαιρετικό δημοψήφισμα για τη συνέχιση της απαγόρευσης.[13] Η μερική απαγόρευση ίσχυε από το 1917, και μετά από δημοψήφισμα του 1919 απαγορεύτηκαν επίσης τα οινοπνευματώδη ποτά και το επιδόρπιο κρασί.
Εν μέρει λόγω της πίεσης της Γαλλίας, η οποία είδε τις εξαγωγές της σε αλκοολούχα ποτά να μειώνονται, διοργανώθηκε δημοψήφισμα για να αποφασιστεί αν θα έπρεπε να συνεχιστεί η απαγόρευση. Η λαϊκή υποστήριξη για την απαγόρευση μειώθηκε σε όλες τις κομητείες. Απορρίφθηκε με συντριπτική πλειοψηφία στο Όσλο και γύρω από αυτό, καθώς και σε άλλες αστικές περιοχές όπως το Μπέργκεν. Ως αποτέλεσμα, ο νόμος καταργήθηκε και η απαγόρευση τερματίστηκε.
1972
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 25 Σεπτεμβρίου 1972 διεξήχθη δημοψήφισμα για την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Έπειτα από μια μακρά περίοδο έντονης συζήτησης, το «όχι» κέρδισε με 53,5% των ψήφων. Ο πρωθυπουργός Τρίγκβε Μπρατέλι, ο οποίος είχε ταχθεί υπέρ του «ναι», παραιτήθηκε ως αποτέλεσμα. Αυτή ήταν η δεύτερη προσπάθεια της Νορβηγίας να γίνει μέλος, αφού είχε ασκήσει βέτο η Γαλλία τον Ιανουάριο του 1963 και πάλι προσωρινά το 1967, αλλά η πρώτη προσπάθεια με δημοψήφισμα για ένα σύνολο πλήρως διαπραγματεύσιμων όρων προσχώρησης.
1994
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 27 και 28 Νοεμβρίου 1994 διεξήχθη δημοψήφισμα για την ένταξη της Νορβηγίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.[14][15] Ύστερα από μια μακρά περίοδο έντονης αντιπαράθεσης, το «όχι» κέρδισε με 52,2% των ψήφων, σε ποσοστό συμμετοχής 88,6%. Η ένταξη στην τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα είχε προηγουμένως απορριφθεί στο δημοψήφισμα του 1972 και με γαλλικό βέτο το 1962.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Adam Carr's Election Archive
- επίσημη κυβερνητική σύνοψη του εκλογικού συστήματος της Νορβηγίας
- NSD: European Election Database - Norway Αρχειοθετήθηκε 2012-01-22 στο Wayback Machine. εκλογικά αποτελέσματα και συγκρίσεις 1993–2009
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «The main features of the Norwegian electoral system». Dagbladet. http://www.regjeringen.no/en/dep/krd/kampanjer/election_portal/the-norwegian-electoral-system.html?id=456636. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2009.
- ↑ «Rødgrønt flertall uansett valgordning» (στα νορβηγικά). Aftenposten. 28 Σεπτεμβρίου 2009.
- ↑ Norway's right wing hails 'historic' win, AAP μέσω SBS, 13-9-2013.
- ↑ Νορβηγία-βουλευτικές εκλογές: Οριακή νίκη για τη δεξιά κυβερνητική συμμαχία, zougla.gr, 13 Σεπτεμβρίου 2017.
- ↑ Henriksen, Petter, επιμ. (2007). «unionsoppløsningen» (στα Norwegian). Store norske leksikon. Oslo: Kunnskapsforlaget. http://www.snl.no/unionsoppl%C3%B8sningen. Ανακτήθηκε στις 4 April 2009.
- ↑ Nohlen 2010, p1446.
- ↑ Dieter Nohlen & Philip Stöver (2010) Elections in Europe: A data handbook, p1437 (ISBN 978-3-8329-5609-7)
- ↑ Kong Haakon VII (1872-1957) Kongehuset style="background:#ff9090; color:black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-no" | Όχι
- ↑ Nohlen & Stöver, p1446
- ↑ Kroninga av Kong Haakon og Dronning Maud Αρχειοθετήθηκε 2010-12-27 στο Wayback Machine. Kongehuset style="background:#ff9090; color:black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-no" | Όχι
- ↑ Dieter Nohlen & Philip Stöver (2010) Elections in Europe: A data handbook, p1438 (ISBN 978-3-8329-5609-7)
- ↑ Norwegian Bureau of Statistics
- ↑ Dieter Nohlen & Philip Stöver (2010), Elections in Europe: A data handbook, p1438 (ISBN 978-3-8329-5609-7)
- ↑ Bjørklund, Tor (1997). «Old and New Patterns: The 'No' Majority in the 1972 and 1994 EC/EU Referendums in Norway». Acta Sociologica 40 (2): 143–159. doi:. ISSN 0001-6993. https://www.jstor.org/stable/4201020. Ανακτήθηκε στις 2023-09-16.
- ↑ Fossum, John Erik (28 Αυγούστου 2019). «Norway and the European Union». Oxford Research Encyclopedia of Politics (στα Αγγλικά). doi:10.1093/acrefore/9780190228637.013.1043. ISBN 978-0-19-022863-7. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2021.