Μάλια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°16′58″N 25°28′01″E / 35.28278°N 25.46694°E / 35.28278; 25.46694

Μάλια
Πόλη
Εναέρια άποψη της πόλης των Μαλίων
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Κρήτη
Δήμος Χερσονήσου
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Ζαχαρίας Δοξαστάκης
Υψόμετρο 20 μ
Πληθυσμός

3.722

Δημοτική ενότητα 5433 (2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 70007
Τηλεφωνικός κωδικός 28970
Ιστοσελίδα www.hersonisos.gr

Τα Μάλια είναι κωμόπολη και πρώην κοινότητα στην επαρχία Πεδιάδος με 3.722 κατοίκους (απογραφή 2001) και αποτελεί Δημοτικό διαμέρισμα στον Δήμο Χερσονήσου του νομού Ηρακλείου. Είναι ονομαστά για τα κηπευτικά προϊόντα τους, τους γραφικούς ανεμόμυλους τους, τον υδροβιότοπο με σπάνια χλωρίδα και πανίδα,την αμμουδιά στην παραλία τους και τα άφθονα νερά τους, από τα οποία υδρεύεται το Ηράκλειο. Σήμερα αποτελεί κοσμοπολίτικο τουριστικό κέντρο με θαυμάσια ξενοδοχεία και ευπρεπή εξοχικά κέντρα, καταστήματα τουριστικών ειδών κ.λ.π. Βρίσκεται στο 34ο χιλιόμετρο της κεντρικής αρτηρίας προς το νομό Λασιθίου, του οποίου τα σύνορα βρίσκονται στα 38 χιλιόμετρα, πιο ανατολικά. Κύριες ασχολίες είναι τα τουριστικά επαγγέλματα, η καλλιέργεια κηπευτικών και μπανάνας. Στα ανατολικότερα, σε απόσταση 37 χιλιομέτρων, βρίσκονται οι αρχαιότητες των Μαλίων. Στα Μάλια λειτουργούν μεταξύ άλλων 1 παιδικός σταθμός,2 νηπιαγωγεία, 2 Δημοτικά Σχολεία, Γυμνάσιο, Λύκειο, περιφερειακό ιατρείο, ΚΕΠ και όλες οι υπηρεσίες του Δήμου. Ποδοσφαιρικά δραστηριοποιείται η ομάδα ΠΑΝΟΜ, που ιδρύθηκε το 1970.

Στο παρελθόν τα Μάλια ήταν ιδιαίτερα γνωστά για τα κηπευτικά τους προϊόντα αλλά και τους ανεμόμυλους. Σήμερα είναι περισσότερο γνωστά για τις καθαρές παραλίες με τα καταγάλανα νερά και το μινωικό ανάκτορο του βασιλιά Σαρπηδόνα, ένα από τα τρία μεγαλύτερα ανάκτορα στην Κρήτη. Η πόλη των Μαλίων, αποτελεί ένα δημοφιλές τουριστικό θέρετρο που συνδυάζει το μοντέρνο με το παραδοσιακό. Τις δύο αυτές διαφορετικές πτυχές της πόλης διαχωρίζει ο κεντρικός δρόμος, νότια του οποίου βρίσκεται το παλιό χωριό με τα γραφικά του σοκάκια που διατηρεί τους παραδοσιακούς ρυθμούς και  βόρεια, το νέο κομμάτι της πόλης, όπου ο επισκέπτης μπορεί να διασκεδάσει στα αμέτρητα bar και club. Ο επισκέπτης, περιπλανώμενος στα σοκάκια του παλιού χωριού, θα μπορέσει να θαυμάσει παραδοσιακά κτήρια (προσφάτως αναπαλαιωμένα με την βοήθεια των εθελοντών sarpidonistas και  των κατοίκων του χωριού), εκκλησίες (μερικές από τις οποίες ανάγονται στην Ενετοκρατία) και να επισκεφτεί  παραδοσιακές ταβέρνες και εστιατόρια. Στο νέο κομμάτι της πόλης, ο επισκέπτης μπορεί κατά τη διάρκεια της ημέρας να κάνει τα ψώνια του, αλλά και να απολαύσει τη νυχτερινή ζωή, είτε σε ένα από τα πολλά καφέ, είτε σε ένα εστιατόριο με παραδοσιακή κουζίνα.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μεγάλο κλιμακοστάσιο του ανακτόρου των Μαλίων

