Μαντόνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μαντόνα
Madonna à Nice 30 2 edited.jpg
Η Μαντόνα κατά την διάρκεια της "MDNA Tour" τον Αύγουστο του 2012
Πληροφορίες
Όνομα Μαντόνα Λουίζ Βερόνικα Τσικονέ (Madonna Louise Veronica Ciccone)
Ψευδώνυμο Βασίλισσα της Ποπ, Material Girl
Ημ. Γέννησης 16 Αυγούστου 1958 (1958-08-16) (55 ετών)
Καταγωγή Μπέι Σίτι, Μίσιγκαν, ΗΠΑ Country flag
Eίδος Pop, Rock, Dance, Electronic, R&B
Ιδιότητες Τραγούδι, Μουσική Παραγωγή, Σύνθεση, Στιχουργική, Χορός, Σχεδιάστρια Μόδας, Ηθοποιία, Σκηνοθεσία, Επιχειρηματικότητα, Φιλανθρωπική δράση, Συγγραφή
Μουσικά όργανα Φωνητικά, Κιθάρα
Παρουσία 1979 -
Δισκογραφική εταιρεία Interscope, Live Nation, Maverick, Sire, Warner Bros.
Επιρροές Μέριλιν Μονρόε
Ιστοσελίδα http://www.madonna.com/

Η Μαντόνα (πλήρες όνομα: Madonna Louise Veronica Ciccone[1] (16 Αυγούστου, 1958) είναι Αμερικανίδα τραγουδίστρια, στιχουργός, μουσικός, παραγωγός, χορεύτρια, ηθοποιός, συγγραφέας, επιχειρηματίας, ακτιβίστρια, φιλάνθρωπος και σκηνοθέτης. Έχει κυκλοφορήσει σειρά από επιτυχημένα άλμπουμ, όπως Ray of Light (1998) και Confessions on a Dance Floor (2005), ενώ πολλά απ' τά τραγούδια της έχουν φτάσει στην κορυφή των τσαρτς, συμπεριλαμβανομένων το "Like a Virgin", "Into the Groove", "Papa Don't Preach", "Like a Prayer", "Vogue", "Frozen", "Music", "Hung Up", και "4 Minutes".

Είναι γνωστή για την συνεχής ανανέωση της εικόνας και μουσικής της, τα πρωτοπoριακά μουσικά της video, την εκκεντρική προσωπικότητά της καθώς και την χρήση πολιτικών, θρησκευτικών και σεξουαλικών συμβόλων στην δουλειά της. Οι κριτικοί επαίνεσαν της ποικίλες μουσικές παραγωγές της, οι οποίες προκαλούν πολλές φορές αντιπαραθέσεις. Η μουσική και το στυλ της έχουν επηρεάσει πολλόυς καλλιτένχες σ'όλο τον κόσμο. Το Forbes την θεωρεί ως ένα "πολιτιστικό σύμβολο" και συχνά αναφέρεται ως η "Βασίλισσα της Ποπ".

Το βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες την έχει αναγνωρίσει ως την πιο επιτυχημένη τραγουδίστρια όλων των εποχών, με πωλήσεις που ξεπερνούν τους 390 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως. Επίσης, είναι η πιο ακριβοπληρωμένη τραγουδίστρια όλων των εποχών, ενώ το Billboard την κατέταξε στη δεύτερη θέση με τους πιο επιτυχημένους τραγουδιστές στην ιστορία των Αμερικανικών charts, πίσω από το συγκρότημα των Beatles.[2] To περιοδικό TIME την συμπεριέλαβε στη λίστα με τις "25 πιο ισχυρές γυναίκες του 20ού αιώνα" εξαιτίας της επίδρασής της στη μαζική κουλτούρα και τη μουσική πραγματικότητα των τελευταίων δεκαετιών. Το περιοδικό Forbes το 2008 ανέφερε ότι η περιουσία της Μαντόνα ξεπερνά τα $950 εκατομμύρια, ενώ το 2007 υπέγραψε συμβόλαιο αξίας 120 εκατομμυρίων δολαρίων για συνεργασία με την εταιρία παραγωγής θεαμάτων Live Nation.

Η περιοδεία της Sticky & Sweet Tour (2008-2009) είναι η πιο κερδοφόρα περιοδεία από σόλο καλλιτέχνη (άνδρα και γυναίκα) αφού τα κέρδη της ξεπέρασαν τα 437 εκατομμύρια δολάρια, με τους θεατές να φτάνουν τους 3.545.899 σε 85 σταθμούς σε όλον τον κόσμο. Την ίδια χρονιά μπήκε στο Rock and Roll Hall of Fame, ενώ το 2012 ονομάστηκε "Σπουδαιότερη Γυναίκα Μουσικός" απ' το VH1. Το 2013 η περιουσία της Μαντόνα πέρασε το 1 δισεκατομμύριο δολάρια ενώ η περιοδεία της "MDNA Tour" της απέφερε επιπλέον κέρδος 305 εκατομμυρίων δολαρίων.[3] Επίσης, το περιοδικό "Forbes" την κατέταξε ως την πέμπτη πιο ισχύρη σταρ στον πλανήτη και την πιο κερδοφόρα, αφού τα κέρδη της ήταν πάνω από 125 εκατομμύρια δολάρια, απ' τον Ιούνιο του 2012 - 13.[4]

Πίνακας περιεχομένων

Ζωή και Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1958 - 1981: Πρώτα χρόνια και η αρχή της καριέρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Madonna γεννήθηκε στο Bay City του Michigan, στις 16 Αυγούστου 1958. Ο πατέρας της, Silvio Anthony Ciccone, είναι πρώτης γενιάς Ιταλοαμερικάνος (με ρίζες απ'το Pacentro, Ιταλία), ενώ η μητέρα της, Madonna Louise, ήταν Γαλλοκαναδικής καταγωγής.[5] Ο πατέρας της εργάζόταν ως μηχανικός σχεδιασμού για την Chrysler και General Motors, ενώ επειδή η Μαντόνα με την μητέρα της είχαν το ίδιο όνομα, τα μέλη της οικογένεια της, την φώναζαν "Little Nonni".[6] Μεγάλωσε με καθολικές αρχές στα προάστια του Ντιτρόιτ.[7] Η μητέρα της πέθανε από καρκίνο του μαστού στην ηλικία των τριάντα ετών (1 Δεκεμβρίου 1963) και αυτό, όπως λέει η ίδια, σημάδεψε ανεπανόρθωτα τη ζωή της.

Bay City, Michigan. Η πόλη που γεννήθηκε η Μαντόνα.

Τότε στράφηκε προς την γιαγιά της, με την ελπίδα να βρει κάποια παρηγοριά και κάποιο "είδος" μητέρας σε αυτήν. Μαζί με τα αδέφια της "επαναστατούσαν" κάθε φορά που ο πατέρας τους, τους έφερνε καινούργια οικονόμο στο σπίτι, γιατί νόμιζαν ότι θα αντικαταστούσε την μητέρα τους. Σε μια συνέντευξη με το Vanity Fair, είπε πως έβλεπε τον εαυτό της όταν ήταν μικρή ως "Ένα μοναχικό κορίτσι που έψαχνε για κάτι. Δεν ήμουν επαναστατική με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Με ένοιαζε να είμαι καλή σε κάτι. Δεν ξύριζα τις μασχάλες μου και δεν φορούσα make-up όπως έκαναν τα υπόλοιπα κορίτσια. Όμως μελέτησα και πήρα άριστους βαθμούς... ήθελα να είμαι κάποια"

Το 1966, ο πατέρας της παντρεύτηκε την τότε οικονόμο της οικογένειας Joan Gustafson, και έκαναν δύο παιδιά: Jennifer και Mario Ciccone. Εκείνη την περίοδο η Μαντόνα άρχισε να εκφράζει άλυτα συναισθήματα θυμού προς τον πατέρα της, που διήρκησαν για δεκαετίες, και ανέπτυξε μια επαναστατική στάση. Φοίτησε στα καθολικά δημοτικά σχολεία St. Frederick και St. Andrew, όπου ήταν γνωστή για τους υψηλούς βαθμούς της και την αντισυμβατική συμπεριφορά της: έκανε τροχούς και handstands στους διαδρόμους μεταξυ των τάξεων, και σήκωνε την φούστα της στην τάξη της, έτσι ώστε όλα τα παιδιά να δουν το εσώρουχό της.[8]

Άργότερα, παρακολούθησε μαθήματα στο Rochester Adams High School, όπου και εκεί έγινε "φοιτήτρια του Α" και έγινε μέλος στις μαζορέτες.[9] Μετά την αποφοίτησή της, έλαβε μια υποτροφία χορού στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.[10] Έπεισε τον πατέρα της να της επιτρέψει να πάρει μαθήματα μπαλέτου, ενώ πείστηκε από τον Christopher Flynn, δασκαλό της, να ακολουθήσει μια καριέρα στο χορό.[11] Το 1978 μετακομίζει στην Νέα Υόρκη.[12] Είχε λίγα χρήματα και για λίγο καιρό ζούσε στην εξαθλίωση, έκανε μικρές δουλιές, εργάστηκε ως σερβιτόρα στο Dunkin 'Donuts και σε διάφορες σύγχρονες χορευτικές ομάδες. [13] Έχει δηλώσει για την κίνηση της στην Νέα Υόρκη, "Όταν πήγα στην Νέα Υόρκη, ήταν η πρώτη φορά που ανέβαινα σε αεροπλάνο, η πρώτη φορά που έπαιρνα ταξί, η πρώτη φορά για όλα. Και ήρθα με 35 δολάρια στο πορτοφόλι μου. Είναι το πιο γενναίο πράγμα που έκανα στη ζωή μου."[14] Αποκάλυψε επίσης ότι μια νύχτα την έσυραν σ' ένα σοκάκι δύο άντρες με την απειλή μαχαιριού και τη βίασαν - "Το επεισόδιο ήταν μια γεύση της αδυναμίας μου, μου έδειξε ότι ακόμα δεν μπορούσα να σώσω τον εαυτό μου, ποτέ δεν θα το ξεχάσω." είπε.[15][16]

Ενώ, δούλευε ως χορεύτρια για τον Γάλλο Patrick Hernandez, στην περιοδεία του το 1979, γνώρισε και ερωτεύτηκε τον μουσικό Dan Gilroy και μαζί δημιούργησαν ένα ροκ συγκρότημα, Breakfast Club,[17][18] στο οποίο η Μαντόνα τραγουδούσε και έπαιζε ντραμς και κιθάρα. Το 1980 ή το 1981 έφυγε απ'το συγκρότημα, και με τον πρώην φίλο της Stephen Bray ως ντράμερ, σχημάτισαν το συγκρότημα Emmy. Η μουσική τους, εντυπωσίασε τον DJ και παραγωγό Mark Kamins, ο οποίος κανόνισε μια συνάντηση μεταξύ της Μαντόνα και τον ιδρυτή της Sire Records, Seymour Stein.

1982 - 1985: Madonna, Like a Virgin και ο γάμος με τον Sean Penn[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την υπογραφή ενός συμβολαίου με την Sire, η Μαντόνα κυκλοφορεί το πρώτο της single, "Everybody", τον Οκτώβριο του 1982, και το δεύτερο "Burning Up", τον Μάρτιο του 1983, τα οποία απέφεραν 5,000 δολλάρια το καθένα. Και τα δύο έγιναν μεγάλες επιτυχίες στα κλαμπ της ΗΠΑ, φτάνοντας το νούμερο τρια στα Hot Dance Club Songs του Billboard. [19] Μετά από αυτή την επιτυχία, άρχισε να αναπτύσσει το ντεμπούτο άλμπουμ της, Madonna, το οποίο παράγεται κυρίως από τον Reggie Lucas, έναν παραγωγό της Warner Bros. Ωστόσο, δεν ήταν ευχαριστημένη με τα τελικά τραγούδια και διαφωνούσε με τις τεχνικές παραγωγής του Lucas, για αυτό ζήτησε βοήθεια για την ολοκλήρωση του άλμπουμ της απ'τον φίλο της John "Jellybean" Benitez. Ο Benitez κάνει remix στα περισσότερα κομμάτια και παράγει το "Holiday", το οποίο κυκλοφόρησε ως τρίτο single και έγινε η πρώτη παγκόσμια επιτυχία της. Ο συνολικός ήχος της Μαντόνα στο άλμπουμ ήταν παράφωνος, με τη μορφή συνθετικής ντίσκο και χρησιμοποιώντας ορισμένες από τις νέες τεχνολογίες της εποχής, όπως Linn drum machine, Moog bass και το OB-X synthesizer.[20][21] Το άλμπουμ τελικά κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 1983 και έξι μήνες αργότερα, το 1984 έφτασε στο νούμερο οκτώ στο Billboard 200. Βέβαια, έβγαλε αλλα δύο singles, τα "Borderline" και "Lucky Star" τα οποία είχαν και αυτά τεράστια επιτυχία στα Hot Dance Club Songs τσαρτς.[22][23]

"Έμεινα έκπληκτη από το πώς οι άνθρωποι αντέδρασαν στο Like a Virgin, γιατί όταν έκανα αυτό το τραγούδι, για μένα, τραγούδαγα για κάτι που με έκανε να αισθάνομαι μ' έναν συγκεκριμένο τρόπο -καινούργια και φρέσκια​​- και όλοι θεώρησαν ότι δεν θέλω να είναι πια παρθένα. Το Like a Virgin ήταν πάντα απολύτως ασαφής.

