Μπαλκ κάριερ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το Handymax μπαλκ κάριερ Sabrina I

Το μπαλκ κάριερ (αγγλικά: bulk carrier) είναι τύπος εμπορικού πλοίου σχεδιασμένο για την μεταφορά χύδην φορτίων, όπως σιτηρά, άνθρακας, σιδηρομετάλλευμα και τσιμέντο σε αμπάρια. Από τότε που κατασκευάστηκε το πρώτο πλοίο που εξειδικευόταν στη μεταφορά χύδην φορτίων το 1852, οι οικονομικές δυνάμεις τελειοποίησαν την ανάπτυξη τέτοιων πλοίων, αυξάνοντας τη χωρητικότητα και το μέγεθός τους. Τα σύγχρονα μπαλκ κάριερς είναι σχεδιασμένα για την μεγιστοποίηση της χωρητικότητας, της ασφάλειας, της αποδοτικότητας και της ανθεκτικότητας.

Σήμερα, τα μπαλκ κάριρερς αποτελούν το 15%-17% του παγκόσμιου στόλου[1] και αποτελείται από μικρά φορτηγά πλοία μέχρι γιγάντια πλοία που έχουν χωρητικότητα 400.000 DWT. Συνήθως τα μπαλκ κάριερς φέρουν γερανούς για την φορτοεκφόρτωση, αν και ορισμένα εξαρτώνται από τις λιμενικές υποδομές. Πάνω από τα μισά μπαλκ κάριερς ανήκουν σε Έλληνες, Ιάπωνες και Κινέζους πλοιοκτήτες, ενώ το ένα τέταρτο φέρει σημαία Παναμά. Η Νότια Κορέα είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής μπαλκ κάριερς, ενώ το 82% των πλοίων αυτού του τύπου έχουν κατασκευαστεί στην Ασία.

Στα μπαλκ κάριερς, το πλήρωμα είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία του πλοίου, λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα, τη φροντίδα του φορτίου και τη συντήρηση σύμφωνα με τη διεθνή ναυτιλιακή νομοθεσία. Η φόρτωση του πλοίου αποτελεί χρονοβόρα διαδικασία, ποικίλει ανάλογα με τη πολυπλοκότητα του φορτίου και μπορεί να διαρκέσει μέχρι και λίγες μέρες. Ο αριθμός του πληρώματος ποικίλει, από τρία άτομα σε μικρά πλοία μέχρι πάνω από 30 σε μεγαλύτερα.

Το χύδην φορτίο μπορεί να είναι πολύ πυκνό η διαβρωτικό. Αυτό μπορεί να προκαλέσει πολλά προβλήματα, όπως μετατόπιση φορτίου, αυθόρμητη καύση και υπερφόρτωση, τα οποία μπορούν να απειλήσουν το πλοίο. Η χρήση γηρασμένων πλοίων που έχουν προβλήματα διάβρωσης έχει συνδεθεί με την βύθιση αρκετών πλοίων τη δεκαετία του 1990. Πλέον έχουν θεσπιστεί νέοι κανονισμοί σχετικά με τη βελτίωση της σχεδίασης και επιθεώρησης ενός πλοίου, καθώς και για την εγκατάλειψή του.

Ορισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τομή ενός μπαλκ κάριερ: 1. Αμπάρι, 2. Κάλυμμα αμπαριού 3. Άνω δεξαμενή έρματος, 4. Διπλός πυθμένας, 5. Κάτω δεξαμενή έρματος

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να οριστεί ο όρος μπαλκ κάριερ. Από το 1999 η Σύμβαση SOLAS ορίζει ως μπαλκ κάριερ ένα πλοίο με ένα κατάστρωμα, δεξαμενές έρματος και αμπάρια για τη μεταφορά φορτίου χύδην."[2] Ωστόσο οι περισσότεροι νηογνώμονες θεωρούν ως μπαλκ κάριερ οποιοδήποτε πλοίο που μπορεί να μεταφέρει ξηρό χύδην φορτίο. Τα πλοία πολλαπλών χρήσεων μπορούν να μεταφέρουν χύδην φορτίο, αλλά μπορούν και άλλους τύπους φορτίων που δεν σχεδιάζονται για χύδην μεταφορά. Ο όρος "χύδην ξηρό φορτίο" χρησιμοποιείται για να διαχωρίζεται με τα χύδην υγρά φορτία όπως το πετρέλαιο, τα χημικά και το υγροποιημένο φυσικό αέριο.

