Μετάβαση στο περιεχόμενο

ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής
ΠρόεδροςΝίκος Ανδρουλάκης
Γενικός ΓραμματέαςΑνδρέας Σπυρόπουλος
Γραμματέας Κ.Ο.Ευαγγελία Λιακούλη
Κοινοβουλευτικός ΕκπρόσωποςΜιχάλης Κατρίνης
Δημήτρης Μάντζος
Εκπρόσωπος ΤύπουΘανάσης Γλαβίνας
Ίδρυση16 Μαρτίου 2018
ΈδραΧαριλάου Τρικούπη 50, Αθήνα
ΙδεολογίαΣοσιαλδημοκρατία[1]
Σοσιαλφιλελευθερισμός[2]
Φιλοευρωπαϊσμός[3]
Πολιτικό φάσμαΚεντροαριστερά[4]
Κέντρο[5]
Ευρωπαϊκή προσχώρησηΕυρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα
Ομάδα Ευρωπαϊκού ΚοινοβουλίουΠροοδευτική Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών
Χρώματα     Πράσινο
Βουλή
των Ελλήνων
31 / 300
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
3 / 21
Ιστότοπος
pasok.gr
Πολιτικό σύστημα Ελλάδας
Πολιτικά κόμματα
Εκλογές

Το ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής (ΠΑ.ΣΟ.Κ. - ΚΙΝ.ΑΛ.) είναι ελληνικός σοσιαλδημοκρατικός πολιτικός συνασπισμός. Ιδρύθηκε στις 16 Μαρτίου του 2018 ως Κίνημα Αλλαγής. Σημερινός πρόεδρος του συνασπισμού είναι ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Ο συνασπισμός εκπροσωπείται στη Βουλή των Ελλήνων με 31 βουλευτές. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκπροσωπείται από τρεις ευρωβουλευτές, στην Προοδευτική Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών. Είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος και της Σοσιαλιστικής Διεθνούς.

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ίδρυση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Φώφη Γεννηματά.

Τον Ιούλιο του 2017 η πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Φώφη Γεννηματά, από το βήμα του συνεδρίου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός νέου ενιαίου κεντροαριστερού φορέα στην Ελλάδα πριν από το τέλος του έτους.[6] Παράλληλα, ο Σταύρος Θεοδωράκης, επικεφαλής του κόμματος Το Ποτάμι, αποφάσισε επίσης να συμμετάσχει στη δημιουργία του φορέα.[7]

Το Νοέμβριο του ίδιου έτους, διεξήχθησαν οι εκλογές για την ανάδειξη του επικεφαλής του νέου πολιτικού φορέα, μεταξύ εννέα υποψηφίων. Επειδή κανένας από τους υποψηφίους δεν κέρδισε την απαιτούμενη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, διεξήχθη και δεύτερος γύρος μεταξύ της Φώφης Γεννηματά και του Νίκου Ανδρουλάκη.[8] Νικητής αναδείχθηκε η Φώφη Γεννηματά, με 56,75% των ψήφων.[9] Στη συνέχεια, ανακοινώθηκε το όνομα του νέου κόμματος[10] και το εξαμελές Πολιτικό Συμβούλιο.[11]

2018 - 2021[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έμβλημα του Κινήματος Αλλαγής (2018-2021).

Το Μάρτιο του 2018 πραγματοποιήθηκε στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας το Ιδρυτικό Συνέδριο του Κινήματος Αλλαγής, παρουσία 4.000 περίπου συνέδρων.[12][13] Το συνέδριο ενέκρινε την ιδρυτική διακήρυξη, το καταστατικό και το πρόγραμμα, ενώ παρουσιάστηκε και το έμβλημά του.[14][15][16]

Λίγους μήνες αργότερα, τα κομματικά όργανα του Ποταμιού, ύστερα από σχετική εισήγηση του Σταύρου Θεοδωράκη,[17] αποφάσισαν να αποχωρήσει από το Κίνημα Αλλαγής, λόγω εσωτερικών διαφωνιών, και να συνεχίσει αυτόνομα.[18] Με την απόφαση αυτή διαφώνησαν αρκετά στελέχη του κόμματος, τα οποία παρέμειναν στο Κίνημα Αλλαγής.[19][20] Οι Μεταρρυθμιστές της Αριστεράς, του Σπύρου Λυκούδη, που συνεργάζονταν με το Ποτάμι, αποχώρησαν επίσης.[21] Αντίθετα, την απόφαση να παραμείνει στον ενιαίο φορέα έλαβε και η Κίνηση «Μπροστά», η οποία αποχώρησε από το Ποτάμι.[22]