-Η Μαντόνα στην αντίδραση για το Like a Virgin[24][25]

Καθώς η φήμη της μεγάλωνε, η εμφάνιση της Μαντόνα, ο τρόπος ντυσίματος, οι παραστάσεις και τα μουσικά της βιντεό επηρέασαν χιλιάδες έφηβα κορίτσια, αλλά και γυναίκες, κάνοντας το στυλ της, μια απ'τις top τάσεις μόδας της δεκαετίες του 1980. Δημιουργήθηκε από τον στυλίστα και σχεδιαστή κοσμημάτων Maripol, και το look της αποτελείται από δαντελωτές μπλούζες, φούστες πάνω απο κάπρι παντελόνια, δικτυωτό καλσόν, κοσμήματα σε σχήμα σταυρού και πολλά βραχιόλια. [26][27] Ο επόμενος δίσκος της, Like a Virgin, τον Νοέμβριο του 1984, ήταν μια διεθνής επιτυχία και έγινε ο πρώτος της δίσκος που έφτασε νούμερο ένα στα άλμπουμ τσαρτ των Ηνωμένων Πολιτειών.[22][28] Το ομότιτλο κομμάτι, "Like a Virgin", έμεινε στην κορυφή του Billboard Hot 100 chart για έξι συνεχόμενες εβδομάδες.[29] Προσέλκυσε την προσοχή διάφορων οργανισμών, οι οποίοι παραπονέθηκαν ότι το τραγούδι και το συνοδευτικό βίντεο προωθούσε το προγαμιαίο σεξ και υπονόμευε τις αξίες της οικογένειας[30], ενω ζήτησαν την απαγορευσή του.[31] Η Μαντόνα έγινε θέμα συζήτησης μετά απ'την εμφανισή της στα πρώτα MTV Video Music Awards (VMA), όπου τραγούδησε πάνω σε μια γιγαντιαία γαμήλια τούρτα, φορώντας ένα νυφικό και λευκά γάντια και το τότε σήμα κατατεθέν της, την ζώνη "Boy Toy" (σε ελεύθερη μετάφραση "Παιχνίδι Για Αγόρια"). Η παράσταση της θεωρείται ως μια απ'τις πιο "iconic" στιγμές στην ιστορία του MTV.[32] Σε νεότερες συνεντεύξεις της, η Μαντόνα σχολίασε ότι ήταν πραγματικά τρομοκρατημένη από την απόδοσή της. Το επόμενο χιτ της: "Material Girl", που προωθείται από το iconic βίντεο, το οποίο ήταν μια μίμηση της Μέριλιν Μονρόε, απ'το τραγούδι "Diamonds Are a Girl's Best Friend". Στα γυρίσματα του βίντεο η Μαντόνα άρχισε να βγαίνει με τον ηθοποιό Σον Πεν και τον παντρεύτηκε την ημέρα των γενεθλίων της το 1985.[33] Παράλληλα, το Like a Virgin πιστωποιήθηκε πλατινένιο στην Αμερική (10 εκατομμύρια πωλήσεις), ενώ παγκοσμίως έχει πουλήσει πάνω από 21 εκατομμύρια αντίτυπα.[34]

Άρχισε να συμμετέχει σε διάφορες ταινίες απ'τον Φεβρουάριο του 1985, αρχίζοντας με μια σύντομη εμφάνιση ως τραγουδίστρια στο club Vision Quest, σ' ένα ρομαντικό δράμα.Το Soundtrack της ταινίας περιείχε δύο νέα singles, "Crazy for You" το οποίο προτάθηκε για Γκράμι και "Gambler".[35] Εμφανίστηκε επίσης στην κωμωδία Desperately Seeking Susan τον Μάρτιο του 1985, όπου περιείχε το "Into the Groove", το πρώτο νούμερο ένα single της στο Ηνωμένο Βασίλειο.[36]

Ξεκινώντας απ'τον Απρίλιο του 1985, η Μαντόνα άρχισε την πρώτη περιοδεία της απ'την Βόρεια Αμερική, The Virgin Tour, με τους Beastie Boys να ανοίγουν κάθε συναυλία. Εκείνη την εποχή κυκλοφόρησε δύο ακόμη hit singles που ξεχώριζαν από το άλμπουμ, "Angel" και "Dress You Up".[37] Τον Ιούλιο, τα περιοδικά, Penthouse και Playboy δημοσίευσαν μια σειρά από γυμνές φωτογραφίες της Μαντόνα, η οποίες ελήφθησαν στη Νέα Υόρκη το 1978. Η ίδια αποκάλυψε ότι έκανε γυμνές φωτογραφήσεις τότε γιατί χρειαζόταν λεφτά.[38] Η δημοσίευση των φωτογραφιών προκάλεσε σάλο στα ΜΜΕ, αλλά η Μαντόνα παρέμεινε προκλητική και απολογητική.[39] Τελικά, πουλήθηκαν για $100,000.[40]

1986 - 1991: True Blue, Like a Prayer, Dick Tracy και The Immaculate Collection[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μαντόνα στην Blond Ambition World Tour.

Το 1986, θεωρούσαν την Μαντόνα ως μια απ'τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες των 80s αλλά και όλων των εποχών. Σε αυτό βοήθησε και η κυκλοφορία του τρίτου άλμπουμ της True Blue, το οποίο ήταν εμπνευσμένο και αφιερωμένο στον Σον Πεν.[41] Το περιοδικό Rolling Stone ήταν γενικά εντυπωσιασμένο με την προσπάθεια, γράφοντας ότι το άλμπουμ "ακούγεται σαν να έρχεται από την καρδιά"[42] Θα βγάλει τρία νούμερο - ένα singles στο Billboard Hot 100: "Live to Tell","Papa Don't Preach" και "Open Your Heart", και άλλα δύο singles στο τοπ 5: "True Blue" και "La Isla Bonita". Το άλμπουμ έφτασε στην κορυφή των charts σε πάνω από 28 χώρες σε όλο τον κόσμο, ένα πρωτοφανές επίτευγμα εκείνη την εποχή και είναι το στούντιο άλμπουμ με τις καλύτερες πωλήσεις της Μαντόνα μέχρι τώρα, 26 εκατομμύρια.[43]

Την ίδια χρονιά, πρωταγωνίστησε στην ταινία Shanghai Surprise και βραβεύτικε με Χρυσό Βατόμουρο ως η χειρότερη ηθοποιός. Την επόμενη χρονία πρωταγωνίστησε στην δεύτερη ταινία της, Who's That Girl. Συνέβαλε τέσσερα τραγούδια στο soundtrack, συμπεριλαμβανομένου του κομματιού "Causing a Commotion".

Τον Ιούλιο του 1987 ξεκινάει την περιοδεία Who's That Girl World Tour, η οποία συνεχίστηκε μέχρι τον Σεμπτέμβριο. Ήταν εμπνευσμένη από την Μαντόνα με την πεποίθηση, ότι με τη βοήθεια των ανθρώπων, θα μπορούσε η ίδια να μετατραπεί σε κάτι άλλο.[44] Έσπασε πολλά ρεκόρ θεατών, συμπεριλαμβανομένων πάνω από 130.000 κοινό σε μια συναυλία στο Παρίσι, η οποία παραμένει η μεγαλύτερη προσέλευση σε συναυλία μέχρι σήμερα.[45] Τότε ήταν που σημειώθηκε η πρώτη διαμάχη με το Βατικανό, όταν ο Πάπας προέτρεψε τους θαυμαστές της να μην παρακολουθήσουν τις συναυλίες της στην Ιταλία. Αργότερα εκείνη την χρονιά θα κυκλοφορήσει ένα remix άλμπουμ, You Can Dance με παλιές της επιτυχίες, το οποίο έφτασε στο νούμερο 14 του Billboard 200.[46] Η Μαντόνα κάνει αίτηση διαζυγίου με τον Πεν.

"Στο Like A Prayer ασχολούμαι με συγκεκριμένα ζητήματα που σημαίνουν πολλά για μένα. Είναι μια εξομοίωση των εμπειριών που είχα στη ζωή μου και στις σχέσεις μου. Είναι για τη μητέρα μου, τον πατέρα μου και τα ομόλογα μου με την οικογένειά μου"

—Η Μαντόνα μιλάει για την έμπνευση της πίσω απ'το Like a Prayer.[47][48]

Τον Ιανουάριο του 1989 , η Μαντόνα υπέγραψε συμφωνία με την Pepsi. Σε μία από τις διαφημίσεις της Pepsi, έκανε το ντεμπούτο στο τραγούδι της "Like a Prayer". Το αντίστοιχο μουσικό βίντεο χαρακτηριζεται από πολλά καθολικά σύμβολα, όπως στίγματα, ανάφλεξη σταυρών και την Μαντόνα να ονειρεύεται ότι κάνει έρωτα με έναν μαύρο άγιο με αποτέλεσμα να καταδικαστεί απ'το Βατικανό ως "Βλασφήμο". Θρησκευτικές ομάδες προσπάθησαν να απαγορεύσουν το διαφημιστικό και να μποϊκοτάρουν τα προϊόντα της Pepsi. Η Pepsi αναγκάστηκε να ανακαλέσει το διαφημιστικό και να ματαιώσει το συμβόλαιο.[49][50] Το τραγούδι περιλαμβάνεται στο τέταρτο studio album της Μαντόνα, Like A Prayer, το οποίο έχει συν-γράψει με τον Patrick Leonard και Stephen Bray.[51] Το Rolling Stone έγραψε για το άλμπουμ: "Η Ποπ μουσική φτάνει όσο πιο κοντά στην τεχνη."[52] Παρά τον ρατσισό που δεχόταν, το Like a Prayer έφτασε στο νούμερο ένα στο Billboard 200 και πούλησε 15 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο, με 4 εκατομμύρια αντίτυπα μόνο στις ΗΠΑ.[53] Έβγαλε έξι singles, συμπεριλαμβανομένου του "Like a Prayer", το οποίο έφθασε στον αριθμό ένα στις ΗΠΑ, και το "Express Yourself" με "Cherish" στο νούμερο δύο. Μέχρι το τέλος των 80s, η Μαντόνα ονομάστηκε "Καλλιτέχνης της Δεκαετίας" απ'το MTV, το Billboard και το Musician, λέγοντας ότι η Μαντόνα ήταν ήδη ένας απ'τους μεγαλύτερους μουσικούς, αλλά με το Like a Prayer έγινε ένας απ'τους πιο σημαντικούς.[54][55][56]

Η νέα δεκαετία βρίσκει την Μαντόνα να πρωταγωνιστεί στην ταινία Dick Tracy (1990).[57] Για να συνοδεύσει την ταινία, κυκλοφόρησε το άλμπουμ soundtrack, I'm Breathless, η οποία περιελάμβανε τραγούδια εμπνευσμένα από το 1930. Συμπεριλάμβανε επίσης το νούμερο ένα hit στις ΗΠΑ, "Vogue", το #1 χορευτικό ύμνο, ένα αφιέρωμα στα αστέρια του Χόλιγουντ.[58] και "Sooner or Later", για το οποίο κέρδισε Academy Award το 1991.[59] Τον Απρίλιο του 1990, η Μαντόνα ξεκίνησε την Blond Ambition World Tour, η οποία διεξήχθη μέχρι τον Αύγουστο.[60] Το Rolling Stone την σχολίασε ως "περίτεχνα χορογραφημένη και ένα σεξουαλικά προκλητικό υπερθέαμα".[61] Δέχθηκε ξανά επίθεση από θρησκευτικές ομάδες για την ερμηνεία της στο Like a Virgin, κατά την οποία δύο άντρες χορευτές χάιδευαν το σώμα της προσομοιάζοντας αυνανισμό.[62] Η Εκκλησία της Αγγλίας και η Καθολική Εκκλησία επέκρινε την απόδοση της και ο Πάπας ζήτησε από το ευρύ κοινό και τη χριστιανική κοινότητα να μην παρακολουθήσουν τη συναυλία.[63] Μια ιδιωτική ένωση Καθολικών που αυτοαποκαλούνται "Famiglia Domani" προσπαθούσαν να μποϋκοτάρουν την περιοδεία για τον ερωτισμό της.[64] Σε απάντηση, η Μαντόνα είπε: "Η περιοδεία σε καμία περίπτωση δεν βλάπτει τα συναισθήματα κανενός. Είναι για ανοιχτά μυαλά και για τους ανθρώπους που θέλουν να δουν τη σεξουαλικότητα με έναν διαφορετικό τρόπο."[65] Τέλος, η περιοδεία κέρδισε ένα βραβείο Γκράμι το 1992.

The Immaculate Collection, η "πρώτη ανθολογία" με τα μεγαλύτερα hit της Μαντόνα, κυκλοφόρησε το Νοέμβριο του 1990. Περιελάμβανε δύο νέα τραγούδια, "Justify My Love" και "Rescue Me".[66] Έγινε διαμαντένιο στην Αμερική (10 εκατομμύρια πωλήσεις) και πούλησε πάνω από 30 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο, κανοντάς το, το καλύτερο σε πωλήσεις "compilation album" όλων των εποχών.[67][68] Το μουσικό βίντεο του "Justify My Love" χαρακτηρίζεται από σκηνές σαδομαζοχισμού, ομοφυλοφιλικά φιλιά και γυμνό.[69] Το βίντεο θεωρήθηκε πολύ "σεξουαλικά σκληρό" απ'το MTV και είχε απαγορευτεί.[70] Η Madonna βέβαια απάντησε: "Γιατί ο κόσμος δεν έχει πρόβλημα να βλέπει ταινίες θρίλερ όπου κόβουν σε κομματάκια τους ανθρώπους, και έχει πρόβλημα να βλέπει δύο κορίτσια να φιλιούνται;"[71] Παρ'όλα αυτά, η Warner Bros Records κυκλοφόρησε το βίντεο, το οποίο έγινε ένα από τα πιο επιτυχημένα (εμπορικά) βίντεο όλων των εποχών. Επίσης το τραγούδι έγινε παγκόσμια επιτυχία και έφθασε στον αριθμό ένας στις ΗΠΑ.[72] Το δεύτερο single, "Rescue Me", έγινε το υψηλότερο ντεμπούτο single στο Billboard, από θηλυκό καλλιτέχνη εκείνη την στιγμή στο νούμερο 15.

Η Μαντόνα απ'τον Δεκέμβριο του 1990 είχε μια σχέση με τον ράπερ Vanilla Ice, ο οποίος τελείωσε τη σχέση τους λόγω του βιβλίου Sex που θα κυκλοφορήσει το 1992 η Μαντόνα.[73] Η πρώτη της ντοκιμαντέρ ταινία Truth or Dare (επίσης γνωστό και ως In Bed with Madonna) κυκλοφόρησε στα μέσα του 1991. Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει αρκετό υλικό από τα παρασκήνια της Blond Ambition World Tour.

1992 - 1997: Maverick Records, Sex, Erotica, Bedtime Stories και Evita[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μαντόνα το 1994.

Το 1992, η Μαντόνα είχε έναν ρόλο στην ταινία A League of Their Own, όπου υποδύοταν την Mae Mordabito, μια παίκτρια του μπέιζμπολ. Ηχογράφησε το τραγούδι της ταινίας, This Used to Be My Playground, το οποίο έφτασε στην κορυφή στα αμερικάνικα τσαρτς. Την ίδια χρονιά ιδρύει την δική της ψυχαγωγική εταιρία, Maverick, που αποτελείται από μια δισκογραφική εταιρεία (Maverick Records) , και μια εταιρεία παραγωγής ταινιών (Maverick Films). Η συμφωνία ήταν μια κοινή επιχείρηση με την Time Warner και κατάβαλε στην Μαντόνα προκαταβολή ύψους 60 εκατ. δολαρίων. Αυτό της έδωσε το 20% των δικαιωμάτων από τα μουσικά δρώμενα, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στη βιομηχανία, ισοφαρίζοντας εκείνη τη στιγμή τον ρυθμό των δικαιωμάτων του Michael Jackson. [74] Η πρώτη έκδοση από την επιχείρηση της ήταν το βιβλίο, Sex. Αποτελούταν από σεξουαλικά προκλητικές και ακατάλληλες εικόνες και φωτογραφήθηκε από τον Steven Meisel. Το βιβλίο μπορεί να προκάλεσε έντονη αρνητική αντίδραση από τα μέσα ενημέρωσης, αλλά πούλησε πάνω από 1,5 εκατ. μέσα σε λίγες μέρες. [75][76] Ταυτόχρονα, θα κυκλοφορήσει το πέμπτο στούντιο άλμπουμ της, Erotica, το οποίο έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο δύο στο Billboard 200, ενώ το ομότιτλο κομμάτι του έφτασε στο νούμερο τρία στο Billboard Hot 100.

