Εκλογές στη Βουλγαρία
Η Βουλγαρία εκλέγει σε εθνικό επίπεδο, έναν αρχηγό του κράτους - τον πρόεδρο - και ένα νομοθετικό σώμα. Ο πρόεδρος εκλέγεται για μια θητεία πέντε ετών απ' ευθείας από το λαό. Η Εθνική Συνέλευση (Βουλγαρικά : Narodno Sabranie) έχει 240 μέλη, που εκλέγονται για θητεία τεσσάρων ετών από την αναλογική εκπροσώπηση σε εκλογικές περιφέρειες με κατώτατο όριο 4%. Η Βουλγαρία έχει ένα πολυκομματικό σύστημα, στο οποίο κανένα κόμμα δεν έχει συχνά την ευκαιρία να αποκτήσει αυτοδυναμία και τα κόμματα πρέπει να συνάψουν συμμαχίες για να σχηματίσουν κυβερνήσεις.
Νομοθετικά σώματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εθνικές συνελεύσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Ονομασία | Διάρκεια | Πληρεξούσιοι |
|---|---|---|
| Συντακτική Συνέλευση | 10.02.1879-16.04.1879 | 231 |
| 1η Μεγάλη Εθνική συνέλευση | 17.04.1879-26.06.1879 | 231 |
| 1η Τακτική Εθνική συνέλευση | 21.10.1879-24.11.1879 | 158 |
| 2η Τακτική Εθνική συνέλευση | 23.03.1880-18.12.1880 | 172 |
| 2η Μεγάλη Εθνική συνέλευση | 01.07.1881 | 307 |
| 3η Τακτική Εθνική συνέλευση | 10.12.1882-25.12.1883 | 47 |
| 4η Τακτική Εθνική συνέλευση | 27.06.1884-06.09.1886 | 195/286 |
| 3η Μεγάλη Εθνική συνέλευση | 19.10.1886-03.08.1887 | 493 |
| 5η Τακτική Εθνική συνέλευση | 15.10.1887-17.12.1889 | 285 |
| 6η Τακτική Εθνική συνέλευση | 15.10.1890-15.12.1892 | 276 |
| 4η Μεγάλη Εθνική συνέλευση | 03.05.1893-17.05.1893 | 577 |
| 7η Τακτική Εθνική συνέλευση | 15.10.1893-21.12.1893 | 145 |
| 8η Τακτική Εθνική συνέλευση | 15.10.1894-04.02.1896 | 149 |
| 9η Τακτική Εθνική συνέλευση | 01.12.1896-19.12.1898 | 159 |
| 10η Τακτική Εθνική συνέλευση | 16.05.1899-29.11.1900 | 169 |
| 11η Τακτική Εθνική συνέλευση | 22.02.1901-23.12.1901 | 166 |
| 12η Τακτική Εθνική συνέλευση | 22.04.1902-31.03.1903 | 188 |
| 13η Τακτική Εθνική συνέλευση | 02.11.1903-22.12.1907 | 189 |
| 14η Τακτική Εθνική συνέλευση | 15.06.1908-15.02.1911 | 203 |
| 5η Μεγάλη Εθνική συνέλευση | 09.06.1911-09.07.1911 | 414 |
| 15η Τακτική Εθνική συνέλευση | 15.10.1911-23.07.1913 | 213 |
| 16η Τακτική Εθνική συνέλευση | 19.12.1913-31.12.1913 | 204 |
| 17η Τακτική Εθνική συνέλευση | 20.03.1914-15.04.1919 | 257 |
| 18η Τακτική Εθνική συνέλευση | 02.10.1919-20.02.1920 | 237 |
| 19η Τακτική Εθνική συνέλευση | 15.04.1920-11.03.1923 | 232 |
| 20ή Τακτική Εθνική συνέλευση | 21.05.1923-11.06.1923 | 245 |
| 21η Τακτική Εθνική συνέλευση | 09.12.1923-15.04.1927 | 267 |
| 22η Τακτική Εθνική συνέλευση | 19.06.1927-18.04.1931 | 275 |
| 23η Τακτική Εθνική συνέλευση | 20.08.1931-19.05.1934 | 283 |
| 24η Τακτική Εθνική συνέλευση | 22.05.1938-27.04.1939 | 160 |
| 25η Τακτική Εθνική συνέλευση | 24.02.1940-23.08.1944 | 160 |
| 26η Τακτική Εθνική συνέλευση | 15.12.1945-28.09.1946 | 279 |
| 6η Μεγάλη Εθνική συνέλευση | 07.11.1946-21.10.1949 | 465(375) |
| 1η(27η) Εθνική Συνέλευση | 17.01.1950-02.11.1953 | 239 |
| 2η(28η) Εθνική Συνέλευση | 14.01.1954-11.12.1957 | 249 |
| 3η(29η) Εθνική Συνέλευση | 13.01.1958-04.11.1961 | 254 |