Επίσης χρησιμοποιούνται ορισμένες συντομογραφίες για να περιγράψουν μπαλκ κάριερς. Το OBO περιγράφει ένα πλοίο το οποίο μεταφέρει σιδηρομετάλλευμα, χύδην φορτίο και πετρέλαιο, ενώ το Ο/Ο μεταφέρει σιδηρομετάλλευμα και πετρέλαιο.[3] Οι όροι "VLOC," "VLBC," "ULOC," and "ULBC" υιοθετήθηκαν από τους αντίστοιχους ορισμούς των δεξαμενόπλοιων (VLCC και ULCC).[4]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν από την εξειδίκευση των πλοίων στα χύδην, οι φορτωτές είχαν δύο μεθόδους για να μεταφέρουν χύδην φορτία. Στην πρώτη μέθοδο οι λιμενεργάτες φόρτωναν το φορτίο σε σάκους, τα στοίβαζαν σε παλέτες και τις φόρτωναν στο πλοίο με γερανούς.[5] Η δεύτερη μέθοδος απαιτούσε από το φορτωτή να ναυλώσει ολόκληρο πλοίο και να ξοδέψει χρόνο και χρήμα για να κατασκευάσει δεξαμενές από κόντρα πλακέ.[6] Έπειτα, για να οδηγηθεί το φορτίο στα αμπάρια, έπρεπε να κατασκευαστούν ξύλινοι οδηγοί.[6] Αυτοί οι μέθοδοι ήταν αργοί και, όπως με την περίπτωση των Κοντέινερ, οδήγησαν στην ανάπτυξη των μπαλκ κάριερς.

Η ανάπτυξη των μπαλκ κάριερς ξεκίνησε όταν τα ατμόπλοια άρχισαν να γίνονται δημοφιλή[5]. Το πρώτο ατμόπλοιο που αναγνωρίστηκε ως μπαλκ κάριερ είναι το βρετανικό Τζον Μπόους το 1852, που εξειδικευόταν στη μεταφορά άνθρακα.[7][8] Αποτελούνταν από μεταλλικά ύφαλα, μια ατμομηχανή και μια δεξαμενή έρματος που χρησιμοποιούσε νερό αντί για σακιά άμμου.[7] Αυτά τα χαρακτηριστικά βοήθησαν το πλοίο να επιτύχει στην ανταγωνιστική βρετανική αγορά άνθρακα.[7] Το πρώτο πλοίο που μπορούσε να φορτοεκφορτώσει μόνο του ήταν το Χένεπιν, φορτηγό πλοίο λιμνών το 1902. Αυτό το πλοίο μείωσε το χρόνο εκφόρτωσης, αφού χρησιμοποιούσε ιμάντες μεταφοράς.[9] Τα πρώτα ντηζελοκίνητα μπαλκ κάριερς άρχισαν να εμφανίζονται το 1911.[7][8]

