Μόρφου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αυτό το λήμμα αφορά τον δήμο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Για τον δήμο της ΤΔΒΚ, δείτε: Γκιουζέλγιουρτ.

Συντεταγμένες: 35°11′51.99853″N 32°59′33.89471″E / 35.1977773694°N 32.9927485306°E / 35.1977773694; 32.9927485306

Μόρφου
Δήμος της Κυπριακής Δημοκρατίας
NicosiaDistrictMorfou.png
Η τοποθεσία της Μόρφου στην Επαρχία Λευκωσίας.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Μόρφου

Το έμβλημα του δήμου.
ΧώραΚύπρος[1][2]
Διοικητική μονάδαΕπαρχία Λευκωσίας[1][2]
Διοίκηση
 • ΣώμαΔημοτικό Συμβούλιο Μόρφου[3]
 • Δήμαρχος Μόρφου[3]Βίκτωρ Χατζηαβραάμ (από 2017)[3]
 • Μέλος του/τηςΈνωση Δήμων Κύπρου[2]
Έκταση58,203 1 km²[4]
Γ.Κ.1340[5][6]
Τ.Κ.2700[7]
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
ΙστοσελίδαΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Σελίδα στο Facebook

Η Μόρφου είναι δήμος της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο. Αποτελεί ένα από τους δώδεκα δήμους της επαρχίας Λευκωσίας.[8] Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η διοικητική έκταση του Δήμου Μόρφου δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα εδάφη αυτά ανήκουν εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ εκ των πραγμάτων (de facto) ανήκουν στο μη αναγνωρισμένο κράτος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου.

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα ανατολικά συνορεύει με το Καλό Χωριό Καπούτη, την Κυρά και το Αργάκι, στα νότια με την Κάτω Ζώδεια, στα νοτιοδυτικά με τον Νικήτα, στα δυτικά με το Συριανοχώρι και στα βόρεια με την Αγία Ειρήνη. Το βορειοδυτικό τμήμα της διοικητικής της έκτασης είναι παραθαλάσσιο.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν δύο εκδοχές για την προέλευση της ονομασίας Μόρφου:[9]

  • στην αρχαιότητα η θεά Αφροδίτη λατρευόταν ως Μορφώ. Από την ονομασία αυτή προήλθε το Θεομόρφου το οποίο κατέληξε ως Μόρφου. Με βάση αυτή την εκδοχή, η Μόρφου συνδέεται με τη Λακωνία, καθώς στην περιοχή αυτή λάτρευαν την θεά Αφροδίτη ως Μορφώ. Οι Λάκωνες είχαν κατοικήσει την περιοχή της Μόρφου.
  • ο πρώτος κάτοικος της Μόρφου είχε το όνομα Θεόμορφος. Την περίοδο της Φραγκοκρατίας, επειδή η γαλλική γλώσσα δεν έχει το φώνημα θ, οι Φράγκοι πρόφεραν το θ ως t. Έτσι πρόφεραν την περιοχή ως Theomorpho ή Teomorpho. Την αρχική συλλαβή the ή te την θεώρησαν ως το μόριο de, που δηλώνει ευγενή καταγωγή. Μάλιστα, την εποχή εκείνη υπήρχε τίτλος ευγενείας με την ονομασία κόμης de morfou.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή της Μόρφου έχουν ανευρεθεί πολλοί αρχαίοι οικισμοί, γεγονός που υποδηλώνει ότι η περιοχή κατοικείτο από τα αρχαία χρόνια. Σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα αποτελούν τα κατάλοιπα της περιοχής της Τούμπας του Σκούρου (κυπριακή πόλη της εποχής του χαλκού) και το Ιερό της Αφροδίτης.[9]

Την εποχή του Βυζαντίου στη Μόρφου εγκαταστάθηκαν Ακρίτες, οι οποίες προστάτευαν την Κύπρο από τις αραβικές επιδρομές. Οι Ακρίτες δημιούργησαν στο στρατόπεδο τους ναό προς τιμή του Αγίου Μάμα, τον οποίο θεωρούσαν ως προστάτη τους.[9]

Την περίοδο της Φραγκοκρατίας, η Μόρφου παραχωρήθηκε από το βασιλιά της Κύπρου στον Λαουράν ντε Πλεσσίλ. Την εποχή της Τουρκοκρατίας η Μόρφου αποτελούσε πρωτεύουσα του κατηλικίου (διαμέρισμα) Μόρφου, το οποίο υπαγόταν διοικητικά στην επαρχία Κερύνειας.[9]

Το 1878 ξεκίνησε η Αγγλοκρατία στην Κύπρο. Το 1882 θεσπίστηκε νόμος σύμφωνα με τον οποίο ο αρμοστής είχε την εξουσία να ιδρύει ή να καταργεί δήμους μετά από αίτηση των κατοίκων μιας περιοχής. Οι κάτοικοι της Μόρφου έκαναν αίτηση το 1883 και η κοινότητα τους ανακηρύχθηκε σε δήμο στις 5 Δεκεμβρίου 1883.[10][9]

Κατά την τουρκική εισβολή του 1974, στις 16 Αυγούστου 1974, η Μόρφου καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό. Από τότε ο Δήμος Μόρφου στεγάζεται σε οίκημα στη Λευκωσία.