Τον Ιανουάριο του 2019, ο βουλευτής Επικρατείας Θανάσης Θεοχαρόπουλος διαγράφτηκε από Κοινοβουλευτική Ομάδα, εξαιτίας της πρόθεσής του να υπερψηφίσει τη συμφωνία για το Μακεδονικό ζήτημα,[23] Το γεγονός αυτό, οδήγησε στην αποχώρηση της Δημοκρατικής Αριστεράς από το Κίνημα Αλλαγής.[24]

Το Μάρτιο διεξήχθη το 2ο Συνέδριο του Κινήματος Αλλαγής, με σκοπό την οργανωτική ενοποίηση του κόμματος.[25] Εξελέγη νέα Κεντρική Επιτροπή, ενώ το παρόν έδωσε και ο Φρανς Τίμερμανς, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος για τις ευρωεκλογές του 2019.[26]

Στις ευρωεκλογές του ίδιου έτους, το Κίνημα Αλλαγής έλαβε την τρίτη θέση, με ποσοστό 7,72%, εκλέγοντας δύο ευρωβουλευτές.[27] Ενόψει των πρόωρων εκλογών του Ιουλίου, προσχώρησε στο Κίνημα Αλλαγής ο βουλευτής Β΄ Αθηνών Στάθης Παναγούλης.[28] Στις εκλογές το κόμμα έλαβε 8,10% και εξέλεξε 22 βουλευτές.[29]

2021 - σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Τον Οκτώβριο του 2021 ξεκίνησαν οι διαδικασίες εκλογής πρόεδρου του Κινήματος Αλλαγής,[30] με κύριους υποψηφίους τη Φώφη Γεννηματά,[31] τον Νίκο Ανδρουλάκη[32] τον Ανδρέα Λοβέρδο,[33] και τον Χάρη Καστανίδη.[34] Ωστόσο, αιφνιδίως, η Γεννηματά απέσυρε την υποψηφιότητά της για λόγους υγείας[35][36] και λίγες ημέρες αργότερα απεβίωσε από καρκίνο.[37][38] Η διαδικασία συνεχίστηκε με την προσθήκη νέων υποψηφίων (Γερουλάνος,[39] Χρηστίδης,[40] Παπανδρέου[41]). Τελικά, στον δεύτερο γύρο των εκλογών, πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής αναδείχθηκε ο Νίκος Ανδρουλάκης, έναντι του Γιώργου Παπανδρέου, με ποσοστό 67,60%.[42]

Το Μάιο του 2022, σε εσωκομματικό δημοψήφισμα, αποφασίστηκε η μετονομασία του κόμματος σε «ΠΑ.ΣΟ.Κ. - Κίνημα Αλλαγής» και η επαναφορά του πράσινου ανατέλλοντος ηλίου, του γνωστού ιστορικού συμβόλου του ΠΑΣΟΚ.[43][44][45] Τον ίδιο μήνα διεξήχθη το 3ο Συνέδριο του κόμματος.[46] Πραγματοποιήθηκαν αλλαγές στο καταστατικό, ενώ οι εργασίες του ολοκληρώθηκαν με την εκλογή των μελών της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής.[47]

Στις εθνικές εκλογές του 2023, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. - Κίνημα Αλλαγής έλαβε 11,46% και εξέλεξε 41 βουλευτές.[48] Καθώς κανένα κόμμα δεν έλαβε αυτοδυναμία και με δεδομένη την αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας (επειδή ίσχυε στις τότε εκλογές η απλή αναλογική), σχηματίστηκε υπηρεσιακή κυβέρνηση και προκηρύχθηκαν νέες εκλογές. Στις εκλογές του Ιουνίου το ποσοστό του κόμματος ανήλθε στο 11,84%, εκλέγοντας 32 βουλευτές. Επί του παρόντος, είναι η τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη.[49] Λίγες ημέρες μετά τις εκλογές, ο Ανδρέας Λοβέρδος, ιστορικό στέλεχος του κόμματος και δύο φορές υποψήφιος για την προεδρία, παραιτήθηκε από το κόμμα επικαλούμενος πολιτικούς λόγους.[50]

