Κύπελλο Ιντερτότο ΟΥΕΦΑ

Το Κύπελλο Intertoto ήταν ως το 2008 η τρίτη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διασυλλογική διοργάνωση της ΟΥΕΦΑ. Διεξαγόταν κάθε καλοκαίρι με τη συμμετοχή ομάδων που δεν κατάφεραν να προκριθούν σε μια από τις δύο μεγάλες Ευρωπαϊκές διοργανώσεις (Τσάμπιονς Λιγκ, Κύπελλο ΟΥΕΦΑ) μέσω του εθνικού τους πρωταθλήματος. Από το 2009 καταργήθηκε.

Οποιοσδήποτε σύλλογος επιθυμούσε να συμμετάσχει έπρεπε να υποβάλλει αίτηση για την είσοδο του στο θεσμό, με το σύλλογο που είχε την υψηλότερη θέση στο εθνικό του πρωτάθλημα να κερδίζει τη συμμετοχή του. Αυτό βέβαια δεν σήμαινε ότι η ομάδα πρέπει να είχε καταταγεί ακριβώς πίσω από εκείνες που κατάφεραν να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή τους στο κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Εάν η ομάδα η οποία βρισκόταν σε αυτή τη θέση δεν εκδήλωνε το ενδιαφέρον της, δεν είχε δικαίωμα να πάρει μέρος στο Κύπελλο Ιντερτότο, σε αντίθεση με μια κάποια άλλη ομάδα του ίδιου πρωταθλήματος, η οποία είχε υποβάλλει το αίτημα αυτό.

Ιστορικό

Το Κύπελλο Ιντερτότο γίνεται υπό την αιγίδα της ΟΥΕΦΑ από το 1995 και αντικατέστησε το Κύπελλο Ράπαν που διεξαγόταν από το 1961. Ως το 1967 η επίσημη ονομασία του ήταν "Διεθνές Ποδοσφαιρικό Κύπελλο" (International Football Cup) αλλά έμεινε γνωστό ως Κύπελλο Ράπαν από το όνομα του εμπνευστή του, του Αυστριακού προπονητή Καρλ Ράπαν. Ιδρύθηκε ως μια θερινή διοργάνωση με τη χορηγία διαφόρων ευρωπαϊκών οργανισμών ποδοσφαιρικού στοιχήματος ώστε να υπάρχουν παιχνίδια για τα δελτία κατά τη θερινή περίοδο. Διεξαγόταν σε ομίλους, οι νικητές των οποίων διεκδικούσαν το τρόπαιο σε αγώνες νοκ-άουτ κατά τη χειμερινή σεζόν.

Από το 1967 καταργήθηκαν οι αγώνες νοκ-άουτ της β΄ φάσης ως ασύμφοροι οικονομικά. Το κύπελλο μετονομάστηκε σε Κύπελλο Ιντερτότο-Σίγκερ και μετατράπηκε σε ένα θερινό τουρνουά που γινόταν μόνο για το ποδοσφαιρικό στοίχημα. Οι ομάδες συμμετείχαν προαιρετικά με στόχο να δίνουν αγώνες προετοιμασίας και να έχουν κάποια οικονομικά οφέλη από τη συμμετοχή. Διεξαγόταν σε ομίλους των τεσσάρων ομάδων, ο αριθμός των οποίων ήταν διαφορετικός κάθε καλοκαίρι ανάλογα με τον αριθμό των συλλόγων που δήλωναν συμμετοχή.

Ήταν ένα "κύπελλο χωρίς κυπελλούχο" (Cup for the Cupeless), αφού δεν αναδεικνυόταν τελικός νικητής αλλά μόνο νικητές ομίλων που εισέπρατταν ένα μπόνους 10-15.000 ελβετικών φράγκων.

