Μεγάλη του Γένους Σχολή

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 41°1′44″N 28°56′56″E / 41.02889°N 28.94889°E / 41.02889; 28.94889

Το κτίριο της Σχολής. Αποκαλείται συχνά και Κόκκινο Κάστρο λόγω της εξωτερικής του εμφάνισης και του χρώματος. Στο θόλο πάνω από το κεντρικό κτίριο στεγάζεται το αστρονομικό παρατηρητήριο της Σχολής, που διαθέτει ένα παλιό τηλεσκόπιο.
Ταχυδρομική κάρτα (αρχών 20ου αιώνα) με την συνοικία του Φαναρίου - πάνω δεξιά διακρίνεται το κτήριο της Μεγάλης του Γένους Σχολής.

Η Μεγάλη του Γένους Σχολή (τουρκικά: Fener Rum Erkek Lisesi) είναι το αρχαιότερο σε λειτουργία εκπαιδευτικό ίδρυμα του Ελληνισμού.

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιδρύθηκε μετά την Άλωση Κωνσταντινουπόλεως από τον Πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο, ο οποίος κάλεσε τον φιλόσοφο Ματθαίο Καμαριώτη και του ανέθεσε την ανασυγκρότηση της διαλυμένης Πατριαρχικής Ακαδημίας.

Από τότε, μέχρι και το 1821 (οπότε και έκλεισε για 4 συνεχόμενα έτη) άλλαξε αρκετές τοποθεσίες. Το 1825 ξεκινάει πάλι να λειτουργεί αλλάζοντας την ονομασία της από "Πατριαρχική Ακαδημία" σε "Μεγάλη του Γένους Σχολή", την οποία και διατηρεί μέχρι σήμερα.

Από το 1454 λειτουργεί σχεδόν αδιαλείπτως, παρέχοντας υψηλού επιπέδου μόρφωση στους Έλληνες και όχι μόνο μαθητές της. Μεταξύ των αποφοίτων της περιλαμβάνονται οι γόνοι των διαπρεπών Φαναριώτικων οικογενειών, πλήθος πατριαρχών και Ορθοδόξων Ιεραρχών, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Υψηλής Πύλης (ακόμη και Τούρκοι) μέχρι και πολιτικοί του Νέου Ελληνικού κράτους. Σήμερα λειτουργεί ως σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Στα 500 χρόνια λειτουργίας του άλλαξε αρκετές φορές έδρα. Αρχικά λειτουργούσε εντός του Πατριαρχείου, που την εποχή εκείνη στεγαζόταν στο ναό των Αποστόλων και στην Παμμακάριστο. Κατά καιρούς λειτούργησε σε διάφορες οικίες στο Φανάρι ή στα χωριά του Βοσπόρου. Το 1661 ο Μανωλάκης Καστοριανός επανίδρυσε την Πατριαρχική Σχολή της Κωνσταντινούπολης, για την οποία όχι μόνο αγόρασε ειδικό κτίριο στο Φανάρι, αλλά ανέλαβε να χρηματοδοτεί και τρεις δασκάλους.[1] Επί πατριαρχίας Ιωακείμ Γ' αποφασίστηκε η ανέγερση μεγαλοπρεπούς κτιρίου, κοντά στην έδρα του Πατριαρχείου, που θα φιλοξενούσε τη Σχολή. Υπό τη διεύθυνση του Έλληνα αρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Δημάδη οι εργασίες ολοκληρώθηκαν μέσα σε μια διετία (1881-1883). Η κατασκευή του κόστισε 17.210 Οθωμανικές λίρες και το κτηριακό συγκρότημα αποτελεί σήμα κατατεθέν του Κερατίου κόλπου, σύμβολο της χρυσής περιόδου του Ελληνισμού της Πόλης. Αποκαλείται δε συχνά από τους ντόπιους Κόκκινο Κάστρο ή Κόκκινο Σχολείο λόγω του χαρακτηριστικού σχεδίου και χρώματός του. Σήμερα, είναι το δεύτερο μεγαλύτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα στην περιοχή.

