Βούλγαροι Μακεδόνες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Βούλγαροι πρόσφυγες από τμήμα της Μακεδονίας που κατέλαβε η Σερβία (1914).

Βούλγαροι Μακεδόνες (βουλγαρικά: македонски българи) είναι οι Βούλγαροι το έθνος που κατοικούν στην ή κατάγονται από την περιοχή της Μακεδονίας.

Σήμερα, οι Βούλγαροι Μακεδόνες κατοικούν ως επί το πλείστον στην επαρχία Μπλαγκόεβγκραντ.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο σλαβικός πληθυσμός στην περιοχή της Μακεδονίας αποκαλούταν (από τους ίδιους και από άλλους) Βούλγαροι, και έτσι αντιμετωπίζονταν κατά κύριο λόγο από τον 10ο,[1][2][3] έως τις αρχές του 20ου αιώνα.[4] Σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα, στις αρχές του 20ου αιώνα οι Βούλγαροι Μακεδόνες αποτελούσαν την πλειοψηφία του πληθυσμού σε όλη την περιοχή της Μακεδονίας, τότε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.[5] Η λειτουργία της Βουλγαρικής Εξαρχίας τότε στόχευε συγκεκριμένα στην διαφοροποίηση του βουλγαρικού από τους ελληνικούς και σερβικούς πληθυσμούς σε εθνική και γλωσσική βάση, παρέχοντας μια ανοιχτή αξίωση βουλγαρικής εθνικής ταυτότητας.[6] Όμως μία βασική διάκριση ανάμεσα στις πολιτικές σκοπιμότητες των τοπικών ιντελιγκεντσιών ήταν ξεκάθαρη. Οι Μακεδόνες Έλληνες και Σέρβοι ακολουθούσαν, γενικά, τις οδηγίες που έρχονταν από τα αντίστοιχα κέντρα εθνικής ανακίνησης, ενώ για τους Βούλγαρους ο όρος Μακεδόνας λάμβανε την σημασία μιας συγκεκριμένης πολιτικής αφοσίωσης, που σταδιακά δημιούργησε ένα ιδιαίτερο πνεύμα τοπικισμού.[7] Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912–1913) και ο Α΄ Παγκόσμιος (1914–1918) άφησαν την Οθωμανική Μακεδονία χωρισμένη κυρίως ανάμεσα στην Ελλάδα, την Σερβία και την Βουλγαρία και κατέληξαν σε σημαντικές μεταβολές στην εθνική της σύσταση. Το άμεση συνέπεια του διαμελισμού της Οθωμανικής Μακεδονίας ήταν οι εθνικιστικές καμπάνιες στις περιοχές υπό ελληνική και σερβική διοίκηση, που απέλασαν Βούλγαρους ιερείς και δασκάλους και έκλεισαν βουλγαρικά σχολεία και εκκλησίες. Ως συνέπεια ένα σημαντικό μέρος του σλαβικού πληθυσμού της ελληνικής και σερβικής (αργότερα γιουγκοσλαβικής) Μακεδονίας, κατέφυγαν στην Βουλγαρία ή τοποθετήθηκαν εκεί λόγω συμφωνιών ανταλλαγής πληθυσμού (Συνθήκη Νεϊγύ, Πρωτόκολλο Πολίτη-Καλφώφ). Στην Ελλάδα, οι Σλάβοι της Μακεδονίας χαρακτηρίστηκαν «Σλαβόφωνοι Έλληνες», ενώ στην Σερβία (μετά στην Γιουγκοσλαβία) αντιμετωπίζονταν επίσημα ως «Νότιοι Σέρβοι». Και στις δύο χώρες, σχολεία και μέσα ενημέρωσης χρησιμοποιήθηκαν για να διαδώσουν τις εθνικές ιδεολογίες και ταυτότητες, και τις γλώσσες, των νέων κυρίαρχων κρατών, των Ελλήνων και των Σέρβων. Αυτά τα πολιτιστικά μέτρα ενισχύθηκαν από βήματα για την αλλαγή της σύστασης του πληθυσμού: Σέρβοι έποικοι εμφυτεύτηκαν στην γιουγκοσλαβική Μακεδονία, ενώ στην ελληνική Μακεδονία, η μαζική εγκατάσταση Ελλήνων προσφύγων από την Μικρά Ασία οριστικά έκανε τον σλαβικό πληθυσμό σε θέση μειοψηφίας.[8]

