Αισχύλος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

O Αισχύλος, δραματικός ποιητής, γεννήθηκε το 525 π.Χ. ή το 524 π.Χ. στην Ελευσίνα.

Πίνακας περιεχομένων 1 Βίος 2 Δραματικοί αγώνες 3 Καινοτομίες 4 Έργα 5 Προτεινόμενη βιβλιογραφία 6 Δικτυακοί τόποι

[Επεξεργασία] Βίος

Ήταν γόνος του ευγενή γαιοκτήμονα Ευφορίωνα, του γένους των Κοδριδών, ενώ παρουσιάστηκε νωρίς στους δραματικούς αγώνες, κατά την 70η Ολυμπιάδα (499/496 π.Χ.), όταν διαγωνίστηκε εναντίον των δραματικών ποιητών Πρατίνα και του Χοιρίλου. Αθηναίος πολίτης που μετείχε στις μάχες κατά των Περσών. Ενώ είχε και δυο αδέρφια που επίσης πολέμησαν στη μάχη του Μαραθώνα, τον Αμυνία και τον Κυναίγειρο. Ο τελευταίος μάλιστα πέθανε στον Μαραθώνα στη προσπάθεια του να κρατήσει με τα χέρια του, καθώς ήταν χειροδύναμος και πιθανότατα παλαιστής, ένα πλοίο των Περσών πριν βγεί στα ανοιχτά. Αυτή η συμμετοχή του απηχεί στον θεατρικό και ποιητικό στίβο αυτή ακριβώς την ιστορική στιγμή της πόλεως, την ερμηνεύει ιδεολογικά, πολιτικά και φιλοσοφικά και ερμηνεύεται από αυτήν. Στο έργο του συμπυκνώνεται η έννοια του δικαίου, καθώς και η συνείδηση του ποιητή ως μαχόμενου πολίτη. Σύμφωνα με τον G. Thomson ο Αισχύλος ήταν οπαδός του Πυθαγόρα και τα δράματά του είναι γεμάτα πυθαγορικές ιδέες. Ο ίδιος θεωρούσε ως το μεγαλύτερο επίτευγμα της ζωής του τη συμμετοχή του στη μάχη του Μαραθώνα, στη ναυμαχία του Αρτεμισίου και στη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Όλα τα πρηγούμενα πρέπει να εξετάζονται μαζί με την πιθανή συμμετοχή του στα Ελευσίνια Μυστήρια, στη λατρεία της Δήμητρας και της Περσεφόνης. Στην ακμή της ζωής του ταξίδεψε στη Σικελία, στην αυλή του Ιέρωνα, ενός ισχυρού άρχοντα που καλούσε μεγάλους καλλιτέχνες της εποχής του στις Συρακούσες. Εκεί πιθανολογείται ότι παρουσίασε για δεύτερη φορά τους Πέρσες. Ταξίδεψε και δεύτερη φορά στη Σικελία πιθανώς εξαιτίας της διαφωνίας του με το αθηναϊκό κοινό -όπως παρουσιάζεται σε ένα χωρίο στους Βατράχους του Αριστοφάνη. Πέθανε στη Γέλα το 456/455 π.Χ.. Λέγεται ότι σκοτώθηκε όταν δέχτηκε στο κεφάλι του μία χελώνα , την οποία είχε ρίξει από ψηλά ένας αετός , προκειμένου να σπάσει το καβούκι της και μετά να τη φάει . Οι Αθηναίοι εξασφάλισαν την υστεροφημία του μεγάλου δραματικού ποιητή, ψηφίζοντας νόμο σύμφωνα με τον οποίο επιτρεπόταν όποιος ήθελε να συμμετάσχει στον διαγωνισμό με έργα του Αισχύλου. Οι δύο γιοι του Ευαίων και Ευφορίων έγραψαν επίσης τραγωδίες, όπως και ο Φιλοκλής, γιος της αδελφής του. Ο Ευφορίων φέρεται ότι νίκησε μάλιστα και τον πατέρα του και τον Σοφοκλή στους δραματικούς αγώνες.

Όταν πέθανε, ο Αισχύλος, ζήτησε να στηθεί στο τάφο του ένα επίγραμμα που έγραφε:

    Αἰσχύλον Εὐφορίωνος Ἀθηναῖον τόδε κεῦθει
μνῆμα καταφθίμενον πυροφόροιο Γέλας·
ἀλκὴν δ' εὐδόκιμον Mαραθώνιον ἄλσος ἄν εἴποι
καὶ βαθυχαιτήεις Μῆδος ἐπιστάμενος.    

