Χέρμπερτ φον Κάραγιαν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Χέρμπερτ φον Κάραγιαν
Bundesarchiv Bild 183-S47421, Herbert von Karajan.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Herbert von Karajan (Γερμανικά)
Προφορά
Γέννηση 5  Απριλίου 1908[1][2][3][4][5][6]
Σάλτσμπουργκ[7][8]
Θάνατος 16  Ιουλίου 1989[1][2][3][4][5][6]
Anif[9]
Αιτία θανάτου έμφραγμα του μυοκαρδίου
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Τόπος ταφής Σάλτσμπουργκ
Χώρα πολιτογράφησης Αυστρία[10]
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Γερμανικά[11]
Σπουδές Mozarteum University Salzburg
Πανεπιστήμιο Μουσικής και Ερμηνευτικών Τεχνών[12]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα μαέστρος[13]
μουσικός διευθυντής
θεατρικός σκηνοθέτης
Εργοδότης Theater Aachen (1935–1942)
Περίοδος ακμής 1929
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/Κίνημα Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα
Οικογένεια
Τέκνα Isabel Karajan
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις Επίτιμος πολίτης του Βερολίνου
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας
χρυσό μεττάλιο της Βασιλικής Φιλαρμονικής Εταιρείας (1984)
Μεγάλος ταξιάρχης του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας
Αυστριακή διάκριση για την επιστήμη και τη τέχνη (1961)
Ernst von Siemens Music Prize (1977)[14]
Hans von Bülow Medal[15]
Ιστοσελίδα
Υπογραφή
Herbert von Karajan signature.JPG
Herbert von Karajan signature.JPG
O Κάραγιαν στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού το 1939
Η πλατεία με το όνομα του μεγάλου μουσικού στο Σάλτσμπουργκ

Ο Χέρμπερτ φον Κάραγιαν (Herbert von Karajan, 5 Απριλίου 190816 Ιουλίου 1989) ήταν Αυστριακός διευθυντής ορχήστρας. Ο Κάραγιαν διηύθυνε τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Βερολίνου για τριάντα πέντε χρόνια.

Καταγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κάραγιαν ήταν ο γιος μιας οικογένειας ελληνικής καταγωγής από το Σάλτσμπουργκ. Ο προπάππος του, Γεώργιος Ιωάννης Καραγιάννης, γεννήθηκε στην Κοζάνη και έφυγε για τη Βιέννη το 1767, λόγω της τουρκοκρατίας, και τελικά κατέληξε στο Κέμνιτς του τότε Εκλεκτοράτου της Σαξωνίας[16]. Ο γιος του Θεόδωρος εργάστηκε στη βιομηχανία υφασμάτων της Σαξωνίας και τιμήθηκε από τον Φρειδερίκο-Αύγουστο Α΄ την 1 Ιουνίου 1792 με την αποδοχή του στην τάξη των ευγενών. Aπό τότε υπάρχει το «von» στο όνομα της οικογενείας, το οποίο αργότερα έγινε Κάραγιαν[17].