Το άλμπουμ έβγαλε επίσης άλλα πέντε σινγκλς: "Deeper and Deeper", "Bad Girl", "Fever", "Rain" και "Bye Bye Baby". [77] Η προκλητική εικόνα της Μαντόνα μετά απ΄το άλμπουμ και το βιβλίο συνεχίστηκε με το ερωτικό θρίλερ, Body of Evidence, μια ταινία που περιείχε σκηνές σαδομαζοχισμού. Δέχθηκε κακές κριτικές. [78][79] Πρωταγωνίστησε επίσης στην ταινία, Dangerous Game, την οποία οι New York Times χαρακτήρισαν ως "θυμωμένη και επώδυνη". [80]

Τον Σεπτέμβριο του 1993 ξεκινάει την περιοδεία της The Girlie Show, στην οποία ήταν ντυμένη σαν 'αφέντρα' και περιβάλλεται από τόπλες χορευτές. Η παράσταση αντιμετώπισε αρνητική αντίδραση, ειδικά στο Πουέρτο Ρίκο, όπου έτριβε τη σημαία του νησιού ανάμεσα στα πόδια της πάνω στη σκηνή. Τον Μάρτιο του 1994, εμφανίστηκε ως guest στο Late Show με τον David Letterman, λέγοντας την λέξη 'fuck' πάνω από 12 φορές και χρησιμοποιώντας άλλες βωμολοχίες με αποτέλεσμα να λογοκριθεί από την τηλεόραση, ενώ η αποκορύφωση ήταν όταν έδωσε στον Letterman να μυρίσει ένα εσωρουχό της. [81] Η κυκλοφορία του σεξουαλικού βιβλίου, του άλμπουμ και της ταινίας αλλά και η επιθετική εμφάνιση στον Letterman δημιούργησαν ερωτήσεις για την σεξουαλικότητα της Μαντόνα. Αντιμετώπισε έντονη αρνητική δημοσιότητα απ'τους κριτικούς και τα ΜΜΕ, σχολιάζοντας ότι "το έιχε παρατραβήξει" και ότι "η καριέρα της είχε τελειώσει". [82]

Σύμφωνα με τον βιογράφο J. Randy Taraborrelli, η μπαλάντα I'll Remember (1994), ήταν μια προσπάθεια να μετριάσει την προκλητική εικόνα της. Έκανε μια 'υποτονική' εμφάνιση με τον Letterman στα βραβεία και εμφανίστηκε στο The Tonight Show με τον Jay Leno, αφού διαπίστωσε ότι έπρεπε να αλλάξει την μουσική κατεύθυνση της προκειμένου να διατηρήσει τη δημοτικότητά της. Με το έκτο στούντιο άλμπουμ της το 1994, Bedtime Stories, χρησιμοποιεί μια πιο ήπια εικόνα για να προσπαθήσει να βελτιώσει την αντίληψη του κοινού της. [83] Το άλμπουμ έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο τρία στην Αμερική και παρήγαγε τέσσερα singles, συμπεριλαμβανομένου του Secret και Take a Bow, το τελευταίο μένωντας στο νούμερο ένα, εφτά συνεχόμενες εβδομάδες στα Billboard 100 τσαρτς.[84] Παράλληλα, ερωτεύτηκε με τον προσωπικό γυμναστή της Carlos Leon. [85] Το Something to Remember, μια συλλογή από μπαλάντες της κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1995. Περιείχε τρία καινούργια τραγούδια, You'll See, One More Chance, και I Want You. [35][86]

Το 1996 την βρίσκει να πρωταγωνιστεί στην ταινία Εβίτα, υποδυόμενη την Εύα Περόν. [87][88] Δήλωσε, "Αυτός είναι ο ρόλος που γεννήθηκα για να παίξω. Έβαλα όλα μου τα δυνατά σε αυτόν γιατί ήταν κάτι πολύ περισσότερο από ένας ρόλο για μένα. Ήταν συναρπαστικά και τρομακτικά ταυτόχρονα ... Και είμαι υπερήφανη για την Evita όσο οτιδήποτε άλλο έχω κάνει." [89] Για την ταινία χρειάστηκαν πάνω από 6,000 κοστούμια, ενώ η Μαντόνα κατέχει το ρεκόρ στο Guinness World Record, για τις πιο πολλές αλλαγές κοστουμιών σε μια ταινία. Δέχθηκε καλές κριτικές για τον ρόλο της και κέρδισε Χρυσή Σφαίρα ως καλύτερη ηθοποιός. Κυκλοφόρησε τρία singles από το soundtrack της ταινίας, συμπεριλαμβανομένων You Must Love Me (το οποίο κέρδισε Όσκαρ "Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού" το 1997) και Don't Cry for Me Argentina. [90] Στις 14 Οκτωβρίου 1996 γέννησε το πρώτο παιδί της, την Lourdes Maria Ciccone Leon. [91]

1998 - 2002: Ray of Light, Music και ο γάμος με τον Guy Ritchie[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τη γέννηση της Λούρδης, η Μαντόνα άρχισε να συμμετέχει σ' έναν Ανατολικό μυστικισμό, την Καμπάλα. Είχε εισαχθεί στον εβραϊκό μυστικισμό από την ηθοποιό Sandra Bernhard το 1997. [92] Το έβδομο στούντιο άλμπουμ της, Ray of Light το 1998 αντικατοπτρίζει αυτή την αλλαγή στην αντίληψη και την εικόνα της. [93][94] Οι κριτικοί του άλμπουμ και το περιοδικό Slant Magazine ανακήρυξαν το άλμπουμ ως "ένα από τα μεγάλα αριστουργήματα της pop μουσικής στην δεκαετία του '90". [95] Τιμήθηκε με τέσσερα βραβεία Grammy, και αναφέρεται ως ένας από τα "500 Καλύτερα Άλμπουμ όλων των εποχών" του Rolling Stone. [96][97] Το Rolling Stone επίσης, εγκωμίασε την ίδια και τον William Orbit (συμπαραγωγός) για τη “δημιουργία του πρώτου ποπ δίσκου που αγκάλιασε επιτυχημένα την techno”. Έφτασε στην κορυφή των τσαρτς στην Αυστραλία, τον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο και την ηπειρωτική Ευρώπη, και στο δύο στην Αμερική. Έχει πουλήσει πάνω 16 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο. [98] Το πρώτο single του άλμπουμ, Frozen, έγινε το πρώτο single της Μαντόνα που κάνει το ντεμπούτο του στο νούμερο ένα στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ στις ΗΠΑ έσπασε το ρεκόρ που κατείχε ως η καλλιτέχνης με τα περισσότερα #2 hits. [35][99] Το βιντέο του τραγουδιού κατηγορήθηκε για σατανικά σύμβολα και απαγορεύτηκε στο Βέλγιο γιατί το θεωρούσαν αντιγραφή του "Ma Vie Fout L'camp", τραγούδι του βέλγου τραγουδιστή Salvatore Acquaviva. [100] Το ομότιτλο δεύτερο single, Ray of Light, έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο πέντε στο Billboard Hot 100. [101]

Η σχέση της Μαντόνα με τον Carlos Leon έληξε τον Δεκέμβριο του 1998. [102]Αργότερα, το 1999, ηχογράφισε το σινγκλ, Beautiful Stranger για την ταινία Austin Powers: Ο κατάσκοπος που με κουτούπωσε. Κέρδισε Γκράμι ως "Best Song Written for a Motion Picture". [103] Το 1998, το Guinness Book of World Records δήλωσε: "Δεν υπάρχει γυναίκα καλλιτέχνης που να έχει πουλήσει περισσότερους δίσκους από την Μαντόνα". [104]

A brunette woman singing wearing a black and red kimono. Red lights and haze appear around her
Η Μαντόνα κατά την διάρκεια της Drowned World Tour το 2001

Το 2000, πρωταγωνίστησε στην ταινία, The Next Best Thing, και συνέβαλε δύο τραγούδια για το soundtrack της ταινίας : "Time Stood Still" και το διεθνές hit American Pie, μια διασκευή του τραγουδιού του Don McLean, το 1971. [105] Την ίδια χρονιά κυκλοφορεί το όγδοο στούντιο άλμπουμ της, Music. Χαρακτηρίζετε από στοιχεία electronic και τροφοδοτηθεί το gay κοινό της. Το άλμπουμ πήγε στο νούμερο ένα σε περισσότερες από 20 χώρες σε όλο τον κόσμο και πουλήθηκαν πάνω από τέσσερα εκατομμύρια αντίτυπα τις πρώτες δέκα ημέρες. Στις ΗΠΑ έκανε το ντεμπούτο του στην κορυφή, το πρώτο της μετά από έντεκα χρόνια με το Like a Prayer. [106] Κυκλοφόρησε τρία σινγκλς: την μεγάλη επιτυχία Music, Don't Tell Me και What It Feels Like for a Girl. Το βίντεο του What It Feels Like for a Girl απαγορεύτηκε απ' το MTV και VH1, γιατί απεικονίζει διάπραξη εγκληματικών πράξεων και βανδαλισμού. [107] Φυσικά μετά το κυκλοφόρησε στην αγορά και έγινε ένα απ' τα πιο εμπορικά βίντεο όλων των εποχών.

Περίπου την ίδια χρονική στιγμή με την κυκλοφορία του άλμπουμ, η Μαντόνα άρχισε μια σχέση με τον σκηνοθέτη, Guy Ritchie. [108] Στις 11 Αυγούστου του 2000, γέννησε τον γιο τους Rocco Ritchie και τον Δεκέμβριο παντρεύτηκαν σε μια τελετή στη Σκωτία. [109] Η πέμπτη παγκόσμια περιοδεία της, Drowned World Tour ξεκίνησε το Απρίλιο του 2001. Ήταν η πιο εμπορική περιοδεία της χρονιάς με κέρδη 75,000,000 δολάριων. [110] Κυκλοφόρησε επίσης την δεύτερη συλλογή με τις μεγαλύτερες επιτυχίες της, GHV2. Μέχρι σήμερα έχει πουλήσει 7 εκατομμύρια αντίτυπα. [111]

Πρωταγωνιστεί στην ταινία Swept Away, που την σκηνοθέτησε ο συζηγός της, αόμως αποδείχθηκε μια εμπορική αποτυχία. [112] Το 2002 κυκλοφορεί το Die Another Day, για την ομότιτλη ταινία του Τζέιμς Μποντ, Die Another Day, στην οποία είχε έναν μικρό ρόλο ως δασκάλα ξιφασκίας. [113] Το τραγούδι έφθασε στον αριθμό οκτώ στο Billboard Hot 100 και ήταν υποψήφιο για Χρυσή Σφαίρα ως "Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι" αλλά και για Χρυσό Βατόμουρο ως το χειρότερο τραγούδι.

2003 - 2006: American Life και Confessions on a Dance Floor[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

The front profile, from the waist up, of a middle-aged blond woman. She is wearing a white, sleeveless coat and white pants. Her hair is parted in the middle and is in locks around her face. She is holding a microphone in her right hand while her left hand is placed behind her head. She is smiling looking down. Behind her a video screen is red.
Η Μαντόνα εκτελώντας το Hung Up στην Confessions Tour.

Μετά το Die Another Day, το 2003, η Μαντόνα συνεργάστηκε με τον φωτογράφο μόδας Steven Klein για μια έκθεση "εγκατάστασης", που ονομάστηκε X-STaTIC Pro=CeSS. Περιελάμβανε μια φωτογράφηση για το περιοδικό W, και επτά αποσπαματικά βίντεο. Αυτή η έκθεση διήρκησε απ' τον Μάρτιο έως τον Μάιο στην γκαλερί Deitch Projects της Νέα Υόρκης. [114] Την ίδια χρονιά κυκλοφορεί το ένατο άλμπουμ της, American Life, στο οποίο οι στίχοι ήταν εμπνευσμένοι από τις πτυχές του αμερικάνικου ονείρου, της δόξας, του πλούτου και της κοινωνίας. [115]Ήταν αναμφισβήτητα το πιο τολμηρό και μουσικά ακραίο άλμπουμ της, σε συνεργασία με τον Mirwais Ahmadzai, παρουσίασε μία πιο σκοτεινή πλευρά της τραγουδίστριας. Δίχασε τους κριτικούς, η ίδια σχολίασε: "Το άλμπουμ είναι ένα ταξίδι στο παρελθόν μου, κοιτάζω σ' όλα τα πράγματα που έχω καταφέρει και είναι σημαντικα για μένα". Το ομώνυμο τραγούδι έφτασε στο νούμερο 37 στις ΗΠΑ. Το μουσικό βίντεο προκάλεσε διαμάχη στις ΗΠΑ, καθώς περιείχε σπλαγχνικές σκηνές απεικονίζοντας τον πόλεμο με εκρήξεις και αίμα (τον ίδιο καιρό είχε εισβάλλει ο αμερικανικός στρατός στο Ιράκ). [116] Πούλησε 4 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο. [117]

Η Μαντόνα έδωσε άλλη μια προκλητική εμφάνιση αργότερα εκείνο το έτος στα MTV Video Music Awards, φιλώντας στο στόμα την Britney Spears και την Christina Aguilera. [118][119] Τον Οκτώβριο του 2003, συμετέιχε στο βίντεο της Spears, "Me Against the Music". [120]Ακολουθεί η κυκλοφορία του Remixed & Revisited. [121] Επίσης, υπέγραψε συμβόλαιο για να γίνει η συγγραφέας πέντε παιδικών βιβλίων. Το πρώτο της βιβλίο, The English Roses έγινε το παιδικό βιβλίο με τις πιο γρήγορες πωλήσεις. [122]

Το επόμενο έτος, η Μαντόνα και η Maverick μήνυσαν την Warner Music Group, υποστηρίζοντας ότι η κακή διαχείριση των πόρων και η ανεπαρκής τήρηση βιβλίων έχει κοστίσει εκατομμύρια δολάρια της εταιρείας. Σε αντάλλαγμα, η Warner ισχυρίστηκε ότι η Maverick είχε χάσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια από μόνη της. [123][124] Η διαφορά επιλύθηκε όταν οι μετοχές της Maverick, που ανήκουν στην Madonna και την Ronnie Dashev, αγοράστηκαν από την Warner.