Στα ανατολικά των Μαλίων βρίσκεται μινωικό ανάκτορο. Σε ολόκληρη την περιοχή υπήρχε πόλη στην αρχαιότητα, με άγνωστη σήμερα ονομασία. Στα αρχαιολογικά συγγράμματα αναγράφεται ως ανάκτορο Μαλίων. Η περιοχή ονομάζεται σήμερα Τάρμαρος και πιστεύεται ότι η ονομασία αυτή σχετίζεται με το όνομα της αρχαίας πόλης. Επίσης, θεωρείται ότι στην πόλη έζησε ο αρχαίος βασιλιάς Σαρπηδών, γιος του Δία και της Ευρώπης. Το Σαρπηδόνα έδιωξε ο αδερφός του Μίνως και βρήκε καταφύγιο στη Λυκία της Μικράς Ασίας. Το ανάκτορο θεωρείται ότι ανοικοδομήθηκε την περίοδο της οικοδόμησης των ανακτόρων της Κνωσού και Φαιστού και ακολούθησε την τύχη τους. Περί το 1700 π.Χ. καταστράφηκε από άγνωστη αιτία, ανοικοδομήθηκε έπειτα και ξανά καταστράφηκε το 1450 π.Χ. Ο χώρος εξακολούθησε να κατοικείται, αν και το ανάκτορο δεν κτίστηκε ξανά. Στα δυτικά του ανακτόρου στη θέση Μάρμαρα αποκαλύφθηκε παλαιοχριστιανική βασιλική. Εκεί βρέθηκε μαρμάρινη σαρκοφάγος.

Ο αρχαιολογικός χώρος των Μαλίων ήταν αρχικά άγνωστος. Μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες ανήκε στο νομό Λασιθίου. Το 1880 ο ιδιοκτήτης της περιοχής Ελληνικό Λιβάδι ανακάλυψε μερικά φύλλα χρυσού, περίπου 500 μέτρα δυτικά από το ανάκτορο. Το γεγονός αυτό στάθηκε αφορμή για να ανασκαφτεί ολόκληρος ο χώρος από χρυσοθήρες. Από τότε η περιοχή ονομάστηκε Χρυσόλακκος. Το 1915 έπειτα από την ανακάλυψη και νέων ευρημάτων διαπιστώθηκε από τον αρχαιολόγο Ιωσήφ Χατζιδάκη η ύπαρξη αρχαιοτήτων στο μέρος εκείνο. Έπειτα από το Χατζιδάκη, οι ανασκαφές συνεχίστηκαν από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή. Όπως έδειξαν οι ανασκαφές, οι κάτοικοι των αρχαίων Μαλίων ασχολούνταν με την αλιεία και με τη γεωργία. Δεν ήταν τόσο πλούσια η περιοχή όπως ήταν η Κνωσός και η Φαιστός.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα προέρχεται από το τοπωνύμιο ομαλία>Μάλια= επίπεδη έκταση. Σώζεται στην αρχική γλωσσική μορφή του στο τοπωνύμιο Ομαλές (οι), που είναι επίπεδη έκταση βόρεια της Σελένας και στα οροπέδια Ομαλός της Δίκτης και των Λευκών Ορέων. Το 1583 αναφέρεται villa di Maglia με 620 κατοίκους. Το 1881 είχε 800 Χριστιανούς κατοίκους. Toύρκοι δεν κατοικούσαν στα Μάλια.

Παραλίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε συνολικό μήκος ακτογραμμής 6 χιλιομέτρων, από την γραφική Σταλίδα έως την περίφημη παραλία του Ποταμού, δυτικά του αρχαιολογικού χώρου, απλώνονται οι πασίγνωστες και πανέμορφες παραλίες του Δήμου Μαλίων με τη λεπτή χρυσαφένια άμμο και τα πεντακάθαρα καταγάλανα νερά. Όλες οι παραλίες είναι οργανωμένες και προσφέρουν άνεση και ανεπανάληπτες στιγμές χαράς, ηρεμίας και ψυχαγωγίας. Ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει τον ήλιο τη θάλασσα και να χαρεί τα θαλάσσια σπορ που προσφέρονται. Οι πιο γνωστές παραλίες του Δήμου είναι, στη Σταλίδα, οι «Βαγιές» στο μικρό αυτοφυές δάσος των φοινίκων, ο «Φοίνικας», και ο «Ψαρόλακος», και στα Μάλια η «Κλωντζανή», ο «Πύργος» και ο «Ποταμός». Η δημοφιλέστερη παραλία του Δήμου, και μία από τις ωραιότερες της Κρήτης, είναι η παραλία «Ποταμός». Αποτελεί τον ιδανικότερο προορισμό για εκείνους που επιζητούν ηρεμία και χαλάρωση. Τη διαχείριση της παραλίας έχει αναλάβει η Αναπτυξιακή Δημοτική Επιχείρηση Μαλίων, η οποία με απόλυτο σεβασμό προς το φυσικό περιβάλλον αλλά και στον επισκέπτη της περιοχής, έχει φτιάξει μια οργανωμένη υποδομή με αποδυτήρια, χημικές τουαλέτες, ξύλινους διαδρόμους πρόσβασης στην ακτή κλπ. Πρόσφατα βραβεύτηκε με την διάκριση της Γαλάζιας Σημαίας.

Ναοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην κωμόπολη βρίσκεται η κατάγραφη εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου, γνωστός με το όνομα Παναγία η Γαλαθιανή, επειδή όταν κτιζόταν χρησιμοποιήθηκε γάλα αντί για νερό, το οποίο πρόσφεραν οι κτηνοτρόφοι της περιοχής. Στο ναό βρίσκεται η παλιά εικόνα της Παναγίας της Καρδιώτισσας και του Αγίου Τρύφωνα. Στο κτήριο αρχικά χρησιμοποιήθηκαν αρχιτεκτονικά μέλη από παλαιότερα κτήρια. Επίσης, υπάρχουν και οι ναοί του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, των Ταξιαρχών, του Αγίου Δημητρίου και του Ευαγγελισμού, του Αγίου Γεωργίου (στη θέση Λούτρα, κατάγραφη εκκλησία με κατεστραμμένες τοιχογραφίες), της Αγίας Πελαγίας και του Αγίου Σάββα, κοντά στη θάλασσα, καθώς επίσης και της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος σε μικρή νησίδα. Απέναντι από τη νησίδα υπάρχει πηγή με νερό που, όπως πιστεύουν οι κάτοικοι, διευκολύνει τη σύλληψη στις γυναίκες που δεν έχουν παιδιά, όταν πιουν ή πλυθούν. Για την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου η παράδοση αναφέρει ότι κτίστηκε για να προστατεύει ο Άγιος Γεώργιος εκείνους που ξενυχτούσαν εκεί, από τις νεράιδες, οι οποίες κατά τη δοξασία παρουσιάζονται στην περιοχή.

