Σιβύλλα της Ιερουσαλήμ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σιβύλλα της Ιερουσαλήμ
Sibyla.jpg
Γέννηση
Ιερουσαλήμ
Θάνατος
Άκρα
Σύζυγος William of Montferrat, Count of Jaffa and Ascalon και Γκυ των Λουζινιάν
Τέκνα Βαλδουίνος Ε΄ της Ιερουσαλήμ
Γονείς Αμωρί Α΄ της Ιερουσαλήμ και Ανιές ντε Κουρτεναί
Αδέλφια Βαλδουίνος Δ΄ της Ιερουσαλήμ και Ισαβέλλα Α' της Ιερουσαλήμ
Commons page Πολυμέσα

Η Σιβύλλα των Ιεροσολύμων (1160 - 1190) ήταν κόμισσα της Γιάφας και της Ασκαλών (1176 - 1186) και στην συνέχεια βασίλισσα των Ιεροσολύμων (1186 - 1190). Ήταν μεγαλύτερη κόρη του βασιλιά της Ιερουσαλήμ Αμαλρίκ Α΄ και της πρώτης συζύγου του Αγνής του Κουρτεναί και αδελφή του Βαλδουίνου Δ΄ της Ιερουσαλήμ, καθώς και ετεροθαλής αδελφή της Ισαβέλλας της Ιερουσαλήμ και μητέρα του Βαλδουίνου Ε΄ της Ιερουσαλήμ.

Πρώτος γάμος της με τον Γουλιέλμο του Μομφερράτου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αρραβώνας (πάνω) και ο γάμος (κάτω) της Σιβύλλης με τον 2ο σύζυγό της Γκυ ντε Λουζινιάν - Χειρόγραφο της Άκρας (13ος αι.) από περιγραφή του Γουλιέλμου της Τύρου

Ο πατέρας της ήθελε να της εξασφαλίσει γάμο με μεγάλο Ευρωπαίο ευγενή, αφού γνώριζε ότι ο γιος του, Βαλδουίνος, έπασχε από λέπρα και δεν μπορούσε να τον διαδεχθεί. Υποψήφιος ήταν ο Στέφανος Α΄ του Σανκέρ, γιος του Θεοβάλδου Β΄ της Καμπανίας, ένας γενναίος πολεμιστής που ήρθε στα Ιεροσόλυμα, προκειμένου να νυμφευτεί την Σιβύλλα, αλλά άλλαξε γνώμη και επέστρεψε στην πατρίδα του.

Με τον θάνατο του πατέρα τους, Αμαλρίκ, ο αδελφός της Βαλδουίνος Δ΄, έγινε βασιλιάς (1174), ενώ ο ίδιος με τον αντιβασιλιά Ραϊμόνδο Γ΄ της Τρίπολης κανόνισαν τον γάμο της Σιβύλλας με τον πρίγκηπα του Μομφερράτου Γουλιέλμο τον Μακρόξιφο, μεγαλύτερο γιο του μαρκήσιου Γουλιέλμου Ε΄ του Μομφερράτου και ξάδελφο του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου Ζ΄. Ο γάμος έγινε το φθινόπωρο του 1176, όμως ο σύζυγός της πέθανε τον Ιούνιο του επόμενου χρόνου, έχοντας ήδη αφήσει την Σιβύλλα έγκυο. Το παιδί που θα γεννηθεί είναι ο μέλλων βασιλιάς Βαλδουίνος Ε΄ της Ιερουσαλήμ.

Μετά την πρόωρη χηρεία της αναζήτησε νέους συζύγους, ενώ δεν παντρεύτηκε ξανά ως το 1180. Αναφέρεται σαν πρώτος μεγαλύτερος εραστής της ο Βαλδουίνος του Ιμπελέν, δύο φορές χήρος, που σχεδίαζε να τον παντρευτεί, αλλά δεν τα κατάφερε, γιατί αυτός αιχμαλωτίστηκε από τον Σαλαντίν (1179). Η Σιβύλλα ικέτευε τον Σαλαντίν, ο οποίος ζητούσε πολύ υψηλά λύτρα να τον ελευθερώσει και τελικά τον ελευθέρωσε, αφού πήρε την υπόσχεση ότι θα εισπράξει σύντομα τα λύτρα. Μετά την απελευθέρωσή του πήγε στην Κωνσταντινούπολη στον Μανουήλ Α΄ Κομνηνός Αυτοκράτορα των Ρωμαίων, προκειμένου να ζητήσει την βοήθειά του, που τον δέχτηκε με τιμές. Ο Μανουήλ Α΄ του πρόσφερε σύζυγο την μικρανιψιά του Μαρία Κομνηνή, κάτι που θα γινόταν αιτία της διάλυσης της σχέσης του με την Σιβύλλα. Η μητέρα της, Αγνή του Κουρτεναί, βρήκε τότε την ευκαιρία να πείσει τον γιο της να την παντρέψει με τον Γκυ των Λουζινιάν, μικρότερο αδελφό του ευνοούμενού της, Αμαλρίκ των Λουζινιάν.

Ο Βαλδουίνος Δ΄ δεν είχε αντίρρηση, αφού γνώριζε ότι ο Γκυ ήταν υποτελής του βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκου Β΄, την εποχή που ο βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος Β΄ ήταν ανήλικος. Στην συνέχεια, ανέτρεψε τις φιλοδοξίες των Ιμπελίν, αφού αρραβώνιασε την μικρή, ετεροθαλή αδελφή του Ισαβέλλα με τον Χάμφρεϊ Δ΄ του Τορόν. Η Σιβύλλα και ο Γκυ είχαν δύο θυγατέρες, την Αλίκη και τη Μαρία. Ο Γκυ αρχικά ορίστηκε αντιβασιλιάς και διάδοχος του Βαλδουίνου Δ΄. Όμως αργότερα ο βασιλιάς τον καθαίρεσε (1183) λόγω της δειλίας που έδειξε στην επίθεση του Σαλαντίν, ζητώντας από την αδελφή του να ακυρώσει τον γάμο της, αφού την όρισε διάδοχο με τον ανήλικο γιο της, Βαλδουίνο του Μομφερράτου.