Το 2004 ξεκινάει την πιο πετυχημένη περιοδεία της χρονιάς The Re-Invention Tour, κερδίζοντας περίπου $120 εκατομμύρια. [125] Επίσης έκανε ένα ντοκιμαντέρ για την περιοδεία της που το ονόμασε I'm Going to Tell You a Secret. [126]Το Rolling Stone την κατατάσσει στο νούμερο 36 στη λίστα με τους "100 μεγαλύτερους καλλιτέχνες όλων των εποχών". [127] Τον Ιανουάριο 2005 ερμήνευσε το Imagine του John Lennon για την τηλεοπτική συναυλία “Tsunami Aid: A Concert of Hope”, με την οποία συγκεντρώθηκαν χρήματα για τα θύματα του τσουνάμι στην Ασία. [128] Εμφανίστηκε επίσης στην φιλανθρωπική συναυλία, Live 8 στο Λονδίνο. [129]

"Δοκίμασα πολλά διαφορετικά πράγματα όταν Stuart μου έφερε τη μουσική. Ήταν σαν θεοπνευστία. Αυτό είναι ένα άλμπουμ που μπορείτε να παίξετε σε ένα πάρτι ή στο αυτοκίνητό σας. Είναι nonstop"

—Η Μαντόνα μιλώντας για το Confessions on a Dance Floor.[130]

Το δέκατο άλμπουμ της, Confessions on a Dance Floor κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2005, αποτελείται από ένα συνεχές μιξάρισμα χορευτικών τραγουδιών, με μουσικά στοιχεία των 70’s αλλά και του δικού της παλαιότερου ρεπερτορίου, σε παραγωγή του Stuart Price. Το Billboard σχολίασε "μια ευπρόσδεκτη επιστροφή για την Βασίλισσα της Ποπ". [131] Κέρδισε ένα βραβείο Grammy ως "Best Electronic/Dance Album". Το Confessions on a Dance Floor και το πρώτο σινγκλ, Hung Up, έφθασαν νούμερο ένα σε 40 και 41 χώρες αντίστοιχα, κερδίζοντας μια θέση στο Guinness Book of World Records. Το Hung up, περιείχε ένα δείγμα από το “Gimme! Gimme! Gimme!” των ABBA και είναι το πιο πετυχημένο σινγκλ της καριέρας της, με πάνω από 9 εκατομμύρια πωλήσεις. Το Sorry, το δεύτερο σινγκλ, έγινε το δωδέκατο νούμερο ένα της Μαντόνα στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η περιοδεία της, Confessions Tour, ξεκίνησε στα τέλη του Μαΐου 2006 και ήταν η μεγαλύτερη περιοδεία στην ιστορία από γυναίκα καλλιτέχνη (193,7 εκατομμύρια δολάρια) εκείνη την στιγμή. [132] Προκάλεσε θρησκευτικές διαμάχες χρησιμοποιώντας θρησκευτικά σύμβολα στη σκηνή, όπως τη σταύρωση της κατά τη διάρκεια του “Live to tell”. Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία παρέτρυνε όλα τα μέλη της να μποϋκοτάρουν τη συναυλία της. [133] Το Βατικανό καταδίκασε την "σταύρωση" της ως βλάσφημη. Η Μαντόνα απάντησε ότι οι επιδόσεις της δεν ήταν ούτε αντι-χριστιανικές, ιερόσυλές ή βλάσφημές. Είχαν ως στόχο να ενθαρρύνουν την ανθρωπότητα να βοηθούν ο ένας τον άλλο και να δούμε τον κόσμο ως ένα ενιαίο σύνολο. [134]Η περιοδεία τελείωσε στις 21 Σεπτεμβρίου 2006 στο Τόκιο. Το ίδιο έτος, η "Διεθνής Ομοσπονδία Φωνογραφικής Βιομηχανίας" ανακοίνωσε επίσημα ότι η Μαντόνα είχε πουλήσει πάνω από 200 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο, μόνο με τα άλμπουμ της. [135]

Στις 10 Οκτωβρίου 2006, κατέθεσε χαρτιά υιοθεσίας για ένα αγόρι από ένα ορφανοτροφείο στο Μαλάουι, David Banda Mwale. Αργότερα μετονομάστηκε σε David Banda Mwale Ciccone Ritchie. [136] Η υιοθέτηση δέχθηκε ισχυρή αντίδραση του κοινού, επειδή ο νόμος του Μαλάουι απαιτεί να κατοικήσεις στο Μαλάουι για ένα έτος πριν από την υιοθεσία, το οποίο η Μαντόνα δεν έκανε. [137] Απευθύνθηκε στο show της Oprah Winfrey, λέγοντας ότι δεν υπήρχαν γραπτοί νόμοι έγκρισης στο Μαλάουι για την "ξένη υιοθεσία". Περιέγραψε πώς ο Banda έπασχε από πνευμονία και ήταν επιζών της ελονοσίας και της φυματίωσης, όταν τον πρωτογνώρισε. [138] Η υιοθεσία ολοκληρώθηκε στις 28 Μαΐου του 2008. [139]

Μια σειρά ρούχων με τίτλο Μ by Madonna, σε συνεργασία με την εταιρεία H&M, ξεκίνησε διεθνώς το 2006. [140] Η συλλογή αποτελείται από δερμάτινα παλτά και φορέματα από παγιέτες. Η H&M δήλωσε ότι η συλλογή αντικατοπτρίζει την Μαντόνα ως "διαχρονική, μοναδική και με πάντα λαμπερό στυλ".[141]

2007 - 2009: Rock and Roll Hall of Fame, Hard Candy και Celebration[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μαντόνα στην περιοδεία της Confessions Tour το 2006.

Η Μαντόνα κυκλοφορεί το Hey You για την φιλανθρωπική συναυλία Live Earth. Το τραγούδι ήταν διαθέσιμο ως δωρεάν download την πρώτη εβδομάδα κυκλοφορίας του. [142] Επίσης ανακοίνωσε την αποχώρησή της από την Warner Bros Records, ενώ υπέγραψε ένα νέο δεκαετές συμβόλαιο, 120 εκατομμυρίων δολαρίων, με την Live Nation. [143] Σκηνοθέτησε και έγραψε το I Am Because We Are, ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στο Μαλάουι. [144] Επίσης, σκηνοθέτησε την πρώτη της ταινία, Filth and Wisdom. Η πλοκή της ταινίας περιστρέφεται γύρω από τρεις φίλους και τις φιλοδοξίες τους. [145][146]

Στα βραβεία Αρίων του 2007 κερδισε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά τα βραβεια για το υψηλότερο σε πωλήσεις single ξένου ρεπερτορίου (Hung up), και βραβείο για τον υψηλότερο σε πωλήσεις δισκο ξένου ρεπερτορίου (Confessions on a dance floor). Τον Δεκέμβριο του 2007, ανακοινώθηκε ότι η Μαντόνα είναι μια απ' τους πέντε που θα εισαχθεί στο Rock and Roll Hall of Fame. [147] Κατά την τελετή, στις 10 Μαρτίου 2008, [148] δεν τραγούδησε η ίδια, αλλά ζήτησε από τους "Stooges" να ερμηνεύσουν τα τραγούδια της "Burning Up" και "Ray of Light". Ευχαρίστησε την Christopher Flynn -η οποία ήταν η καθηγήτρια χορού της πριν από 35 χρόνια- που την ενθάρρυνε να ακολουθήσει τα όνειρά της. [149]

Κυκλοφορεί το ενδέκατο στούντιο άλμπουμ της, Hard Candy, τον Απρίλιο του 2008. Περιέχει R&B και "ούρμπαν" επιρροές, τα τραγούδια ήταν αυτοβιογραφικα και συνεργάστηκε με τους Justin Timberlake, Timbaland, Pharrell Williams και Nate "Danja" Hills. [150] Το Rolling Stone συμπλήρωσε "εντυπωσιακή γεύση από την επερχόμενη περιοδεία της". [151]

Πιθανώς από πολλές απόψεις τα περισσότερα από τα τραγούδια [στο Hard Candy] είναι αυτοβιογραφικά. Όμως, στα περισσότερα από έναν ασυνείδητο τρόπο. Πραγματικά, δεν σκέφτομαι την αφήγηση προσωπικών ιστοριών όταν γράφω μουσική. Έρχεται απλά.

-Madonna μιλάει για την έμπνευση πίσω από Hard Candy.[152]

Έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο ένα σε τριάντα επτά χώρες αναμεσά τους και το Billboard 200. [153][154]Έλαβε γενικά θετικές κριτικές αν και μερικοί κριτικοί το χαρακτήρισαν ως "μια προσπάθεια να αξιοποιήσει την αστική αγορά". [155][156] Το πρώτο σινγκλ, 4 Minutes έφτασε το #3 στην Αμερική, σπάζοντας το ρεκόρ του Elvis Presley, με τα περισσότερα top-ten hits. [157] Στο Ηνωμένο Βασίλειο επέκτεινε το ρεκόρ που η ίδια κατείχε, ως η καλλιτέχνης με τα περισσότερα νούμερο ένα σινγκλς εκεί (13). [158] Στα 23α Japan Gold Disc βραβεία, έλαβε για πέμπτη φορά το βραβείο "Καλλιτέχνης της Χρονιάς", περισσότερες από καθε άλλον στα συγκεκριμένα βραβεία. [159] Για την περαιτέρω προώθηση του άλμπουμ, η Μαντόνα ξεκίνησε την παγκόσμια περιοδεία της Sticky & Sweet Tour, η οποία έσπασε το προηγούμενο ρεκορ που κατείχε η ίδια από την προηγούμενη περιοδεία της Confessions Tour, ως η πιο κερδοφόρα περιοδεία από γυναίκα καλλιτέχνη, κάνοντας έτσι την Sticky & Sweet Tour την πιο κερδοφόρα περιοδεία από σόλο καλλιτέχνη (άνδρα και γυναίκα), με κέρδη που ξεπερνούν τα $407.713.266 και τους θεατές να φτάνουν τους 3.545.899 σε 85 σταθμούς. [160][161][160][162]

Το Life with My Sister Madonna κυκλοφορεί, ένα βιβλίο από τον αδελφό της Μαντόνα, Christopher Ciccone, που έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο δύο στη λίστα των μπεστ-σέλερ των New York Times. [163] Προβλήματα προκύπτουν επίσης, μεταξύ της Μαντόνα και του Ritchie, με τα μέσα ενημέρωσης ν' αναφέρουν ότι ήταν στα πρόθυρα του χωρισμού. Τελικά, η Μαντόνα παίρνει διαζύγιο, το οποίο ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2008. [164][165] Επίσης, αποφάσισε να υιοθετήσει και πάλι ένα παιδί από το Μαλάουι. Το Ανώτατο Δικαστήριο ενέκρινε αρχικά την έγκριση της Chifundo "Mercy" James, ωστόσο η αίτηση απορρίφθηκε επειδή η Μαντόνα δεν ήταν κάτοικος της χώρας. [166] Η Μαντόνα άσκησε έφεση και στις 12 Ιουνίου του 2009 το Ανώτατο Δικαστήριο της χορήγησε το δικαίωμα να υιοθετήσει την Mercy James. [167] Το Σεπτέμβριο του 2009 κυκλοφορεί το Celebration, το τρίτο άλμπουμ με μερικές απ' τις μεγαλύτερες επιτυχίες της καριέρας της. Περιείχε επίσης και δύο νέα κομμάτια, το Celebration και το Revolver. Ήταν ουσιαστικά το τελευταίο άλμπουμ που έβγαλε με τη δισκογραφική εταιρία Warner Bros. Records. [168] Έφτασε στο νούμερο ένα στο Ηνωμένο Βασίλειο, ισοφαρίζοντας το ρεκόρ του Έλβις Πρίσλεϊ, με τα περισσότερα νούμερο ένα άλμπουμ στη βρετανική ιστορία των charts. [169] Εμφανίστηκε στα MTV Awards Video Music στις 13 Σεπτεμβρίου του 2009, όπου μίλησε για τον θάνατο του ποπ βασιλιά Μάικλ Τζάκσον. [170]

Στο τέλος των 2000's ανακυρήχθηκε η καλλιτέχνης με τις περισσότερες πωλήσεις της δεκαετίας στην Αμερική και η πιο πολυπαιγμένη καλλιτέχνης στην Αγγλία. [171][172] Το Billboard επίσης την ανακύρηξε, τρίτη top-touring καλλιτέχνη της δεκαετίας -πίσω απ' τους The Rolling Stones και τους U2- με έσοδα πάνω από 801 εκατομμύρια δολάρια, 6,3 θεατές και 244 sold-out shows από 248. [173] Τέλος, την ονόμασαν ως την "celebrity" που έχει απασχολήσει περισσότερο τα ΜΜΕ αυτήν την δεκαετία, με 46,017 άρθρα. [174]

2010 - 2013: W.E., Super Bowl και MDNA[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

A blond woman in a black dress, smiling and looking down.
Η Μαντόνα στην πρεμιέρα της ταινίας της W.E., στο Τορόντο, τον Σεπτέμβριο του 2011

Τον Ιανουάριο του 2010 ερμήνευσε το Like A Prayer για τους σεισμοπαθείς στην Αϊτή (Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief Concert). [175] Τον Απρίλιο του 2010 κυκλοφόρησε το τρίτο live άλμπουμ της Sticky & Sweet Tour, που ήταν η πρώτη κυκλοφορία της από την Live Nation. [176] Αργότερα ανακοίνωσε τα σχέδια της για την δεύτερη ταινία της, W.E.. Επίσης, επέτρεψε στην αμερικανική τηλεοπτική σειρα, Glee να χρησιμοποιήσουν τραγούδια της για την παραγωγή ενός επεισοδίου αφιερομένο σ'αυτήν. [177] Το επεισόδιο ονομάστηκε "The Power of Madonna" (Η Δύναμη της Μαντόνα), ενώ η ίδια δήλωσε πως το βρήκε "λαμπρό σε κάθε επίπεδο", εγκωμιάζοντας το μήνυμα της ισότητας. [178]

Κυκλοφόρησε τη “Material Girl Collection”, μια σειρά ρούχων, την οποία σχεδίασε μαζί με την κόρη της Lourdes Leon. [179] Η σειρά ρούχων ήταν εμπνευσμένη από το punk-girl στυλ της Madonna τη δεκαετία του 1980 και κυκλοφόρησε απ’ τα Macy’s. Ανακοίνωσε τα σχεδία της για να ανοίξει μια σειρά γυμναστηρίων σε όλο τον κόσμο. Ονομάστηκε Hard Candy Fitness και είναι μια εταιρική σχέση μεταξύ της Madonna, τον μάνατζέρ της Guy Oseary και τον Mark Mastrov, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της 24ης Fitness Hour. Το πρώτο γυμναστήριο άνοιξε στο Μεξικό τον Νοέμβριο του 2010. [180] Το Νοέμβριο του 2011, η Μαντόνα με την MG Icon ανακοίνωσαν την κυκλοφορία μιας δεύτερης σειράς ρούχων που ονομάζεται "Truth or Dare by Madonna" και περιλαμβάνει υποδήματα, εσώρουχα, αρώματα και αξεσουάρ. [181]

Η ταινία της W.E., μια βιογραφική ταινία με υπόθεση μια ιστορία αγάπης ανάμεσα στον βασιλιά Edward VIIΙ και την Wallis Simpson, έκανε πρεμιέρα εκτός συναγωνισμού τον Σεπτέμβριο του 2011 στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας και έλαβε μεικτές κριτικές. [182] Συνέβαλε και την μπαλάντα "Masterpiece" στο soundtrack της ταινίας, το οποίο της χάρισε Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού τον Ιανουάριο του 2012. [183] Τον Ιούνιο του 2011 ο Guy Oseary, μάνατζέρ της Μαντόνα, επιβεβαίωσε μέσα απ’ το Twitter ότι η Μαντόνα έχει ξεκινήσει την ηχογράφηση του δωδέκατου studio άλμπουμ της. Αργότερα η ίδια επιβεβαίωσε ότι το άλμπουμ της θα κυκλοφορήσει πριν από την άνοιξη του 2012.

Η Μαντόνα με τους LMFAO στο ημίχρονο του Super Bowl

Τον Φεβρουάριο του 2012 εμφανίζετε στο ημίχρονο του Super Bowl XLVI [184], με "special guests" τους LMFAO, Nicki Minaj, MIA και Cee Lo Green. Έγινε το ημίχρονο του Super Bowl αλλά και η εκπομπή γενικότερα με την μεγαλύτερη τηλεθέαση στην Αμερική. (114 εκατομμύρια) [185] Έσπασε ρεκόρ στο Twitter με 10,245 μηνύματα ανά δευτερόλεπτο την ώρα που εμφανίστηκε. Το δωδέκατο άλμπουμ της, MDNA κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2012 σε συνεργασία με William Orbit, Martin Solveig, The Demolition Crew, Benny Benassi, Alle Benassi, Indiigo and Michael Malih. [186] Έκανε το ντεμπούτο του στο νούμερο ένα στο Billboard 200 και σε πολλές άλλες χώρες ανά τον κόσμο. [187] Επίσης, έσπασε το ρεκόρ του Elvis Presley για τα πιο πολλά νούμερο ένα άλμπουμ από σόλο καλλιτέχνη στο Ηνωμένο Βασίλειο. [188] Το πρώτο single ήταν το Give Me All Your Luvin' και έγινε το 38ο top-ten hit της στο Billboard Hot 100. [189]

Η περιοδεία της MDNA Tour ξεκίνησε τον Μάϊο του 2012 στο Τελ Αβιβ στο Ισραήλ. [190] Η Μαντόνα περιέγραψε την περιοδεία ως "ένα ταξίδι από το σκοτάδι προς το φως". [191] Ήταν χωρισμένη σε τέσσερις ενότητες: Transgression, όπου κύριο θέμα είναι η βία και τα όπλα, Prophecy, ένα μείγμα από χαρούμενα τραγούδια, Masculine/Feminine, ένας συνδυασμός αισθησιασμού και μόδας με μερικά από τα κλασικά τραγούδια της Μαντόνα που εκτελούνται σε ένα French Cabaret - στυλ, και Redemption, όπου το χαρακτήρισε ως "ένα μεγάλο πάρτυ και γιορτή". [192] Η περιοδεία δέχτηκε θετικές κριτικές, [193][194] αλλά χαρακτηρίστηκε με αμφιλεγόμενα θέματα όπως, βία, όπλα, ανθρώπινα δικαιώματα, γυμνισμό και πολιτικη. Ήταν μια επιτυχία στα Box Office και ήταν σχεδόν αμέσως sold-out σε πολλούς σταθμούς της. Ονομάστηκε ως η περοδεία με τις μεγαλύτερες εισπράξεις το 2012 απ΄το Billboard. Η περιοδεία απέφερε συνολικά 305,200,000 δολάρια από 88 sold-out συναυλίες, κανοντάς την, την ένατη πιο επιτυχημένη περιοδεία όλων των επόχων και τη δεύτερη από γυναίκα καλλιτέχνη ρίχνοντας την Celine Dion (την πρώτη την είχε η Μαντόνα ξανά με την Sticky & Sweet Tour). Επίσης, δημιούργησε νέο ρεκόρ, ως η γυναίκα καλλιτέχνης με τις 2 πιο επιτυχημένες περιοδείες όλων των εποχών. Το 2013 η Μαντόνα κέρδισε στα Billboard Music Awards τρια βράβεία, "Top Touring Artist", "Top Dance Artist", και "Top Dance Album" για το άλμπουμ της και την περιοδεία της. [195]

Τον Δεκέμβριο του 2012, ανακοινώθηκε ότι η Μαντόνα έχτισε δέκα σχολεία στο Μαλάουι για την εκπαίδευση 4.871 παιδιών. Τον Αύγουστο του 2013, το "Forbes", την ονόμασε ως την καλλιτέχνη με τα μεγαλύτερα κέρδη για τις χρονιές 2012 - 13, κερδίζοντας 125 εκατομμύρια δολάρια χάρη στην επιτυχία της περιοδείας της. [196] Η Μαντόνα συνεργάζεται ξανά με τον φωτογράφο Steven Klein για ένα 17λεπτο φιλμ, #SecretProjectRevolution. [197]Το κυκλοφόρησε στις 24 Σεπτεμβρίου 2013 με το BitTorrent ως ένα πακέτο (το 17λεπτο φιλμ, ένα μήνυμα απ'την Μαντόνα και μια συνέντευξη απ' την VICE) και μεχρι τώρα έχει πάνω άπο 1,6 εκατομμύρια downloads. [198]

Τον Δεκέμβριο του 2013 έκανε μια γκεστ εμφάνιση στο σόου SNL, όπου ήταν αύτο με τις καλύτερες κριτικές της χρονιάς. [199]

2014 - : Grammys[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνεχίζει της εμφανίσεις στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένης αυτής στα βραβεία Γκράμι, τον Ιανουάριο του 2014, όπου τραγούδησε ένα remix του Open Your Heart/"Same Love" με τους ράπερ Macklemore & Ryan Lewis, την Mary Lambert την Queen Latifah και κατά την διάρκεια της εμφάνισης πάντρεψαν 33 ζευγάρια.[200] Λίγες μέρες αργότερα έκανε ένα ντουέτο με την Μάιλι Σάιρους στο MTV Unplugged, ερμηνεύοντας ένα mash-up των Don't Tell Me και We Can't Stop.[201] Τον Φεβραουάριο του 2014 παρουσίασε το #MDNAskin στο Τόκιο, μια σειρά από προϊόντα φροντίδας του δέρματος. Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στο άνοιγμα του γυμναστηρίου της στο Τορόντο, επιβεβαίωσε ότι έχει ήδη αρχίσει να εργάζεταιστο δέκατο τρίτο στούντιο άλμπουμ της.

Μουσικό Στυλ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μουσική της Μαντόνα έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών συζητήσεων και αναλύσεων από κριτικούς. Ο Robert M. Grant σχολίασε ότι "αυτό που έφερε την επιτυχία στην Μαντόνα δεν είναι σίγουρα το εξαιρετικό φυσικό της ταλέντο. Ως τραγουδίστρια, τραγουδοποιός, ηθοποιός είναι μάλλον μέτρια. Στηρίζεται στα ταλέντα των άλλων και οι προσωπικές σχέσεις με αυτούς της χρησίμευσαν για τις πολυάριθμες ανακαλύψεις στην μακροζωία της σταδιοδρομίας της. [202]

Η προσέγγιση της Μαντόνα ήταν μακριά απ'τη σοφία της μουσικής βιομηχανίας, δηλαδή το να βρείτε μια συνταγή επιτυχίας και να επιμείνετε σε αυτή. Δεν ήθελε να επαναλαμβάνεται, η μουσική της καριέρα υπήρξε ένας συνεχής πειραματισμός με νέες μουσικές ιδέες και νέες εικόνες και μια συνεχής αναζήτηση για νέα επίπεδα δόξας, φήμης και αναγνώρισης. Ο Grant κατέληξε στο συμπέρασμα ότι "η Μαντόνα ξέροντας ότι είχε ήδη καθιερωθεί ως η Βασίλισσα της Ποπ μουσικής, δεν σταμάτησε εκεί, αλλά συνεχίζει μέχρι και σήμερα να ανανεώνει την εικόνα και τη μουσική της. [203] [204]

Ο Mark Bego, συγγραφέας του Madonna: Blonde Ambition την αποκάλεσε "την τέλεια τραγουδίστρια για lighter-than-air τραγούδια, αν και δεν έχει μεγάλο ταλέντο σε ότι αφορα τη φωνή της".[205] Η Μαντόνα ήταν πάντα αμήχανη για τη φωνή της, ειδικά όταν τη σύγκρινε με τα φωνητικά της είδωλα όπως η Ella Fitzgerald, Prince και Chaka Khan. Σύμφωνα με την Freya Jarman-Ivens, το ταλέντο της Μαντόνα είναι να γράφει απίστευτα "πιάσαρικους" στίχους τραβόντας την προσοχή του κοινού. Π.χ. στο Into the Groove το 1985 τραγουδάει "Live out your fantasy here with me, just let the music set you free; Touch my body, and move in time, now I know you're mine".[206] Συχνά οι στίχοι της ταυτίζονται με την ομοφυλοφιλική κοινότητα. Ο Santiago Fouz-Hernández πιστεύει ότι όταν η Μαντόνα τραγούδησε "Come on girls, do you believe in love?" στο Express Yourself απευθυνόταν τόσο στις γυναίκες όσο και στο gay κοινό της. Ακόμη και στην εποχή του Erotica, όπου οι στίχοι απευθύνονται σε ενήλικους, τα τραγούδια εμφανίζονται λεπτόρρευστα και αφελείς (So won't you go down, where it's warm inside — "Where Life Begins" from Erotica).

Η Μαντόνα έχει μέτζο-σοπράνο φωνητικό εύρος. Ξεκίνησε την μουσική της καριέρα με τραγούδια που περιγράφονται ως "soulful pop music". Έχει δηλώσει σε μια συνέντευξη του 1983 σ'ένα περιοδικό πως θα ήθελε να είχε μεγαλώσει ως ένα μαύρο παιδί.""Πρώτα απ 'όλα, όλα τα μαύρα κορίτσια στη γειτονιά μου είχαν αυτούς τους χορούς στην αυλή τους με τα μικρά πικάπ και χόρευαν όλα μαζί και δεν ήξερα κανένα λευκό παιδι να το κάνει αυτό. Και θά θελα να ήμουν μέρος αυτού του χορού. Έφαγα τόσο ξύλο προκειμένου να μου επιτρέψουν να γινω φίλη τους, μέρος της ομάδας τους".

Η Μαντόνα στην "Sticky & Sweet Tour", την περιοδεία με τις μεγαλύτερες εισπράξεις από σόλο καλλιτέχνη.

Στο πρώτο της άλμπουμ δεν είχαν σχηματιστεί πλήρως οι φωνητικές ικανότητες και η προσωπική τέχνη της Μαντόνα. Το φωνητικό της ύφος ήταν παρόμοιο με άλλες ποπ σταρ της εποχής, όπως Paula Abdul, Debbie Gibson και Taylor Dayne. Τα τραγούδια της αποκαλύπτουν αρκετές βασικές τάσεις που καθόρισαν την επιτυχία της και στη συνέχεια της καριέρας της. Σε τραγούδια όπως το "Lucky Star" και "Borderline", εισήγαγε ένα στυλ πιο αισιόδοξου μουσικού χορού που αποδείχθηκε ιδιαίτερα ελκυστικό για το gay κοινό. Το φωτεινό, κοριτσίστικο φωνητικό ηχόχρωμα στα πρώτα χρόνια έγινε "passé" πιο μέτα δεδομένου ότι οι κριτικοί της έλεγαν πως τους θυμίζει την Minnie Mouse με ήλιο.

Το δεύτερο άλμπουμ της, Like a Virgin (1984), προανήγγειλε αρκετές τάσεις στις πιό πρόσφατες εργασίες της Madonna. Αρνητικές αντιδράσεις από κοινωνικές ομάδες δέχτηκε στην αρχή το "Dress You Up" και το "Shoo-Bee-Doo". Η αλλαγή στο μουσικό στυλ της Μαντόνα είναι εμφανής στο θρυλικό "Material Girl". Αρχίζει με την Μαντόνα να τραγουδά με κοριτσίστικη φωνή, αλλά μετά τον πρώτο στίχο, μεταβαίνει σε μια πλουσιότερη, πιο ώριμη φωνή. Η ωριμότητα στην μουσική της ήταν ορατή στο True Blue (1986). Το τραγούδι "Papa Don't Preach" ήταν ένα σημαντικό ορόσημο στην καλλιτεχνική της πορεία. Η κλασική εισαγωγή, ο γρήγορος ρυθμός και η σοβαρότητα στη φωνή της ήταν πρωτοφανείς στο έργο της Madonna εκείνη τη στιγμή.

Με το Like a Prayer (1989), εισήλθε και πάλι σε μια νέα φάση, μουσικά. Το άλμπουμ παρουσιάζει τραγούδια που καταγράφονται και ενσωματώνονται σε διαφορετικά είδη μουσικής, όπως dance, R&B και gospel music. Η Madonna συνεχίζει να συνθέτει μπαλάντες και uptempo χορευτικά τραγούδια για το Erotica (1992) και το Bedtime Stories (1994). Προσπαθούσε να παραμείνει σύγχρονη ενσωματώνοντας δείγματα, ντραμς και το χιπ χοπ στη μουσική της. Η φωνή της έγινε πολύ βαθύτερη και πληρέστερη και ήταν εμφανής στα κομμάτια "Rain" και "Take a Bow". Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της Evita, έπρεπε να λάβει φωνητικά μαθήματα.

Συνεχίζοντας την μουσική της εξέλιξη με το Ray of Light (1998), στο κομμάτι "Frozen" έχει σχηματίσει πλήρως τις φωνητικές ικανότητες της. Στα φωνητικά της είναι συγκρατημένη και τραγούδουσε χωρίς vibrato. Ωστόσο, η πρόσληψη της αναπνοής μέσα στα τραγούδια έγιναν πιο εμφανείς. Στη νέα χιλιετία ήρθε με το Music (2000) στο οποίο τραγουδάει με την κανανική της φωνή και επίσης, αλλαγή σημειώθηκε στο περιεχόμενο των τραγουδιών, όπου τα περισσότερα είναι τραγούδια αγάπης με έναν τόνο μελαγχολίας. Ο επόμενος δίσκος της, American Life (2003), χαρακτηρίστηκε από "έναν τεράστιο ρυθμό techno, ένα ηχητικό ρεφρέν και ένα περίεργο Madonna-Rap, σύμφωνα με το περιοδικό Q. Τα συμβατίκα ροκ τραγούδια είναι εμποτισμένα με δραματικούς στίχους για πατριωτισμό, συμπεριλαμβανομένης της εμφάνισης ενός gospel ρεφρέν στο "Nothing Fails".

Μουσικά, τα πράγματα άλλαξαν με το Confessions on a Dance Floor, όπου επέστρεψε σε καθαρά χορευτικά τραγούδια, club beats και ρετρό μουσική. Στο Hard Candy (2008) αναμιγνύει R&B και hip hop μουσική με μελωδίες χορού. Σε μερικά τραγούδια οι στίχοι ήταν αυτοβιογραφικοί και εξέφραζε την υποστήριξή της την Αφρική. Ο Fouz-Hernández σχολίασε Σε όλη τη σταδιοδρομία της η χειραγώγηση της φωνής της Μαντόνα μας δείχνει ότι με την άρνησή της να ορίζεται με έναν τρόπο, είναι αυτή που στην πραγματικότητα έχει ανοίξει χώρο για τα νέα είδη της μουσικής ανάλυσης. Με το MDNA (2012) επέστρέψε στο electropop ύφος που φλέρταρε με το Like a Prayer και το Music.

Κληρονομιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Madonna έχει θεωρηθεί ως μία από τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες της μουσικής και πλέον μία από της πιο ισχυρές γυναίκες στην ιστορία αλλά και ως ίσως το μεγαλύτερο Gay icon. Το 1998 ήταν στο βιβλίο με τις 100 πιο σημαντικές γυναίκες του 20ου αιώνα, που δημοσιεύθηκε από την εφημερίδα Ladies' Home. Το 2010, το περιοδικό Time περιλαμβάνει τη Madonna στη λίστα με τις 25 πιο ισχυρές γυναίκες του προηγούμενου αιώνα, όπου αυτή η λίστα είχε μόνο δύο τραγουδίστριες, την Madonna μαζί με την Aretha Franklin. Η Madonna πήγε στο νούμερο ένα στην λίστα για τις “50 Greatest Women of the Video Era” του VH1. Οι συγγραφείς Ros Horton και Sally Simmons περιλάμβαναν τη Madonna το 2007 στο βιβλίο τους «Γυναίκες που άλλαξαν τον κόσμο»(“Women Who Changed the World”), το οποίο αποτελεί έναν φόρο τιμής στις 50 γυναίκες που ασκούν μεγάλη επιρροή στον κόσμο και στις πιο θαυμαστές γυναίκες όλων των εποχών. Επιπλέον, η Madonna κέρδισε την έβδομη θέση στον κατάλογο του VH1 για τα «200 καλύτερα ποπ Icons όλων των εποχών». Η Madonna έχει αναφερθεί πολλές φορές στο Guinness World Records, συμπεριλαμβανομένων αυτό της πιο ακριβοπληρωμένης τραγουδίστριας όλων των εποχών και αυτό της πιο επιτυχημένης γυναίκας καλλιτέχνης όλων των εποχών.

Η Madonna έχει πουλήσει περισσότερα από 300 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως και σύμφωνα με την Recording Industry Association of America (RIAA) είναι η γυναίκα καλλιτέχνης με τις υψηλότερες πωλήσεις του 20ού αιώνα και η δεύτερη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2008, το περιοδικό Billboard κατέταξε την Μαντόνα στην δεύτερη θέση, πίσω από τους Beatles, στη λίστα για τους “Billboard Hot 100 All-Time Top Artists”, κάνοντάς την την πιο επιτυχημένη σόλο καλλιτέχνης στην ιστορία των αμερικάνικων singles chart. Έχει 13 νούμερο ένα singles στο Ηνωμένο Βασίλειο, 11 στην Αυστραλία και 23 στον Καναδά, περισσότερα από κάθε άλλη γυναίκα καλλιτέχνη.

Άλμπουμ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στούντιο Άλμπουμ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Soundtrack Albums[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Who's That Girl (1987)
  • I'm Breathless (1990)
  • Evita (1996)
  • The Next Best Thing (2000)
  • W.E. (2012)

Ανθολογίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Live Albums[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • I'm Going to Tell You Secret (2006)
  • The Confessions Tour (2007)
  • Sticky & Sweet Tour (2010)
  • The MDNA Tour (2013)

Ρεμίξ Άλμπουμ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Remixed Prayers (1989)
  • GHV2 Remixed: The Best of 1991-2001 (2001)
  • Confessions Remixed (2006)

Singles[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1980s[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Madonna[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Everybody (1982)
  • Burning Up (1983)
  • Holiday (1983)
  • Lucky Star (1984)
  • Borderline (1984)

Like a Virgin[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Like a Virgin (1984)
  • Material Girl (1985)
  • Angel (1985)
  • Into the Groove (1985)
  • Dress You Up (1985)

Vision Quest[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Crazy for You (1985)
  • Gambler (1985)

True Blue[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Live to Tell (1986)
  • Papa Don't Preach (1986)
  • True Blue (1986)
  • Open Your Heart (1986)
  • La Isla Bonita (1987)

Who's That Girl[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Who's That Girl (1987)
  • Causing a Commotion (1987)
  • The Look of Love (1987)

You Can Dance[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Spotlight (1988)

Like a Prayer[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Like a Prayer (1989)
  • Express Yourself (1989)
  • Cherish (1989)
  • Oh Father (1989)
  • Dear Jessie (1989)

1990s[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Like a Prayer[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Keep It Together (1990)

I'm Breathless[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Vogue (1990)
  • Hanky Panky (1990)

The Immaculate Collection[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Justify My Love (1990)
  • Rescue Me (1991)

Barcelona Gold[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • This Used To Be My Playground (1992)

Erotica[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Erotica (1992)
  • Deeper and Deeper (1992)
  • Bad Girl (1993)
  • Fever (1993)
  • Rain (1993)
  • Bye Bye Baby (1993)

With Honors[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • I'll Remember (1994)

Bedtime Stories[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Secret (1994)
  • Take a Bow (1994)
  • Bedtime Story (1995)
  • Human Nature (1995)

Something to Remember[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • You'll See (1995)
  • One More Chance (1996)
  • Love Don't Live Here Anymore (1996)

Evita[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • You Must Love Me (1996)
  • Don't Cry for Me Argentina (1996)
  • Another Suitcase in Another Hall (1997)

Ray of Light[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Frozen (1998)
  • Ray of Light (1998)
  • Drowned World/Substitute for Love (1998)
  • The Power of Good-Bye (1998)
  • Nothing Really Matters (1999)

Austin Powers: The Spy Who Sagged Me[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Beautiful Stranger (1999)

2000s[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

The Next Best Thing[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • American Pie (2000)

Music[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Music (2000)
  • Don't Tell Me (2000)
  • What It Feels Like for a Girl (2001)

American Life[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Die Another Day (2002)[Εμφανίστηκε ως single στην ομώνυμη ταινία]
  • American Life (2003)
  • Hollywood (2003)
  • Nothing Fails (2003)
  • Love Profusion (2003)

Confessions on a Dance Floor[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Hung Up (2005)
  • Sorry (2006)
  • Get Together (2006)
  • Jump (2006)

Live Earth[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Hey You (2007)

Hard Candy[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 4 Minutes (ft. Justin Timberlake & Timbaland) (2008)
  • Give It 2 Me (2008)
  • Miles Away (2008)

2010s[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Celebration[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

MDNA[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

2014 New Album[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιοδείες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • The Virgin Tour (1985)
  • Who's That Girl World Tour (1987)
  • The Blond Ambition World Tour (1990)
  • The Girlie Show World Tour (1993)
  • Drowned World Tour (2001)
  • Re-Invention World Tour (2004)
  • Confessions Tour (2006)
  • Sticky & Sweet Tour (2008 - 2009)
  • MDNA Tour (2012 - 2013)


Συνεργασίες με άλλους καλλιτέχνες

Ταινιές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κινηματογράφος

  • 1979 - A Certain Sacrifice
  • 1985 - Vision Quest
  • 1985 - Desperately Seeking Susan
  • 1986 - Shanghai Surprise
  • 1987 - Who's That Girl
  • 1989 - Bloodhounds of Broadway
  • 1990 - Dick Tracy
  • 1992 - Shadows and Fog
  • 1992 - A League of Their Own
  • 1993 - Body of Evidence
  • 1993 - Dangerous Game
  • 1995 - Blue in the Face
  • 1995 - Four Rooms
  • 1996 - Girl 6
  • 1996 - Evita
  • 2000 - The Next Best Thing
  • 2002 - Swept Away
  • 2002 - Die Another Day
  • 2006 - Arthur and the Minimoys

Τηλεοπτικές Εμφανίσεις

  • 1985 - Saturday Night Live
  • 1986 - Saturday Night Live
  • 1991 - Saturday Night Live
  • 1992 - Saturday Night Live
  • 1993 - Saturday Night Live
  • 2003 - Will & Grace
  • 2009 - Saturday Night Live
  • 2013 - Saturday Night Live

Σκηνοθεσία

  • 2007 - M by Madonna
  • 2008 - Filth and Wisdom
  • 2010 - Miu Miu 2010
  • 2011 - W.E.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Brando Enterprises LP v. Madonna Louise Ciccone et al». RFC Express. October 28, 2012. http://www.rfcexpress.com/lawsuits/trademark-lawsuits/california-central-district-court/110985/brando-enterprises-lp-v-madonna-louise-ciccone-et-al/summary/. Ανακτήθηκε στις February 26, 2013. 
  2. O'Malley, Zack (March 28, 2013). «Why Madonna Isn't On The Forbes Billionaires List». Forbes. http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2013/03/28/why-madonna-isnt-on-the-forbes-billionaires-list/. Ανακτήθηκε στις April 9, 2013. 
  3. Eby, Margaret (March 29, 2013). "Madonna's homeless brother Anthony Ciccone: My billionaire sister doesn't care if I die". New York Daily News (Mortimer Zuckerman). http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/madonna-homeless-bro-billionaire-sister-doesn-care-die-article-1.1302977. Ανακτήθηκε στις March 31, 2013. 
  4. «Forbes: Profile: Madonna». Forbes. Forbes Media Ltd. http://www.forbes.com/profile/madonna/. Ανακτήθηκε στις September 21, 2013. 
  5. Taraborrelli 2002, σελ. 10
  6. "The Child Who Became a Star: Madonna Timeline". The Daily Telegraph (London). July 26, 2006. http://www.telegraph.co.uk/news/1400097/The-child-who-became-a-star.html. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  7. Guilbert 2002, σελ. 92
  8. Taraborrelli 2002, σελ. 23
  9. Claro 1994, σελίδες 24, 27
  10. Tilden, Imogen (July 4, 2001). "Madonna | News". The Guardian (London). http://www.guardian.co.uk/news/2001/jul/04/netnotes.imogentilden. Ανακτήθηκε στις May 29, 2008. 
  11. Taraborrelli 2002, σελίδες 26–29
  12. "A Star with Staying Power". Hosted by Paula Zahn. People in the News. CNN. Saturday 11 am and Sunday 7 pm.
  13. "Madonna: Queen of Pop". Hosted by Jim Wallasky. Biography. The History Channel. 5 minutes in.
  14. Rettenmund 1995, σελ. 45
  15. O'Brien 2007, σελ. 56
  16. Brown, Stephen (October 5, 2013). "Madonna: I was raped at knifepoint, had apartment broken into three times during my first year in New York". New York Daily News (Mortimer Zuckerman). http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/madonna-raped-knifepoint-article-1.1476599. Ανακτήθηκε στις October 5, 2013. 
  17. "Madonna Biography: Part 1". People. September 2, 2003. http://www.people.com/people/madonna/biography. Ανακτήθηκε στις May 28, 2008. 
  18. Morton 2002, σελ. 23
  19. Orzeck, Kurt (September 23, 2007). «Madonna, Beastie Boys Nominated For Rock And Roll Hall Of Fame». MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1570747/20070927/beastie_boys.jhtml. Ανακτήθηκε στις May 29, 2008. 
  20. Taraborrelli 2002, σελ. 43
  21. Rooksby 2004, σελ. 11
  22. 22,0 22,1 «Madonna – Charts & Awards – Billboard Albums». Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/artist/madonna-p64565/charts-awards/billboard-albums. Ανακτήθηκε στις February 24, 2010. 
  23. «Madonna – Charts & Awards – Billboard Singles». Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/artist/madonna-p64565/charts-awards/billboard-singles. Ανακτήθηκε στις February 24, 2010. 
  24. Rooksby 2004, σελ. 13
  25. Clerk 2002, σελ. 56
  26. Clerk 2002, σελ. 20
  27. Voller 1999, σελ. 22
  28. Rettenmund 1995, σελ. 67
  29. «Ask Billboard: A Lot To 'Like' About Far*East Movement». Billboard. http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/952823/ask-billboard-a-lot-to-like-about-fareast-movement. Ανακτήθηκε στις September 2, 2012. 
  30. Cross 2007, σελ. 31
  31. Voller 1999, σελ. 18
  32. Vena, Jocelyn (August 12, 2009). «Can Lady Gaga Top These Iconic MTV VMA Performances?». MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1618580/20090812/lady_gaga.jhtml. Ανακτήθηκε στις January 12, 2010. 
  33. Greig, Geordie (November 6, 2005). "Geordie Greig Meets Madonna: Secret Life of a Contented Wife". The Sunday Times (London). http://www.timesonline.co.uk/tol/news/article586950.ece. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  34. "Contrasting fortunes as Madonna and Jacko turn 50". The Age (Melbourne: Fairfax Media). August 15, 2008. http://www.theage.com.au/lifestyle/people/contrasting-fortunes-as-madonna-and-jacko-turn-50-20090403-9ruh.html. Ανακτήθηκε στις August 24, 2009. 
  35. 35,0 35,1 35,2 [[[:Πρότυπο:BillboardURLbyName]] «Artist Chart History – Madonna»]. Billboard. Nielsen Business Media, Inc. Πρότυπο:BillboardURLbyName. Ανακτήθηκε στις March 12, 2009. 
  36. «Madonna Scores 12th Chart Topper in the UK». BBC. February 26, 2006. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4753366.stm. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  37. Warren και άλλοι 2001, σελίδες 23–25
  38. Morton 2002, σελίδες 134–135
  39. Dion, Richard. «Madonna Biography». Musicomania. http://www.musicomania.ca/madonna/biography.htm. Ανακτήθηκε στις April 23, 2012. 
  40. Metz & Benson 1999, σελ. 67
  41. Clerk 2002, σελ. 77
  42. Sigerson, David (July 7, 1986). «Madonna: True Blue: Review». Rolling Stone. Jann Wenner. http://www.rollingstone.com/music/reviews/album/7076/36379. Ανακτήθηκε στις May 28, 2008. 
  43. Bohem 1990, σελ. 78
  44. Voller 1999, σελ. 29
  45. Bassets, Luis (August 31, 1987). «Madonna convocó en París a 130.000 personas» (στα French). El País. Madrid: Jesús de Polanco. http://elpais.com/diario/1987/08/31/cultura/557359210_850215.html. Ανακτήθηκε στις May 4, 2009. 
  46. Erlewine, Stephen Thomas (December 2, 1987). «Madonna | You Can Dance». Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/r12207. Ανακτήθηκε στις May 18, 2010. 
  47. Rooksby 2004, σελ. 89
  48. Bronson 2002, σελ. 329
  49. «Madonna Biography, Discography, Filmography». Fox News Channel. January 3, 2008. http://www.foxnews.com/story/0,2933,193740,00.html?sPage=fnc.entertainment/madonna. Ανακτήθηκε στις June 5, 2008. 
  50. «Pepsi cancels Madonna ad». NY Times. http://www.nytimes.com/1989/04/05/business/pepsi-cancels-madonna-ad.html. Ανακτήθηκε στις September 2, 2012. 
  51. Σφάλμα στην κλήση του template:cite video: Οι παράμετροι publisher, time, url και title πρέπει να οριστούν. Sire Records (1989)
  52. Considine, J.D. (April 6, 1989). "Madonna: Like A Prayer: Review". Rolling Stone (Jann Wenner). http://www.rollingstone.com/music/reviews/album/7480/37150. Ανακτήθηκε στις January 21, 2007. 
  53. Clerk 2002, σελ. 146
  54. Taraborrelli 2002, σελ. 217
  55. Press release (May 25, 1990). "Michael, Madonna Top 'Billboard' Poll". Dayton Daily News (Cox Enterprises): 23. ISSN 0897-0920. 
  56. Bego 2000, σελ. 232
  57. Morton 2002, σελ. 98
  58. Herrera, Monica (September 15, 2000). "Poll: 'Vogue' Is Fave Madonna Chart-Topper". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις June 29, 2012. https://archive.is/9l8c. Ανακτήθηκε στις December 14, 2007. 
  59. Pitts 2004, σελ. 40
  60. «Madonna.com > Tours > Blond Ambition Tour». Madonna.com. http://www.madonna.com/tour/index/tour/id/2. Ανακτήθηκε στις September 3, 2012. 
  61. Walters, Barry (June 1, 2006). "Crucifixes, Leather and Hits". Rolling Stone (Jann Wenner) 1067 (56). ISSN 0035-791X. 
  62. Smith, Neil (May 24, 2004). «Show Stealer Madonna on Tour». BBC. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3704915.stm. Ανακτήθηκε στις February 12, 2008. 
  63. Grunt, Gary (May 23, 2006). «Madonna's giant cross offensive». BBC. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5006008.stm. Ανακτήθηκε στις May 28, 2006. 
  64. Sexton 1993, σελ. 88
  65. Fisher, Carrie (August 1991). "True Confessions: The Rolling Stone Interview With Madonna". Rolling Stone. ISSN 0035-791X. 
  66. Cross 2007, σελ. 128
  67. «Diamond Awards – Certified Albums – RIAA». Recording Industry Association of America. http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblDiamond. Ανακτήθηκε στις January 3, 2010. 
  68. Arthington, Mirra (October 7, 2007). "Warner finds solace in farewell CD". Music Week (London) 32 (9): 21. ISSN 0265-1548. 
  69. Lippens, Nate (2007). «Making Madonna: 10 Moments That Created an Icon». MSN. MSN Music. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις August 30, 2012. http://web.archive.org/web/20110610214016/http://entertainment.msn.com/green/madonna10things/. Ανακτήθηκε στις January 4, 2008. 
  70. Rich, Joshua (November 20, 1998). "Madonna Banned". Entertainment Weekly (Time Inc.). http://www.ew.com/ew/article/0,,285759,00.html. Ανακτήθηκε στις May 27, 2008. 
  71. Bronson 2002, σελ. 775
  72. «Madonna – Justify My Love – Worldwide peaks». Ultratop 50. Hung Medien. http://www.ultratop.be/en/showitem.asp?interpret=Madonna&titel=Justify+My+Love&cat=s. Ανακτήθηκε στις May 28, 2010. 
  73. Weiss, Shari (January 11, 2011). "Vanilla Ice: I broke up with 'great lover' Madonna over her 'Sex' book". Daily News (New York) (Daily News, L.P.). http://articles.nydailynews.com/2011-01-11/gossip/27087140_1_vanilla-ice-robert-van-winkle-sex-book. Ανακτήθηκε στις August 30, 2002. 
  74. Holden, Stephen (April 20, 1992). "Madonna Makes a $60 Million Deal". The New York Times. http://www.nytimes.com/1992/04/20/arts/madonna-makes-a-60-million-deal.html. Ανακτήθηκε στις May 27, 2008. 
  75. Morton 2002, σελ. 54
  76. Kirschling, Gregory (October 25, 2002). "The Naked Launch". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,365681,00.html. Ανακτήθηκε στις May 27, 2008. 
  77. «Madonna.com > Discography > Erotica». Icon: The Official Madonna Website. Madonna.com. http://www.madonna.com/discography/index/album/albumId/5/. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  78. Metz & Benson 1999, σελίδες 17–20
  79. «Body of Evidence». Rotten Tomatoes. http://www.rottentomatoes.com/m/body_of_evidence/. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  80. Maslin, Janet (November 19, 1993). "A Movie Within a Movie, With a Demure Madonna". The New York Times. http://movies.nytimes.com/movie/review?res=9F0CE5DF103AF93AA25752C1A965958260. Ανακτήθηκε στις June 10, 2008. 
  81. Tetzlaff 1993, σελ. 143
  82. Taraborrelli 2002, σελίδες 232–235
  83. Taraborrelli 2002, σελ. 235
  84. «Madonna's 40 Biggest Billboard Hits». Billboard. http://www.billboard.com/articles/list/499398/madonnas-40-biggest-billboard-hits. Ανακτήθηκε στις September 2, 2012. 
  85. Voller 1999, σελ. 221
  86. Erlewine, Stephen Thomas (November 17, 1995). «Madonna | Something to Remember». Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/r431248. Ανακτήθηκε στις July 30, 2009. 
  87. Gleiberman, Owen (December 20, 1996). "Evita (1997)". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,295501,00.html. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  88. Maslin, Janet (December 6, 1996). "Madonna, Chic Pop Star, As Chic Political Leader". The New York Times. http://movies.nytimes.com/movie/review?res=9B02E0D91E31F936A15751C1A960958260. Ανακτήθηκε στις May 26, 2009. 
  89. Michael 2004, σελ. 67
  90. Erlewine, Stephen Thomas (September 23, 1997). «Madonna | Evita [Original Soundtrack] > Overview». Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/r248416. Ανακτήθηκε στις February 24, 2010. 
  91. Steward, Jason (October 16, 1996). "Girl for Madonna". The Independent. http://www.highbeam.com/doc/1P2-4829644.html. Ανακτήθηκε στις February 24, 2010. 
  92. Barnes, Anthony (July 9, 2006). "Kabbalah: is Madonna losing her religion?". The Independent (London). http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/kabbalah-is-madonna-losing-her-religion-407250.html. Ανακτήθηκε στις May 26, 2010. 
  93. Rooksby 2004, σελ. 50
  94. Michael 2004, σελ. 46
  95. Cinquemani, Sal (March 9, 2003). «Madonna: Ray Of Light – Music Review». Slant Magazine. http://www.slantmagazine.com/oldurlredirect.php?type=music&ID=398. Ανακτήθηκε στις July 17, 2009. 
  96. «Madonna's secret to making 'Music'». CNN. November 10, 2000. http://transcripts.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/11/10/wb.madonna.album/index.html. Ανακτήθηκε στις February 9, 2008. 
  97. "The Rolling Stone 500 Greatest Albums of All Time". Rolling Stone (Jann Wenner). http://archer2000.tripod.com/sbs/awardsrs500.html. Ανακτήθηκε στις June 6, 2008. 
  98. Taraborrelli 2002, σελ. 303
  99. Metz & Benson 1999, σελ. 167
  100. «Madonna in plagiarism case defeat». BBC. November 18, 2005. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4449580.stm. Ανακτήθηκε στις January 21, 2007. 
  101. «Discography (Ray of Light)». Madonna.com. http://madonna.com/discography/index/album/albumId/7/. Ανακτήθηκε στις September 2, 2012. 
  102. Cross 2007, σελ. 134
  103. «Grammy Award Winners – Madonna». National Academy of Recording Arts and Sciences. http://www.grammy.com/nominees/search?artist=Madonna&title=&year=All&genre=All. Ανακτήθηκε στις May 27, 2008. 
  104. Craig Glenday 1998, σελ. 228
  105. Presenter, Radio 2. «Top 100 47: American Pie». BBC Radio 2. http://www.bbc.co.uk/radio2/soldonsong/songlibrary/americanpie.shtml. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  106. Caulfield, Keith (September 28, 2000). "After 11 Year Absence, Madonna's Back At No. 1". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις August 30, 2012. http://www.billboard.com/news/after-11-year-absence-madonnas-back-876212.story#/news/after-11-year-absence-madonnas-back-876212.story. Ανακτήθηκε στις January 20, 2009. 
  107. Lee, Hann C. (March 23, 2001). «Controversial new Madonna video airs on the Web». CNN. http://archives.cnn.com/2001/TECH/internet/03/23/madonna.video.idg/. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  108. «Madonna gives birth to boy». CNN. August 11, 2000. http://transcripts.cnn.com/2000/WORLD/europe/08/11/us.madonna/index.html. Ανακτήθηκε στις May 5, 2006. 
  109. «Madonna Weds Her Guy». BBC. December 22, 2000. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/22/newsid_3290000/3290829.stm. Ανακτήθηκε στις June 5, 2008. 
  110. Caulfield, Keith (December 29, 2001). "The Year in Touring". Billboard (New York City: Nielsen Business Media, Inc) 113 (52): 44. ISSN 0006-2510. 
  111. Erlewine, Stephen Thomas (November 12, 2001). «Madonna | GHV2». Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/r559135. Ανακτήθηκε στις May 26, 2009. 
  112. «Madonna flop goes straight to video». BBC. November 8, 2002. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2426783.stm. Ανακτήθηκε στις June 3, 2008. 
  113. Peter Bradshaw. «Film: Die Another Day | Culture». The Guardian. http://www.guardian.co.uk/culture/2002/nov/15/artsfeatures.jamesbond. Ανακτήθηκε στις December 7, 2012. 
  114. Lieberman, Rhonda (May 9, 2003). «Weighty Madonna: Rhonda Lieberman on "X-STaTIC PRo=CeSS"». BNET. http://findarticles.com/p/articles/mi_m0268/is_9_41/ai_101779141. Ανακτήθηκε στις May 23, 2009. 
  115. «American Life by Madonna: Review». Metacritic. http://www.metacritic.com/music/american-life. Ανακτήθηκε στις December 30, 2007. 
  116. Susman, Gary (April 1, 2003). "Miss 'American'". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,439329,00.html. Ανακτήθηκε στις May 17, 2010. 
  117. Hastings, Chris (October 16, 2005). "Thank You For the Music! How Madonna's New Single Will Give Abba Their Greatest-Ever Hit". The Daily Telegraph (London). http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1500733/Thank-you-for-the-music-How-Madonnas-new-single-will-give-Abba-their-greatest-ever-hit.html. Ανακτήθηκε στις January 7, 2008. 
  118. Moss, Corey (August 28, 2003). «Madonna Smooches With Britney And Christina». MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1477729/20030828/spears_britney.jhtml. Ανακτήθηκε στις February 24, 2010. 
  119. Gardner, Elysa (August 28, 2003). "Madonna, Spears, Aguilera shock at MTV Awards". USA Today (Gannett Company). http://www.usatoday.com/life/music/awards/mtvmusicawards/2003-08-28-mtv-vma_x.htm. Ανακτήθηκε στις January 10, 2007. 
  120. Taraborrelli 2003, σελ. 233
  121. Brackett, & Hoard 2004, σελ. 304
  122. Horton & Simmons 2007, σελίδες 196–198
  123. «Madonna's label sues record giant». BBC. March 26, 2004. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3570563.stm. Ανακτήθηκε στις June 7, 2008. 
  124. Shawhan, Jason (August 26, 2007). "Madonna sells record company". NME (IPC Media). http://www.nme.com/news/madonna/30546. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  125. Silverman, Stephen M. (June 1, 2004). "Madonna Boasts Top-Grossing Show of Year". People (Time Inc.). http://www.people.com/people/article/0,,644310,00.html. Ανακτήθηκε στις October 30, 2009. 
  126. Erlewine, Stephen Thomas (June 12, 2006). «Madonna | I'm Going to Tell You a Secret». Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/im-going-to-tell-you-a-secret-r834380. Ανακτήθηκε στις October 30, 2009. 
  127. Spears, Britney (November 9, 2006). "Number 36: Madonna". Rolling Stone (Jann Wenner). http://www.rollingstone.com/music/lists/5702/31963/32197. Ανακτήθηκε στις January 3, 2008. 