Χωριά στη Δημοτική Ενότητα Μαλίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κράσι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό Κράσι βρίσκεται 46.3 χλμ. νοτιοανατολικά της πόλης του Ηρακλείου και μόλις 6 χλμ νότια της κωμόπολης Μαλίων, στην ενδοχώρα του Δήμου Χερσονήσου σε υψόμετρο 600 μ. οι κάτοικοι του χωριού δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα και ειδικότερα στην ελαιοκομία και την κτηνοτροφία, παράγοντας υψηλής ποιότητας ελαιόλαδο και τυροκομικά προϊόντα, που κάθε επισκέπτης μπορεί να γευτεί και να προμηθευτεί. Ένα από τα πιο αξιόλογα σημεία του χωριού είναι η πλατεία του, που φημίζεται για τα αιωνόβια πλατάνια του που κατά την διάρκεια του καλοκαιριού προσφέρουν απλόχερα σκίαση στα παραδοσιακά καφενεδάκια και ταβέρνες της. Στην νότια πλευρά του χωριού συναντούμε την ‘‘ Μεγάλη Βρύση- Υδραγωγείο’’, ένα εντυπωσιακό μνημείο που ακόμα και σήμερα υδροδοτεί το αρδευτικό δίκτυο της ευρύτερης περιοχής. Ο ιερός ναός Μεταμόρφωσης Σωτήρος, εντός του χωριού, αποτελεί ιδανικό προορισμό για όλους τους επισκέπτες που θα θαυμάσουν στο εσωτερικό του αξιοζήλευτες αγιογραφίες και ξυλόγλυπτα τέμπλα. Τέλος το αρχαιολογικό αξιοθέατο της περιοχής είναι ο Πρωτομινωικός Τάφος, που ανακαλύφθηκε το 1929 από τον Σπυρίδων Μαρινάτο και χρονολογείται πριν από την Μινωική εποχή. Το χωριό έχει μεγάλη παράδοση σε μουσικούς και χορευτές, που κρατεί μέχρι και σήμερα, αυτό αποτελεί και την εγγύηση ,για κάθε επισκέπτη, ότι θα ζήσει μια εμπειρία γεμάτη παράδοση και γλέντι με τοπικές λιχουδιές και ποτό.

Μοχός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό Μοχός βρίσκεται στη νότια πλευρά του χωριού Σταλίδα, μόλις 12 χλμ πάνω στη πλαγία του βουνού, και 45 χλμ. νοτιοανατολικά της πόλης του Ηρακλείου, στην ενδοχώρα του Δήμου Χερσονήσου και σε υψόμετρο 400 μ. Ένα παραδοσιακό χωριό που διατηρεί την αρχιτεκτονική του 16ου αιώνα, με μια ζεστή και σημαντικά μεγάλη πλατεία. Στην πλατεία, καφενεδάκια, ταβερνάκια και ένα τοπικό μπακάλικο προσφέρουν παραδοσιακά πιάτα καθώς και τοπικά Κρητικά ποτά. Κάθε 15 του Αυγούστου ο εορτασμός της Παναγίας λαμβάνει μέρος, και στη πλατεία ένα πλήθος κόσμου συνέρχεται για να τιμήσουν τη γιορτή με θεσπέσια γεύματα και τοπικούς χορούς και παραδοσιακή μουσική από τοπικούς καλλιτέχνες. Επίσης οι επισκέπτες θα βρουν μέσα στο χωριό, το Λαογραφικό Μουσείο του Μοχού όπου εκτίθενται το παραδοσιακό Κρητικό σπίτι καθώς και διάφορα εργαλεία παραδοσιακών επαγγελμάτων. Μια βόλτα στα γραφικά στενά του χωριού φτάνει για να νιώσει ο επισκέπτης την ζεστασιά και την φιλοξενία των τοπικών κατοίκων που φημίζονται για την μουσική τους παράδοση καθώς και την χαρακτηριστική τους πολυπολιτισμική κουλτούρα.

Σταλίδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό Σταλίδα βρίσκεται 31 χλμ ανατολικά της πόλης του Ηρακλείου και 3 χλμ. δυτικά και ανατολικά αντίστοιχα από την Χερσόνησο και τα Μάλια, ένα παραθαλάσσιο θέρετρο με ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις, μαγαζιά και αξιοθέατα τόσο στο παραλιακό του μέτωπο όσο και στη νότια μεριά του σε μια συστάδα λόφων. Ένας ιδανικός προορισμός κυρίως για οικογένειες, λόγω της ήρεμης και χαλαρωτικής ατμόσφαιρας του χωριού με ένα ικανοποιητικό όμως αριθμό από πλήρως οργανωμένες και πανέμορφες παράλιες καθώς και ταβέρνες καφετέριες και εστιατόρια. Απέχει μια ανάσα από την εντονότερη νυχτερινή ζωή που ίσως αναζητήσει ο επισκέπτης και η οποία προσφέρεται από την Χερσόνησο και τα Μάλια ισάξια. Παρέχεται εύκολη και γρήγορη πρόσβαση τόσο στις ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις της περιοχής όσο και στις παραλίες της, με αυτή της παραλίας του Φοίνικα να ξεχωρίζει, αφού εμπεριέχει εκτός από τους φημισμένους Κρητικούς φοίνικες και κρυστάλλινα νερά καθώς και οργανωμένη πλήρως παραλία με γήπεδα και χώρους τένις, βόλεϊ και υδάτινα σπορ. Κλείνοντας μια σημαντική εκδήλωση που δεν πρέπει να χάσουν οι επισκέπτες είναι το Χωροδείον στις 12 του Αυγούστου στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννου, όπου εκεί θα δουν και θα θαυμάσουν παραδοσιακές Κρητικές φορεσιές, χορούς, μουσική και παρασκευή εδεσμάτων ιδιαίτερης και μοναδικής γεύσης, αξίζει να σημειωθεί ότι η είσοδος είναι δωρεάν.