Παρά τις προσπάθειες διάκρισης της σλαβομακεδονικής ταυτότητας από την βουλγαρική από τα τέλη του 19ου αιώνα, από συγγραφείς όπως οι Γκεόργκι Πούλεφσκι και Κρίστε Μισίρκωφ, και παρά του γενικά αμυδρού εθνικού αισθήματος του σλαβικού πληθυσμού, οι περισσότεροι ερευνητές συμφωνούν πως η πλειοψηφία των Σλάβων της Μακεδονίας είχε βουλγαρική εθνική συνείδηση μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1940, όταν βουλγαρικά στρατεύματα, που κατείχαν το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής (στην Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα), αντιμετωπίσθηκαν ως απελευθερωτές.[9] Φιλοβουλγαρικά αισθήματα ήταν κυρίαρχα στον τοπικό σλαβικό πληθυσμό.[10] Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την βουλγαρική αποχώρηση, στην βάση της ισχυρής μακεδονικής τοπικιστικής ταυτότητας, μια διαδικασία εθνογένεσης ξεκίνησε και μια διακριτή εθνική μακεδονική ταυτότητα δημιουργήθηκε.[11] Γενικά αισθητή μακεδονική εθνική συνείδηση πριν την δεκαετία του 1940 δεν υπήρχε.[12][13][14] Πριν από τότε ακόμα και η πολιτική οργάνωση των Σλάβων μεταναστών από την περιοχή της Μακεδονίας, η Μακεδονική Πατριωτική Οργάνωση, επίσης προωθούσε την ιδέα ότι οι Σλάβοι της Μακεδονίας ήταν Βούλγαροι.[15] Η διαδικασία της εθνογένεσης προωθούταν πολιτικά και αργότερα ενισχύθηκε από ισχυρό αντιβουλγαρικό αίσθημα και Γιουγκοσλαβισμό.[16] Οι νέες αρχές ξεκίνησαν μια πολιτική αφαίρεσης οποιασδήποτε βουλγαρικής επιρροής και δημιουργίας μιας διακριτής σλαβικής συνείδησης που θα ενέπνεε ταύτιση με την Γιουγκοσλαβία.[11] Με την ανακήρυξη της νέας Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, ξεκίνησαν μέτρα που θα ξεπερνούσαν τα φιλοβουλγαρικά αισθήματα του πληθυσμούt.[17] Έχει τεθεί ο ισχυρισμός πως από το 1944 έως το τέλος της δεκαετίας του 1940 οι άνθρωποι που ενστερνίζονταν βουλγαρική εθνική ταυτότητα καταπιέζονταν.[17][18] Σύμφωνα με βουλγαρικές πηγές πάνω από 100.000 φυλακίστηκαν και γύρω στους 1.200 επιφανείς Βούλγαροι καταδικάστηκαν σε θάνατο.[17][18] Ακόμα, η αντιφατική πολιτική προς τους Μακεδόνες Βούλγαρους που ακολούθησε η Λαϊκή Δημοκρατία της Βουλγαρίας εκείνη την εποχή έχει μπερδέψει τους περισσότερους ουδέτερους παρατηρητές, ως προς την εθνικότητα του πληθυσμού ακόμα και στην Βουλγαρική Μακεδονία.[19][20] Πρακτικά ως συνέπεια, ο υπόλοιπος αυτός πληθυσμός, με εξαίρεση αυτόν στην Βουλγαρία, τελικά μακεδονοποιήθηκε σε εθνικό επίπεδο ή εξελληνίστηκε.[21]

Παρόλα αυτά, άνθρωποι με βουλγαρική συνείδηση ή βουλγαροφιλικά αισθήματα ακόμα ζουν στην Βόρεια Μακεδονία και την Ελλάδα.[22][23] Τα τελευταία χρόνια που η Βουλγαρία είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πάνω από 50.000 πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας έχουν κάνει αίτηση για βουλγαρική υπηκοότητα.[24] Για να την πάρουν πρέπει να υπογράψουν μια δήλωση που λένε ότι είναι Βούλγαροι στην καταγωγή. Πάνω από 70.000 πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας έχουν ήδη λάβει βουλγαρική υπηκοότητα.[25] Όμως, αυτό το φαινόμενο δεν μπορεί να δώσει ακριβείς πληροφορίες για το πόσοι πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας θεωρούν τους εαυτούς τους Βουλγάρους εθνικά, καθώς πιστεύεται ευρέως ότι αυτό το φαινόμενο προκαλείται κυρίως από οικονομικούς λόγους.