Στις 11 Ιουλίου 1869, μετά την μετοίκησή του στην Αυστρία, ο Θεόδωρος φον Κάραγιαν πήρε και τον τίτλο του Ιππότη (Ritter), ο οποίος επίσης μεταδόθηκε κληρονομικώς[18]. Οι παραδοσιακοί βιογράφοι απέδιδαν σλοβακική και σερβική καταγωγή ή απλώς σλαβική καταγωγή στη μητέρα του[19], ωστόσο, η μητέρα του, μέσω του παππού του ο οποίος γεννήθηκε στο Μοϊστράνα στο δουκάτο της Καρνιόλας (στην σημερινή Σλοβενία), ήταν Σλοβένα[17][19][20]. Έτσι, ο Κάραγιαν συσχετιζόταν με τον αυστριακό συνθέτη σλοβενικής καταγωγής Χούγκο Βολφ[21]. Οι γονείς του ήταν η Μάρτα φον Κάραγιαν και ο Ερνστ φον Κάραγιαν. Πιθανολογείται ότι ο Κάραγιαν ήξερε μερικά σλοβένικα.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κάραγιαν γεννήθηκε στο Σάλτσμπουργκ ως Χέριμπερτ Ρίτερ φον Κάραγιαν. Από το 1916 ως το 1926 σπούδασε στο Mozarteum στο Σάλτσμπουργκ. Το 1929 διηύθυνε τη «Σαλώμη» στο Festspielhaus του Σάλτσμπουργκ, και από το 1929 ως το 1934 ήταν ο πρώτος Καπελμάιστερ στο Στάντεατερ στο Ουλμ της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Το 1933 έκανε την έναρξη διεύθυνσής του στο Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ με τη σκηνή της «Walpurgisnacht» στην παραγωγή του Φάουστ υπό τον Μαξ Ράιναχαρτ. Το επόμενο έτος, και πάλι στο Σάλτσμπουργκ, διεύθυνε την Φιλαρμονική Ορχήστρα Βιέννης για πρώτη φορά, και από το 1934 ως το 1941, ήταν διευθυντής στην όπερα του Άαχεν της Γερμανίας. Τον Μάρτιο του 1935 δόθηκε μια σημαντική ώθηση στη σταδιοδρομία του, όταν υπέβαλε αίτηση για την ιδιότητα μέλους στο ναζιστικό κόμμα. Το ίδιο έτος, ο Κάραγιαν διορίστηκε ως νεώτερος «Generalmusikdirektor» της Γερμανίας στο αστικό θέατρο του Άαχεν. Σημείωσε σημαντική επιτυχία με την διεύθυνση της όπερας «Τριστάνος και Ιζόλδη» του Ρίχαρντ Βάγκνερ. Το 1946 ο Κάραγιαν έδωσε την πρώτη μεταπολεμική συναυλία του στη Βιέννη με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα Βιέννης, αλλά του απαγορεύθηκε να διευθύνει περαιτέρω τις δραστηριότητές της από τις ρωσικές αρχές (όπως και η Γερμανία, έτσι και η Αυστρία είχε διαιρεθεί σε τέσσερις τομείς κατοχής - ένα γαλλικό, ένα αμερικανικό, ένα σοβιετικό και ένα βρετανικό τομέα κατοχής, ενώ η Βιέννη είχε διαιρεθεί σε τέσσερις τομείς) λόγω του ναζιστικού παρελθόντος του. Το 1948 έγινε καλλιτεχνικός διευθυντής της Gesellschaft der Musikfreunde στην Βιέννη. Διηύθυνε επίσης στη Σκάλα στο Μιλάνο. Το 1955 διορίστηκε διευθυντής μουσικής στην Φιλαρμονική Ορχήστρα του Βερολίνου ως διάδοχος του Βίλχελμ Φούρτβενγκλερ. Από το 1956 ως το 1964, ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής όπερας της Βιέννης. Επίσης είναι ο εμπνευστής του Πασχαλινού Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 26  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb13895852g. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Herbert-von-Karajan. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 (Αγγλικά) SNAC. w6z89fsc. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 4625. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 filmportal.de. 26f33d4a6a21414795f56b4d3c064a7f. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 11  Δεκεμβρίου 2014.
  8. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  9. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 118559915. Ανακτήθηκε στις 14  Αυγούστου 2015.
  10. LIBRIS. 26  Μαρτίου 2018. libris.kb.se/katalogisering/jgvxz6320rtzx3p. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2018.
  11. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb13895852g. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  12. Ανακτήθηκε στις 8  Ιουλίου 2019.
  13. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2015.
  14. www.evs-musikstiftung.ch/en/prize/prize/archive/prize-winner-archive.html.
  15. Ανακτήθηκε στις 19  Νοεμβρίου 2018.
  16. John Rockwell (22 June 1986). «General Music Director of Europe». The New York Times. https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A0DEFD71E3BF931A15755C0A960948260. Ανακτήθηκε στις 15 April 2007. 
  17. 17,0 17,1 «Herbert von Karajan-Karajan Family». Karajan Family. Ανακτήθηκε στις 14 March 2012. 
  18. Δελιαλής Ν. Συμπληρωματικά περί της εκ Κοζάνης οικογενείας των εν Αυστρία διαμενόντων Καραγιάννη - von Karajan, Μακεδονικά, τ. Α΄, Θεσσαλονίκη 1940, σελ. 525, 526.
  19. 19,0 19,1 Lapajne, Branka (4 April 2008). «The Shared Slovenian Ancestors of Herbert von Karajan and Hugo Wolf». Ανακτήθηκε στις 5 May 2008. 
  20. Matheopoulos, Helena (1983). Maestro: encounters with conductors of today. Harper & Row, σελ. 244. ISBN 978-0-06-015103-4. https://books.google.com/books?id=6Q0wAQAAIAAJ. 
  21. Lapajne, Branka (2006). «Hugo Wolf in Herbert von Karajan: potomca družine Lavtižar» (στα Slovenian). Bilten [Bulletin] (Slovensko muzikološko društvo [Slovenian Musicological Society]) 24: 31–34. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 December 2013. https://web.archive.org/web/20131206120353/http://www.slomd.si/bilten/Bilten_24.pdf.