Στην ΟΥΕΦΑ

Το 1995 ανέλαβε τη διοργάνωσή του η ΟΥΕΦΑ, η οποία το ονόμασε Κύπελλο Ιντερτότο ΟΥΕΦΑ, έβαλε κανόνες στη συμμετοχή των ομάδων και το μετέτρεψε σε προκριματική διοργάνωση για το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Με την ενεργή ανάμειξή της η ΟΥΕΦΑ προσπάθησε να δώσει ένα κύρος στο θεσμό. Θέλησε αφενός να διατηρήσει τη διοργάνωση για τα θερινά δελτία ποδοσφαιρικού στοιχήματος, αφετέρου να δώσει την ευκαιρία μιας ευρωπαϊκής εμπειρίας σε ομάδες που δεν κατάφερναν να προκριθούν στα ευρωπαϊκά κύπελλα. Μάλιστα την πρώτη χρονιά εφαρμογής του θεσμού, η Ζιροντέν Μπορντό κατάφερε ξεκινώντας από το Ιντερτότο να φτάσει ως τον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ.

Ορίστηκε να μετέχουν υποχρεωτικά μια ή δύο ομάδες από κάθε πρωτάθλημα, οι αμέσως επόμενες στη βαθμολογία από τις συμμετέχουσες στις άλλες ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Όμως, επειδή υπήρξε μια επιφυλακτικότητα από αρκετούς συλλόγους και ομοσπονδίες, η ΟΥΕΦΑ δεν εφάρμοσε τις κυρώσεις που προέβλεπε η αρχική προκήρυξη και δέχτηκε την αντικατάσταση των ομάδων που αρνούνταν να πάρουν μέρος με άλλες είτε από το ίδιο πρωτάθλημα είτε από άλλη ομοσπονδία. Για παράδειγμα τα έτη: 1996, 1999, 2001 και 2004 δεν θέλησε να μετάσχει καμιά ελληνική ομάδα και οι δύο θέσεις δόθηκαν σε άλλες χώρες. Παρομοίως, το 1998 δήλωσε συμμετοχή μόνο μία ομάδα από την Ελλάδα αντί για δύο που είχε δικαίωμα.

Το 2009 η ΟΥΕΦΑ έκανε αλλαγές στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις και το Κύπελλο Ιντερτότο καταργήθηκε. Οι ομάδες που λόγω της θέσης τους στο εθνικό τους πρωτάθλημα θα κέρδιζαν τη συμμετοχή τους στο Ιντερτότο, συμμετέχουν στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Η αιτία της κατάργησής του ήταν, σύμφωνα με την ΟΥΕΦΑ, το περιορισμένο ενδιαφέρον του κόσμου για τη διοργάνωση. Ωστόσο, υπάρχουν φήμες που λένε, πως μία άλλη σοβαρή αιτία ήταν οι υποψίες της ΟΥΕΦΑ για πολλά στημένα παιχνίδια στη διοργάνωση [1].

Από το Ιντερτότο στο ΟΥΕΦΑ

Από το Κύπελλο Ιντερτότο προκρινόταν στον 1ο γύρο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ ο εξής αριθμός ομάδων:

• 1995: 2 ομάδες.
• 1996 ως 2005: 3 ομάδες.
• 2006 ως 2008: 11 ομάδες.

Τρόπος διεξαγωγής

Τις τρεις πρώτες σεζόν (1995 ως 1997) η διοργάνωση είχε δύο φάσεις. Στην α΄ φάση μετείχαν 60 σύλλογοι χωρισμένοι σε 12 ομίλους των 5 ομάδων, οι οποίοι έδιναν μονούς αγώνες μεταξύ τους (δύο εντός και δύο εκτός έδρας). Η μορφή αυτή διεξαγωγής αποτέλεσε πρόκριμα και αργότερα εφραμόστηκε στους ομίλους του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Στη β΄ φάση οι νικητές των ομίλων έδιναν αγώνες νοκ-άουτ μέχρι να απομείνουν δύο (το 1995) και τρεις (1996 και 1997) που προκρίνονταν στον 1ο γύρο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ.

Από το 1998 καταργήθηκε η φάση των ομίλων. Οι σύλλογοι μετείχαν σε γύρους νοκ-άουτ έτσι ρυθμισμένους ώστε να απομείνουν τρεις ομάδες που περνούσαν στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Με αυτή τη μορφή συνεχίστηκε ως το 2005. Από το 2006 συμμετέχει μόνο μία ομάδα από κάθε πρωτάθλημα. Οι γύροι μειώθηκαν σε τρεις και οι ομάδες που περνούν στο ΟΥΕΦΑ αυξήθηκαν σε έντεκα. Το 2008 το Κύπελλο Ιντερτότο διεξήχθη για τελευταία φορά.

Μέχρι το 2005 ως νικήτριες του Κυπέλλου Ιντερτότο θεωρούνταν οι 2-3 ομάδες που προκρίνονταν στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Από το 2006 και μετά, που ο αριθμός τους αυξήθηκε σε έντεκα, η ΟΥΕΦΑ καθιέρωσε να αναδεικνύεται νικητής της διοργάνωσης όποια ομάδα από τις έντεκα κατάφερνε να προχωρήσει πιο πολύ στους γύρους του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Όμως, σε κάποιες λίστες αναφέρονται ως νικήτριες και οι 11 ομάδες που προκρίνονταν από το Ιντερτότο στο ΟΥΕΦΑ.

Έτσι έπειτα από σχεδόν 40 χρόνια (το 1967 είχε απονεμηθεί τίτλος για τελευταία φορά, όταν λεγόταν Κύπελλο Ράπαν) το Ιντερτότο έπαψε να είναι η μοναδική στα χρονικά διεθνής ποδοσφαιρική διοργάνωση χωρίς νικητή, το «κύπελλο χωρίς κυπελλούχο» (cup of the cupless), όπως χαρακτηριζόταν από πολλούς. Το 2006 τροπαιούχος ήταν η Νιούκαστλ Γιουνάιτεντ, το 2007 το Αμβούργο και το 2008 η Σπόρτινγκ Μπράγκα.

Νικητές

1995 ως 2005

Την περίοδο αυτή ως νικήτριες χαρακτηρίζονταν οι ομάδες που προκρίθηκαν από το Κύπελλο Ιντερτότο στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ της επόμενης σεζόν. Την μεγαλύτερη διάκριση στην ιστορία του Ιντερτότο πέτυχε η Μπορντό, που έφτασε ως τον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ τη σεζόν 1995-96. Σε παρένθεση σημειώνεται ο γύρος του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, στον οποίο προχώρησε η καλύτερη ομάδα κάθε σεζόν κερδίζοντας τον άτυπο τίτλο της νικήτριας του Ιντερτότο, αν και αυτό το κριτήριο κατάταξης καθιερώθηκε το 2006.

Έτος	Σύλλογος	Κύπελλο ΟΥΕΦΑ (επόμενης σεζόν)
1995	Ζιροντέν Μπορντό Ρασίνγκ Στρασμπούρ	Τελικός 2ος γύρος
1996	Καρλσρούη Γκινγκάμπ Σίλκεμποργκ	Γύρος των 16 1ος γύρος 1ος γύρος
1997	Οσέρ Μπαστιά Ολιμπίκ Λιόν	Προημιτελικά 2ος γύρος 2ος γύρος
1998	Μπολόνια Βαλένθια Βέρντερ Βρέμης	Ημιτελικά 2ος γύρος 2ος γύρος
1999	Γιουβέντους Γουέστ Χαμ Μονπελιέ	Γύρος των 16 2ος γύρος 2ος γύρος
2000	Θέλτα Βίγκο Ουντινέζε Στουτγκάρδη	Προημιτελικά 2ος γύρος Γύρος των 16
2001	Παρί Σεν Ζερμέν Άστον Βίλα Τρουά	3ος γύρος (των 32) 1ος γύρος 2ος γύρος
2002	Μάλαγα Στουτγκάρδη Φούλαμ ΦΚ	Προημιτελικά Γύρος των 16 3ος γύρος (των 32)
2003	Βιγιαρεάλ Περούτζια Σάλκε	Ημιτελικά 3ος γύρος (των 32) 2ος γύρος
2004	Βιγιαρεάλ Ολιμπίκ Λιλ Σάλκε	Προημιτελικά Γύρος των 16 Γύρος των 32
2005	Αμβούργο Ολιμπίκ Μαρσέιγ Ρασίνγκ Λανς	Γύρος των 16 Γύρος των 16 Γύρος των 32

2006 ως 2008

Νικήτρια ομάδα, στην οποία απονέμεται σχετικό τρόπαιο από την ΟΥΕΦΑ, αναδεικνύεται όποια προχωρήσει περισσότερο στους γύρους του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ.

Έτος	Σύλλογος	Κύπελλο ΟΥΕΦΑ
2006	Νιούκαστλ Γιουνάιτεντ	γύρος των 16
2007	Αμβούργο	γύρος των 16
2008	Σπόρτινγκ Μπράγκα	γύρος των 16

Ελληνικές και κυπριακές συμμετοχές

1995

• Φάση ομίλων: 7ος όμιλος
  • ΟΦΗ: 2ος με 9β., προκρίθηκε στους 16.
  • Νέα Σαλαμίνα: 3η με 4β., αποκλείστηκε.
    • 25 Ιουνίου 1995: ΟΦΗ – Νέα Σαλαμίνα: 2-1
    • 1 Ιουλίου 1995: Μπάγερ Λεβερκούζεν - ΟΦΗ: 1-0
    • 2 Ιουλίου 1995: Νέα Σαλαμίνα - Τέρβις : 2-0
    • 9 Ιουλίου 1995: Μπούντουτσνοστ - Νέα Σαλαμίνα: 1-1
    • 16 Ιουλίου 1995: ΟΦΗ - Τέρβις : 2-0
    • 22 Ιουλίου 1995: Νέα Σαλαμίνα - Μπάγερ Λεβερκούζεν : 0-2
    • 23 Ιουλίου 1995: Μπούντουτσνοστ - ΟΦΗ: 3-4
• Φάση ομίλων: 12ος όμιλος
  • Ηρακλής Θεσ.: 4ος με 4β., αποκλείστηκε.
    • 24 Ιουνίου 1995: Φόρβερτς - Ηρακλής Θεσ.: 3-0
    • 2 Ιουλίου 1995: Ηρακλής Θεσ. - Σπάρτακ Πλόβντιβ : 0-0
    • 8 Ιουλίου 1995: Άιντραχτ Φρανκφούρτης - Ηρακλής Θεσ.: 5-1
    • 23 Ιουλίου 1995: Ηρακλής Θεσ. - Πανέρις : 3-1
• Γύρος των 16
  • 29 Ιουλίου 1995: Μπούρσασπορ - ΟΦΗ: 2-1

1996

• Φάση ομίλων: 2ος όμιλος
  • Απόλλων Λεμεσού: 4ος με 3β., αποκλείστηκε.
    • 22 Ιουνίου 1996: Απόλλων Λεμεσού - Βέρντερ Βρέμης: 0-2
    • 29 Ιουνίου 1996: Τζουργκάρντεν Στοκχόλμης – Απόλλων Λεμεσού: 8-0
    • 6 Ιουλίου 1996: Απόλλων Λεμεσού - Β68 Τοφτίρ: 4-1
    • 13 Ιουλίου 1996: ΛΑΣΚ Λιντς – Απόλλων Λεμεσού: 2-0

1997

• Φάση ομίλων: 3ος όμιλος
  • Νέα Σαλαμίνα: 4η με 3β., αποκλείστηκε.
    • 21 Ιουνίου 1997: Λοζάννη - Νέα Σαλαμίνα: 4-1
    • 28 Ιουνίου 1997: Νέα Σαλαμίνα - Αρντς : 4-1
    • 5 Ιουλίου 1997: Αντβέρπ - Νέα Σαλαμίνα : 4-0
    • 19 Ιουλίου 1997: Νέα Σαλαμίνα - Οσέρ : 1-10
• Φάση ομίλων: 5ος όμιλος
  • Παναχαϊκή: 4η με 4β., αποκλείστηκε.
    • 21 Ιουνίου 1997: Παναχαϊκή - Στάμπαεκ : 1-1
    • 29 Ιουνίου 1997: Ντιναμό Μόσχας - Παναχαϊκή: 2-1
    • 12 Ιουλίου 1997: Παναχαϊκή - Β36 Τορσάβν : 4-2
    • 19 Ιουλίου 1997: Γκενκ - Παναχαϊκή : 4-2
• Φάση ομίλων: 12ος όμιλος
  • Ηρακλής Θεσ.: 4ος με 6β., ισοβάθμησε με τη 2η και 3η ομάδα κι αποκλείστηκε στη διαφορά τερμάτων.
    • 21 Ιουνίου 1997: Ριντ - Ηρακλής Θεσ.: 3-1
    • 29 Ιουνίου 1997: Ηρακλής Θεσ. - Φ.Κ. Τιφλίδας : 2-0
    • 5 Ιουλίου 1997: Τορπέντο Μόσχας - Ηρακλής Θεσ. : 4-1
    • 19 Ιουλίου 1997: Ηρακλής Θεσ. - Φλοριάνα : 1-0