Στις ευρωεκλογές του 2024, το κόμμα απέσπασε 12,79% κερδίζοντας την τρίτη θέση. Η αποτυχία του κόμματος να ξεπεράσει τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και να αναδειχθεί δεύτερο κόμμα, απέσπασε έντονη κριτική από μέλη του κόμματος, με τους Νίκο Παπανδρέου,[51] Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο[52] και Παύλο Γερουλάνο, μεταξύ άλλων, να ζητούν εσωκομματικές εκλογές για την ανάδειξη νέου προέδρου.[53] Τον Ιούλιο, η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος ανακοίνωσε την διεξαγωγή εσωκομματικών εκλογών για τον Οκτώβριο. Υποψηφιότητα δήλωσαν οι Νίκος Ανδρουλάκης, Χάρης Δούκας, Παύλος Γερουλάνος, Μιλένα Αποστολάκη, Μιχάλης Κατρίνης [54], Νάντια Γιαννακοπούλου [55] και Γιάννης Κανελλάκης.[56]

Ιδεολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ορισμένοι αναλυτές τοποθετούν σήμερα το ΠΑ.ΣΟ.Κ. - ΚΙΝ.ΑΛ. στο κέντρο[5] του πολιτικού φάσματος, ενώ άλλοι επισημαίνουν ότι ανήκει στην κεντροαριστερά.[4] Οι τοποθετήσεις των στελεχών του έχουν αναφορά στη σοσιαλδημοκρατία[1], τον κοινωνικό φιλελευθερισμό[2] και τον φιλοευρωπαϊσμό[3].

Συμμετέχοντα κόμματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα κόμματα που αποτελούν το ΠΑ.ΣΟ.Κ. - Κίνημα Αλλαγής είναι[57]:

Κόμμα Ιδεολογία Αρχηγός κόμματος
Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα Σοσιαλδημοκρατία Νίκος Ανδρουλάκης
Κίνημα Δημοκρατών Σοσιαλιστών Δημοκρατικός σοσιαλισμός Γιώργος Παπανδρέου
Ένωση Δημοκρατικής Εθνικής Μεταρρύθμισης Σοσιαλφιλελευθερισμός Απόστολος Πόντας
Κινήσεις Πολιτών για τη Σοσιαλδημοκρατία Σοσιαλδημοκρατία Μιχάλης Χάλαρης
Ανανεωτική Αριστερά Σοσιαλδημοκρατία Θεόδωρος Μαργαρίτης

Αποτελέσματα εκλογών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βουλή των Ελλήνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Αρχηγός κόμματος Αριθμός ψήφων Ποσοστό ψήφων Έδρες Θέση
2019 Φώφη Γεννηματά 457.623 8,10%
22 / 300
3ο κόμμα
Αντιπολίτευση
2023 Ι Νίκος Ανδρουλάκης 676.165 11,46%
41 / 300
3ο κόμμα
2023 II Νίκος Ανδρουλάκης 617.487 11,84%
32 / 300
3ο κόμμα
Αντιπολίτευση

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Αρχηγός κόμματος Αριθμός ψήφων Ποσοστό ψήφων Έδρες Θέση Ομάδα
2019 Φώφη Γεννηματά 436.726 7,72%
2 / 21
Σ&Δ
2024 Νίκος Ανδρουλάκης 508.399 12,79%
3 / 21
Σ&Δ

Κοινοβουλευτική Ομάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βουλή των Ελλήνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κ΄ Κοινοβουλευτική Περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου του 2023, το ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής εξέλεξε 32 βουλευτές. Η σύνθεση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας είναι η εξής:

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

10ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τις ευρωεκλογές του 2024, το ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής εξέλεξε τρεις ευρωβουλευτές. Η σύνθεση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας είναι η εξής:

Διατελέσαντες πρόεδροι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

# Πρόεδρος Εικόνα Θητεία
1 Φώφη
Γεννηματά
16 Μαρτίου 2018 25 Οκτωβρίου 2021
2 Νίκος
Ανδρουλάκης
12 Δεκεμβρίου 2021 εν ενεργεία

