Διαμελισμοί της Πολωνίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Χάρτης της Πολωνολιθουανικής Κοινοπολιτείας το 1772
Χάρτης των εδαφών που έλαβε κάθε χώρα κατά τους διαμελισμούς της Πολωνίας

Οι Διαμελισμοί της Πολωνίας ήταν τρεις διαμελισμοί της Πολωνολιθουανικής Κοινοπολιτείας που έλαβαν χώρα στα τέλη του 18ου αιώνα και κατέληξαν στην διάλυση του κράτους, με αποτέλεσμα την κατάργηση της κυρίαρχης Πολωνίας και της Λιθουανίας για 123 χρόνια. Οι διαμελισμοί πραγματοποιήθηκαν από την Αψβουργική Αυστρία, από το Βασίλειο της Πρωσίας και από τη Ρωσική Αυτοκρατορία, οι οποίες διαμέλισαν και προσάρτησαν εδάφη της κοινοπολιτείας σταδιακά.[1][2][3]

Ο πρώτος διαμελισμός της Πολωνίας αποφασίστηκε στις 5 Αυγούστου 1772. Δύο δεκαετίες αργότερα, ρωσικά και πρωσικά στρατεύματα εισήλθαν ξανά στην Κοινοπολιτεία και ο δεύτερος διαμελισμός υπογράφηκε στις 23 Ιανουαρίου 1793. Η Αυστρία δεν συμμετείχε στο δεύτερο διαμελισμό. Ο τρίτος διαμελισμός της Πολωνίας έλαβε χώρα στις 24 Οκτωβρίου 1795, σε αντίδραση στην ανεπιτυχή πολωνική εξέγερση Κοστσιούσκο το προηγούμενο έτος. Με αυτό το διαμελισμό, η Κοινοπολιτεία έπαψε να υπάρχει.

Στην πολωνική γλώσσα υπάρχουν δύο ξεχωριστές λέξεις για τις δύο έννοιες. Οι διαδοχικές πράξεις διαμελισμού και προσάρτησης της Πολωνίας αναφέρονται ως ροζμπιόρ (πληθυντικός: ροζμπιόρι), ενώ ο όρος ζάκορ (πληθυντικός: ζακόρι) αναφέρεται σε κάθε τμήμα της Κοινοπολιτείας που προσαρτήθηκε στην Αυτοκρατορική Ρωσία, τη Πρωσία ή την Αυστρία το 1772-95.

Στην πολωνική ιστοριογραφία, ο όρος "Τέταρτος Διαμελισμός της Πολωνίας" έχει επίσης χρησιμοποιηθεί και σχετίζεται με οποιαδήποτε μεταγενέστερη προσάρτηση πολωνικών εδαφών από ξένους εισβολείς. Ανάλογα με την πηγή και την ιστορική περίοδο, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει τα γεγονότα του 1815, ή του 1832 και 1846 ή του 1939 (βλ. Παρακάτω), οπότε ο συνολικός αριθμός των ονομάτων της Πολωνίας για την εκχώρηση της επικράτειας της στις γειτονικές αυτοκρατορίες ανέρχεται σε επτά. Ο όρος "Τέταρτος διαμελισμός" σε μια χρονική έννοια μπορεί επίσης να σημαίνει τις κοινότητες της διασποράς που διαδραμάτισαν σημαντικό πολιτικό ρόλο στην αποκατάσταση του πολωνικού κυρίαρχου κράτους μετά το 1918.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Bideleux, Robert; Jeffries, Ian (1998). A History of Eastern Europe: Crisis and Change. Routledge. σελ. 156. 
  2. Batt, Judy; Wolczuk, Kataryna (2002). Region, State and Identity in Central and Eastern Europe. Routledge. σελ. 153. 
  3. Sinkoff, Nancy (2004). Out of the Shtetl: Making Jews Modern in the Polish Borderlands. Society of Biblical Literature. σελ. 271. 

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Lord, Robert. The second partition of Poland; a study in diplomatic history (1915) online
  • Lukowski, Jerzy. The Partitions of Poland 1772, 1793, 1795 (1998); online review
  • Lewitter, Lucjan R. "The Partitions of Poland" in A. Goodwyn, ed. The New Cambridge Modern History: vol 8 1763–93 (1965) pp 333–59

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]