Δυτική Σαχάρα

الصحراء الغربية
As-Ṣaḥrā' al-Ġarbiyyah
Δυτική Σαχάρα

Σημαία της Δυτικής Σαχάρας Εθνόσημο της Δυτικής Σαχάρας
Πρωτεύουσα	μη διαθέσιμη
Μεγαλύτερη πόλη	Ελ Ααϊούν (Λααγιούν)
Επίσημες γλώσσες	αραβικά de jure1, ισπανικά de facto
Πολίτευμα	μη αναγνωρισμένη διεθνώς χώρα
Πρόεδρος Πρωθυπουργός	Μοχάμετ Αμπντελαζίζ Αμπντελκαντέρ Ταλέμπ Ουμάρ
Καθεστώς (αμφισβητούμενη κυριαρχία)2 Εγκαταλείφθηκε από την Ισπανία	14 Νοεμβρίου 1975
Έκταση  • Σύνολο  • % Νερό  • Σύνορα Ακτογραμμή	266.000 km2 (77η) αμελητέο 2.046 km 1.110 km
Πληθυσμός  • Εκτίμηση 2009   • Πυκνότητα	405.210 (167η)  1,52 κατ./km² (235η)
Α.Ε.Π. (PPP)  • Ολικό  (2007)  • Κατά κεφαλή	900 εκατ. $   2.500 $
Νόμισμα	Ντιρχάμ Μαρόκου (MAD)
Ζώνη ώρας  • Θερινή ώρα	UTC (UTC +0) (UTC GMT)
Internet TLD	.eh (δεν χρησιμοποιείται)
Κωδικός κλήσης	++2123

Η Δυτική Σαχάρα (αραβικά: الصحراء الغربية; μεταγραφή: al-Ṣaḥrā' al-Gharbīyah; Ισπανικά: Sahara Occidental) είναι μια από τις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές του κόσμου, αποτελούμενη κυρίως από έρημο. Είναι μια περιοχή της βορειοδυτικής Αφρικής που συνορεύει με το Μαρόκο βόρεια, την Αλγερία βορειοανατολικά, την Μαυριτανία ανατολικά και νότια και τον Ατλαντικό Ωκεανό δυτικά. Έχει έκταση 266.000 τετρ. χλμ. και πληθυσμό (167η στον κόσμο) 393.831 . Η μεγαλύτερη πόλη είναι η Λααγιούν (στα αραβικά:El Aaiún), όπου ζει η πλειοψηφία του πληθυσμού. Τα αραβικά είναι η επίσημη γλώσσα, αλλά και τα ισπανικά χρησιμοποιούνται ευρέως ως δεύτερη γλώσσα.

Ιστορία

Είναι η πρώην ισπανική αποικία της Ισπανικής Σαχάρας. Η Ισπανία εγκατέλειψε την περιοχή το 1975-1976. Με την αποχώρηση των Ισπανών ο ΟΗΕ πρότεινε το διαχωρισμό της περιοχής σε τρία τμήματα και την παραχώρηση εδαφών στο Μαρόκο, την Αλγερία και τη Μαυριτανία. Στις 27 Φεβρουαρίου του 1976, το Μέτωπο Πολισάριο ανακήρυξε την περιοχή ως ανεξάρτητη χώρα με το όνομα Λαϊκή Αραβική Δημοκρατία της Σαχάρας. Οι τρεις χώρες αρνήθηκαν και παραιτήθηκαν του δικαιώματος, με αποτέλεσμα να προταθεί από τον ΟΗΕ η δημιουργία ανεξάρτητου κράτους. Η δημοκρατία αναγνωρίζεται σήμερα από 49 χώρες και είναι πλήρες μέλος της Αφρικανικής Ένωσης. Η Ελλάδα δεν την έχει αναγνωρίσει. Το 1991 ανακαλύφθηκαν μεγάλα κοιτάσματα φωσφόρου κοντά στα σύνορα με το Μαρόκο. Το Μαρόκο κατέλαβε το μεγαλύτερο μέρος της χώρας (δυτικό τμήμα) και έως και σήμερα το κατέχει και το διεκδικεί. Από το 1991 ισχύει εκεχειρία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ που προσπαθεί να διοργανώσει δημοψήφισμα για το τελικό καθεστώς της περιοχής.