Πολύ πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η διεθνής ζήτηση για χύδην φορτία περιοριζόταν στους 25 εκατομμύρια τόνους σιδηρομετάλλευμα,[10][11] ενώ η μεγαλύτερη ζήτηση ήταν παράκτια.[12] Ωστόσο, στις Μεγάλες Λίμνες τα μπαλκ κάριερς μετέφεραν μεγάλες ποσότητες σιδηρομεταλλεύματος από τα ορυχεία του βορά στα χαλυβουργεία. Το 1929 μεταφέρθηκαν 73 εκατομμύρια τόνοι σιδηρομεταλλεύματος κι άλλοι τόσοι τόνοι άνθρακα, ασβεστόλιθου και άλλων προϊόντων.[13]. Δύο διαφορετικά χαρακτηριστικά των μπαλκ κάριερς είχαν ήδη υιοθετηθεί: το 1890 τα πλοία με διπλό πυθμένα[7] και το 1905 η τριγωνική δομή των δεξαμενών έρματος[7]. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αναπτυσσόταν ένα διεθνές εμπόριο μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών και κυρίως μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, τις ΗΠΑ και της Ιαπωνίας.[10] Λόγω των οικονομικών στοιχείων αυτού του εμπορίου, τα μπαλκ κάριερς έγιναν μεγαλύτερα και πιο εξειδικευμένα.[11][14] Αυτή την περίοδο το εμπόριο στις Μεγάλες Λίμνες τα πλοία αύξησαν το μέγεθός τους προκειμένου να ανταπεξέλθουν στα πολλά φορτία, ενώ τα λιμάνια εφοδιάσυηκαν με αυτοφορτωτές. Τα χιλιάδες πλοία που κατασκευάστηκαν στη δεκαετία του 1970 συνέβαλαν στη μεταφορά του αριθμού ρεκόρ, 214 εκατομμυρίων τόνων χύδην φορτίου, το 1979.[15]

Κατηγορίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατηγορίες μεγέθους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριες κατηγορίες μεγεθών μπαλκ κάριερς
Όνομα Μέγεθος σε
DWT[16]
% πλοίων[17] % κυκλοφορίας[18] Τιμή
νέου[19]
Τιμή
μεταχειρισμένου[20]
Handysize 10.000 - 35.000 34% 18% $25M $20M
Handymax 35.000 - 59.000 37%
Panamax 60.000 - 80.000 19% 20% $35M $25M
Capesize 80.000 και πάνω 10% 62% $58M $54M
Μετά την εκβάθυνση της Διώρυγας του Σουέζ, ένα Capesize προσεγγίζει τη Γέφυρα διώρυγας Σουέζ.

Τα μπαλκ κάριερς χωρίζονται σε έξι μεγάλες κατηγορίες: μικρά μπαλκ κάριερς, Handysize, Handymax, Panamax, Capesize και μεγάλα μπαλκ κάριερς.[21] Τα μεγάλα συμπίπτουν στην κατηγορία των capesize, αν και συχνά αναφέρονται ξεχωριστά.

Κατηγορίες ανά περιοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο περιφερειακό εμπόριο παρουσιάζονται κι άλλες κατηγορίες μπαλκ κάριερς, όπως τα Kamsarmax,[22] Seawaymax, Setouchmax, Dunkirkmax, και Newcastlemax.[21]

  • "Kamsarmax" : Με μέγιστο μήκος 229 μέτρα, η κατηγορία αυτή αναφέρεται σε πλοία, μεγαλύτερα από panamax, τα οποία είναι κατάλληλα για το λιμάνι του Καμσάρ στη Γουινέα, όπου η κύρια προβλήτα φόρτωσης βωξίτη δεν μπορεί να εξυπηρετήσει πλοία με μήκος μεγαλύτερο των 229 μέτρων.[23]
  • "Newcastlemax" : Με μέγιστο πλάτος 50 μέτρα και μήκος μέχρι 300 μέτρα, αναφέρονται πλοία που μπορούν να εισέλθουν στο λιμάνι του Νιούκαστλ στην Αυστραλία με χωρητικότητα περίπου 185.000 DWT[24]
  • "Setouchmax" : Περίπου 203.000 DWT, τα μεγαλύτερα πλοία που μπορούν να πλεύσουν στην Εσωτερική Θάλασσα της Ιαπωνίας
  • "Seawaymax" : Μέγιστο μήκος 226 μέτρα, βύθισμα 7,92 μέτρα. Αναφέρονται τα πλοία που μπορούν να περάσουν από το κανάλι του Σεντ Λόρενς, στις Μεγάλες Λίμνες του Καναδά[25]
  • "Malaccamax" : Μέγιστο μήκος 330 μέτρα, βύθισμα 20 μέτρα και μέγιστη χωρητικότητα 300.000 DWT, τα μεγαλύτερα πλοία που μπορούν να διέλθουν το πορθμό της Μαλάκκα.
  • "Dunkirkmax" : Μέγιστο πλάτος 45 μέτρα, μέγιστο μήκος 289 μέτρα και μέγιστη χωρητικότητα 175.000 DWT. Αναφέρονται τα πλοία που μπορούν να περάσουν τα κλειδιά του λιμανιού της Δουνκέρκης στη Γαλλία.

