Πιρούνι (σκάκι)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
αβγδεζηθ
8
Chessboard480.svg
α8 μαύρος πύργος
β8
γ8
δ8
ε8
ζ8
η8
θ8
α7
β7
γ7
δ7 μαύρος βασιλιάς
ε7
ζ7
η7
θ7
α6
β6 λευκός ίππος
γ6
δ6
ε6
ζ6
η6
θ6
α5
β5
γ5
δ5
ε5
ζ5
η5
θ5
α4
β4
γ4 μαύρος αξιωματικός
δ4
ε4
ζ4
η4 μαύρο πιόνι
θ4
α3
β3
γ3
δ3
ε3
ζ3 λευκός πύργος
η3
θ3 λευκός πύργος
α2
β2
γ2
δ2
ε2
ζ2
η2
θ2
α1
β1
γ1
δ1
ε1
ζ1
η1
θ1
8
77
66
55
44
33
22
11
αβγδεζηθ
Ο λευκός ίππος κάνει πιρούνι τον βασιλιά, τον αξιωματικό και τον πύργο των μαύρων. Το μαύρο πιόνι κάνει πιρούνι στους λευκούς πύργους.

Στο σκάκι, το πιρούνι (ή το πιρούνισμα) (στα αγγλικά fork) είναι μια τακτική, όπου ένας πεσσός κάνει ταυτόχρονα δύο ή περισσότερες επιθέσεις σε πεσσούς του αντιπάλου. Συμβαίνει συχνότερα να απειλούνται δύο κομμάτια, και έτσι πολλές φορές η τακτική αυτή ονομάζεται διπλή επίθεση ή διπλή απειλή. Ο επιτιθέμενος επιδιώκει συνήθως να αποκτήσει υλικό συλλαμβάνοντας κάποιο από τα κομμάτια του αντιπάλου. Ο αμυνόμενος συχνά δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει δύο ή περισσότερες απειλές από μια τέτοια κίνηση. Το κομμάτι που επιτίθεται ονομάζεται κομμάτι που πιρουνίζει, ενώ τα κομμάτια που δέχονται την επίθεση λέγονται πιρουνισμένα. Εάν ένα κομμάτι υποστηρίζεται παραμείνει πιρουνισμένο, εάν το κομμάτι που κάνει το πιρούνι είναι κατώτερης αξίας.

Συνδυασμένες επιθέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός από την επίθεση σε κομμάτια, ο στόχος του πιρουνιού μπορεί να είναι η άμεση απειλή για ματ (για παράδειγμα, μια επίθεση σε απροστάτευτο ίππο από την βασίλισσα που ταυτόχρονα δημιουργεί μια μπαταρία με έναν αξιωματικό για να απειλήσει με ματ). Επίσης ο στόχος μπορεί να είναι μια σιωπηρή απειλή (για παράδειγμα, ένας ίππος μπορεί να επιτεθεί σε ένα απροστάτευτο κομμάτι, ενώ ταυτόχρονα απειλεί να κάνει πιρούνι στη βασίλισσα και κάποιον πύργο).

Τα πιρούνια χρησιμοποιούνται συχνά ως μέρος ενός συνδυασμού που μπορεί να περιλαμβάνει επίσης και άλλα είδη σκακιστικών τακτικών.

Πιρουνισμένο κομμάτι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο τύπος του πιρουνιού παίρνει το όνομά του από το είδος του κομματιού που το κάνει. Για παράδειγμα, ένα πιρούνι ίππου είναι μια κίνηση ίππου που επιτίθεται ταυτόχρονα σε δύο ή περισσότερα κομμάτια του αντιπάλου. Κάθε είδος κομματιού μπορεί να εκτελέσει πιρούνισμα[1], συμπεριλαμβανομένου και του βασιλιά. Επίσης, κάθε είδος κομματιού μπορεί να πεσει θύμα πιρουνιού. Το πιρούνι είναι πιο αποτελεσματικό όταν αναγκάζει τον αντίπαλο να κάνει μια κίνηση (για παράδειγμα, όταν δίδεται σαχ στον βασιλιά).