Πολιτικό καθεστώς

Το νομικό καθεστώς και το θέμα της κυριαρχίας της Δυτικής Σαχάρας δεν έχει επιλυθεί. Το έδαφος διεκδικείται από το Μαρόκο και το Μέτωπο Πολισάριο, τα μέλη του οποίου επίσημα το 1976 σχημάτισαν κυβέρνηση σε εξορία, την Κυβέρνηση της Αραβικής Δημοκρατίας της Σαχάρας, με επικεφαλής τον Πρόεδρο Μοχάμετ Αμπντελαζίζ. Το έδαφος μοιράστηκε ανάμεσα στο Μαρόκο και στη Μαυριτανία τον Απρίλιο του 1976, με το Μαρόκο να αποκτά τα δύο τρίτα. Έπειτα από πίεση από πλευράς των ανταρτών Πολισάριο, η Μαυριτανία παραιτήθηκε από όλες τις διεκδικήσεις της στην περιοχή τον Αύγουστο του 1979. Το Μαρόκο εισέβαλε στη ζώνη αυτή και έκτοτε έχει τον έλεγχο. Η εξόριστη κυβέρνηση του Πολισάριο διαθέτει έδρα στην Αφρικανική Ένωση- είναι μέλος του Οργανισμού από το 1984. Η δραστηριότητα των ανταρτών συνεχίστηκε σποραδικά ως την εκεχειρία που επιτεύχθηκε υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και εφαρμόστηκε στις 6 Σεπτεμβρίου του 1991 με το Ψήφισμα 690 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Στην περιοχή εστάλη η Αποστολή του ΟΗΕ για τη διεξαγωγή Δημοψηφίσματος στη Δυτική Σαχάρα, γνωστότερη με τα αρχικά MINURSO. Η Ελλάδα συμμετέχει στην εν λόγω αποστολή του ΟΗΕ από ιδρύσεώς της, με έναν στρατιωτικό παρατηρητή.

Διεθνείς σχέσεις

Χάρτης των διεθνών σχέσεων της Δυτικής Σαχάρας.

Η Δυτική Σαχάρα αναγνωρίζεται σήμερα από συνολικά 49 κράτη στον κόσμο. Στον αντίποδα, το Σουδάν έγινε το πρώτο κράτος που αναγνώρισε την κυριαρχία του Μαρόκου επί της Δυτικής Σαχάρας στις 27 Δεκεμβρίου του 2005

Αναγνώριση

Γύρω στις 50 χώρες στον κόσμο αναγνωρίζουν τη Δυτική Σαχάρα. Εξ αυτών οι 13 έχουν πρεσβείες. Στον αντίποδα, 37 κράτη είχαν αναγνωρίσει τη Δυτική Σαχάρα, στη συνέχεια όμως απέσυραν την αναγνώρισή τους και σήμερα αναγνωρίζουν την κυριαρχία του Μαρόκου. Αναλυτικά, , .:

Χώρες που αναγνωρίζουν τη Δυτική Σαχάρα (κατά χρονολογική σειρά αναγνώρισης)

1976: Αλγερία (με πρεσβεία), Βόρεια Κορέα, Μοζαμβίκη (με πρεσβεία), Μπουρούντι (διέκοψε την αναγνώριση στις 5 Μαΐου του 2006 και την επανέφερε στις 17 Ιουνίου του 2008), Ρουάντα, Αγκόλα (με πρεσβεία), Γουινέα Μπισσάου (διέκοψε την αναγνώριση το 1997 , την επανέφερε το 2000 και ξαναλειτούργησε την πρεσβεία από τις 26 Σεπτεμβρίου του 2000),

1977: Νότια Υεμένη (είναι άγνωστο αν ποτέ επεκτάθηκε η σύναψη διπλωματικών σχέσεων από την κυβέρνηση της ενιαίας Υεμένης)

1978: Παναμάς (με πρεσβεία) , Τανζανία (με πρεσβεία από το 2005)

1979: Αιθιοπία (με πρεσβεία), Βιετνάμ, Καμπότζη, Λάος, Γρενάδα, Γουιάνα, Τζαμάικα, Ουγκάντα, Λεσότο, Νικαράγουα (διέκοψε την αναγνώριση το 2000, όμως οι σχέσεις αποκαταστάθηκαν το 2007), Μεξικό (με πρεσβεία), Ζάμπια.