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πληθυσμός της Μόρφου, έως το 1974, αποτελείτο από Ελληνοκύπριους. Οι Τουρκοκύπριοι ήταν ελάχιστοι έως το 1960, ενώ δεν υπήρχε κανένας μετά το 1973.[11] Κατά την τουρκική εισβολή οι κάτοικοι της διέφυγαν στο νότιο τμήμα της Κύπρου. Στη Μόρφου εγκαταστάθηκαν Τουρκοκύπριοι πρόσφυγες από το νότιο τμήμα της Κύπρου, κυρίως από την Πάφο, τη Λεμεσό, την Επισκοπή, τα Κάτω Πολεμίδια, τα Πάνω Πολεμίδια, την Πόλη Χρυσοχούς, την Ακουρσό, την Πιτάρκου, την Αξύλου, τον Άγιο Ιωάννη Πάφου, τη Μελάνδρα, την Λαπηθιού, το Κίδασι, τη Λέμπα, τη Βρέτσια, τον Άγιο Νικόλαο, την Ανδρολύκου, την Πελαθούσα, το Προδρόμι, τον Άγιο Γεώργιο, την Τίμη, τη Σουσκιού, τον Μάρωνα, τη Γιαλιά, τα Μαντριά και τη Γαλαταριά.[11]

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του δήμου σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στον δήμο από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν.

Ιστορικό απογραφών Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού
Απογραφή Πληθυσμός Άνδρες Γυναίκες
18812 267[12]—  1 1301 137
18912 548[13]12.4%1 3711 177
19012 762[14]8.4%1 4631 299
19113 228[15]16.9%1 6721 556
19214 250[16]31.7%2 2691 981
19314 335[17]2.0%2 1662 169
19465 460[18]26.0%
19606 642[19]21.6%3 2723 370
19737 465[20]12.4%3 6633 802
Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.

Δήμαρχοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμαρχοι Δήμου Μόρφου διετέλεσαν κατά σειρά οι:[21][9]

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Δήμος Μόρφου, για διοικητικούς σκοπούς, χωρίζεται σε 4 συνοικίες:[22]

Αδελφοποιήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Δήμος Μόρφου είναι αδελφοποιημένος με:[23]

Οργανωμένα σύνολα-σωματεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρόλο που η Μόρφου δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία, στη νότια Κύπρο συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται σωματεία που είχαν ως έδρα τη Μόρφου. Τα σωματεία αυτά είναι ο Διγενής Ακρίτας Μόρφου και η Αθλητική Ένωση Μόρφου (ΑΕΜ).[25]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2015». (Ελληνικά, Αγγλικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Επαρχία Λευκωσίας». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28  Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 28  Οκτωβρίου 2018.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 «Δημοτικό Συμβούλιο». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1  Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1  Δεκεμβρίου 2018.
  4. 4,0 4,1 «ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΑΘΜΟ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ». (Αγγλικά, Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Μαΐου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  5. «STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015». (Αγγλικά) Γεωγραφικοί κωδικοί Κυπριακής Δημοκρατίας. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  6. «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2015». (Ελληνικά) Γεωγραφικοί κωδικοί Κυπριακής Δημοκρατίας. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  7. «Morfou». (Αγγλικά, Ελληνικά) Ταχυδρομικός Κώδικας Έρευνα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1  Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1  Δεκεμβρίου 2018.
  8. «Επαρχία Λευκωσίας – Ένωση Δήμων Κύπρου». ucm.org.cy. Ένωση Δήμων Κύπρου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2018. 
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 «Ιστορία». www.morphou.org.cy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2018. 
  10. «Πότε ιδρύθηκε ο Δήμος Μόρφου». 2017-03-16. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-09-07. https://web.archive.org/web/20180907001320/https://www.newsbomb.com.cy/kypros/story/682525/pote-idrythike-o-dimos-morfoy-tosoi-antres-moysoylmanoi-katoikoysan-tote-stin-perioxi-eggrafa. Ανακτήθηκε στις 2018-09-07. 
  11. 11,0 11,1 «Morphou». www.prio-cyprus-displacement.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2018. 
  12. 12,0 12,1 «Census of Cyprus, 1881». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1881. 4  Απριλίου 1881. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4  Αυγούστου 2018. σελ. 7.
  13. «Census of Cyprus, 1891». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1891. 6  Απριλίου 1891. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4  Αυγούστου 2018. σελ. 8.
  14. «Census of Cyprus, 1901». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1901. 31  Μαρτίου 1901. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5  Αυγούστου 2018. σελ. 7.
  15. «Census of Cyprus, 1911». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1911. 2  Απριλίου 1911. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5  Αυγούστου 2018. σελ. 7.
  16. «Census of Cyprus, 1921». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1921. 24  Απριλίου 1921. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5  Αυγούστου 2018. σελ. 7.
  17. «Census of Cyprus, 1931». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1931. 27  Απριλίου 1931. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 6  Αυγούστου 2018. σελ. 5.
  18. «Census of Population and Agriculture 1946». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1946. 10  Νοεμβρίου 1946. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 6  Αυγούστου 2018. σελ. 4.
  19. «Census of Population and Agriculture 1960». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1960. 11  Δεκεμβρίου 1960. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 6  Αυγούστου 2018. σελ. 4.
  20. «Cyprus census 1973» (Αγγλικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
  21. «Διατελέσαντες Δήμαρχοι κατά το έτος 1986 μέχρι σήμερα – Ένωση Δήμων Κύπρου». ucm.org.cy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2018. 
  22. «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2015». Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Αυγούστου 2018. 
  23. «ΑΔΕΛΦΟΠΟΙΗΣΕΙΣ». www.morphou.org.cy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2018. 
  24. «Town Twinning | Zurrieq Local Council». zurrieqlocalcouncil.com (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2018. 
  25. «Οργανωμένα Σύνολα Μόρφου». www.morphou.org.cy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2018. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]