Ο λεπρός Βαλδουίνος Δ΄ πέθανε από την ασθένειά του την άνοιξη του 1185, αφήνοντας τον γιο της Σιβύλλας, τον Βαλδουίνο Ε΄ σαν μοναδικό βασιλιά, κάτω από την προστασία του Τζοσελίν Γ΄ της Έδεσσας. Ο παππούς του μικρού παιδιού, Γουλιέλμος Ε΄ του Μομφερράτου, ήρθε, προκειμένου να υπερασπίσει τα δικαιώματά του, αλλά ο Βαλδουίνος Ε΄, άρρωστος συνέχεια από βρέφος, πέθανε το καλοκαίρι του 1186. Η Σιβύλλα κέρδισε την υποστήριξη του λαού και της Εκκλησίας και ο πατριάρχης Ηράκλειος της Ιερουσαλήμ την όρισε σαν τον νομιμότερο δικαιωματικά κληρονόμο, ενώ μία μερίδα ευγενών αντιπαρατέθηκε στον σύζυγό της Γκυ των Λουζινιάν, που δεν είχε την υποστήριξη του βασιλιά Βαλδουίνου Δ΄ στην διαδοχή του. Η Σιβύλλα αρνήθηκε πεισματικά να δώσει διαζύγιο στον σύζυγό της και τον έστεψε συμβασιλέα. Παράλληλα, ο σύζυγος της Ισαβέλλας, Χάμφρεϊ Δ΄ του Τορόν, δήλωσε την υποστήριξή του στην Σιβύλλα και τον Γκυ, απορρίπτοντας τα δικά του δικαιώματα, κάτι που δεν έφερε καμιά αμφισβήτηση στην κατοχή της εξουσίας από το ζεύγος.

Βασίλισσα με τον Γκυ των Λουζινιάν και η πτώση τους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σιβύλλα στις διαπραγματεύσεις της προσπάθησε να συμφιλιωθεί με τους πολιτικούς της αντιπάλους, την οικογένεια των Ιμπελίν, που καθοδηγούνταν από τον Ραϊμόνδο Γ΄ κόμη της Τρίπολης. Κύριο μέλημά της ήταν να αντιμετωπίσει την προέλαση του Σαλαντίν. Ο Γκυ και ο Ραϊμόνδος κλήθηκαν να συμφιλιωθούν, προκειμένου να ξεκινήσουν την μάχη κατά του Σαλαντίν, αλλά δεν μπόρεσαν να συντονίσουν τις δυνάμεις τους, με αποτέλεσμα την οδυνηρή ήττα στη μάχη του Χαττίν (4 Ιουλίου 1187). Ο Γκυ πιάστηκε αιχμάλωτος και η Σιβύλλα έσπευσε να υπερασπιστεί τα Ιεροσόλυμα με τον πατριάρχη Ηράκλειο και τον Μπάλιαν του Ιμπελέν, που σώθηκε στη μάχη του Χαττίν. Δεν τα κατάφεραν και τα Ιεροσόλυμα στις 2 Οκτωβρίου κυριεύθηκαν από τον Σαλαντίν.

Η Σιβύλλα τότε δραπέτευσε με τις κόρες της στην Τρίπολη. Ο Γκυ απελευθερώθηκε το 1188, επέστρεψε και βρήκε την σύζυγό του βαδίζοντας μαζί στην κατάληψη της Τύρου, της μοναδικής πόλης του βασιλείου που δεν είχε πέσει στα χέρια των μουσουλμάνων. Τότε βρισκόταν υπό την εξουσία του Κορράδου του Μομφερράτου, αδελφού του Γουλιέλμου του Μομφερράτου, πρώτου συζύγου της Σιβύλλας, που αρνήθηκε να τους επιτρέψει την είσοδο. Τότε ο Γκυ πήρε θάρρος στο άκουσμα της εκκίνησης της Γ΄ Σταυροφορίας υπό τον Ριχάρδο Α΄ τον Λεοντόκαρδο της Αγγλίας και τον Φίλιππο Β΄ της Γαλλίας, και ξεκίνησε την πολιορκία της Άκρας. Το 1190, θανατηφόρα επιδημία έπληξε τα στρατεύματά του, από την οποία βρήκαν τον θάνατο η Σιβύλλα και οι δύο μικρές κόρες τους, αφήνοντας τον Γκυ μόνο του χωρίς ούτε καν τα δικαιώματά του.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτα το 1176 παντρεύτηκε τον Γουλιέλμο τον μακρόξιφο κόμη της Ιόππης και της Ασκαλώνος και είχαν τέκνα:

Το 1177 απεβίωσε ο Γουλιέλμος και η Σιβύλλα έκανε το δεύτερό της γάμο με τον Γκυ των Λουζινιάν μετέπειτα βασιλιά της Κύπρου και είχε τέκνα:

  • Αλίκη, γενν. μετά το 1177, απεβ. πριν το 1190.
  • Μαρία, γενν. μετά το 1178, απεβ. πριν το 1190.

Οι δύο της κόρες απεβίωσαν περίπου 10 ετών.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Hamilton, Bernard. "Women in the Crusader States: The Queens of Jerusalem." Medieval Women, edited by Derek Baker. Ecclesiastical History Society, 1978. *Hamilton, Bernard. The Leper King and his Heirs. Cambridge, 2000.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Sibylla of Jerusalem της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).