1980: Κούβα (με πρεσβεία), Ιράν, Συρία, Μαλί, Λιβύη, Μποτσουάνα, Ζιμπάμπουε, Βανουάτου (ανέβαλε το Νοέμβριο του 2000 αλλά οι σχέσεις αποκαταστάθηκαν το 2008).

1981: Παπούα Νέα Γουινέα

1982: Μαυρίκιος, Βενεζουέλα (με πρεσβεία), Σουρινάμ, Βολιβία.

1983: Ισημερινός (διέκοψε την αναγνώριση το 2004 και οι σχέσεις αποκαταστάθηκαν το 2006)

1984: Μαυριτανία, Νιγηρία (με πρεσβεία).

1986: Τρινιντάντ και Τομπάγκο, Μπελίζε.

1987: Σαιν Κιτς και Νέβις, Αντίγκουα και Μπαρμπούντα.

1988: Μπαρμπάντος

1990: Ναμίμπια

2002: Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες, Ανατολικό Τιμόρ (πρώτη χώρα που σύναψε διπλωματικές σχέσεις με το Ανατολικό Τιμόρ).

2004: Νότια Αφρική (με πρεσβεία).

2005: Κένυα (με πρεσβεία), Ουρουγουάη.

2006: Αϊτή (με πρεσβεία)

2011: Νότιο Σουδάν (με πρεσβεία που έχει έδρα την Αντίς Αμπέμπα)

Χώρες που "πάγωσαν", ανέβαλαν ή απέσυραν τις διπλωματικές σχέσεις

Κατά χρονολογική σειρά, οι 13 χώρες που έχουν "παγώσει" και οι 22 που έχουν αναβάλει τις διπλωματικές σχέσεις με τη Δυτική Σαχάρα είναι:

• Δομινίκα ("πάγωσε την αναγνώριση")
• Μάιος 1980: Ισημερινή Γουινέα (ανέβαλε- την είχε αναγνωρίσει το 1978)
• Ιανουάριος 1989: Νήσοι Σολομώντα (ανέβαλε την αναγνώριση- την είχε αναγνωρίσει το 1981)
• Μάρτιος 1989: Αγία Λουκία (ανέβαλε την αναγνώριση- την είχε αναγνωρίσει το 1979)
• 5 Ιουνίου 1996: Μπουρκίνα Φάσο (ανέβαλε- την είχε αναγνωρίσει το 1984)
• 13 Σεπτεμβρίου 1996: Δημοκρατία του Κονγκό (ανέβαλε- την είχε αναγνωρίσει το 1978)
• Οκτώβριος 1996: Περού (διέκοψε - αρχική αναγνώριση το 1984)
• 23 Οκτωβρίου 1996: Σάο Τομέ και Πρίνσιπε (ανέβαλε- την είχε αναγνωρίσει το 1978)
• 21 Μαρτίου 1997: Μπενίν (ανέβαλε την αναγνώριση-την είχε αναγνωρίσει το 1976)
• Απρίλιος 1997: Ελ Σαλβαδόρ (ανέβαλε την αναγνώριση- την είχε αναγνωρίσει το 1989)
• Ιούνιος 1997: Τόγκο (ανέβαλε την αναγνώριση-την είχε αναγνωρίσει το 1976), Σουαζιλάνδη (ανέβαλε- αρχική αναγνώριση το 1980)
• Σεπτέμβριος 1997: Λιβερία (ανέβαλε την αναγνώριση- αρχική σύναψη σχέσεων το 1985)
• Απρίλιος 1998: Γουατεμάλα ("πάγωσε" την αναγνώριση- είχε συνάψει σχέσεις το 1986, αρνήθηκε την αναγνώριση το 2002)
• Ιανουάριος 2000: Ονδούρα ("πάγωσε" την αναγνώριση- είχε συνάψει σχέσεις το 1989)
• Απρίλιος 2000: Κόστα Ρίκα ("πάγωσε" την αναγνώριση- είχε συνάψει σχέσεις το 1980)
• 25 Ιουνίου 2000: Παραγουάη ("πάγωσε" την αναγνώριση- είχε συνάψει σχέσεις στις 9 Φεβρουαρίου του 2000)
• 26 Ιουνίου 2000: Ινδία (ανέβαλε την αναγνώριση- είχε συνάψει σχέσεις το 1985)
• 15 Σεπτεμβρίου 2000: Κιριμπάτι, Ναουρού, Τουβαλού (ανέβαλαν την αναγνώριση- την είχε αναγνωρίσει το 1981)
• Δεκέμβριος 2000: Κολομβία ("πάγωσε" την αναγνώριση- είχε συνάψει σχέσεις το 1985)
• Μάιος 2001: Γκάνα ("πάγωσε" την αναγνώριση- είχε συνάψει σχέσεις το 1979)
• 23 Μαΐου 2002: Δομινικανή Δημοκρατία ("πάγωσε" την αναγνώριση- είχε συνάψει σχέσεις το 1986)
• 12 Ιουλίου 2002: Αφγανιστάν (ανέβαλε την αναγνώριση-την είχε αναγνωρίσει το 1979)
• Γύρω στο 2002-2003: Σιέρα Λεόνε ("πάγωσε" την αναγνώριση- αρχική αναγνώριση το 1980)
• 28 Οκτωβρίου 2004: Σερβία και Μαυροβούνιο (ανέβαλε την αρχική αναγνώριση του 1984 που είχε κάνει η τότε Γιουγκοσλαβία)
• 9 Νοεμβρίου 2004: Αλβανία (ανέβαλε την αναγνώριση- την είχε αναγνωρίσει το 1987)
• 4 Ιουνίου 2005: Μαδαγασκάρη (είχε συνάψει σχέσεις το 1976)
• 18 Μαρτίου 2006: Τσαντ (ανέβαλε για δεύτερη φορά- αναγνώρισε το 1980, ανέβαλε για πρώτη φορά το 1997, έπειτα προφανώς αποκατέστησε τις σχέσεις και ανέβαλε οριστικά το 2006)
• 27 Ιουλίου 2007: Πράσινο Ακρωτήριο (απέσυρε την αναγνώριση-την είχε αναγνωρίσει το 1979)
• 17 Μαρτίου 2008: Σεϋχέλλες (απέσυραν την αναγνώριση- είχαν συνάψει σχέσεις το 1977)
• 18 Σεπτεμβρίου 2008: Μαλάουι (ανέβαλε ξανά την αναγνώριση- αρχικά είχε συνάψει διπλωματικές σχέσεις το 1994, ανέβαλε τον Ιούνιο του 2001, τις αποκατέστησε αργότερα και τελικά τις ανέβαλε το 2008)

Εκλογές 2008

Οι τελευταίες εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Εθνικού Συμβουλίου της Δυτικής Σαχάρας διεξήχθησαν στις 17 Φεβρουαρίου και στις 19 Φεβρουαρίου του 2008. Κατήλθαν περισσότεροι από 126 υποψήφιοι για 53 έδρες. Η θητεία των μελών του συμβουλίου είναι τριετής. Οι εκλογές διενεργήθηκαν μόνο στην αποκαλούμενη Ελεύθερη Ζώνη, όπως επίσης και στους προσφυγικούς καταυλισμούς στην επαρχία Τιντούφ, στην Αλγερία. Το υπόλοιπο τμήμα της Δυτικής Σαχάρας βρίσκεται υπό την ντε φάκτο διοίκηση του Μαρόκου. Η ανανέωση του συμβουλίου προήλθε με βάση το Σύνταγμα έπειτα από τη διεξαγωγή του 12ου συνεδρίου του Μετώπου Πολισάριο, το Δεκέμβριο του 2007.Το 61,53% αυτών που εξελέγησαν ήταν νέοι βουλευτές. Οι γυναίκες κέρδισαν το 34,61% των εδρών, χάρη σε ένα σύστημα κατανομής των εδρών. Ο Μαχφούντ Αλί Μπέιμπα επανεξελέγη πρόεδρος του Συμβουλίου στις 27 Φεβρουαρίου του 2008.

Δημογραφία

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009 τα 54,32 χρόνια (52 χρόνια οι άνδρες και 56,73 οι γυναίκες).

Οικονομία

Ντε φάκτο νόμισμα στη Δυτική Σαχάρα είναι το νόμισμα του Μαρόκου, ντιρχάμ.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• The Desertnaut Ιστολόγιο ενός Έλληνα κυανόκρανου στη Δυτική Σαχάρα (Απρίλιος 2009 - Μάρτιος 2010)