Δρόπολη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πινακίδες σήμανσης για το χωριό Καλογοραντζή

Η Δρόπολη (αναφέρεται και ως Δερόπολη·, αλβανικά: Dropull «Ντροπούλ») είναι περιοχή της Βορείου Ηπείρου, που από το 1913 έχει επιδικαστεί στην Αλβανία. Συγκεκριμένα, η περιοχή εκτείνεται από τα ελληνο-αλβανικά σύνορα στο ύψος της Κακαβιάς ως τα νότια της πόλης του Αργυροκάστρου, κατά μήκος της κεντρικής οδού.

Η περιοχή αποτελεί τμήμα της Βορείου Ηπείρου, που έχει αναγνωριστεί από το αλβανικό κράτος ως 'ελληνική μειονοτική ζώνη', που δίνει έτσι το δικαίωμα για την ίδρυση ελληνόγλωσσων σχολείων. Ο πληθυσμός της περιοχής αποτελείται στη συντριπτική του πλειοψηφία από κατοίκους που μιλούν την ελληνική ως μητρική γλώσσα.

Η Δρόπολη θεωρείται η πνευματική πρωτεύουσα των Ελλήνων της Αλβανίας. Κατά την περίοδο της κομμουνιστικής δικτατορίας οι Δροπολίτες συνέβαλλαν στην αναγνώριση της Ελληνικής Μειονότητας, ιδρύοντας στο Αργυρόκαστρο ελληνική εφημερίδα "Λαϊκό Βήμα", ραδιοφωνική εκπομπή στην Ελληνική, Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του πανεπιστημίου Αργυροκάστρου και σχολείο μέσης εκπαίδευσης δασκάλων Ελληνικής γλώσσας. Στη Δρόπολη ιδρύθηκε το κόμμα των Ελλήνων "Ομόνοια". Η Δρόπολη είναι η πατρίδα του γνωστού συγγραφέα Τηλέμαχου Κώτσια.

Διοικητικά η περιοχή διαιρείται σε Άνω και σε Κάτω Δρόπολη.

Ο συνολικός πληθυσμός το 1990 υπολογίζονταν περίπου 36.000 Έλληνες και 4.000 Αλβανούς.

Χωριά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξημέρωμα κοντά στο χωριό Γεωργουτσάτες.

Στην κοιλάδα της Δρόπολης βρίσκονται 34 χωριά, τα μεγαλύτερα από αυτά είναι τα :

Και τα 34 χωριά της Δρόπολης: Δερβιτσάνη, Γοραντζή, Βάνιστα, Χάσκοβο, Δούβιανη, Σωφράτικα, Τεραχάτι, Γορίτσα, Φράστανη, Λιούγκαρη, Γράψη, Βραχογοραντζή, Γλύνα, Κάτω Επισκοπή, Ανω Επισκοπή, Ραντάτι, Γεωργουτσάτες, Ζερβάτι, Βουλιαράτες, Βόδριστα, Βοδίνο, Πέπελη, Άγιος Νικόλας, Κουρά (Κρα), Βρυσερά, Κλεισάρι, Σελλιό, Λυκομίλι, Λοβίνα, Λόγγος, Σωτήρα, Κρυονέρι, Κοσσοβίτσα, Κακαβιά

Ενώ ιστορικά στην περιοχή περιλαμβάνονται και τα χωριά Χρυσόδουλη, Μαυρόπουλο και Κτίσματα, που σήμερα βρίσκονται στην Ελλάδα.

Στην απογραφή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας του 1431 υπήρχαν και τα εξής χωριά τα οποία στην συνέχεια εγκαταλείφθηκαν και εξαφανίστηκαν: Μπούρνοι, Σιαράταις (ανάμεσα Γράψης και Γεωργουτσάτες) Νόντια, Άγιος Μαρτίνος, Κλαζέζνη, Στόγιανοι (Σώζονταν μέχρι το 1840), Εφταλάρ, Μπόλσανη, Κουνουπίτσα.

Πίνακας απογραφής των χωριών της Δρόπολης από το 1431 μέχρι και το 1989
Χωριά Δρόπολης Απ. σε οικίες

1431[1][2]

Απογραφή

1880[3]

Απογραφή

1895[4]

Απογραφή

1913[3][5]

Απογραφή

1927[3]

Απογραφή

1989[6]

Δερβιτσάνη 68 900 1023 1253 1423 1818
Γοραντζή 35 720 705 815 762 820
Βάνιστα 30 180 325 412 260
Χάσκοβο 14 240 269 275 356 331
Δούβιανη 16 420 551 602 771 216
Σωφράτικα 14 240 278 284 356 317
Τεριαχάτι 14 600 453 518 567 626
Γορίτσα 30 120 134 152 139 141
Φράστανη 35 180 198 208 324 505
Λιούγκαρη 180 160 187 207 215
Γράψη 240 341 406 474 512
Βραχογορατζή 13 240 263 220 228 367
Γλύνα 25 120 264 375 372 376
Κάτω Επισκοπή 14 240 218 237 224 327
Άνω Επισκοπή 20 240 260 265 334 466
Ραντάτι 42 99 55 48 113
Απ. σε οικίες

1431

Απογραφή

1880

Απογραφή

1895

Απογραφή

1913

Απογραφή

1927

Απογραφή

1989

Γεωργουτσάτι 360 449 515 657 1015
Ζερβάτι 180 165 158 251 603
Βουλιαράτι 600 468 865 949 833
Βόδριστα 31 240 153 318 428 902
Βοδίνο 72 138 123 199 332
Πέπελη 20 392 420 557 505
Άγιος Νικόλας 60 102 163 204 149
Κουρά (Κρά) 60 99 130 163 314
Βρυσερά 311
Κλεισάρι 302 480 294
Σελλιό 600 683 364 409 285
Λυκομίλι
Λοβίνα 32 120 120 132 151 329
Λόγκος 480 520 650 695 476
Σωτήρα 420 905 1050 946 338
Κρυονέρι 120 176 188 218 302
Κοσοβίτσα 15 600 874 1050 639 364
Κακαβιά 180 153 315 409 419

