Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πανδρόσειο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πανδρόσειο
αρχαιολογικός χώρος και βωμός
Χάρτης
Γεωγραφικές συντεταγμένες37°58′19″N 23°43′34″E
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Αθηναίων και Περιφέρεια Αττικής
ΤοποθεσίαΑκρόπολη Αθηνών
ΧώραΕλλάδα
Commons page Πολυμέσα

Το Πανδρόσειο (αρχαία ελληνικά: Πανδρόσειον) ήταν ένα ιερό αφιερωμένο στην Πάνδροσο, μια από τις κόρες του Κέκροπα, του μυθικού βασιλιά της αρχαίας Αθήνας, της λεγομένης σήμερα Αττικής. Βρισκόταν στην Ακρόπολη των Αθηνών, δυτικά του Ερεχθείου και βόρεια του αρχαίου ναού της Αθηνάς Πολιάδος. Σύμφωνα με τον μύθο, στο Πανδρόσειο βρισκόταν η ιερή ελιά της Πολιούχου Αθηνάς, η οποία ήταν Δώρο της θεάς προς την αττική γη, όταν έγινε η διαμάχη με τον θεό Ποσειδώνα για την διεκδίκηση της προστάτιδας ιδιότητας της πόλης.[1][2]

Ο ναός της Πανδρόσου, από τον οποίο δεν σώζεται σχεδόν τίποτα σήμερα, βρισκόταν στα δυτικά του τεμένους, του μετέπειτα Ερεχθείου.[3] Μια θύρα στο πίσω μέρος οδηγούσε σε μια στοά ιωνικού ρυθμού σχήματος Γ, μήκους περίπου 16 μέτρων, που περιέκλειε την εσωτερική αυλή του ιερού στα δυτικά και στα βόρεια. Στο νότιο τμήμα της εσωτερικής αυλής βρισκόταν ο τάφος του Κέκροπα Α΄. Αρχικά, πιθανώς καλυπτόταν από τύμβο. Αργότερα περιβαλλόταν από τραπεζοειδή τοίχο.

Στην αυλή υπήρχε ο βωμός στον Ερκείο Δία (προστάτη του σπιτιού). Εδώ βρισκόταν και η ιερή ελιά, που φυόταν στο σημείο που η Αθηνά είχε ρίξει το δόρυ της στο έδαφος, κατά την φιλονικία της με τον Ποσειδώνα. Λέγεται πως το 480 π.Χ., όταν ο ναός καταστράφηκε από την επιδρομή των Περσών, η ελιά κάηκε. Και ότι την επόμενη κιόλας ημέρα ο κορμός βλάστησε και πάλι. Η ελιά ερμηνεύτηκε ως σύμβολο του αήττητου της Αθηνάς.

Η θέση της κοιλότητας όπου συγκεντρώθηκε το αλμυρό νερό, όταν ο Ποσειδώνας χτύπησε τη γη με την τρίαινά του, δεν έχει προσδιοριστεί ακόμη με ακρίβεια. Σύμφωνα με τον μύθο, τα νερά της αλμυρής πηγής κατέληγαν στην «Ερεχθηίς θάλασσα», ή αλμυρή θάλασσα του Εριχθόνιου. Στο ανατολικό τμήμα του τεμένους βρισκόταν ο τάφος του Εριχθόνιου. Εκεί λέγεται ότι ήταν και τα φίδια του ιερού βουνού. Η εσωτερική αυλή συνόρευε στα νότια με το τείχος του αρχαίου ναού της Αθηνάς Πολιάδος.

  1. Liddell, Henry G.· Scott, Robert (1 Απριλίου 2015). Λεξικόν της ελληνικής γλώσσης - 6ος τόμος. Pelekanos Books. ISBN 9786180400298.
  2. «Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, Αττικά, κεφάλαιο 27, παράγραφος 3». www.perseus.tufts.edu. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2016.
  3. «Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Ερέχθειο». odysseus.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2026.

Συντεταγμένες: 37°58′19″N 23°43′34″E / 37.9719°N 23.7261°E / 37.9719; 23.7261