  128. «Hollywood, music stars join forces in tsunami telethon». Associated Press. Australian Broadcasting Company. January 16, 2005. http://www.abc.net.au/news/2005-01-16/hollywood-music-stars-join-forces-in-tsunami/619556. Ανακτήθηκε στις June 14, 2008. 
  129. «The Live 8 Event». BBC. http://www.bbc.co.uk/music/thelive8event/. Ανακτήθηκε στις June 14, 2008. 
  130. «Madonna: Dancing Queen». MTV. October 24, 2005. http://www.mtv.com/bands/m/madonna/news_feature_051107/. Ανακτήθηκε στις 2010-05-36. 
  131. Caulfield, Keith (November 19, 2005). "Albums: Confessions on a Dance Floor". Billboard (New York: Nielsen Business Media, Inc) 117 (47): 45. ISSN 0006-2510. http://books.google.com/?id=5RQEAAAAMBAJ&pg=PA45. Ανακτήθηκε στις July 27, 2009. 
  132. Caulfield, Keith (September 4, 2006). "Madonna's 'Confessions' Tour Sets Record". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/57197/madonnas-confessions-tour-sets-record. Ανακτήθηκε στις February 24, 2010. 
  133. Khyam, Omar (August 18, 2006). "Boycott of Madonna Moscow concert urged". Jewish News Weekly (The Emanu-El). http://www.jweekly.com/article/full/30080/boycott-of-madonna-moscow-concert-urged/. Ανακτήθηκε στις January 21, 2008. 
  134. Adams, Lubna (August 14, 2008). "Madonna: 50 Looks We Can't Forget". People. http://www.people.com/people/package/gallery/0,,20218274_20218271_47,00.html. Ανακτήθηκε στις February 24, 2010. 
  135. «IFPI Platinum Europe Awards: July & August 2006». International Federation of the Phonographic Industry. September 13, 2006. http://www.ifpi.org/content/section_news/plat_month_20060913.html. Ανακτήθηκε στις December 14, 2007. 
  136. «Madonna 'adopts child in Africa'». BBC. October 11, 2006. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6039380.stm. Ανακτήθηκε στις February 23, 2008. 
  137. «Madonna's adoption appeal begins in Malawi». Associated Press. CNN. April 4, 2009. http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/05/04/madonna.adoption/index.html. Ανακτήθηκε στις February 24, 2010. 
  138. Kapos, Shia (September 9, 2006). "Madonna: Boy's Father Has Been Manipulated". People. http://www.people.com/people/article/0,,1550254,00.html. Ανακτήθηκε στις June 9, 2008. 
  139. Tenthani, Raphael (October 28, 2006). "Madonna 'Over the Moon' About Finalized Adoption". People. http://www.people.com/people/article/0,,20202798,00.html. Ανακτήθηκε στις May 28, 2008. 
  140. Norman, Pete (December 9, 2006). "Madonna's H&M TV Commercial". People. http://www.people.com/people/article/0,,20015890,00.html. Ανακτήθηκε στις March 7, 2007. 
  141. «Madonna's clothing line goes on sale at H&M». Associated Press. msnbc.com. March 23, 2007. http://today.msnbc.msn.com/id/17736618. Ανακτήθηκε στις May 26, 2010. 
  142. Herrera, Monica (July 16, 2007). "Live Earth London Wraps With Madonna Spectacular". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/1051072/live-earth-london-wraps-with-madonna-spectacular. Ανακτήθηκε στις February 25, 2010. 
  143. Caulfield, Keith (October 16, 2007). "Update: Madonna Confirms Deal With Live Nation". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/1048045/update-madonna-confirms-deal-with-live-nation. Ανακτήθηκε στις February 25, 2010. 
  144. Petridis, Alexis (August 9, 2007). "I Am Because We Are review". The Guardian (London). http://www.guardian.co.uk/film/2008/may/23/cannesfilmfestival.popandrock. Ανακτήθηκε στις June 14, 2008. 
  145. Elan, Priya (April 3, 2008). "Review: Madonna's Filth and Wisdom". The Times (London). http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/film_reviews/article3364108.ece. Ανακτήθηκε στις June 14, 2008. 
  146. Johnston, Sheila (February 14, 2008). "Filth and Wisdom: Don't give up the day job, Madonna". The Daily Telegraph (London). http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/3671154/Filth-and-Wisdom-Dont-give-up-the-day-job-Madonna.html. Ανακτήθηκε στις June 14, 2008. 
  147. "Madonna, Others Named to Rock Hall of Fame". USA Today. Associated Press (Gannett Company). December 13, 2007. http://www.usatoday.com/life/music/awards/2007-12-13-rockfame_N.htm. Ανακτήθηκε στις December 13, 2007. 
  148. Campbell, Jim (March 11, 2008). "Madonna, Beasties, Mellencamp Up For Rock Hall". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/1048851/madonna-beasties-mellencamp-up-for-rock-hall. Ανακτήθηκε στις February 25, 2010. 
  149. "Madonna Has Her Say At Rock Hall Ceremony". CBS News (CBS Interactive). March 18, 2008. http://www.cbsnews.com/stories/2008/03/10/entertainment/main3923437.shtml. Ανακτήθηκε στις May 18, 2010. 
  150. Reid, Shaheem (August 8, 2008). «Timbaland Talks About His And Justin Timberlake's 'Hot' Collabo With Madonna». MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1566579/20070807/timbaland.jhtml. Ανακτήθηκε στις April 26, 2010. 
  151. Shewey, Don (May 1, 2008). "Madonna debuts Hard Candy". Rolling Stone (Jann Wenner) 1093 (45). ISSN 0035-791X. 
  152. Sischy, Ingrid (April 2008). "Madonna: the one and only, on her life unchained". Interview (CNET Networks). 
  153. "Madonna's Hard Candy Debuts At No. 1 in 37 countries". Icon: Official Madonna website (Madonna.com). April 30, 2008. http://www.madonna.com/news/title/madonnas-hard-candy-debuts-at-1-in-37-countries. Ανακτήθηκε στις December 23, 2008. 
  154. Hasty, Katie (May 7, 2008). "Madonna Leads Busy Billboard 200 with 7th #1". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/1045488/madonna-leads-busy-billboard-200-with-7th-no-1. Ανακτήθηκε στις May 7, 2008. 
  155. «Hard Candy by Madonna: Review». Metacritic. http://www.metacritic.com/music/hard-candy. Ανακτήθηκε στις May 26, 2008. 
  156. Savage, Mark (April 8, 2008). «Review: Madonna's Hard Candy». BBC. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7336448.stm. Ανακτήθηκε στις May 26, 2008. 
  157. Hasty, Katie (April 2, 2008). "Mariah, Madonna Make Billboard Chart History". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/1045998/mariah-madonna-make-billboard-chart-history. Ανακτήθηκε στις April 2, 2008. 
  158. Schmidt, Veronica (April 21, 2008). "Madonna Goes to No. 1 For the 13th Time". The Times (London). http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article3789058.ece. Ανακτήθηκε στις April 21, 2008. 
  159. «第23回日本ゴールドディスク大賞で"アーティスト・オブ・ザ・イヤー"を受賞!» (στα Japanese). Warner Music Japan. March 3, 2009. http://wmg.jp/artist/madonna/news_23642.html. Ανακτήθηκε στις March 4, 2009. 
  160. 160,0 160,1 Kaufman, Gil (September 3, 2009). «Madonna Breaks Her Own Solo-Tour Record With Sticky & Sweet». MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1620700/20090903/madonna.jhtml. Ανακτήθηκε στις February 25, 2010. 
  161. "Roger Waters Passes Madonna For Solo Boxscore Record With 459m Wall Live". Billboard. 2013-10-05. http://www.billboard.com/biz/articles/news/5748070/roger-waters-passes-madonna-for-solo-boxscore-record-with-459m-wall-live. Ανακτήθηκε στις 2013-10-20. 
  162. Herrera, Monica (January 30, 2009). "Madonna Resuming Sticky & Sweet Tour This Summer". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/269509/madonna-resuming-sticky-sweet-tour-this-summer. Ανακτήθηκε στις May 24, 2009. 
  163. "Bestsellers: Hardcover Nonfiction". The New York Times. August 3, 2008. http://www.nytimes.com/2008/08/03/books/bestseller/0803besthardnonfiction.html. Ανακτήθηκε στις August 21, 2008. 
  164. «Madonna and Ritchie Confirm Split». BBC. October 16, 2008. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7672083.stm. Ανακτήθηκε στις November 15, 2008. 
  165. «Madonna gives Guy £50m in divorce». BBC. December 15, 2008. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7784519.stm. Ανακτήθηκε στις May 23, 2009. 
  166. Banda, Mabvuto; Georgy, Michael (May 25, 2009). "Madonna Loses Adoption Bid In Malawi". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/269052/madonna-loses-adoption-bid-in-malawi. Ανακτήθηκε στις May 26, 2009. 
  167. Tyre, Blan (June 12, 2009). "Madonna Wins Adoption Battle". CBS News (CBS Interactive Inc.). http://www.cbsnews.com/stories/2009/06/12/earlyshow/main5082589.shtml?source=RSSattr=HOME_5082589. Ανακτήθηκε στις June 19, 2009. 
  168. Caulfield, Keith (July 23, 2009). "Madonna's 'Celebration' Hits Collection To Feature Two New Songs". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/267968/madonnas-celebration-hits-collection-to-feature-two-new-songs. Ανακτήθηκε στις July 23, 2009. 
  169. Sexton, Paul (September 29, 2009). "Madonna's U.K. Chart 'Celebration'". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/articles/news/267259/madonnas-uk-chart-celebration. Ανακτήθηκε στις September 29, 2009. 
  170. Crosley, Hillary; Kaufman, Gil (September 13, 2009). «Madonna Pays Tearful Tribute To Michael Jackson At 2009 VMAs?». MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1621390/20090913/jackson_michael.jhtml. Ανακτήθηκε στις September 14, 2009. 
  171. «Billboard Charts – Decade-end Artists – Singles Sales Artists». Billboard. Nielsen Business Media, Inc. http://www.billboard.biz/bbbiz/charts/decadeendcharts/2009/singles-sales-artists. Ανακτήθηκε στις November 13, 2010. 
  172. «Madonna 'most played' artist of decade». BBC News. April 5, 2010. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/8603409.stm. Ανακτήθηκε στις November 13, 2010. 
  173. «Top Touring Artists of the Decade». Billboard. Nielsen Business Media, Inc. http://www.billboard.com/articles/news/266415/top-touring-artists-of-the-decade. Ανακτήθηκε στις September 21, 2011. 
  174. «Madonna decade's most talked about celebrity». http://daily.bhaskar.com/article/ENT-madonna-decades-most-talked-about-celebrity-1686195.html. 
  175. Johnston, Maura (January 22, 2010). «Madonna Brings Classic 'Like A Prayer' To 'Hope For Haiti Now' Telethon». MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1630335/20100122/madonna.jhtml. Ανακτήθηκε στις January 25, 2010. 
  176. "Madonna's 'Sticky & Sweet' Concert To Be Released March 30 On DVD, Blu-Ray And CD". Icon: Official Madonna website (Madonna.com). January 12, 2010. http://www.madonna.com/news/title/madonnas-sticky--sweet-concert-to-be-released-march-30th-on-dvd-bluray-and-cd. Ανακτήθηκε στις January 12, 2010. 
  177. Stack, Tim (October 21, 2009). «'Glee' Exclusive: Madonna is on board! Is Adam Lambert next?». Entertainment Weekly. http://music-mix.ew.com/2009/10/21/glee-exlcusive-madonna-is-in-is-adam-lambert-next/. Ανακτήθηκε στις March 4, 2010. 
  178. «Exclusive: Madonna Rates Glee's All-Madonna Episode: "Brilliant"». Us Weekly. April 16, 2010. http://www.usmagazine.com/moviestvmusic/news/madonna-rates-glees-all-madonna-episode-brilliant-2010164. Ανακτήθηκε στις April 21, 2010. 
  179. "Madonna sued over "Material Girl" clothing line". Reuters. August 20, 2010. http://www.reuters.com/article/idUSTRE67J3YP20100820. Ανακτήθηκε στις November 11, 2010. 
  180. Lee, Joyce (October 26, 2010). «Madonna to Open "Hard Candy" Gym Chain». CBS News. http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20020751-10391698.html. Ανακτήθηκε στις November 11, 2010. 
  181. «Madonna And MG Icon Announce The Launch of The "Truth or Dare by Madonna" Brand». Icon: Official Madonna website. Madonna.com. November 3, 2011. http://www.madonna.com/news/title/madonna-and-mg-icon-announce-the-launch-of-the-truth-or-dare-by-madonna-brand-. Ανακτήθηκε στις December 5, 2011. 
  182. Cubarubbia, RJ (September 2, 2011). "Madonna's 'W.E.' Receives Mixed Reactions at Venice Film Festival". Billboard (Prometheus Global Media). http://www.billboard.com/articles/news/467625/madonnas-we-receives-mixed-reactions-at-venice-film-festival. Ανακτήθηκε στις April 29, 2010. 
  183. Vena, Jocelyn (January 15, 2012). «Madonna's 'Masterpiece' Wins The Golden Globe». MTV News. MTV Networks. http://www.mtv.com/news/articles/1677336/golden-globes-2012-madonna-best-original-song-masterpiece.jhtml. Ανακτήθηκε στις January 16, 2012. 
  184. «Super Bowl XLVI Halftime show featured Madonna». National Football League. December 4, 2011. http://www.nfl.com/news/story/09000d5d824bf8ea/article/super-bowl-xlvi-halftime-show-will-feature-madonna. Ανακτήθηκε στις December 5, 2011. 
  185. Bauder, David (February 6, 2012). «Super Bowl most watched TV show in U.S. history, draws record 111.3 million viewers». Vancouversun.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις February 8, 2012. http://web.archive.org/web/20120208221945/http://www.vancouversun.com/sports/football/super-bowl/Super+Bowl+most+watched+show+history+draws+record+million+viewers/6109753/story.html. 
  186. Interscope Records (January 29, 2012). «The Material Girl is Back on the Dance Floor». PR Newswire. http://www.prnewswire.com/news-releases/the-material-girl-is-back-on-the-dance-floor-138285024.html. Ανακτήθηκε στις January 29, 2012. 
  187. Caulfield, Keith (September 14, 2009). «Madonna Debuts at No. 1 on Billboard 200, Lionel Richie at No. 2». Billboard. Prometheus Global Media. http://www.billboard.com/articles/news/497329/madonna-debuts-at-no-1-on-billboard-200-lionel-richie-at-no-2. Ανακτήθηκε στις April 7, 2012. 
  188. Kreisler, Lauren (April 1, 2012). «Madonna lands 12th Number 1 with MDNA and overtakes Elvis' career record». Official Charts Company. http://www.officialcharts.com/chart-news/madonna-lands-12th-number-1-with-mdna-and-overtakes-elvis-career-record-1315/. Ανακτήθηκε στις April 2, 2012. 
  189. «Madonna Scores Record-Extending 38th Hot 100 Top 10». Billboard. Prometheus Global Media. September 14, 2009. http://www.billboard.com/articles/news/505114/madonna-scores-record-extending-38th-hot-100-top-10. Ανακτήθηκε στις February 26, 2012. 
  190. Cadan, Dan (June 1, 2012). «Madonna Kicks Off 'MDNA' Tour in Tel Aviv». Rolling Stone. Jann Wenner. http://www.rollingstone.com/music/news/madonna-kicks-off-mdna-tour-in-tel-aviv-20120601. Ανακτήθηκε στις June 7, 2012. 
  191. Madonna (August 27, 2012). «The MDNA Tour – In Madonna's Own Words». Madonna.com Official website. http://www.madonna.com/news/title/the-mdna-tour-in-madonnas-own-words. Ανακτήθηκε στις March 24, 2013. 
  192. Ganz, Caryn (September 10, 2012). "Act of God: Madonna's MDNA Tour Comes to Yankee Stadium". Spin (Spin Media LLC). http://www.spin.com/articles/madonna-mdna-tour-yankee-stadium-review. Ανακτήθηκε στις March 23, 2013. 
  193. Pareles, Jon (August 29, 2012). "A Pop Queen Flaunts Her Toned Maturity". The New York Times. http://www.nytimes.com/2012/08/30/arts/music/in-newest-spectacle-madonna-morphs-but-refuses-to-give-in.html. Ανακτήθηκε στις September 17, 2012. 
  194. «Gig review (including picture gallery): Madonna, MDNA Tour, Birmingham's NIA». Birmingham Mail. July 20, 2012. http://www.birminghammail.net/news/top-stories/2012/07/20/gig-review-including-picture-gallery-madonna-mdna-tour-birmingham-s-nia-97319-31435644/. Ανακτήθηκε στις August 27, 2012. 
  195. Payne, Chris (May 19, 2013). "Madonna Humbly Accepts Top Touring Artist Trophy at Billboard Music Awards". Billboard (Prometheus Global Media). http://www.billboard.com/articles/events/bbma-2013/1562894/madonna-humbly-accepts-top-touring-artist-trophy-at-billboard. Ανακτήθηκε στις May 19, 2013. 
  196. Nardine Saad (August 28, 2013). «Madonna is Forbes' top-earning celebrity thanks to MDNA tour». Los Angeles Times. http://www.latimes.com/entertainment/gossip/la-et-mg-madonna-top-earning-celebrity-2013-forbes-mdna-20130828,0,2147727.story. Ανακτήθηκε στις August 31, 2013. 
  197. «Madonna continues to tease Secret Project with Steven Klein in third trailer». Metro. Associated Newspapers Limited. 5 September 2013. http://metro.co.uk/2013/09/05/madonna-continues-to-tease-secret-project-with-steven-klein-in-third-trailer-3951271. Ανακτήθηκε στις 23 September 2013. 
  198. Caitlin McGarry (17 September 2013). «BitTorrent and Madonna join forces for free speech». TechHive. IDG Consumer & SMB. http://www.techhive.com/article/2048892/bittorrent-and-madonna-join-forces-for-free-speech.html#tk.nl_mwbest. Ανακτήθηκε στις 23 September 2013. 
  199. «Madonna at SNL». http://www.boston.com/sports/blogs/obnoxiousbostonfan/2013/12/snl_paul_mccartney_madonna_jimmy_fallon_justin_timberlake.htmll. 
  200. "Watch Madonna Join Macklemore & Ryan Lewis for 'Same Love' Grammy Wedding". Spin (Spin Media LLC). January 26, 2014. http://www.spin.com/articles/macklemore-madonna-queen-latifah-wedding-grammys-2014-video/. Ανακτήθηκε στις January 29, 2014. 
  201. Gallo, Phil (January 29, 2014). "Madonna, Miley Cyrus Team for Country-Themed MTV 'Unplugged' Special". Billboard (Prometheus Global Media). http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/5885812/madonna-miley-cyrus-team-for-country-themed-mtv-unplugged-special. Ανακτήθηκε στις January 29, 2014. 
  202. Grant 2005, σελ. 6
  203. Grant 2005, σελ. 3
  204. Lancaster & di Leonardo 1997, σελ. 355
  205. Bego 2000, σελ. 122
  206. Fouz-Hernández & Jarman-Ivens 2004, σελίδες 55–58
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Madonna (entertainer) της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

1. English Wikipedia

2. Madonna.com

3. Madonna News