Μοίρες
«Κλωθώ τε Λάχεσίν τε καὶ Ἄτροπον, αἵτε διδοῦσι θνητοῖς ἀνθρώποισιν ἔχειν ἀγαθόν τε κακόν τε ».
Ησίοδος, Θεογονία 905-906
Οι Μοίρες, αρχαιοελληνικές θεότητες, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν τρεις και καθόριζαν το πεπρωμένο του ανθρώπου. Σύμφωνα με τον Ησίοδο, οι Μοίρες ονομάζονταν Κλωθώ (γιατί έκλωθε το νήμα της ζωής), Λάχεσις γιατί διένειμε τα κακά ή τα καλά και Άτροπος γιατί καθιστούσε τα προηγούμενα αμετάβλητα.[1] Θεωρούνταν κόρες της Νύχτας, ή, όπως αναφέρει μια άλλη παράδοση, του Δία και της Θέμιδας. Η λέξη μοίρα προέρχεται από το αρχαίο ρήμα μείρομαι< μοιράζω, είναι δηλαδή το μερίδιο, το κομμάτι που παίρνει ο καθένας από τη μοιρασιά ενός όλου.[2]
Πίνακας περιεχομένων |
Απεικονίσεις [Επεξεργασία]
Η πρώτη γνωστή απεικόνισή τους στο περίφημο αρχαϊκό αγγείο François τις παρουσιάζει, αντίστοιχα, να κλώθουν, να διευθύνουν και να κόβουν το νήμα που συμβολίζει την ανθρώπινη ζωή.
Οι Μοίρες στην Πολιτεία του Πλάτωνα [Επεξεργασία]
Αλλά την αρχική τριάδα ξανασυναντάμε και αργότερα στο Πλάτωνα που στο έργο του Πολιτεία τις ονομάζει κόρες της Ανάγκης [3] και τις παρουσιάζει καθισμένες σε ένα θρόνο, η καθεμιά τους με χιτώνες λευκούς και στεφάνια στο κεφάλι τους να συνοδεύουν με τη φωνή τους την αρμονία που βασιλεύει στις ουράνιες σφαίρες( Πολιτεία Ι 617c-e).
Ο λόγος της Λάχεσης [Επεξεργασία]
«Η αρετή είναι κάτι το αδέσποτο· καταπώς την τιμάει ή την περιφρονάει ο καθένας θα μεταλάβει απ΄ αυτήν πιο πολύ ή πιο λίγο. Η ευθύνη είναι εκείνου που διαλέγει. Ο θεός είναι ανεύθυνος [617e 2-4]. Αυτά είπε και έρριξε τους κλήρους επάνω σε όλους και ο καθένας σήκωνε τον κλήρο που έπεσε μπροστά του. Και ανάμεσα στους κλήρους ήτανε και οι τυραννίδες, άλλες ισόβιες κι άλλες που καταλύονται στο μεταξύ και καταντούνε σε φτώχιες και σε εξορίες και σε επαιτίες. Μα ήτανε και βίοι σπουδαίων ανδρών, άλλοι με τη μορφή και με τα κάλλη και με την ρώμη και τη μαχητικότητα, άλλοι πάλι με τις γενιές και τις αρετές των προγόνων. Παρόμοια ήτανε βίοι και αναξίων ανδρών· επίσης και γυναικών».[4]
Οι Μοίρες στην αρχαία Ρώμη [Επεξεργασία]
Οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν τις θεότητες αυτές από τους Έλληνες, τις ονόμαζαν Parcae από την Parca, τη θεά του τοκετού και υπέυθυνη για την ανθρώπινη μοίρα· οι μοίρες των Ρωμαίων ήταν επίσης τρεις: η Δέκιμα (Decima), η Νόννα (Nonna) και η Μόρτα (Morta).
Παραπομπές [Επεξεργασία]
- ↑ Ησίοδος, Θεογονία 215-222
- ↑ Ιλιάδα Ω 49
- ↑ Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος, Εισαγωγή στον Πλάτωνα, Πανεπιστημιακές παραδόσεις, 1968 σ.268
- ↑ μτφρ. Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος, όπ.π
Βιβλιογραφία [Επεξεργασία]
- Πλούταρχος, Ηθικά, Περί ειμαρμένης
Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]
|
|||||