Τα μίνι μπαλκ κάριερς ανήκουν στην κατηγορία των μικρών πλοίων με χωρητικότητα μικρότερη των 10.000 DWT. Τα μίνι μπαλκ κάριερς μεταφέρουν από 500 μέχρι 2.500 τόνους, έχουν ένα αμπάρι και είναι σχεδιασμένα για μεταφορές σε ποτάμια. Είναι κατασκευασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να περνούν κάτω από γέφυρες και έχουν 3-8 άτομα πλήρωμα.

Τα Handysize και Handymax είναι πλοία γενικών χρήσεων[26] Αυτές οι δύο κατηγορίες αποτελούν το 71% όλων των φορτηγών πλοίων άνω των 10.000 DWT κι έχουν την μεγαλύτερη ανάπτυξη .[27]. Η ανάπτυξη οφείλεται στους ολοένα και πιο αυστηρούς κανονισμούς που θέτουν περιορισμούς στην κατασκευή μεγάλων πλοίων.[27] Τα Handymax έχουν συνήθως μήκος 150-200 μέτρων και χωρητικότητα 52.000-58.000 DWT με πέντε αμπάρια και τέσσερις γερανούς φωρτοεκφόρτωσης.[26]

Τα Panamax είναι τα μεγαλύτερα πλοία που μπορούν να διέλθουν από τη Διώρυγα Παναμά, με μέγιστο βύθισμα 32.31 μέτρα, ολικό μήκος 294.13 μέτρα και βύθισμα μέχρι 12.04 μέτρα.[28]

Τα Capesize είναι πολύ μεγάλα για να διέλθουν μέσω της διώρυγας του Παναμά και αναγκάζονται να περάσουν από το Ακρωτήριο Χορν για να ταξιδέψουν μεταξύ του Ειρηνικού και Ατλαντικού ωκεανού. Παλαιότερα τα Capesize δεν μπορούσαν να ταξιδέψουν μέσω της διώρυγας του Σουέζ και έπρεπε να περάσουν από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδος. Η πρόσφατη εκβάθυνση της διώρυγας στα 20 μέτρα επέτρεψε στα περισσότερα Capesize να διέλθουν από το Σουέζ.[29]