1998

• 1ος γύρος
  • 21 Ιουνίου 1998: Εθνικός Άχνας - Έργκριτε: 2-1
  • 27 Ιουνίου 1998: Έργκριτε - Εθνικός Άχνας: 4-0
• 2ος γύρος
  • 4 Ιουλίου 1998: Ηρακλής Θεσ. - Νασιονάλ Βουκουρεστίου: 3-1
  • 11 Ιουλίου 1998: Νασιονάλ Βουκουρεστίου - Ηρακλής Θεσ.: 3-0

1999

• Χωρίς ελληνική ή κυπριακή συμμετοχή

2000

• 1ος γύρος
  • Νέα Σαλαμίνα – Βλάζνια: 4-1, 2-1
• 2ος γύρος
  • Νέα Σαλαμίνα – Αούστρια Βιέννης 1-0, 0-3
• 3ος γύρος
  • Καλαμάτα – Τσμελ Μπιλσάνι: 0-3, 0-5

2001

• 1ος γύρος
  • Ανόρθωση Αμμοχώστου – Σλάβεν Μπελούπο: 0-2, 0-7

2002

• 1ος γύρος
  • ΕΝ Παραλίμνι – Σβαρτς-Βάις Μπρέγκεντς: 0-2, 1-3
• 3ος γύρος
  • Α.Ο. Αιγάλεω – Φούλαμ ΦΚ: 0-1, 1-1

2003

• 1ος γύρος
  • Ολυμπιακός Λευκωσίας – Ντούμπνιτσα: 0-3, 1-4
  • Εθνικός Άχνας – Γκιορ Έτο: 2-2, 1-1 (αποκλείστηκε με το εκτός έδρας γκολ).
• 2ος γύρος
  • Ακράτητος – Αλιάνζι: 0-1, 0-0
• 3ος γύρος
  • Α.Ο. Αιγάλεω – Κόπερ: 2-3, 2-2

2004

• 1ος γύρος
  • Εθνικός Άχνας – Βαρντάρ Σκοπίων: 1-5, 1-5

2005

• 1ος γύρος
  • Ολυμπιακός Λευκωσίας – Γκλόρια Μπίστριτσα: 0-5, 0-11
• 3ος γύρος
  • Α.Ο. Αιγάλεω – Ζαλγκίρις Βίλνιους: 1-3, 3-2

2006

• 1ος γύρος
  • Εθνικός Άχνας – Παρτιζάνι Τιράνων: 4-2, 1-2
• 2ος γύρος
  • Εθνικός Άχνας – Όσιγιεκ: 2-2, 0-0 (προκρίθηκε με το εκτός έδρας γκολ).
• 3ος γύρος
  • Εθνικός Άχνας – Μακάμπι Πετάχ-Τίκβα: 2-0, 2-3 προκρίθηκε στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ
  • Α.Ε. Λάρισα – Καϊσέρισπορ: 0-0, 0-2

2007

• 1ος γύρος
  • Εθνικός Άχνας – Ματσεντόνια Γκόρτσε Πετρόφ: 1-0, 0-2
• 3ος γύρος
  • ΟΦΗ – Τομπόλ Κοστανάι: 0-1, 0-1

2008

• 1ος γύρος
  • Εθνικός Άχνας – Μπέσα Καβάτζε: 0-0, 1-1 (αποκλείστηκε με το εκτός έδρας γκολ).
• 2ος γύρος
  • Πανιώνιος – ΟΦΚ Βελιγραδίου: 0-1, 3-1
• 3ος γύρος
  • Πανιώνιος – Νάπολι: 0-1, 0-1

Πηγή

• [2] by Pawel Mogielnicki