Επιφανείς Βούλγαροι Μακεδόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Βούλγαροι Μακεδόνες έχουν υπάρξει σημαντικοί σε κάθε τομέα της βουλγαρικής κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων του πολιτισμού, της επιστήμης, της λογοτεχνίας, της αρχιτεκτονικής, της βιομηχανίας, των αθλημάτων, της ψυχαγωγίας, της κυβέρνησης και του στρατού.

Πολλοί Βούλγαροι Μακεδόνες έχουν διαδραματήσει σημαντικούς ρόλους στον αγώνα ανεξαρτησίας της Βουλγαρίας, σε αυτούς τους αγωνιστές συμπεριλαμβάνονται οι Ιλιο Βοϊβοντα, Χρίστο Μακεντόνσκι, Γκεόργκι Ιζμιρλιεφ, Ιβαν Αποστολοφ, Τραϊκο Κιταντσεφ, Ντινε Αμπντουραμανοφ, Περε Τοσεφ, Αντον Ντιμιτρόφ, Πεταρ Ποπαρσοφ, Χρίστο Τατάρτσεφ, Γκότσε Ντέλτσεφ, Ιβαν Χαντζινικολοφ, Αποστόλ Πέτκωφ, Ντάμε Γκρούεφ, Μπόρις Σαράφωφ, Κιριακ Σκουρτοφ, Αλεξάνταρ Τουρουντζεφ, Γιάνε Σαντάνσκι, Βασίλ Τσακαλάρωφ, Κυριλ Παρλιτσεφ, Μετοντι Πατσεφ, Ντιμο Χαντζιντιμοφ, Νίκολα Κάρεφ, Σλαβεϊκο Αρσον, Κοστ Τσιπουσεφ, Μιλε Ποπ Γιοντανοφ, Λαζαρ Ποπτραϊκοφ, Χρίστο Μπαταντζιεφ, Χρίστο Ουζουνοφ, Βασίλ Αντζαλαρσκι, Μανους Γκεοργκιεφ, Γκεόργκι Σουγκαρεφ, Τόντορ Αλεξάντρωφ, Ντιμτσε Σαρβανοφ, Πεταρ Τσαουλεφ, Παβελ Σατεφ, Πανκο Μπρασναροφ, Αντον Κιοσετο, Ιβαν Ναουμοφ, Χρίστο Αντόνοφ, Ιβαν Μιχαηλοφ, Νιμιταρ Γκιουζελοφ, Μαρα Μπουνεβα, κ.α.

Βούλγαροι στρατηγοί και αξιωματικοί όπως οι Ντίμιταρ Ποπγκεοργκίεφ, Κλίμεντ Μπογιάντζιεφ, Κονσταντίν Ζόστοφ, Αλεξάνταρ Προτογκέροβ, Μπόρις Ντράνγκοφ και Κίριλ Γιαντσουλεφ υπηρέτησαν στον Βουλγαρικό Στρατό στον Σερβοβουλγαρικό Πόλεμο, τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, τον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο, τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αντίστοιχα.

Πολιτικοί, υπουργοί και διπλωμάτες όπως οι Αντρεϊ Λιαπτσεφ, Ντίμιταρ Ριζοφ, Νίκολα Στοϊανοφ, Συμεών Ράντεφ, Νίκολα Μιλεφ, Γκεόργκι Τραϊκοφ, Μετοντι Σατοροφ, Αντον Γιούγκοφ, Γκεόργκι Πιρίνσκι, Σεργκέι Στάνισεφ, Ρόσεν Πλέβνελιεφ κ.α.