Το 1952 και 1958 η Μεγάλη του Γένους Σχολή απέκτησε δύο ακίνητα, ένα μέσω δωρεάς και ένα μέσω αγοράς. Η απόκτηση του ακινήτου αμφισβητήθηκε από το Δημόσιο Ταμείο (Hazine) της Τουρκίας και μέσω Τουρκικού δικαστηρίου δικαιώθηκε επικαλούμενος απόφαση του Ανώτερου Ακυρωτικού Δικαστηρίου το 1974 κατά την οποία ιδρύματα της μειονότητα δεν μπορούν να αποκτούν ακίνητα. Το 1996 έγινε προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και η Μεγάλη του Γένους Σχολή δικαιώθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2007. Με την απόφαση αυτή η Τουρκία υποχρεώθηκε να επιστρέψει τα ακίνητα και να καταβάλει αποζημίωση 890.000 ευρώ και 20.000 ευρώ για τα δικαστικά έξοδα.[2]

Διευθυντές της Μεγάλης του Γένους Σχολής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ματθαίος Καμαριώτης 1454 - 1489

Δημήτριος Καστρινός 1489 - 149;

Μανουήλ Κορίνθιος 1494 - 152;

Θεοφάνης Ελεαβούλκος ο Νοταράς 1543 - 1551

Μιχαήλ Ερμάδωρος 1547 - ;

Ιωάννης Ζυγομαλάς 1555 - 1580

Θεοδόσιος Ζυγομαλάς 1580 - 1600

Φραγκίσκος Κόκκος 1600 - 1621;

Θεόφιλος Κορυδαλλεύς 1621 - 1623, 1629 - 1639

Νικηφόρος ιερομόναχος ο Κρής 1639 - 1641

Ιωάννης Καριοφύλλης 1641 - 1665

Γερμανός Αιτωλός 1663 - 1665

Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος 1665 -1671

Σεβαστός Κυμινήτης 1671 -1681

Γεράσιμος Ακαρνάν 1681 - 1683 κ. εξ. - 1702

Διαμαντής Ρύσιος 1702 - 1704

Καλλίνικος Νάξιος 1704 - 1707

Ιάκωβος Μάνος Αργείος 1707 - 1720

Σπανδώνης Βυζάντιος 1720 - 1726

Δωρόθεος Λέσβιος 1726 - ;

Ιωάννης Τζανή Λέσβιος ; - 1744

Ναθαναήλ Καλλονάρης 1744 - 1749

Προκόπιος Βυζάντιος 1749 - 1752

Νικόλαος Κριτίας 1752 - 1760

Ανανίας Αντιπάριος 1752; - 1760;

Ευγένιος Βούλγαρης 1760 - 1761

Γεώργιος Βυζάντιος 1761 - 1763

Ιωακείμ Πάριος 1763 - 1767

Γεράσιμος μητροπολίτης Βιζύης 1767 - 1769

Χρύσανθος Αιτωλός 1769 - 1774

Ηλίας Κύπριος 1774 - 1777

Σέργιος Μακραίος 1777 - 1793 και 1798 - 1801

Φώτιος Κύπριος 1793 - 1795

Μακάριος 1795 - 1798

Ματθαίος, ίσως ο εξ Αίνου 1801 - 1803

Δωρόθεος Πρώιος 1803 - 1807

Πλάτων Φραγγιάδης 1807 - 1809

Παΐσιος, πρώην Σταγών 1809 - ;

Κωνσταντίνος Κούμας 1814 - 1815

Σέργιος Μυστάκης 1817 - 1820

Σαμουήλ ο Κύπριος 1820 - 1830

Νικόλαος Λογάδης 1830-1835

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ματθαίος Παρανίκας, Σχεδίασμα περί της εν τω ελληνικώ έθνει καταστάσεως των γραμμάτων από αλώσεως μέχρι των αρχών της ενεστώσης (ΙΘ) εκατονταετηρίδος σσ. 53 - 54, εν Κωνσταντινοπόλει 1867
  2. «Μεγάλη του Γένους Σχολή - Προσφυγή στο ΕΔΑΔ». Ιστοσελίδα Υπουργείου Εξωτερικών. 2011-08-28. http://www1.mfa.gr/zitimata-ellinotourkikon-sheseon/eidikotera-keimena/megali-tou-genous-sholi-prosfigi-sto-edad.html. Ανακτήθηκε στις 2012-01-11. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Παπαγεωργίου, Στέφανος. Έλληνες Ευεργέτες. "Άξιοι της Εθνικής Ευγνωμοσύνης". "Γεώργιος Ζαρίφης" σσ. 125-127, Δήμος Αθηναίων, 20012

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα