Ιωάννης Α΄ Δούκας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Ιωάννης Άγγελος Κομνηνός Δούκας ήταν ηγεμόνας της Θεσσαλίας κατά τον μεσαίωνα (σημερινή Θεσσαλία και Φθιώτιδα), η περιοχή που εξουσίαζε έγινε μετέπειτα γνωστή σαν Δουκάτο Νέων Πατρών. Ήταν νόθος γιος του Δεσπότη της Ηπείρου Μιχαήλ Β΄ Κομνηνού Δούκα και της παλακίδας του Γαγρηνής.

Όταν πέθανε ο πατέρας του το 1268 ο Ιωάννης κληρονόμησε το προσωπικό φέουδο της οικογένειας στην Θεσσαλία-Φθιώτιδα που ονομαζόταν "Μεγαλοβλαχία"[1]. Πριν κληρονομήση το φέουδο είχε παντρευτεί την όμορφη κόρη του ντόπιου βλάχου φεουδάρχη Ταρωνά και ήταν ήδη στρατιωτικός αρχηγός των Βλάχων της περιοχής. Ο Ιωάννης είχε βοηθήσει πολλές φορές των Μιχαήλ Β΄κατά των Αυτοκρατόρων της Νίκαιας, αλλά έχοντας εκστρατεύσει στο πλευρό του πατέρα του και των Φράγκων κατά την Μάχη της Πελαγονίας δεν πήρε μέρος σε αυτή αφού απέσυρε τον στρατό του. Το 1270 απέκτησε τον τίτλο του Σεβαστοκράτορα σαν υποτελής της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας μέσω του γαμπρού του Ανδρόνικου Ταρχανειώτη, έχοντας παντρευτεί κόρη του.

Ο Ιωάννης λειτουργούσε την ηγεμονία του ανεξάρτητα και ήρθε σε σύγκρουση με τον Μιχαήλ Η΄ ο οποίος το 1275 εισέβαλε στην Θεσσαλία και πολιόρκησε το κάστρο των Νέων Πατρών. Ο Ιωάννης κατάφερε να δραπετεύσει την πρώτη νύχτα ντυμένος με παλιά και σχισμένα ρούχα κάνοντας τον χωρικό. Έπειτα κατέφυγε στην Θήβα όπου ζήτησε την βοήθεια του Δούκα των Αθηνών Ιωάννη ντε Λα Ρος ο οποίος ανταποκρίθηκε και με την βοήθεια του έδιωξαν τα βυζαντινά στρατεύματα από την Θεσσαλία. Ο Ιωάννης έδωσε την κόρη του Ελένη σύζυγο του Γουλιέλμου ντε Λα Ρος και προίκα τέσσερα κάστρα.

Ο Μιχαήλ εισέβαλε άλλες δύο φορές στην Θεσσαλία χωρίς να καταφέρει να νικήσει τον Ιωάννη. Πέθανε το 1289 και τάφηκε στην Μονή της Θεοτόκου των μεγάλων πυλών που είχε χτίσει ο ίδιος λίγα χρόνια πριν[2].

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ιωάννης Α' Δούκας ήταν παντρεμένος με την κόρη του Ταρωνά, ενός τοπικού άρχοντα των Βλάχων. Θεωρείται πιθανό ότι ο γάμος αυτός είχε σκοπιμότητα να ενισχύσει τις σχέσεις του Ιωάννη με την τοπική κοινωνία των Βλάχων. Με τη γυναίκα του είχε τα εξής παιδιά:

  • Μιχαήλ, πέθανε αιχμάλωτος στην Κωνσταντινούπολη το 1307
  • Κωνσταντίνο, πέθανε το 1303, έγινε ηγεμόνας της Θεσσαλίας μετά το θάνατο του πατέρα του το 1289
  • Θεόδωρο Άγγελο, (πέθανε περίπου το 1300), βοήθησε τον Κωσταντίνο στη διοίκηση της Θεσσαλίας
  • Ελένη, παντρεύτηκε σε πρώτο γάμο το Δούκα των Αθηνών Γουλιέλμο ντε Λα Ρος κσι σε δεύτερο γάμο τον Ούγο της Βρυέννης, κόμη του Λέτσε
  • κόρη, αγνώστου ονόματος, που παντρεύτηκε τον Ανδρόνικο Ταρχανιώτη, ανηψιό του αυτοκράτορα Μιχαήλ Η'
  • Ελένη Δούκαινα Αγγελίνα, παντρεύτηκε τον Βασιλιά Στέφαν Μιλούτιν της Σερβίας
  • κόρη, αγνώστου ονόματος, η οποία είχε λογοδοθεί με τον μελλοντικό τσάρο της Βουλγαρίας Θεόδωρο Σβετοσλάβ

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]