Σημεία Ενδιαφέροντος στη Δημοτική Ενότητα Μαλίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαίος Πλάτανος και Βρύσες στο Κράσι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό Κράσι βρίσκεται στην πλαγία του βουνού και έχει απόσταση περίπου 10 χλμ από την κεντρική πόλη των Μαλίων. Η πλατεία του είναι φυσικά διακοσμημένη με τρεις τεράστιους πλάτανους, όπου ο κεντρικός τους είναι και ο μεγαλύτερος από όλους, επίσης θεωρείται ως ένας από τους αρχαιότερους πλάτανους στη Μεσόγειο. Απέναντι απ τα μεγαλοπρεπή δέντρα, δυο εντυπωσιακές βρύσες βρίσκονται για να εντυπωσιάσουν κάθε επισκέπτη συμπληρώνοντας μια μαγευτική εικόνα για όλους.

Μινωικό Παλάτι Μαλίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτό το Μινωικό Παλάτι βρίσκεται 3 χλμ ανατολικά της πόλης των Μαλίων και είναι το τρίτο σημαντικότερο Μινωικό Παλάτι μετά από αυτό της Κνωσσού και της Φαιστού. Είναι γνωστό για το στρατηγικής σημασίας λιμάνι του, την χαρακτηριστική μεγάλη κεντρική αυλή του, το κεντρικό κομμάτι του συμπλέγματος, τα κλιμακοστάσια, τα πολύθηρα και τις μεγαλοπρεπείς προσόψεις του.

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σταλής
Σταλίδα
Χωριό Μοχός
Μοχός
Παλάτι Μάλια
Μινωικό Παλάτι Μαλίων
Town Μάλια
Μάλια Town
Πλάτανος Κράσι
Κράσι Πλάτανος
Κράσι Χωριό
Χωριό Κράσι
Ελιά στο Κράσι
Ελιά Κράσι
Κράσι
Κράσι 2
Θέα Κράσι
Κράσι Θέα
Βρύση Κράσι
Κράσι Βρύση
Μάλια
Μάλια 2
Χωριό Μάλια 2
Μάλια Χωριό 2
Μάλια
Μάλια Χωριό
Μοχός
Μοχός 2
Μοχός
Μοχός 3
Βρύσες Μοχός
Μοχός Βρύσες
Μνημείο Μοχός
Μοχός Μνημείο
Σταλίδα
Σταλίδα Θέα
Σταλίδα
Σταλίδα Παραλία
Σταλίδα
Σταλίδα Παραλίες 2

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Ηράκλειο και ο Νομός του, έκδοση Νομαρχία Ηρακλείου.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Social Media[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Our Social Media Channels:

Facebook:  https://www.facebook.com/MunicipalityHersonissos for locals

FaceBook: https://www.facebook.com/hersonissosgreece for Hersonissos

FaceBook: https://www.facebook.com/maliacretegr for Malia

Virtual Tour: https://www.360cities.net/profile/hersonissos

Instagram: https://www.instagram.com/myhersonissos/

Twitter: https://twitter.com/#!/myhersonissos

FourSquare: https://foursquare.com/myhersonissos/

Flickr - http://www.flickr.com/photos/70934829@N02/

SlideShare: http://www.slideshare.net/myhersonissos

Pinterest - http://pinterest.com/hersonissos/

Youtube - http://www.youtube.com/myhersonissos

Google +: https://plus.google.com/112062865072762975025/