Βλαδίσλαος Δ΄ της Πολωνίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Βλαδίσλαος Δ'
Rubens Władysław Vasa.jpg
βασιλιάς της Πολωνίας
Περίοδος 1632 - 1648
Προκάτοχος Σιγισμούνδος Γ' Βάσα
Διάδοχος Ιωάννης Β' Καζιμίρ Βάσα
αυτοκράτορας της Ρωσίας
Περίοδος 1610 - 1613
Προκάτοχος Βασίλειος Δ' Σουίνσκιι
Διάδοχος Μιχαήλ Α' Ρομάνοφ
Γέννηση 9 Ιουνίου 1595
Λομπζόβ, Κρακοβία
Θάνατος 20 Μαΐου 1648
Μερκίνε, Λιθουανία
Σύζυγος Καικιλία-Ρενάτα Αψβούργων
Μαρία-Λουίζα Γκονζάγκα
Επίγονοι Σιγισμούνδος-Καζιμίρ
Βλαδίσλαος-Κωνσταντίνος
Οίκος Οίκος των Βάσα
Πατέρας Σιγισμούνδος Γ΄ της Πολωνίας
Μητέρα Άννα Αψβούργων
Θρησκεία Ρωμαιοκαθολικός
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Βλαδίσλαος Δ' Βάσα (πολωνικά: Władysław IV Waza, 9 Ιουνίου 1595 - 20 Μαΐου 1648) ήταν βασιλιάς της Πολωνίας-Λιθουανίας (1632-1648) και αυτοκράτορας της Ρωσίας (1610-1613), από τον Οίκο των Βάσα. Ήταν υιός του Σιγισμούνδου Γ' βασιλιά της Πολωνίας-Λιθουανίας και της πρώτης συζύγου του Άννας Αψβούργων, κόρης του Καρόλου Β' αρχιδούκα της Έσω Αυστρίας.

Το 1610 τον 10ετή Βλαδίσλαο τον εξέλεξαν αυτοκράτορα (tsar) της Ρωσίας οι επτά βογιάροι, που αντιτίθεντο στον Βασίλι Δ' Σουίσκιι, αλλά δεν ανέλαβε το θρόνο ένεκα της αντίδρασης του πατέρα του και μιας λαϊκής εξέγερσης στη Ρωσία. Το 1632 εξελέγη βασιλιάς της Κοινοπολιτείας της Πολωνίας με το μεγάλο δουκάτο της Λιθουανίας και την υπεράσπισε με επιτυχία στον Πόλεμο του Σμολένσκ (1632-34), που συμμετείχε προσωπικά. Υποστήριξε τη θρησκευτική ανοχή και διεξήγε στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως την ίδρυση Ναυτικού. Ήταν επίσης ένας φημισμένος προστάτης των τεχνών και της μουσικής. Δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει το όνειρό του της ανάκτησης του στέμματος της Σουηδίας, αλλά κέρδισε τη φήμη του κατακτητή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ενίσχυσε τη βασιλική εξουσία και μεταρρύθμισε την Κοινοπολιτεία.

Απεβίωσε χωρίς νόμιμο, επιζώντα διάδοχο, έτσι τον διαδέχθηκε στο πολωνικό θρόνο ο ετεροθαλής αδελφός του Ιωάννης Β' Καζιμίρ Βάσα. Ο θάνατος του Βλαδίσλαου Δ' σηματοδότησε το τέλος της σχετικής σταθερότητας στην πολωνο-λιθουανική Κοινοπολιτεία· οι συγκρούσεις και οι εντάσεις, που είχαν αυξηθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, κορυφώθηκαν. Καταστροφικές συνέπειες είχαν η Εξέγερση Khmelnytsky (1648), η μεγαλύτερη από τις εξεγέρσεις των Κοζάκων, και η σουηδική εισβολή που ονομάστηκε "Κατακλυσμός" (1655-1660).

ο θυρεός της Κοινοπολιτείας: ο αετός της Πολωνίας και ο ιππέας της Λιθουανίας

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από την πρώτη του σύζυγο Καικιλία-Ρενάτα των Αψβούργων, κόρη του Φερδινάνδου Β' αρχιδούκα της Αυστρίας και βασιλιά της Ουγγαρίας, Βοημίας, Γερμανίας, υιός του ήταν ο:

  • Σιγισμούνδος-Καζιμίρ 1640 - 1647, απεβίωσε 7 ετών.

Από τη δεύτερη σύζυγό του Μαρία-Λουίζα Γκονζάγκα, κόρη του Καρόλου Α' δούκα της Μάντουα, δεν είχε επιζώντα τέκνα.

Από μια μη νόμιμη σχέση που είχε, φυσικό τέκνο του ήταν ο:

  • Βλαδίσλαος-Κωνσταντίνος, αρχηγός της Φρουράς στη Ρώμη και καμεράριος του πάπα.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Władysław Czapliński, Na Dworze Króla Władysława IV (At the Court of King Władysław IV), 1959. *Poczet Królów i Książąt Polskich (The Kings and Dukes of Poland), 1980, ISBN 83-07-00234-6.
  • Władysław IV Waza 1595–1658. Władcy Polski Nr 23. Rzeczpospolita and Mówią Wieki. Various authors and editors. 24 July 2007.