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «Οι αναπάντεχα ριψοκίνδυνες εκλογές του ΚΙΝΑΛ». Ανακτήθηκε στις 23 Αύγουστος 2022. 
  2. 2,0 2,1 [1]
  3. 3,0 3,1 [2]
  4. 4,0 4,1 Kostas Tasoulas secures wide MP support as new House president. Kathimerini.
  5. 5,0 5,1 Schmidt, Vivien A. (15 Μαΐου 2020). Europe's Crisis of Legitimacy: Governing by Rules and Ruling by Numbers in the Eurozone (στα Αγγλικά). Oxford University Press. σελ. 350. ISBN 978-0-19-879705-0. 
  6. Δημήτρης Χόνδρος, Συνέδριο Δημοκρατικής Συμπαράταξης - Φ. Γεννηματά: Εκλογή προέδρου τον Οκτώβριο και ιδρυτικό συνέδριο τον Δεκέμβριο, Το Βήμα 29/06/2017.
  7. Ο Στ. Θεοδωράκης υποψήφιος για ένα «ανοιχτό κέντρο» Αρχειοθετήθηκε 2019-01-20 στο Wayback Machine., Η Εφημερίδα Των Συντακτών 01/09/2017.
  8. Εκλογές Κεντροαριστεράς: Θρίαμβος Γεννηματά, δεύτερος ο Ανδρουλάκης, CNN Greece 12/11/2017.
  9. Εκλογές Κεντροαριστεράς: Θριαμβευτική νίκη Γεννηματά, CNN Greece 19/11/2017.
  10. Σταύρος Παπαντωνίου, «Κίνημα Αλλαγής» το όνομα του νέου φορέα της Κεντροαριστεράς, Η Καθημερινή 28/11/2017.
  11. Σταύρος Παπαντωνίου, Καθοδηγητικό όργανο αποκτά το Κίνημα Αλλαγής, Η Καθημερινή 02/12/2017.
  12. Σταύρος Παπαντωνίου, Κίνημα Αλλαγής: Πρώτο συνέδριο με μηνύματα, Η Καθημερινή 17/03/2018.
  13. Σταύρος Παπαντωνίου, Κίνημα Αλλαγής: Ανοίγει η αυλαία του 1ου συνεδρίου, Η Καθημερινή 16/03/2018.
  14. Κίνημα Αλλαγής: Με θεματικές συζητήσεις η δεύτερη ημέρα του ιδρυτικού συνεδρίου, Η Καθημερινή 17/03/2018.
  15. Ενα ρόδο: το νέο σήμα του «Κινήματος Αλλαγής», Η Καθημερινή 18/03/2018.
  16. New center-left party wraps up inaugural conference, unveils new logo, ekathimerini.com 18/03/2018.
  17. Γιάννης Αντύπας, Ο κύβος ερρίφθη: Εισήγηση Θεοδωράκη για αποχώρηση από το Κίνημα Αλλαγής, Πρώτο Θέμα 01/07/2018.
  18. Το Ποτάμι αποχωρεί από το ΚΙΝΑΛ - Συνέδριο τον Οκτώβριο για νέα ηγεσία Αρχειοθετήθηκε 2018-07-01 στο Wayback Machine., news247.gr 01/07/2018
  19. Καρκατσούλης: Λάθος η αποχώρηση του Ποταμιού από το Κίνημα Αλλαγής, Πρώτο Θέμα 02/07/2018.
  20. Ο Θεοδωράκης εισηγείται αποχώρηση Ποταμιού από το Κίνημα Αλλαγής Αρχειοθετήθηκε 2018-07-03 στο Wayback Machine., Η Εφημερίδα Των Συντακτών 01/07/2018.
  21. Εκτός ΚΙΝΑΛ και οι «Μεταρρυθμιστές της Αριστεράς» του Λυκούδη, Newpost 03/07/2018.
  22. Γιάννης Αντύπας, Κίνηση «Μπροστά»: Αποχωρούμε από «Το Ποτάμι», Πρώτο Θέμα 01/07/2018.
  23. Διαγραφή Θεοχαρόπουλου από τη Δημοκρατική Συμπαράταξη Αρχειοθετήθηκε 2019-01-23 στο Wayback Machine., Η Εφημερίδα Των Συντακτών 20/01/2019.
  24. Αποχώρησε η ΔΗΜΑΡ από το ΚΙΝΑΛ, enikos.gr 22/01/2019.
  25. Σηκώνει αυλαία το συνέδριο ΚΙΝΑΛ: Τα πραγματικά στοιχήματα, οι κρίσιμες ομιλίες και ο πράσινος ήλιος
  26. 2ο Συνέδριο ΚΙΝΑΛ: Ομιλίες Γεννηματά και Τίμερμανς
  27. «Υπουργείο Εσωτερικών - Ευρωεκλογές 2019: Επίσημα αποτελέσματα». Υπουργείο Εσωτερικών. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  28. Υποψήφιος στις εκλογές με το ΚΙΝΑΛ ο Στ. Παναγούλης
  29. «Αποτελέσματα εθνικών εκλογών Ιουλίου 2019». Υπουργείο Εσωτερικών. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουλίου 2019. 
  30. ΚΙΝΑΛ: Όλα όσα αποφάσισε η Κεντρική Επιτροπή για τις εκλογές
  31. Γεννηματά: Δεν μου αρκεί το 8%, θα είμαι ξανά υποψήφια το 2021
