Σουητώνιος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Σουητώνιος σε εικονογραφία του Χρονικού της Νυρεμβέργης, 1493

Ο Γάιος Σουητώνιος Τράγκυλλος[1] (περ. 69/75 – περ. 130 [2], λατ. Gaius Suetonius Tranquillus), γνωστός απλά ως Σουητώνιος ή Σουητόνιος ήταν Ρωμαίος ιστορικός στα πρώτα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το σημαντικότερο έργο του που μας διασώζεται είναι το De Vita Caesarum (Περί του βίου των Καισάρων», αποτελούμενο από δώδεκα βιογραφίες διαδοχικών αυτοκρατόρων από τον Ιούλιο Καίσαρα ως τον Δομιτιανό. Άλλα έργα του αφορούν στην καθημερινή ζωή των Ρωμαίων, την πολιτική, τη ρητορική, καθώς και στις ζωές διάσημων συγγραφέων, ποιητών, ιστορικών και γραμματικών. Διασώζονται μερικά ακόμα βιβλία του, αλλά πολλά έχουν χαθεί.

Βιογραφικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεσαιωνικό άγαλμα του Πλίνιου του Νεότερου (στενού φίλου του Σουητώνιου) στην Ιταλία

Ο Σουητώνιος ήταν γιος του Σουητώνιος Λαίτου, που πιθανώς καταγόταν από την Ιππώνα (Hippo Regius) ([2] (σημερινή Αννάβα, Αλγερία). Ο Λαίτος ανήκε στην τάξη των ιππέων πήρε μέρος στην πρώτη μάχη του Βητριάκου (Betriacum) στο πλευρό του αυτοκράτορα Όθωνα ενάντια στον μελλοντικό αυτοκράτορα Βιτέλλιο, το 69. Ο Σουητώνιος ήταν επίσης στενός φίλος του συγκλητικού και επιστολογράφου Πλίνιου του Νεότερου. Ο Πλίνιος τον περιγράφει ως «ήσυχο και φιλομαθή, αφιερωμένο στα γράμματα». Τον βοήθησε να αγοράσει γη στην Ιταλία και μεσολάβησε στον αυτοκράτορα Τιβέριο για να παραχωρήσει στο Σουητώνιο προνόμια πολυτέκνου, παρότι ο τελευταίος δεν είχε κανένα παιδί[3]. Μέσω του Πλίνιου, ο Σουητώνιος κέρδισε τη συμπάθεια του Τραϊανού και του Αδριανού. Ο Σουητώνιος ίσως να εργάστηκε στην υπηρεσία του Πλίνιου όταν αυτός ήταν ανθύπατος Βιθυνίας και Πόντου μεταξύ του 110 και του 112. Υπό τον Τραϊανό δούλεψε ως επίτροπος εκπαιδευτικών (άγνωστο με τι ακριβώς αρμοδιότητες) και ως διοικητής των αυτοκρατορικών αρχείων. Στα χρόνια του Αδριανού έγινε γραμματέας του ηγέτη, αλλά αποπέμφθηκε λόγω υπονοιών για τις σχέσεις του με την αυτοκράτειρα Βίβια Σαβίνα. Ενδέχεται να κέρδισε ξανά την εύνοια του Αδριανού και να επέστρεψε στο πόστο του αργότερα. Η υπόθεση αυτή στηρίζεται στο γεγονός ότι το βιβλίο του «Offices of States» ήταν ένα από τα τελευταία του και πραγματευόταν με τις διοικητικές μεταρρυθμίσεις του Αδριανού. Πάντως, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι ο Σουητώνιος κατείχε δημόσια θέση μετά το 120.

Συγγραφικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Σουητώνιος είναι κυρίως γνωστός για τους «Βίους των Καισάρων», το μόνο πλήρως σωθέν έργο του, αλλά και για τις υπόλοιπες βιογραφίες και κείμενά του. Το έργο αυτό γράφτηκε την εποχή του Αδριανού και αποτελείται από τις βιογραφίες των ακόλουθων Ρωμαίων αυτοκρατόρων: Ιούλιος Καίσαρας (τα πρώτα κεφάλαια λείπουν), Αύγουστος, Τιβέριος, Καλιγούλας, Κλαύδιος, Νέρων, Γάλβας, Όθων, Βιτέλλιος, Βεσπασιανός, Τίτος και Δομιτιανός. Το βιβλίο ήταν αφιερωμένο στο φίλο του Γάιο Σεπτίκιο Κλάρο, αξιωματικό της πραιτωριανής φρουράς εν έτει 119 [4]. Οι σελίδες περιγράφουν τα έργα και τις ημέρες του κάθε Καίσαρα με την ίδια συγκεκριμένη δομή: πρώτα η εξωτερική εμφάνισή τους, μετά οι οιωνοί, η οικογενειακή ιστορία και τα αποφθέγματά τους.
Ακολουθούν εν συντομία τα υπόλοιπα έργα του.

Μερικώς σωθέντα βιβλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σελίδα από τους «Δώδεκα Καίσαρες» σε έκδοση του 1540
  • De Viris Illustribus (Περί ανδρών επιφανών) που περιλαμβάνει:
  • De Illustribus Grammaticis (Περί επιφανών γραμματικών, 20 μάλλον πλήρεις βιογραφίες)
  • De Claris Rhetoribus (Περί ενδόξων ρητόρων, 5 από συνολικά 16 σύντομες βιογραφίες σώζονται)
  • De Poetis (Περί ποιητών, βιογραφίες του Βιργίλιου και αποσπάσματα των Τερέντιου, Οράτιου, Λουκανού) και Πέρσιου.
  • De historicis (Περί ιστορικών, σύντομη βιογραφία του Πλίνιου του Πρεσβύτερου)

Χαμένα βιβλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρκετά απ' αυτά αναφέρονται στην Σούδα, λήμμα Τράγκυλλος

  • Περί των παρ’Έλλησι παιδιών (στα Ελληνικά)
  • Περί Ρώμης και των εν αυτή νομίμων και ηθών (Ρωμαϊκοί Τρόποι και Παραδόσεις)
  • Περί του κατά Ρωμαίους ενιαυτού (Το Ρωμαϊκό Έτος)
  • Περί ονομάτων κυρίων και ιδέας εσθημάτων και υποδημάτων (Ρωμαϊκό Ντύσιμο)
  • Περί των εν βιβλίοις σημείων (Κριτικά Σήματα σε Βιβλία)
  • Περί της Κικέρωνος πολιτείας (Περί της «Πολιτείας» του Κικέρωνα)
  • Περί δυσφήμων λέξεων ήτοι βλασφημιών (στα Ελληνικά)
  • De Regibus (Βιογραφίες βασιλέων διαφόρων χωρών))
  • Οι Ζωές περιφήμων πορνών
  • The Roman Festivals (Ρωμαϊκά Φεστιβάλ)
  • De institutione officiorum (Κρατικά Αξιώματα)
  • De rebus variis (Γραμματικά Προβλήματα)
  • De vitiis corporalibus (Φυσικά Ελαττώματα του Ανθρώπου)


Στην πάροδο των χρόνων έχουν υπάρξει πολλές εκδόσεις των βιβλίων του Σουητώνιου. Τα έργα του ήταν πολύ δημοφιλή στο μεσαίωνα, καθώς πριν το 1500 δημοσιεύτηκαν 15 εκδόσεις. Η παλαιότερη έκδοση που φέρει ημερομηνία ήταν στη Ρώμη, το 1470[1].