Οι ίπποι χρησιμοποιούνται συχνά για πιρούνια, δεδομένου ότι μπορούν να επιτεθούν ταυτόχρονα σε δύο κομμάτια χωρίς αυτά να τους αντεπιτίθενται.

Η βασίλισσα επίσης χρησιμοποιείται συχνά για πιρούνια, αλλά δεδομένου ότι η βασίλισσα είναι συνήθως πιο πολύτιμη από τα κομμάτια στα οποία επιτίθεται, κερδίζει συνήθως το υλικό μόνο όταν τα κομμάτια αυτά είναι ανυπεράσπιστα ή αν κάποιο είναι ανυπεράσπιστο και το απειλήσει ταυτόχρονα με σαχ στον αντίπαλο βασιλιά. Οι δυνατότητες για πιρούνια βασίλισσας είναι πραγματική απειλή, όταν η βασίλισσα είναι ανοιγμένη, όπως συχνά συμβαίνει στο φινάλε. Αν ένας παίκτης θέλει να αναγκάσει τον αντίπαλό του σε ανταλλαγή βασιλισσών, μπορεί να το πετύχει με πιρούνι στην αντίπαλη βασίλισσα και στον βασιλιά (ή σε απροστάτευτο κομμάτι), ενώ η δική του βασίλισσα είναι καλώς προστατευμένη.

Τα πιόνια, εκτός από αυτά που βρίσκονται στη στήλη α και τη στήλη θ, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για πιρούνια με ταυτόχρονη επίθεση σε δύο κομμάτια του εχθρού διαγωνίως (το ένα προς τα αριστερά και το άλλο προς τα δεξιά).

Δραπετεύοντας από πιρούνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μπορεί ενδεχομένως να δραπετεύσει κάποιος από πιρούνια όταν ο βασιλιάς του δεν είναι σε θέση σαχ. Ένα από τα πιρουνισμένα κομμάτια, για παράδειγμα η βασίλισσα, μπορεί να κάνει σαχ στον αντίπαλο βασιλιά, μια ενδιάμεση κίνηση, κερδίζοντας χρόνο ώστε στην επόμενη κίνηση να μετακινήσει σε ασφαλές μέρος και το άλλο πιρουνισμένο κομμάτι.

Άλλοι όροι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πιρούνι στον βασιλιά και τη βασίλισσα, που είναι το καλύτερο δυνατό πιρούνι για κέρδος υλικού, πολλές φορές ονομάζεται βασιλικό πιρούνι. Το πιρούνι στον βασιλιά του αντιπάλου, τη βασίλισσα και έναν ή δύο πύργους πολλές φορές ονομάζεται μεγάλο πιρούνι. Το πιρούνι από ίππο στον βασιλιά του αντιπάλου, τη βασίλισσα και ενδεχομένως και άλλα κομμάτια πολλές φορές ονομάζεται οικογενειακό πιρούνι ή οικογενειακό σαχ.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ορισμένες πηγές χρησιμοποιούν τον όρο πιρούνι μόνο όταν το επιτιθέμενο κομμάτι είναι ίππος, ενώ όταν επιτίθεται ένα άλλο κομμάτι, η τακτική ονομάζεται διπλή επίθεση, κ.λπ.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Burgess, Graham (2009), The Mammoth Book of Chess (3η έκδοση), Running Press, ISBN 978-0-7624-3726-9 
  • Golombek, Harry (1977), Golombek's Encyclopedia of Chess, Crown Publishing, ISBN 0-517-53146-1 
  • Hooper, David Vincent; Whyld, Kenneth (1992), The Oxford Companion to Chess (2η έκδοση), Oxford University Press, ISBN 0-19-866164-9 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]