  32. ΚΙΝΑΛ: Υποψήφιος για την ηγεσία ο Ν. Ανδρουλάκης
  33. A. Λοβέρδος: Θα διεκδικήσω την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ
  34. ΚΙΝΑΛ: Υποψήφιος για την ηγεσία ο Χάρης Καστανίδης
  35. Αποσύρεται η Φώφη Γεννηματά από την διαδικασία εκλογής του ΚΙΝΑΛ
  36. Φώφη Γεννηματά: Αποσύρεται από την κούρσα εκλογής Προέδρου στο ΚΙΝΑΛ - Εισήχθη στο νοσοκομείο
  37. «Έφυγε από τη ζωή η Φώφη Γεννηματά». ProtoThema. 25 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2021. 
  38. Newsroom (25 Οκτωβρίου 2021). «Πέθανε η Φώφη Γεννηματά - Έδωσε γενναία μάχη με τον καρκίνο». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2021. 
  39. Κάτζου, Αμαλία (14 Οκτωβρίου 2021). «Υποψήφιος για την προεδρία του ΚΙΝΑΛ ο Παύλος Γερουλάνος». Newsbomb. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  40. «ΚΙΝΑΛ: Στην κούρσα για την ηγεσία και ο Παύλος Χρηστίδης». ProtoThema. 15 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2021. 
  41. ΚΙΝΑΛ – Ο Γιώργος Παπανδρέου υποψήφιος για την ηγεσία του κόμματος – Ενημέρωσε τη Φώφη Γεννηματά
  42. Εκλογές ΚΙΝΑΛ – Τα τελικά αποτελέσματα: Με 67,6% εξελέγη ο Νίκος Ανδρουλάκης
  43. «ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής» το νέο όνομα – Πάνω από 170.000 η συμμετοχή
  44. Νίκος Ανδρουλάκης: «Προχωράμε με το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ» – Έσπασε το «φράγμα» των 170.000 η συμμετοχή
  45. ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής: Αυτό είναι το νέο λογότυπο
  46. ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής: Συνέδριο επανεκκίνησης στις 18:00 στο κλειστό του ΤΑΕ ΚΒΟ ΝΤΟ
  47. Αυλαία στο συνέδριο ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ με εκλογή της νέας Κεντρικής Επιτροπής
  48. Υπουργείο Εσωτερικών: Εθνικές εκλογές - Μάιος 2023
  49. Υπουργείο Εσωτερικών: Εθνικές εκλογές - Ιούνιος 2023
  50. «Ο Ανδρέας Λοβέρδος αποχωρεί από το ΠΑΣΟΚ». www.kathimerini.gr. 5 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2023. 
  51. «Θέμα ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ θέτει και ο Νίκος Παπανδρέου: Ο λόγος άμεσα στους φίλους και στα μέλη για Αλλαγή». ProtoThema. 12 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2024. 
  52. «ΠΑΣΟΚ: Ο Οδ. Κωνσταντινόπουλος εγείρει θέμα ηγεσίας - Ζητεί επίσπευση στις εσωκομματικές διαδικασίες». www.naftemporiki.gr. 12 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2024. 
  53. ΜΟΣΧΟΒΑΣ, ΑΓΓΕΛΟΣ (12 Ιουνίου 2024). «Θέμα ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ: Άνοιξε ο ασκός του Αιόλου -Ποιοι είναι οι δελφίνοι Ανδρουλάκη». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2024. 
  54. «ΠΑΣΟΚ: Κούρσα 100 ημερών για την προεδρία με 5 -μέχρι στιγμής- μονομάχους». www.naftemporiki.gr. 1 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2024. 
  55. «Η Νάντια Γιαννακοπούλου υποψήφια για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ». AthensVoice. 3 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουλίου 2024. 
  56. eleftherostypos.gr, Newsroom (3 Ιουλίου 2024). «Υποψήφιος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ο Γιάννης Κανελλάκης». Ελεύθερος Τύπος. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουλίου 2024. 
  57. Απόφαση 65/2019


Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]