| 4(η30ή) Εθνική Συνέλευση | 15.03.1962-08.12.1965 | 321 |
| 5η(31η) Εθνική Συνέλευση | 11.03.1966-18.05.1971 | 416 |
| 6η(32η) Εθνική Συνέλευση | 07.07.1971-09.03.1976 | 400 |
| 7η(33η) Εθνική Συνέλευση | 15.06.1976-07.04.1981 | 400 |
| 8η(34η) Εθνική Συνέλευση | 16.06.1981-21.03.1986 | 400 |
| 9η(35η) Εθνική Συνέλευση | 17.06.1986-03.04.1990 | 400 |
| 7η Μεγάλη Εθνική συνέλευση | 10.07.1990-02.10.1991 | 400 |
| 36η Εθνική Συνέλευση | 04.11.1991-17.10.1994 | 240 |
| 37η Εθνική Συνέλευση | 12.01.1995-13.02.1997 | 240 |
| 38η Εθνική Συνέλευση | 07.05.1997-19.04.2001 | 240 |
| 39η Εθνική Συνέλευση | 05.07.2001-17.06.2005 | 240 |
| 40ή Εθνική Συνέλευση | 11.07.2005- 27.06.2009 | 240 |
| 41η Εθνική Συνέλευση | 14.07.2009–14.03.2013 | 240 |
| 42η Εθνική Συνέλευση | 21.05.2013-06.08.2014 | 240 |
| 43η Εθνική Συνέλευση | 27.10.2014- 27.01.2017 | 240 |
| 44η Εθνική Συνέλευση | 19. 04. 2017 - 25.03. 2021 | 240 |
| 45η Εθνική Συνέλευση | 15. 04. 2021 - 12. 05. 2021 | 240 |
| 46η Εθνική Συνέλευση | 21 . 07. 2021 - 16. 09. 2021 | 240 |
| 47η Εθνική Συνέλευση | 3. 12. 2021 - 29. 07. 2022 | 240 |
| 48η Εθνική Συνέλευση | 19.10.2022- 02.02.2023 | 240 |
| 49η Εθνική Συνέλευση | 12.04.2023 - 18.06.2024 | 240 |
| 50ή Εθνική Συνέλευση | 19.06.2024 - 10.11.2024 | 240 |
| 51η Εθνική Συνέλευση | 11.11.2024- σήμερα | 240 |
Προεδρικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόσφατες (2021)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι πιο πρόσφατες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν το 2021, μαζί με τις βουλευτικές. Πρόεδρος επανεξελέγη ο Ρούμεν Ράντεφ.
Προηγούμενες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1992
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές για πρώτη φορά διεξήχθησαν στις 12 και στις 19 Ιανουαρίου 1992.[1] Στις πρώτες προεδρικές εκλογές κέρδισε ο Ζέλιου Ζέλεφ επικρατώντας του ανεξάρτητου Βέλκο Βαλκάνοφ με 52,8% στον δεύτερο γύρο.[2]
1996
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις επόμενες εκλογές, που έγιναν στις 27 Οκτωβρίου και στις 3 Νοεμβρίου 1996, πρόεδρος εξελέγη ο Πέταρ Στογιάνοφ με 59,7% έναντι 40,3% για τον Ιβάν Μαραζόφ.
2001
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Γκιόργκι Παρβάνοφ εξελέγη πρόεδρος στις εκλογές που έγιναν στις 11 και στις 18 Νοεμβρίου 2001, επικρατώντας με 54,1% του Πέταρ Στογιάνοφ (45,9).
2006
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Παρβάνοφ έγινε ο πρώτος πρόεδρος που επανεξελέγη, στις 22 και στις 29 Οκτωβρίου 2006, με 75,9% έναντι 24,05% του Βόλεν Σιντέροφ.[3]
2011
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 23 και στις 30 Οκτωβρίου 2011, με νικητή (52,58%) το Ρόσεν Πλέβνελιεφ από το GERB έναντι 47,42% για τον Ιβάιλο Κάλφιν από το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα.
2016
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι επόμενες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν σε δύο γύρους, στις 6 και στις 13 Νοεμβρίου 2016 και ανέδειξαν ως τελικό νικητή τον Ρούμεν Ράντεφ.
Κοινοβουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι κοινοβουλευτικές εκλογές διεξάγονται στη Βουλγαρία από το 1879. Υπήρξε μια περίοδος κατά την οποία η κομματική εκπροσώπηση απαγορεύτηκε την περίοδο 1934-1944 στον απόηχο του βουλγαρικού πραξικοπήματος του 1934 και το διαδοχικό προσωπικό κανόνα του τσάρου Μπόρις Γ΄. Υπήρξε επίσης περίοδος με σύστημα ενιαίου κόμματος και ψηφοδελτίου κατά το κομμουνιστικό καθεστώς μεταξύ 1945 και 1989, κατά τη διάρκεια της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, κατά την οποία μόνο οι υποψήφιοι που ορίζονταν από τις αρχές θα μπορούσαν να θέσουν υποψηφιότητα. Αυτό στην πράξη έδωσε στο Κομμουνιστικό κόμμα Βουλγαρίας και στους συνεργάτες του το μονοπώλιο της εξουσίας.
Μέχρι το 1945 δεν υπήρχε καθολική ψηφοφορία για τις γυναίκες. Σε όλες τις εκλογές από το 1990 κι έπειτα εκλέγονταν 240 βουλευτές για θητεία τεσσάρων ετών από την αναλογική εκπροσώπηση στις εκλογικές περιφέρειες με ένα όριο 4%. Οι δύο εκλογές που διέφεραν από αυτό το μοντέλο ήταν του 1990 για τη Εθνοσυνέλευση όπου εξελέγησαν 400 εκπρόσωποι. Η άλλη εξαίρεση ήταν στις εκλογές του 2009 όταν 209 αντιπρόσωποι εξελέγησαν με αναλογική εκπροσώπηση και 31 μέσω εδρών που αντιστοιχούν στις επαρχίες και τις μεγαλύτερες πόλεις.
Πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (2021-24)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Δημοψηφίσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Έξι δημοψηφίσματα σε εθνικό επίπεδο έχουν διεξαχθεί στη Βουλγαρία από τότε που απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1878:
1922
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 19 Νοεμβρίου 1922 το ερώτημα ήταν εάν οι εγκληματίες από τους τρεις προηγούμενους πολέμους έπρεπε να διωχθούν ποινικά[4]. Το δημοψήφισμα εγκρίθηκε από το 74% των πολιτών.
1946
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 8 Σεπτεμβρίου 1946 το ερώτημα ήταν αν η Βουλγαρία έπρεπε να παραμείνει σε μοναρχία ή να γίνει δημοκρατία[5].Τα επίσημα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 96% ήταν υπέρ της αλλαγής, έναντι μόλις 4% που ήταν υπέρ της διατήρησης της μοναρχίας, με τη συμμετοχή των ψηφοφόρων να ανέρχεται στο 92%. [6] Η μοναρχία είχε ουσιαστικά τελειώσει αμέσως μετά το πραξικόπημα της 9ης Σεπτεμβρίου 1944, με το οποίο το Πατριωτικό Μέτωπο ανέλαβε την εξουσία. Εκείνη την εποχή, το συμβούλιο αντιβασιλείας του αρχηγού του κράτους, του τσάρου Συμεών Β΄, αντικαταστάθηκε από ένα νέο συμβούλιο που αποτελείτο εξ ολοκλήρου από μέλη του Κομουνιστικού Κόμματος της Βουλγαρίας, της κυρίαρχης δύναμης του Πατριωτικού Μετώπου.
Στη θεωρία, το δημοψήφισμα ήταν αντισυνταγματικό σύμφωνα με το Σύνταγμα του Τάρνοβο που ίσχυε ακόμη εκείνη την εποχή. Σύμφωνα με το Σύνταγμα του Τάρνοβο, το κρατικό σύστημα δεν μπορούσε να αλλάξει με δημοψήφισμα. Ο μόνος συνταγματικός τρόπος για να γίνει αυτό ήταν η σύγκληση της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης, η οποία μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο με πρωτοβουλία του τσάρου.[7]
Η χώρα ανακηρύχθηκε λαϊκή δημοκρατία στις 15 Σεπτεμβρίου 1946, θέτοντας επίσημα τέλος σε 68 χρόνια μοναρχίας. Την επόμενη μέρα, ο Συμεών και η μητέρα του, η βασίλισσα Τζοβάνα, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα, αν και η βασίλισσα ήθελε να φύγει από τη Βουλγαρία μετά την εκτέλεση του πρίγκιπα Κίριλ την 1η Φεβρουαρίου 1945. [8]
Μετά το δημοψήφισμα, έναν μήνα αργότερα διεξήχθησαν εκλογές για την εκλογή της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης.[9] Το σώμα αυτό υιοθέτησε ένα νέο δημοκρατικό σύνταγμα, γνωστό ως Σύνταγμα του Ντιμιτρόφ, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την επόμενη χρονιά.
1971
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 16 Μαΐου του 1971 ζητήθηκε η έγκριση του λαού για νέο σύνταγμα[5]. Σύμφωνα με αναφορές, το 99,7% ενέκρινε το νέο σύνταγμα, με συμμετοχή 99,7%.
2013
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 27 Ιανουαρίου 2013 οι πολίτες τάχτηκαν υπέρ της κατασκευής ενός νέου πυρηνικού σταθμού σε ποσοστό 61,49%, έναντι του 38,51% που ψήφισαν αρνητικά[10]. Ωστόσο, το δημοψήφισμα είναι μη δεσμευτικό αναφορικά με το αποτέλεσμά του, επειδή η συμμετοχή δεν κατάφερε να ξεπεράσει το απαιτούμενο 60%.[11]
| Επιλογή | Ψήφοι | % |
|---|---|---|
| Ναι | 851,757 | 61,49 |
| Όχι | 533.526 | 38,51 |
| Άκυρα/λευκά ψηφοδέλτια | 20.180 | – |
| Σύνολο | 1.405.463 | 100 |
| Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή | 6.952.183 | 20,22 |
| Πηγή: CEC | ||
2015
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 25 Οκτωβρίου 2015, παράλληλα με τις τοπικές εκλογές, διεξήχθη στη Βουλγαρία δημοψήφισμα για την εισαγωγή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Αν και το δημοψήφισμα εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία (72,7%), η συμμετοχή ήταν πολύ χαμηλότερη (40,05%) από το απαιτούμενο όριο για να καταστεί το αποτέλεσμα δεσμευτικό. [12]
2016
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 6 Νοεμβρίου 2016 οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να απαντήσουν σε τρία ερωτήματα. Τα ερωτήματα ήταν: αν υποστήριζαν τον περιορισμό της δημόσιας χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων, την εισαγωγή της υποχρεωτικής ψήφου στις εκλογές και τα δημοψηφίσματα και την αλλαγή του εκλογικού συστήματος για την Εθνοσυνέλευση σε σύστημα δύο γύρων. Το δημοψήφισμα απέτυχε λόγω χαμηλής συμμετοχής (50,8%).
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Γκεόργκι Παρβάνοφ ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας
- ↑ Nohlen & Stöver 2010, σελ. 369.
- ↑ «Elections 2006: Final results for the country according to the Central Electoral Commission for the President and Vice President Elections» (στα Βουλγαρικά). Izbori2006.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιανουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2006.
- ↑ Bulgarien, 19. November 1922 : Anklage gegen Kriegsverbrecher Direct Democracy
- 1 2 Nohlen & Stöver 2010, σελ. 368.
- ↑ Nohlen & Stöver, σ. 375
- ↑ { {Cite web|title=1946: Το Τρίτο Βουλγαρικό Βασίλειο τελειώνει με δημοψήφισμα|url=https://bnr.bg/en/post/100450616/1946-third-bulgarian-kingdom-ends-with-a-referendum%7Caccess-date=2022-02-22%7Cwebsite=BNR%7Clanguage=en}}
- ↑ «1946: Истинският референдум». Duma. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2021.
- ↑ Nohlen & Stöver, p376
- ↑ Q&A: Bulgaria's nuclear energy referendum BBC News, 25 January 2013
- ↑ «In historic vote, Bulgarian voters back new nuclear plant». EurActiv.
- ↑ Το δημοψήφισμα για την ηλεκτρονική ψηφοφορία στη Βουλγαρία δεν πέτυχε Sofia Globe, 25 Οκτωβρίου 2015
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- (Αγγλικά) Nohlen, Dieter· Stöver, Philip (2010). Elections in Europe: A Data Handbook. Nomos Verlagsgesellschaft. ISBN 978-3-8329-5609-7.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Blog in English about the Bulgarian elections in 2009 Αρχειοθετήθηκε 2009-06-11 στο Wayback Machine.
- Adam Carr's Election Archive
- Ms Lyubka Savkova's Bulgarian Party Politics and Public Opinion Research Website hosted by the University of Sussex
- Parties and Elections
- Народно събрание на Република България/National Assembly of the Republic of Bulgaria Αρχειοθετήθηκε 2005-06-24 στο Wayback Machine.
- Bulgarian News Agency
- Blog in English about the Bulgarian elections in 2009 Αρχειοθετήθηκε 2009-06-11 στο Wayback Machine.
- NSD: European Election Database - Bulgaria Αρχειοθετήθηκε 2016-03-20 στο Wayback Machine. publishes regional level election data; allows for comparisons of election results, 1990-2009