Οι Βούλγαροι Μακεδόνες έχουν επίσης συνεισφέρει στην ανάπτυξη του βουλγαρικού πολιτισμού, τέχνης, λογοτεχνίας και μουσικής όπως οι Παΐσιος του Χιλανδαρίου, Κίριλ Πεϊτσίνοβιτς, Νεοφιτ Ριλσκι, Παρτενι Ζογκραφσκι, Ναθαναήλ της Αχρίδας, Ντασκαλ Καμτσε, αδελφοί Μιλαντίνοφ, Μαρκο Τσεπενκοφ, Γρηγόρης Σταυρίδης, Λιουμπομιρ Μιλετιτς, Κούζμαν Σαπκάρεφ, Ιορνταν Χαντζικονσταντινοφ-Ντζινοτ, Χρίστο Σιλιανοφ, Ντίμταρ Ταλεφ, Χρίστο Σμύρνενσκι, Αταν Νταλτσεφ, Νίκολα Βαπτσαροφ, Βοϊνταν Τσερνοντρινσκι, Ατανασ Μπαντεφ, Ραϊκο Αλεκσιεφ, Κάτια Πασκάλεβα κ.α.

Κάποιοι, όπως ο αρχιτέκτονας της Σκεπαστής Αγοράς της Κεντρικής Σόφιας, Ναουμ Τορμποφ, άφησαν πίσω ορατά ορόσημα.

Άλλοι, όπως η Μπάμπα Βάνγκα και ο Μιχαήλ Αϊβανοβ, έθεσαν διανοητικά ορόσημα.