*Η απογραφή του 1431 έγινε από τον Τούρκο Inalcik, για κάποια χωριά δεν υπάρχουν δεδομένα από φθορά του προτότυπου εγγράφου

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Δερόπολη υπήρξε κατα την αρχαιότητα αποικία του αρχαιου Δωρικού Ελληνικου φύλου των Δρυόπων, απο τους οποίους πήρε και το όνομά της στα αρχαία χρονια Δρυοπίς ή Δρυινούπολις. Κατά τα ρωμαϊκά χρόνια στην περιοχή είχε ιδρυθεί οχυρωμένη πόλη με το όνομα Αδριανούπολη, προς τιμή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού στα πλαίσια στης προσπάθειάς του να κάνει το ρωμαϊκό "χρυσό αιώνα". Ο Ανδριανός ήταν λάτρης του κλασσικού Αθηναϊκού πολιτισμού και φέρεται να δημιούργησε και την συγκεκριμένη Αδριανούπολη μεταφέροντας κατοίκους από την Αττική προκειμένου να κατοικηθεί ξανά η ούτως ή άλλως σχεδόν ακατοίκητη τότε Ήπειρος. Η πόλη είχε χτιστεί σε στρατηγικό σημείο ελέγχοντας την κοιλάδα της περιοχής και τον οδικό άξονα που την διατρέχει, κοντά στο σημερινό χωριό Σωφράτικα, 11 χιλιόμετρα νότια του σημερινού Αργυροκάστρου. Τον 6ο αιώνα ο Ιουστινιανός, στα πλαίσια της οχυρωματικής του δραστηριότητας, μετέφερε την πόλη 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της αρχικής, κοντά στο χωριά Πάνω και Κάτω Επισκοπή. Σε διάφορες πηγές η πόλη φαίνεται να φέρει και το όνομα 'Ιουστινιανούπολη'. Στην πόλη διασώζονται ερείπια των τειχών της, του υδραγωγείου και της παλαιοχριστιανικής βασιλικής, η πόλη υπήρξε τοπικό εμπορικό κέντρο και απέκτησε αξιοσημείωτη οικονομική ευρωστία τους επόμενους αιώνες.

Τον 11ο αιώνα εμφανίζεται στις πηγές με το όνομα "Δρυινούπολις", πιθανότατα από παραφθορά του αρχικού ή από το όνομα του ποταμού Δρίνου που διατρέχει την περιοχή.

Η πόλη αποτέλεσε έδρα επισκοπής και μνημονεύεται στις πηγές από τον 5ο αιώνα, αρχικά υπαγόμενη στην μητρόπολη Νικοπόλεως, μετέπειτα στην Ναυπάκτου και κατόπιν στην Ιωαννίνων.

Γενικά, η ιστορία της Δρόπολης είναι συνυφασμένη με την ιστορία της Ηπείρου και της Βορείου Ηπείρου.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λαϊκή παράδοση, τα ηπειρώτικα τραγούδια και η εντυπωσιακή παραδοσιακή γυναικεία στολή είναι τα κύρια αναγνωριστικά χαρακτηριστικά του πολιτισμού της Δρόπολης. Πριν την παραχώρηση της Βόρειας ηπείρου στην Αλβανία, η Δρόπολη ήταν γνωστή για τους πολλούς δασκάλους και για την καθαρότητα της Ελληνικής γλώσσας. Παρότι σε γεωγραφικό άκρο του Ελληνισμού και σχεδόν ποτέ στην ελληνική επικράτεια η Δροπολίτικη διάλεκτος θεωρήθηκε από τις πλέον απαλλαγμένες από τοπικούς ιδιωματισμούς κυρίως γραπτή. Η προφορική διάλεκτος περιέχει παχιά σύμφωνα και είναι λίγο τραγουδιστή.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μ.Β. Σακελλαρίου (επιμ.), Ήπειρος: 4000 χρόνια ελληνικής ιστορίας και πολιτισμού, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1997 ISBN 960-213-371-6, ISBN-13 978-960-213-371-2 [σειρά: Ιστορικοί Ελληνικοί Χώροι] (ιδίως: σελ. 154)
    • Παπαδόπουλος, Νίκος (1970). Η Δούβιανη της Δροπόλης Β. Ηπείρου. Αθληνα, σελ. ?. 
    • Παπαδόπουλος, Νίκος (1976). Η Δρόπολη της Βορείου Ηπείρου κατά την Τουρκοκτρατίαν (1430-1913). Αθήνα, σελ. 23,24,25. 
    • 3,0 3,1 3,2 Παπα, Ευτυχία (?). Η Επαρχία Δρυινουπόλεως της Βορείου Ηπείρου κατά την νεότερη περίοδο. Θεσσαλονίκη, σελ. 176-203. 
    • Κοκολάκης, Μιχάλης (?). Η Τουρκική στατιστική της Ηπείρου στο σαλναμέ του 1895. ?, σελ. 276-279. 
    • ., Γενικό επιτελείο Ελληνικού Στρατού (1913). Χάρτης Εθνογραφικός της Β. Ηπείρου (1913). ?, σελ. 10-12. 
    • Καλιβρετάτης, Λεωνίδας (?). Η Ελληνική κοινότητα της Αλβανίας από την σκοπιά της ιστορικής γεωγραφίας και δημογραφίας. ?, σελ. 58.