Ελιά Ηρακλείου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Ελαία Ηρακλείου)
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°18′10″N 25°13′45″E / 35.30278°N 25.22917°E / 35.30278; 25.22917

Ελαία
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ελαία
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΗρακλείου
ΔήμοςΧερσονήσου
Δημοτική ΕνότηταΓουβών
ΚοινότηταΕλαίας
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΗρακλείου
Υψόμετρο226
Πληθυσμός884 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.700 08
Τηλ. κωδ.+30 2810
www.hersonisos.gr

Η Ελιά[1][2] (επίσημο: Ελαία[3]) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του Δήμου Χερσονήσου στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Πεδιάδος.

Γενικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ελιά είναι κτισμένη σε λόφο με πανοραμική θέα, σε υψόμετρο 226 μέτρων[4] ενώ απέχει 12 χλμ. ΝΑ. από το Ηράκλειο και περίπου 12 χλμ. ΝΔ. (μέσω Καρτερού) από τις Γούρνες (έδρα του δήμου). Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία και ειδικότερα η ελαιοκομία αλλά και η κτηνοτροφία . Παράγονται επίσης κρασί, σταφίδα και είναι επίσης ανεπτυγμένη η ορνιθοκομία. Συνδέεται με το Ηράκλειο με ασφαλτόστρωτο δρόμο, που είναι 15 χιλιόμετρα. Λειτουργούν νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο. Επιπλέον στο παραδοσιακό χωριό λειτουργούν καφενεία και δύο ταβέρνες. Στην Ελιά υπάρχουν δύο εκκλησίες που βρίσκονται στην πλατεία του χωριού, ο Άγιος Παντελεήμονας και η Παναγία, όπως και πολλά εκκλησάκια περιφερειακά του χωριού.

Στο χωριό Ελιά Ηρακλείου είχε εγκατασταθεί μετά την απόσυρση του από την ενεργό δράση ο Ευγένιος Γκέραρντ, ιστορικός προπονητής του Ο.Φ.Η[5]. Έκτοτε, υπήρξε μόνιμος κάτοικος του χωριού μέχρι το θάνατο του.

Επιπλέον σε αυτό το χωριό υπάρχει ένα ελαιουργείο, φροντιστήριο ξένων γλωσσών και ωδείο.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφέρεται το 1583 ως Elia και Glia με 346 κατοίκους [6].Κατά την Τουρκοκρατία κατοικούσαν πολλοί Τούρκοι. Δεν έχει εξακριβωθεί αν έχει σχέση με την αρχαία κρητική πόλη Ελαία, την οποία τοποθετούν μερικοί στη Δυτική Κρήτη. Το 1866 ισχυρό τουρκικό σώμα κατόρθωσε να εισχωρήσει μέσα στο χωριό και να πάρει πολλά πράγματα των κατοίκων. Όμως πριν αποκτήσουν τη λεία τους χτυπήθηκαν από επαναστάτες και σκοτώθηκαν 25 άτομα .

Στη θέση Αρτσά, μεταξύ Κάτω Βάθειας και Ελιάς, ανακάλυψε ο Ξανθουδίδης το 1903 ένα λαξευτό τάφο που χρονολογείται από την Ύστερομινωική εποχή ο οποίος περιείχε δύο πήλινες λάρνακες με μήκος 1,20 μέτρα με τους σκελετούς διατηρημένους σε καλή κατάσταση στην αρχική θέση, με συμπτυγμένους τους μηρούς και τις κνήμες (sepoltura accovachiata). Έτσι, αποδείχτηκε ότι την εποχή εκείνη τους νεκρούς τους έθαβαν σε συνεσταλμένη θέση με κεκαμμένα τα κάτω άκρα.

Διοικητικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925, γραμμένη ως Εληά, να ορίζεται έδρα ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας ενώ το 1940 το όνομά της διορθώθηκε σε Ελαία. Το 1997 με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Επάνω Βαθείας και προσαρτήθηκε στο τοτε δήμο Γουβών.[3]

Κοινότητα Ελαίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Ελαίας περιλαμβάνει και τους οικισμούς Άγιος Ρωμανός, Καρτερός και Σταυρωμένο, καθώς και το νησί Δία. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:[7]

Συνολικά η κοινότητα έχει 1.930 κατοίκους.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από πενταμελές Συμβούλιο με επικεφαλής τον Πρόεδρο κ. Ιωάννη Σημαιάκη.

Κοινοτάρχες Ελαίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Ελαίας.

Πρόεδροι Κοινότητος Ελαίας
περίοδος όνομα
1978–1982 Τοράκης Ιωάννης
1982–1990 Συντυχάκης Ιωάννης
1990–1998 Μεραμβελιωτάκης Γεώργιος
2010–2019
2019– Σημαιάκης Ιωάννης

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αθλητικός Όμιλος Ελιάς «ο Ρωμανός» εκπροσωπεί το χωριό στο ποδόσφαιρο. Επίσημο έτος ίδρυσής του είναι το 1980 και αποτελεί τη συνέχεια του πρώτου ποδοσφαιρικού συλλόγου της Ελιάς, «Αλκιμέδων Ελιάς», που ιδρύθηκε το 1959 και αναγνωρίστηκε επίσημα από την ΕΠΟ το 1960 με Αριθμό Μητρώου ΕΠΟ 850.[8] Συμμετέχει στα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Ηρακλείου και έδρα του αποτελεί το ποδοσφαιρικό γήπεδο του χωριού, το Δημοτικό Γήπεδο Ελιάς.[9]

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο κεντρικός δρόμος του χωριού  
Η παλιά εκκλησία  

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Ηράκλειο και ο Νομός του, έκδοση Νομαρχία Ηρακλείου.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η Ελιά στον ιστότοπο του Δήμου Γουβών.
  • Η Ελιά στην ιστοσελίδα Τουρισμού Πολιτισμού του Δήμου Χερσονήσου (ανακτήθηκε 1η Μάη 2019)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Δήμος Χερσονήσου | Δημοτική Ενότητα Γουβών | Δημοτική Ενότητα Γουβών | Περιήγηση στο Δήμο». www.hersonisos.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2022. 
  2. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. 11. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 136. 
  3. 3,0 3,1 «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2022. 
  4. «Ελαία ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ, Δήμος ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ | buk.gr». buk.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2022. 
  5. Team, Onsports (2018-01-02). «Αυτός ήταν ο Ευγένιος Γκέραρντ (photos+videos)». Onsports.gr. http://www.onsports.gr/afieromata/story/585644/aytos-itan-o-eygenios-gkerarnt-photos-videos. Ανακτήθηκε στις 2018-01-02. 
  6. Καστροφύλακας Κ 94, 1583.
  7. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10871 (σελ. 397 του pdf)
  8. ΡΩΜΑΝΟΣ epsirak.gr
  9. Γήπεδο ΕΛΙΑΣ epsirak.gr