Ακόμα άλλοι, όπως οι Ντίμιταρ Μπερμπάτοφ, Ντίμταρ Γιακιμοφ, Αλεκσάνταρ Τομοφ, Ιρινα Νικουλτσινα, Στοϊτσο Μλαντενοφ, Γκεόργκι Σλαβκοφ, Ιβαν Λεμπανοφ, Βασίλ Μετόντιεφ, Νίκολα Κοβατσεφ, Μπόρις Γκαγκανελοφ, Σπύρο Ντεπάρσκι, Κρασιμιρ Μπεζινσκι, Πεταρ Μιχταρσκι, Ιβαϊλο Αντόνοφ, Σεραφιμ Μπαρζακοφ, Ντιμτσο Μπελιακοφ, ΣτοΪτσο Στοϊλοφ, Γκεόργκι Μπατσεφ, Κίριλ Γκεοργκίεφ και Νινα Κλενοφσκα είναι επιφανείς αθλητές οι σχετιζόμενοι με τον αθλητισμό.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Who are the Macedonians? Hugh Poulton, C. Hurst & Co. Publishers, 2000, (ISBN 1-85065-534-0), σελ. 19-20.
  2. Средновековни градови и тврдини во Македонија, Иван Микулчиќ, Македонска академија на науките и уметностите – Скопје, 1996, стр. 72.
  3. Formation of the Bulgarian Nation, Academician Dimitŭr Simeonov Angelov, Summary, Sofia-Press, 1978, σσ. 413–415.
  4. Center for Documentation and Information on Minorities in Europe, Southeast Europe (CEDIME-SE) – "Macedonians of Bulgaria", σελ. 14. Αρχειοθετήθηκε 2006-07-23 στο Wayback Machine.
  5. Βούλγαροι (περιγραφόμενοι την εγκυκλοπαίδεια ως «Σλάβοι, οι περισσότεροι από τους οποίους θεωρούνται από σχεδόν όλες τις ανεξάρτητες πηγές ως Βούλγαροι»): 1.150.000, από τους οποίους, 1.000.000 Ορθόδοξοι και 150.000 Μουσουλμάνοι (επωνομαζόμενοι Πομάκοι), Τούρκοι: περ. 500.000 (Μουσουλμάνοι), Έλληνες: περ. 250.000, από τους οποίους περ. 240.000 Ορθόδοξοι και 14.000 Μουσουλμάνοι, Αλβανοί: περ. 120.000, από τους οποίους 10.000 Ορθόδοξοι και 110.000 Μουσουλμάνοι, Βλάχοι: περ. 90.000 Ορθόδοξοι και 3.000 Μουσουλμάνοι, Ιουδαίοι: περ. 75.000, Ρομά: περ. 50.000, από τους οποίους 35.000 Ορθόδοξοι και 15.000 Μουσουλμάνοι, Συνολικά 1.300.000 Χριστιανοί (σχεδόν αποκλειστικά Ορθόδοξοι), 800.000 Μουσουλμάνοι, 75.000 Εβραίοι, συνολικός πληθυσμός περ. 2.200.000 για όλην την Μακεδονία.
  6. Journal of Modern Greek Studies 14.2 (1996) 253-301 Nationalism and Identity Politics in the Balkans: Greece and the Macedonian Question by Victor Roudometof.
  7. We, the People: Politics of National Peculiarity in Southeastern Europe, Diana Mishkova, Central European University Press, 2008, (ISBN 963-9776-28-9), σελ. 108.
  8. Nationality on the Balkans. The case of the Macedonians, by F. A. K. Yasamee. (Balkans: A Mirror of the New World Order, Istanbul: EREN, 1995; σσ. 121-132.
  9. The struggle for Greece, 1941–1949, Christopher Montague Woodhouse, C. Hurst & Co. Publishers, 2002, (ISBN 1-85065-492-1), σελ. 67.
  10. Who are the Macedonians? Hugh Poulton, Hurst & Co., 1995, (ISBN 978-1-85065-238-0), σσ. 101; p. 109.
  11. 11,0 11,1 Europe since 1945. Encyclopedia by Bernard Anthony Cook. (ISBN 0-8153-4058-3), σελ. 808.
  12. Loring M. Danforth, The Macedonian Conflict: Ethnic Nationalism in a Transnational World, 1995, Princeton University Press, σελ. 65 , (ISBN 0-691-04356-6)
  13. Stephen Palmer, Robert King, Yugoslav Communism and the Macedonian question,Hamden, CT Archon Books, 1971, σσ. 199-200
  14. The Macedonian Question: Britain and the Southern Balkans 1939-1949, Dimitris Livanios, edition: Oxford University Press, ΗΠΑ, 2008, (ISBN 0-19-923768-9), σελ. 65.
  15. The Macedonian Conflict: Ethnic Nationalism in a Transnational World, Page 87 by Loring M. Danforth.
  16. Mirjana Maleska. Editor-in-chief. With eyes of the others - about Macedonian-Bulgarian relations and the Macedonian national identity. New Balkan Politics - Journal of Politics. Issue 6. Αρχειοθετήθηκε 2007-09-24 στο Wayback Machine.
  17. 17,0 17,1 17,2 Djokić, Dejan (2003). Yugoslavism: Histories of a Failed Idea, 1918-1992. C. Hurst & Co. Publishers. σελ. 122. ISBN 1-85065-663-0. 
  18. 18,0 18,1 Phillips, John (2004). Macedonia: Warlords and Rebels in the Balkans. I.B.Tauris. σελ. 40. ISBN 1-86064-841-X. 
  19. V, Joseph. The Communist Party of Bulgaria; Origins and Development, 1883-1936. Columbia University Press. σελ. 126.
  20. Coenen-Huther, Jacques (1996). Bulgaria at the Crossroads. Nova Publishers. σελ. 166. (ISBN 1-56072-305-X).
  21. Greece and the new Balkans: challenges and opportunities, Van Coufoudakis, Harry J. Psomiades, André Gerolymatos, Pella Pub. Co., 1999, (ISBN 0-918618-72-X), p. 361.
  22. Yugoslavism: histories of a failed idea, 1918–1992, Dejan Djokić, C. Hurst & Co. Publishers, 2003, (ISBN 1-85065-663-0), σελ. 122.
  23. Проф. д-р на ист.н. Георги Димитров Даскалов, "Българите в Егейска Македония - мит или реалност", Историко- демографско изследване (1900-1990 г.). С., Македонски научен институт, София, 1996 г. Professor Georgi Daskalov, The Bulgarians in Aegean Macedonia - myth or reality; Historical-Demographic research (1900-1990 г.), С. Macedonian Scientific Institute, Σόφια, 1996, (ISBN 954-8187-27-2).
  24. 53.000 МАКЕДОНЦИ ЧЕКААТ БУГАРСКИ ПАСОШ, ВЛАСТИТЕ САКААТ ДА ГО СКРАТАТ РОКОТ НА 6 МЕСЕЦИ
  25. Над 70 000 македонци имат българско гражданство