Στα νεότερα ελληνικά:

    Τον γιο του Ευφορίωνα τον Αθηναίο Αισχύλο
κρύβει νεκρόν το μνήμα αυτό της Γέλας με τα στάρια·
την άξια νιότη του θα ειπεί του Μαραθώνα το άλσος
κι ο Μήδος ο ακούρευτος οπού καλά την ξέρει.    

[Επεξεργασία] Δραματικοί αγώνες

Από τα επιγραφικά στοιχεία που διαθέτουμε η πρώτη του νίκη στους δραματικούς αγώνες των Μεγάλων Διονυσίων σημειώνεται το 484 π.Χ. και την ακολούθησαν άλλες 12. Στο λεξικό Σουίδα αναφέρονται 28 νίκες, γεγονός που οδηγεί στην υπόθεση ότι έργα του κέρδισαν την πρώτη θέση και μετά θάνατον, εφόσον βέβαια ο αριθμός 28 μας έχει παραδοθεί σωστά. Το 472 π.Χ. πήρε την νίκη στην Αθήνα με το έργο του Πέρσες. Το 468 π.Χ. διαγωνίστηκε με τον Σοφοκλή και πήρε τη δεύτερη θέση, αλλά τον επόμενο χρόνο (467 π.Χ.) νίκησε με τη Θηβαϊκή τριλογία και το 458 π.Χ. με την Ορέστεια.

[Επεξεργασία] Καινοτομίες

Η αισχυλική δραματουργία εξελίσσεται από τα πρώιμα στα ωριμότερα σωζόμενα έργα του. Οι καινοτομίες που εφήρμοσε θα μπορούσαν να συνοψισθούν ως εξής:

• προσθήκη του δεύτερου υποκριτή (δευτεραγωνιστή),
• μείωση των χορικών
• έξαρση του λόγου
• σύσταση της τριλογίας ενιαίου περιεχόμενου,

Όλες αυτές οι διαφοροποιήσεις από την πρώιμη γραφή του οδήγησαν στην τελική ποιητική του περίοδο, η οποία αποτυπώνεται στη μνημειώδη Ορέστεια.

[Επεξεργασία] Έργα

• Αγαμέμνων (πρωτ. κείμενο)
• Ευμενίδες (πρωτ. κείμενο)
• Χοηφόροι (πρωτ. κείμενο)
• Πέρσες (πρωτ. κείμενο)
• Προμηθεύς Δεσμώτης (πρωτ. κείμενο)
• Επτά επί Θήβας (πρωτ. κείμενο)
• Ικέτιδες (πρωτ. κείμενο)

Τα έργα του αυτά επηρέασαν ανθρώπους της λογοτεχνίας και της πολιτικής. Μέσα σε αυτούς ήτανε ο Βίκτωρ Ουγκό, ο Λόρδος Βύρωνας, ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε και ο Καρλ Μαρξ. Ακόμα ένας αστεροειδής, ο 2876 Aeschylus (Αισχύλος), πήρε το όνομα του από τον φημισμένο δραματοποιό.

[Επεξεργασία] Προτεινόμενη βιβλιογραφία

• Ανδριανού Ε.-Ξιφαρά Π., Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο, ΕΑΠ, (Πάτρα, 2001)
• Lesky Albin, Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, (μτφρ. Αγ. Τσοπανάκης), Αφοί Κυριακίδη, (Θεσσαλονίκη 1981).
• Thomson G., Το αειθαλές δέντρο: Διαλέξεις και άρθρα για τον ελληνικό πολιτισμό, Κέδρος, (Αθήνα, 1999)
• Gilbert Murray, "Αισχύλος. Ο δημιουργος της τραγωδίας.",Καρδαμιτσα, (Αθήνα 1993)

[Επεξεργασία] Δικτυακοί τόποι

 

Αισχύλος
Σωζόμενες τραγωδίες:	Αγαμέμνων (Ορέστεια) | Ευμενίδες (Ορέστεια) | Χοηφόροι (Ορέστεια) | Πέρσες | Προμηθεύς Δεσμώτης | Επτά επί Θήβας | Ικέτιδες
Δείτε επίσης:	Αρχαίο ελληνικό θέατρο | Αρχαία ελληνική λογοτεχνία | Τραγωδία | Σατυρικό δράμα | Σοφοκλής | Ευριπίδης