Τα Capesize μπαλκ κάριερς είναι εξιδεικευμένα, καθώς το 93% του φορτίου τους αποτελείται από άνθρακα ή σιδηρομετάλλευμα.[26] Ορισμένα πλοία στις Μεγάλες Λίμνες υπερβαίνουν την κατηγορία των Panamax, αλλά περιορίζονται μόνο για χρήση στις Λίμνες, αφού δεν μπορούν να περάσουν το - μικρό - κανάλι Σεντ Λόρενς και να βγουν στον ωκεανό. Τα μεγάλα μπαλκ κάριερς αποτελούν υποκατηγορία των Capesize και έχουν χωρητικότητα μεγαλύτερη των 200.000 DWT. Αυτά τα πλοία συνήθως εξιδεικεύονται στη μεταφορά σιδηρομεταλλεύματος[21]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παγκόσμιος στόλος
  2. «Maritime Safety Committee's 70th Session, Ιανουάριος 1999». American Bureau of Shipping. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Σεπτεμβρίου 2007. https://web.archive.org/web/20070904190443/http://www.eagle.org/regulatory/regupdate/msc70/bulk.html. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2018. 
  3. «Ναυτικό Λεξικό». The Transportation Institute. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2008. https://web.archive.org/web/20080415134847/http://www.trans-inst.org/seawords.htm#o. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2018. 
  4. «Ακρωνύμια και συντομογραφίες». The Nautical Institute. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Απριλίου 2007. https://web.archive.org/web/20070408154846/http://www.nautinst.org/info/acrnm_abbrev.htm. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2018. 
  5. 5,0 5,1 «Μπαλκ Κάριερ - Βελτίωση της ασφάλειας φορτίων». United Nations Atlas of the Oceans. http://www.oceansatlas.com/unatlas/issues/safety_at_sea/bulk_carrier/bulk_carrier.htm. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2018. 
  6. 6,0 6,1 Hayler, 2003:5–13.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Bruno-Stéphane Duron, Le Transport maritime des céréales, mémoire de DESS, 1999.
  8. 8,0 8,1 «Πλοία». 1911 Encoclopedia Britannica. http://www.1911encyclopedia.org/Ship. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2018. 
  9. Shipwrecks - A Deep Look, The Rise of the Self-unloading Freighter, The Heritage Museum and Cultural Center (HMCC) and Michigan Shipwreck Research Associates
  10. 10,0 10,1 International Maritime Organization, 1999:1.
  11. 11,0 11,1 «Bulk Carriers». United Nations Ocean Atlas. http://www.oceansatlas.org/unatlas/uses/transportation_telecomm/maritime_trans/shipworld/cargo_car/bulk/bulk_carriers.htm. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2018. 
  12. «IMO and the safety of bulk carriers» (PDF). International Maritime Organization. http://www.imo.org/includes/blastDataOnly.asp/data_id%3D7987/BULK99.FIN.pdf. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2018. 
  13. Steamboats & sailors of the Great Lakes, Mark L. Thompson, σελ. 26, 1991, (ISBN 978-0-8143-2359-5)
  14. International Maritime Organization, 1999: 1, 2.
  15. Steamboats & sailors of the Great Lakes, Mark L. Thompson, σελ. 28, 1991, (ISBN 978-0-8143-2359-5)
  16. MAN Diesel Group 2005, σελ.4. UNCTAD 2006, p. xii.
  17. From Lamb, 2003 και 2005 CIA World Factbook. See also graph and table at Wikimedia Commons.
  18. From Lamb, 2003. Μετράται με βάση τη χωρητικότητα του φορτίου επί την απόσταση που διανύθηκε. Μπορεί να εκφράζεται σε όρους (μίλια x τόνους), για παράδειγμα
  19. UNCTAD Review of Maritime Transport 2011, σελ. 81. Τιμή ενός νέου πλοίου σε εκάτ. $ το 2010.
  20. UNCTAD Review of Maritime Transport 2011, σελ. 82. Τιμή πλοίου 5 ετών (10 ετών για τα Handysize) σε εκάτ. $ το 2010.
  21. 21,0 21,1 21,2 MAN Diesel Group, 2005, σελ. 3-4.
  22. «Kamsarmax 82BC». Tsuneishi Corp.. http://www.tsuneishi.co.jp/tess/factbook.html. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2007. 
  23. Kamsarmax, Definition, World Shipping Directory (accessed August) 2013
  24. Steve's Guide to Bulk Carriers (Αύγουστος 2013), Harris, Steve, [www.stevesmaritime.com]
  25. «Seawaymax». http://shiptradehouse.com/en/seawaymax. 
  26. 26,0 26,1 26,2 Lamb, 2003.
  27. 27,0 27,1 «Handysize re-vamp: the next move in bulk carriers?». The Naval Architect. Ιανουάριος 2006. 
  28. Autoridad del Canal de Panamá 2005, σελ. 11 – 12.
  29. «Egypt's Suez canal H1 revenue, traffic up; upgrade helps». Reuters Africa. Thomson Reuters (af.reuters.com). 26 Ιουλίου 2010. https://af.reuters.com/article/idAFJOE66P09P20100726. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2018.