Η Μεγάλη Πυρκαγιά και οι Χριστιανοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 64 ξέσπασε μεγάλη φωτιά στη Ρώμη που κατέστρεψε ολόκληρες γειτονιές της πόλης συντρίβοντας τις οικονομικές αντοχές του πληθυσμού της. Ο Σουητώνιος κατηγόρησε ευθέως τον Νέρωνα ως εμπρηστή [5] λέγοντας πως, κατά τη φωτιά, αυτός έπαιζε τη λύρα του και τραγουδούσε την πυρκαγιά κατά την άλωση της Τροίας. Ο Τάκιτος αναφέρει πως ο Νέρωνας προσπάθησε να ρίξει τις ευθύνες στους Χριστιανούς (Chrestiani), κάτι που αποτέλεσε την πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη αυτοκρατορική δίωξη έναντι της «Ιουδαϊκής σέχτας των δεισιδαιμόνων», όπως αποκαλούνταν οι Χριστιανοί [6]. Αν και ο Σουητώνιος δεν κάνει καμία νύξη για το ρόλο των Χριστιανών [7] στη φωτιά, αναφέρει τη λέξη Chrestiani ως παράδειγμα της σκληρότητας του Νέρωνα, σημειώνοντας ότι τους τιμώρησε σκληρά [8]. Στο έργο του «Η Ζωή του Κλαύδιου», ο Σουητώνιος διηγείται πως Εβραίοι υποκινούμενοι από τον Χριστό (Chrestus) εκδιώχθησαν από την πόλη λόγω των ταραχών που προκαλούσαν [9]. Οι αναφορές του στους Χριστιανούς και τον Χριστό σε συνδυασμό με τις αντίστοιχες του Τάκιτου αποτελούν σήμερα σημαντικές αποδείξεις για την επιστημονική τεκμηρίωση της Ιστορικότητας του Ιησού [10].

Νεοελληνικές μεταφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • De vita Caesarum (Περί του βίου των Καισάρων)
    • Divus Julius (Ο θεϊκός Ιούλιος [Καίσαρ]) : Π.Ροδάκης ("Παρασκήνιο")
    • Gaius (Caligula) : Λ.Μ.Τρομάρας ("Παρασκήνιο")
    • Divus Claudius - Nero - Galba - Otto - Vitelius - Divus Vespasianus - Divus Titus - Domitianus : Ν.Πετρόχειλος ("Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης")
  • De viris illustribus (Περί των επιφανών ανδρών) : Ν.Πετρόχειλος ("Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης")

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1867, Τομ.3, σελ. 930
  2. 2,0 2,1 Rives, James (2007), The Twelve Caesars, New York, New York: Penguin Classics, ISBN 9780140455168 
  3. Pliny the Younger, Letters 10.95
  4. L.D.Reynolds, Texts and Transmissions: a survey of the Latin classics, Oxford, 1980. H αφιέρωση που είχε έλειπε από τον πρόλογο. Αναφέρεται σε πηγή του 6ου αιώνα όταν το κείμενο ήταν ακόμα πλήρες.
  5. Life of Nero, Ch 38
  6. Both Tacitus (Annales 15.44) and Suetonius (Life of Nero 16.2) refer to the superstitio of the Christians.
  7. Although the form Chrestus appears in Suetonius, Christiani is used for the followers of Christ; see Francis Watson, Paul, Judaism, and the Gentiles: Beyond the New Perspective (Wm. B. Eerdmans, 2007), p. 168 online.
  8. Life of Nero 16.2.
  9. Iudaeos impulsore Chresto assidue tumultuantis Roma expulit: Life of Claudius 25.4; discussed by C. Adrian Thomas, A Case for Mixed-Audience With Reference to the Warning Passages in the Book of Hebrews, Peter Lang Pub, 2008, p 116.
  10. Drews Arthur, The Witnesses to the Historicity of Jesus, BiblioBazaar, LLC, 2009. p 18-20

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(Αγγλικά) *Barry Baldwin, Suetonius: Biographer of the Caesars. Amsterdam: A. M. Hakkert, 1983.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Suetonius της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).