Επισκοπή Ηρακλείου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°15′19″N 25°14′11″E / 35.25528°N 25.23639°E / 35.25528; 25.23639

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Επισκοπή (αποσαφήνιση).
Επισκοπή Ηρακλείου
Dimos Episkopis.png
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Επισκοπή Ηρακλείου
35°15′19″N 25°14′11″E
Χώρα Ελλάδα[1]
Διοικητική υπαγωγή Δήμος Χερσονήσου
Γεωγραφική υπαγωγή Κρήτη
Υψόμετρο 340 μ.
Πληθυσμός 962 (2011)
Ταχ. κωδ. 70008
Τηλ. κωδ. 2810-7
Ζώνη ώρας UTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Ναός Αγίου Μηνά και Κοίμησης της Θεοτόκου

Η Επισκοπή είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της επαρχίας Πεδιάδος με 969 κατοίκους (το 2001) και αποτελεί Δημοτικό διαμέρισμα στον ομώνυμο Δήμο του νομού Ηρακλείου. Υπήρξε έδρα του επισκόπου Χερρονήσου και σε αυτό το γεγονός οφείλεται το όνομα του οικισμού. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την ελαιοκομία και με την αμπελοκαλλιέργεια. Παράγει σταφίδες, σταφύλια και λάδι. Έχει περιφερειακό ιατρείο, ΚΕΠ, ταχυδρομείο, ΟΤΕ, αστυνομία, νηπιαγωγείο, Δημοτικό, Γυμνάσιο , Λύκειο και 14 ναούς με τοιχογραφίες. Σημαντικότεροι από τους ναούς είναι ο Άγιος Ιωάννης, ο Μιχαήλ Αρχάγγελος, η Αγία Παρασκευή και ο πολιούχος Άγιος Μηνάς (δίκλιτος ναός του 1882 με το βόρειο κλίτος να είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου), με τέμπλο από μάρμαρο. Πανηγυρίζει στις 11 Νοεμβρίου. .

Δ. δ. Επισκοπής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Δημοτικό διαμέρισμα Επισκοπής (1.228 κάτοικοι το 2001) έχει έδρα το ομώνυμο χωριό. Το συναποτελούν οι οικισμοί:

  • η Επισκοπή [ 969 ] , έδρα.
  • τα Σκόπελα [ 48 ] , σε υψόμετρο 270 μ.
  • οι Σταμνοί [ 160 ] , παλαιότερα: Σταμνιούς, που απέχει 16,7 χλμ. από το Ηράκλειο. Παράγει κρασί, λάδι και σταφίδα. Στο χωριό βρίσκονται οι εκκλησίες της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα , με ασβεστωμένες τοιχογραφίες, της Αγίας Παρασκευής και του Αγίου Γεωργίου, επίσης με τοιχογραφίες, καθώς επίσης και ο Άγιος Βλάσιος.
  • οι Χοχλακιές [ 51 ], που βρίσκονται σε υψόμετρο 320 μ.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιολογική σημασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ναός της Παναγίας

To 1952 στη θέση Κάμπος ανασκάφηκε λαξευτός τάφος, όπου βρέθηκε κιβωτιόσχημη λάρνακα. Στη θέση Καλυβότοπος βρέθηκε άλλος τάφος, με δύο κιβωτιόσχημες λάρνακες με κτερίσματα, ξυράφι, μαχαίρι και χάλκινο σκύφο, όπως επίσης και πήλινα αγγεία. Κοντά στη βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας στη θέση Κεφάλα βρέθηκαν άλλοι τάφοι της τρίτης υστερομινωικής περιόδου και στη θέση Μαλαθρέ μικρός λαξευτός τάφος των ΥΜ ΙΙΙβ χρόνων[2].Λαξευτοί τάφοι βρέθηκαν και στη θέση Παλιάλωνα των Σταμνών αλλά και νότια του χωριού αυτού. Οι αρχαιολόγοι υποθέτουν ότι υπήρχε εκεί ο οικισμός Ίσταμνος.

Νεότερα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην ενετική απογραφή του 1583 αναφέρεται Piscopi Chierissonisso με 690 κατοίκους[3]. To 1834 ζούσαν 322 μουσουλμανοι κάτοικοι και μόνο 95 Χριστιανοί. Τα χρόνια της Οθωμανικης περιόδου το χωριό ήταν βακουφικόν. Το 1856 όλοι οι κάτοικοι δήλωσαν ομόφωνα τη χριστιανική τους πίστη, με την ανακήρυξη του Χάτι Χουμαγιούν, ενώπιον του τότε Γενικού Διοικητή Βελή Πασά[4]. Στην απογραφή του 1881[5] απογράφηκαν 608 Χριστιανοί κάτοικοι και μόνο 87 μουσουλμάνοι κάτοικοι στην Επισκοπή.

Σε συμβόλαιο του 1271 αναφέρεται και ο οικισμός Σταμνοί, με το όνομα Stamio[6] και το 1583 Stamnus με 197 κατοίκους[3].Από τον αρχαίο οικισμό Ίσταμνο, ο οποίος πιθανότατα υφίστατο στην αρχαιότητα, έλαβε την ονομασία του και το χωριό.

Τα Σκόπελα αναφέρονται το 1583 Scopella[3] με 110 κατοίκους. Μέχρι την ανταλλαγή των πληθυσμών τα Σκόπελα ήταν ένα μουσουλμανικό χωριό. Το 1881 απογράφηκαν 139 μουσουλμάνοι κάτοικοι και μόνο ένας χριστιανός. Οι περισσότεροι κάτοικοι σήμερα κατάγονται από τη Μικρά Ασία. Οι Χοχλακιές αντίθετα δεν αναφέρονται στις ενετικές απογραφές ούτε στις τουρκικές των ετών 1671, 1881 και 1900. Αποτελούν μεταγενέστερο οικισμό. Οι κάτοικοι της κατάγονται από το Οροπέδιο Λασιθίου και συγκεκριμένα από τον Άγιο Γεώργιο.

Σημεία Ενδιαφέροντος στη Δημοτική Ενότητα Επισκοπής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αργυράκειο Εθνολογικό Πολεμικό Μουσείο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Αργυράκειο Εθνολογικό Πολεμικό Μουσείο βρίσκεται στην Δημοτική Ενότητα Επισκοπής, και φιλοξενεί μία πολύ σημαντική συλλογή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου από λάφυρα πολέμου του ιδρυτή του, Αργυράκη Μιχαήλ. Ο σκοπός του είναι να διασώσει, να διατηρήσει, να εκθέσει και να παρουσιάσει αντικείμενα λαογραφικού και εθνολογικού χαρακτήρα. Κατά την διάρκεια της παρουσίασης, οι επισκέπτες μπορούν να δουν στρατιωτικά αντικείμενα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου όπως επίσης και έγγραφα και φωτογραφίες.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Ηράκλειον και ο Νομός του, έκδοση Νομαρχία Ηρακλείου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. (Ελληνικά) Hellenic Statistical Authority databases.
  2. Κρητικά Χρονικά, ΙΖ΄, 385
  3. 3,0 3,1 3,2 Καστροφύλακας, Κ 95, 1583.
  4. N. Καλομενόπουλου, Κρητικά, 135
  5. Σταυράκης, Νικόλαος (1881). «Στατιστική Νήσου Κρήτης 1881». 
  6. A. Lombardo, Documenti ecc. 56