Δημήτριος Καλλέργης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πορτραίτο του Δημήτριου Καλλέργη

Ο Δημήτριος Καλλέργης (1803- 8 Απριλίου 1867[1]) ήταν στρατιωτικός, πολιτικός και ένας από τους σημαντικότερους πρωταγωνιστές της επανάστασης της 3ης Σεπτεμβρίου.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στην Κρήτη καταγόμενος από οικογένεια του Μυλοποτάμου που κατά την περίοδο της βενετικής κατοχής θεωρείτο από τις πιο επίσημες. Οι γονείς του τον έστειλαν μικρό στην Πετρούπολη για να σπουδάσει κοντά στο θείο του κόμητα Νέσελροντ, ο οποίος έγινε αργότερα υπουργός των εξωτερικών και πρωθυπουργός της Ρωσίας. Αφού τέλειωσε τα εγκύκλια μαθήματα στο λύκειο όπου φοιτούσαν τα παιδιά των ευγενών, έφυγε για τη Βιέννη προκειμένου να σπουδάσει την ιατρική. Όταν πληροφορήθηκε εκεί το ξέσπασμα της ελληνικής επανάστασης το 1821, παράτησε τις σπουδές του και κατέβηκε στην Ελλάδα να πολεμήσει.
Διακρίθηκε ιδιαίτερα στην εκστρατεία του Καραϊσκάκη στη Ρούμελη. Έπειτα όμως από το θάνατο του Καραϊσκάκη, πιάστηκε αιχμάλωτος των Τούρκων κατά τη μάχη του Ανάλατου, έξω από την Αθήνα και πριν αφεθεί ελεύθερος οι Τούρκοι του απέκοψαν τμήμα του αριστερού αυτιού σαν δείγμα ισόβιας ταπείνωσης. Ήταν υπασπιστής του Φαβιέρου και του Καποδίστρια, στρατιωτικός με πολλές αρετές και ιδιόρρυθμο, επιθετικό χαρακτήρα.
Καθώς ήταν οπαδός του ρωσικού κόμματος, διαφωνούσε με την πολιτική της διακυβέρνησης του βασιλιά Όθωνα και συμμετείχε στην οργάνωση του κινήματος που κατέληξε στην επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, ως διοικητής της μοίρας ιππικού Αθηνών και ουσιαστικός στρατιωτικός ηγέτης. Έγινε στρατιωτικός διοικητής Αθηνών και υπασπιστής του βασιλιά, αλλά το 1845 απομακρύνθηκε από την Αυλή, παραιτήθηκε από το στράτευμα και έφυγε στο Λονδίνο. Εκεί, γνωρίστηκε με τον πρίγκιπα Λουδοβίκο-Ναπολέοντα (ανιψιό του Μεγάλου Ναπολέοντα και μελλοντικό αυτοκράτορα των Γάλλων με το όνομα Ναπολέων Γ΄) και έκτοτε μεταβλήθηκε σε οπαδό της γαλλικής πολιτικής. Κατά την περίοδο του Κριμαϊκού πολέμου έγινε υπουργός στρατιωτικών στη διορισμένη κυβέρνηση Μαυροκορδάτου υπο τον έλεγχο των Αγγλογάλλων (Υπουργείο Κατοχής). Το γεγονός αυτό τον έφερε σε σύγκρουση με τον βασιλιά ο οποίος τότε εξέφραζε το λαϊκό αίσθημα για ανεξαρτησία και αξιοπρεπή πολιτική στάση. Το 1861 διορίστηκε πρέσβης στο Παρίσι και μετά την έξωση των πρώτων βασιλέων το 1862, υπασπιστής του Γεωργίου Α΄. Πέθανε στην Αθήνα, σε ηλικία 64 ετών από συμφόρηση.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στην Κρήτη και ήταν γόνος εύπορης Βυζαντινής οικογένειας του Μυλοποτάμου που κατά την περίοδο της βενετικής κατοχής θεωρείτο από τις πιο επίσημες. Στάλθηκε νεαρός στη Ρωσία, στον θείο του, Νεσελρόντε, υπουργό εξωτερικών του Τσάρου. Αφού τέλειωσε τα εγκύκλια μαθήματα στο λύκειο όπου φοιτούσαν τα παιδιά των ευγενών στην Πετρούπολη, έφυγε για να σπουδάσει ιατρική στην Βιέννη αλλα εγκατέλειψε τις σπουδές του για να πάει να πολεμήσει στην επαναστατημένη Ελλάδα. Πήρε μέρος σε διάφορες μάχες και διακρίθηκε ιδιαίτερα στην εκστρατεία του Καραϊσκάκη στη Ρούμελη. Τραυματίστηκε στη μάχη του Φαλήρου ενώ κατά τη μάχη του Ανάλατου στις 24 Απριλίου 1827 αιχμαλωτίσθηκε και πριν απελευθερωθεί οι Τούρκοι απέκοψαν τμήμα του αριστερού του αυτιού ως ένδειξη ισόβιας ταπείνωσης. Ο συναιχμάλωτός του Γ. Δράκος δεν υπήρξε τόσο τυχερός καθώς θανατώθηκε. Μετά την απελευθέρωση υπηρέτησε ως αξιωματικός του ιππικού. Διατέλεσε υπασπιστής του Φαβιέρου, του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου Α', ενώ θεωρείτο στρατιωτικός με πολλές αρετές και ιδιόρρυθμο, επιθετικό χαρακτήρα.
Το 1843 πήρε μέρος στην Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου, γι' αυτό και ο Δήμος Αθηναίων του δώρισε τιμητική σπάθη. Είχε εκλεγεί πληρεξούσιος στην Εθνοσυνέλευση του 1843 ενώ είχε αποκτήσει και τον βαθμό του υποστράτηγου. Το 1845 ύστερα από αυλικές ραδιουργίες παύθηκε από τον στρατό και αποχώρησε στην Κέρκυρα και από εκεί στο Λονδίνο, όπου απέκτησε φιλικές σχέσεις με τον Λουδοβίκο Ναπολέοντα (ανιψιό του Μεγάλου Ναπολέοντα και μεταγενέστερο αυτοκράτορα των Γάλλων Ναπολέοντα Γ') και έκτοτε μεταβλήθηκε σε οπαδό της γαλλικής πολιτικής.
Το 1854 κατά την περίοδο του Κριμαϊκού πολέμου χρημάτισε υπουργός Εξωτερικών αλλά και Στρατιωτικών στην διορισμένη κυβέρνηση Μαυροκορδάτου υπο τον έλεγχο των Αγγλογάλλων (Υπουργείο Κατοχής). Το γεγονός αυτό τον έφερε σε σύγκρουση με τον βασιλιά ο οποίος τότε εξέφραζε το λαϊκό αίσθημα για ανεξαρτησία και αξιοπρεπή πολιτική στάση. Στη διάρκεια πάντως αυτής της Υπουργίας του, με δική του πρωτοβουλία σχημάτισε για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα πρωτόλειο πυροσβεστικό σχήμα, την διλοχία των πυροσβεστών. Το 1861 διορίστηκε πρέσβης της Ελλάδος στο Παρίσι.

Απεβίωσε στην Αθήνα, σε ηλικία 64 ετών από συμφόρηση.

Η συμμετοχή του στην Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Καλλέργης ήταν οπαδός του Ρωσικού κόμματος και κατά συνέπεια αντίθετος με την πολιτική του Όθωνα. Τον Αύγουστο του 1843 μυήθηκε[2] από τον Μακρυγιάννη στο κίνημα, στο οποίο ανέλαβε το στρατιωτικό μέρος.

Τα μεσάνυχτα της 2ης Σεπτεμβρίου ο Καλλέργης, αφού εξαπάτησε τους κατασκόπους της Αυλής, μετέβη στο στρατώνα της ίλης ιππικού Αθηνών όπου εξέθεσε την κρισιμότητα της κατάστασης στην οποία βρισκόταν το κράτος, και την ανάγκη της άμεσης επέμβασης του στρατού. Στη μία τα μεσάνυχτα ο Καλλέργης διέσχισε με 2000 στρατιώτες τους δρόμους της Αθήνας και περικύκλωσε το παλάτι ενω ταυτόχρονα είχε δώσει εντολή να ανοίξουν την φυλακή του Μεντρεσέ και να απελευθερώσουν τους κρατουμένους. Παράλληλα είχε στείλει στρατιωτικά αποσπάσματα να καταλάβουν τα υπουργεία, την Εθνική τράπεζα, το Δημόσιο ταμείο, το νομισματοκοπείο και ένα σώμα του ιππικού για να ελευθερώσει τον Μακρυγιάννη[3]. Με διαταγή του φυλακίστηκαν ο υπουργός Στρατιωτικών Βλαχόπουλος και ο υπασπιστής του Όθωνα Γαρδικιώτης Γρίβας.

Αναμφίβολα ο Δημήτριος Καλλέργης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην "Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου". Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο ιστορικού της εποχής: Χωρίς τον Μακρυγιάννη και τον Μεταξά η επανάσταση δεν θα γινόταν. Χωρίς τον Καλλέργη η επανάσταση πολύ απλά δεν θα πετύχαινε.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. e-mesara.gr
  2. Για τον λόγο αυτό(της μύησης), είχαν καταφέρει να τον μεταθέσουν από το Άργος στην Αθήνα
  3. Τμήμα της χωροφυλακής είχε περικυκλώσει το σπίτι του Μακρυγιάννη

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου, Ιστορικά Ελευθεροτυπίας, 7 Σεπτεμβρίου 2000.
  • 3η Σεπτεμβρίου 1843, Δημήτρη Φωτιάδη, σειρά Τα φοβερά ντοκουμέντα, εκδόσεις Φυτράκης χ.χ.
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα