Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αλμπέρτο Σόρντι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Αλμπέρτο Σόρντι
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Alberto Sordi (Ιταλικά)
Γέννηση15  Ιουνίου 1920[1][2][3]
Ρώμη
Θάνατος24  Φεβρουαρίου 2003[1][3][4]
Ρώμη[5]
Αιτία θανάτουπνευμονία και βρογχίτιδα
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςΚάμπο Βεράνο[6]
Χώρα πολιτογράφησηςΙταλία (1946–2003)
Ιδιότητασκηνοθέτης κινηματογράφου, ηθοποιός θεάτρου[7], σεναριογράφος, ηθοποιός ταινιών, τραγουδιστής[8], ηθοποιός μεταγλωτισμού[9], ηθοποιός τηλεόρασης, κωμικός, συνθέτης[10], ηθοποιός[10] και σκηνοθέτης[10][11]
ΒραβεύσειςΙππότης του Μεγαλόσταυρου του Τάγματος της τιμής της Ιταλικής Δημοκρατίας (16  Μαρτίου 1994), Χρυσή Σφαίρα για τον καλύτερο άνδρα ηθοποιό σε κωμωδία ή μιούζικαλ, Αργυρή Άρκτος καλύτερου άνδρα ηθοποιού, βραβείο Νταβίντ ντι Ντονατέλο Α' ανδρικού ρόλου, βραβείο Νταβίντ ντι Ντονατέλο συνολικής προσφοράς, βραβείο Φλαϊάνο, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Τζιφόνι, Ιταλική Χρυσή Σφαίρα καλύτερου ηθοποιού, βραβειο Νάστρο ντ' Αρτζέντο καλύτερου ηθοποιού, βραβείο Νάστρο ντ' Αρτζέντο καλύτερου Β' ανδρικού ρόλου, βραβείο Νάστρο ντ' Αρτζέντο συνολικής προσφοράς, βραβεία του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας, Αργυρή Άρκτος, Χρυσό μετάλλιο του Τάγματος της Αξίας για τον πολιτισμό και την τέχνη και Ιταλική Χρυσή Σφαίρα συνολικής προσφοράς
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Αλμπέρτο Σόρντι (ιταλ.:Alberto Sordi), (Ρώμη, 15 Ιουνίου 1920 - Ρώμη, 24 Φεβρουαρίου 2003) ήταν Ιταλός ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, συνθέτης, τραγουδιστής και ηθοποιός φωνής. Από τους σημαντικότερους ηθοποιούς του ιταλικού κινηματογράφου, πρωταγωνίστησε σε 160 ταινίες και θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους ερμηνευτές της ιταλικής κωμωδίας μαζί με τους Νίνο Μανφρέντι, Βιτόριο Γκάσμαν και Ούγκο Τονιάτσι [12][13], ένα κουαρτέτο με το οποίο γενικά συγκρίνεται επίσης με τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι [14][15] Επιπλέον, μαζί με τον Άλντο Φαμπρίτσι και την Άννα Μανιάνι, ήταν από τους μεγαλύτερους εκφραστές του ρωμαϊκού κινηματογράφου.[16]

Αναμνηστική πλακέτα του Αλμπέρτο Σόρντι στο Τραβεστέρε[17]

Ο Αλμπέρτο Σόρντι γεννήθηκε στη Ρώμη[18], στην περιοχή Τραβεστέρε, στις 15 Ιουνίου 1920 , τελευταίος γιος του Πιέτρο Σόρντι ντι Βαλμοντόνε (1879-1941) , ενός καθηγητή μουσικής και οργανοπαίχτη και της Μαρία Ρίτζεττι ντι Σγκουρτζόλα (1889-1952), δασκάλας δημοτικού σχολείου. Ο Σόρντι είχε επίσης τις αδερφές του Σαβίνα (1911-1972) και Ωρέλια (1917-2014), τον αδελφό του Τζουζέπε (1915-1990), ενώ ο άλλος αδελφός του, που ονομαζόταν επίσης Αλμπέρτο,[19] πέθανε στις 24 Μαΐου 1916 λίγες μέρες μετά την γέννηση του.[20] Ο παππούς και η γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του, Φρανσέσκο Σόρντι και Αδελάιδ Πιασεντίνι ήταν επίσης και οι δύο από το Βαλμοντόνε και ο Αλμπέρτο πέρασε μέρος της παιδικής του ηλικίας μαζί τους. [21][22] Στη Ρώμη, φοίτησε στο δημοτικό σχολείο "Αρμάντο Ντίας".[23]

Οι πρώτες εμπειρίες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια του δημοτικού σχολείου άρχισε να αυτοσχεδιάζει μικρά έργα σε κουκλοθέατρο.[23] Τραγούδησε επίσης ως σοπράνο στην παιδική χορωδία της Καπέλα Σιξτίνα.[23] σε σκηνοθεσία του Ντον Λορέντζο Περόζι, μέχρι την πρώιμη μεταμόρφωση της φωνής της σε μπάσα, [24] που αργότερα έγινε ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Σπούδασε ερμηνευτής όπερας και εμφανίστηκε στη σκηνή της όπερας για μια ορισμένη περίοδο της νιότης του.

Το 1936 ηχογράφησε έναν δίσκο με παιδικά παραμύθια για τη δισκογραφική εταιρεία Fonit και με τα έσοδα έφυγε για το Μιλάνο, όπου γράφτηκε στην σχολή υποκριτικής Accademia dei filodrammatici. Για να μετακομίσει στο βορρά, εγκατέλειψε τις σπουδές του στο Εμπορικό Ινστιτούτο "Τζούλιο Ρομάνο" στο Τραστέβερε [23][24] (παρόλα αυτά απέκτησε το δίπλωμα λογιστικής του λίγα χρόνια αργότερα για να ευχαριστήσει τη μητέρα του).[25] Η εμπειρία αυτή ήταν ανεπιτυχής[26] και έληξε με την εκδίωξη του νεαρού Σόρντι λόγω της αισθητής κλίσης της ρωμαϊκής διαλέκτου.

Κομπάρσος και ηθοποιός φωνής

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έχοντας επιστρέψει στην πρωτεύουσα, το 1937 βρήκε δουλειά ως κομπάρσος στην Τσινετσιτά, εμφανιζόμενος στην ταινία υπερπαραγωγή Scipio Africanus στον ρόλο ενός Ρωμαίου στρατιώτη. [23] Την ίδια χρονιά κέρδισε έναν διαγωνισμό που πραγματοποιήθηκε από την Metro-Goldwyn-Mayer για να ντουμπλάρει τη φωνή του Όλιβερ Χάρντι,[24] μαζί με τον Μάουρο Ζαμπούτο, ο οποίος ντούμπλαρε τη φωνή του Σταν Λόρελ. Όπως είπε ο ίδιος ο Σόρντι στο τηλεοπτικό πρόγραμμα Laurel & Hardy - Two Heads Without Brains , εμφανίστηκε στις οντισιόν χωρίς συγκεκριμένη εμπειρία μεταγλώττισης και με ελάχιστες προσδοκίες επιτυχίας, λαμβάνοντας υπόψη τον ανταγωνισμό από καταξιωμένους επαγγελματίες του κλάδου. Ωστόσο ήταν ο διευθυντής μεταγλώττισης της MGM, Φράνκο Σκιράτο [20]που θεώρησε τη χαμηλή καταγραφή και τον «ζεστό και ήπιο» τόνο της φωνής του έναν ιδανικό συνδυασμό για το αξιοσημείωτο μέγεθος του χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, επιλέχτηκε χωρίς δισταγμό, κάνοντας το ντεμπούτο του στην επαναμεταγραφή της κωμωδίας Sotto zero [27] το 1939, ακολουθούμενη από την ταινία μεγάλου μήκους The Flying Devils την ίδια χρονιά.[27]

Επιλεγμένη Φιλμογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κινηματογραφικές ταινίες
Έτος Τίτλος Ρόλος Παρ.
Πρωτότυπος Ελληνικός
Δεκαετία 1950
1952 Lo sceicco bianco Ο λευκός σεΐχης Φερνάρντο
(Ο λευκός σεΐχης)
1954 Un giorno in pretura Μια μέρα στο φρέσκο Νάντο
Un americano a Roma Ένας Αμερικανός στη Ρώμη Νάντο
1955 Il segno di Venere Το σημείο της Αφροδίτης Ρομόλο
1957 Il conte Max Οι δύο γλεντζέδες Αλμπέρτο
Il medico e lo stregone Ο τυχοδιώκτης της πεντάρας Κορράντο
1958 Ladro lui, ladra lei Κλέφτης εγώ, κλέφτρα κι εκείνη Σένσιο
1959 Brevi amori a Palma di Majorca Μαγιόρκα, το νησί του έρωτα Ανσέλμο
Il moralista Ο κύριος ηθικολόγος Αγκοστίνο
Il vedovo Ο εύθυμος χήρος Αλμπέρτο
I Magliari Η Συμμορία των Δέκα Ναπολιτάνων Τοτόνο
Δεκαετία 1960
1960 Crimen Οι έξι ύποπτοι Αλμπέρτο
Il Vigile Ο τροχονόμος Οτέλο
Tutti a casa Οι τέσσερις φυγάδες Αλμπέρτο
1961 Una vita difficile Παλιοζωή παλιόκοσμε Σίλβιο
1962 Mafioso Ο μαφιόζος Αντόνιο
1963 Il Boom Η έκρηξη Τζιοβάννι
Il diavolo Ο σατανάς και οι γυναίκες Αμεντέο
1965 Made in Italy Έρωτας και τα λοιπά...αλά ιταλικά!
Those Magnificent Men in their Flying Machines Υπέροχοι άνθρωποι και οι ιπτάμενες σακαράκες τους Εμίλιο
1966 Scusi, lei è favorevole o contrario? Στοπ! Είστε υπέρ ή κατά του διαζυγίου; Τούλιο
Δεκαετία 1970
1971 Detenuto in attesa di giudizio Κρατούμενος εν αναμονή δίκης Τζουζέπε
1972 Lo Scopone Scientifico Χαρτοπαίχτης με ταλέντο Πεπίνο
1977 Un Borghese piccolo piccolo Ο Ανθρωπάκος Τζοβάνι
Δεκαετία 1980
1980 Io e Caterina Εγώ και η Κατερίνα Ενρίκο
  1. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 13899925t. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 1 2 (Αγγλικά) Find A Grave. 10302990. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. «Gran Enciclopèdia Catalana» (καταλανικά) Grup Enciclopèdia. 0063674.
  5. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  6. «Al Verano a spasso nella storia del cinema con la guida tra le tombe di attori e registi». (Ιταλικά) Ανακτήθηκε στις 11  Απριλίου 2014.
  7. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2015.
  8. Ανακτήθηκε στις 17  Ιουνίου 2019.
  9. Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2019.
  10. 1 2 3 The Fine Art Archive. cs.isabart.org/person/147005. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
  11. (Αγγλικά) www.acmi.net.au. creators/28411.
  12. «I COLONNELLI DEL CINEMA ITALIANO» (στα Ιταλικά). 10 Μαρτίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Φεβρουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2020.
  13. Il cinema italiano contemporaneo: Da "La dolce vita" a "Centochiodi" (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Αυγούστου 2016., Laterza, Bari 2007 - ed. dig. 11-2015
  14. «Teche RAI» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Σεπτεμβρίου 2016. Consultato il 18 agosto 2016
  15. «Treccani - Enciclopedia del Cinema (2003)» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2020.
  16. «Aldo Fabrizi». MYmovies (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2014.
  17. Nel 2012 è stata posta una targa ricordo a spese di un privato («articolo del messaggero di Roma» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2014.
  18. L'edificio in cui visse fu demolito nel 1930 per fare spazio alla costruzione del Palazzo delle Sacre Congregazioni Romane. Nel sito originario fu apposta una targa commemorativa.
  19. Sordi si riferì a lui come "Albertino" in alcune interviste
  20. 1 2 Righetti, op.cit.
  21. «Rassegna stampa Alberto Sordi» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2009.
  22. «Tutta la verità sulla vita di Sordi: dall'esordio fino alla lite per il testamento» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-02-02. https://web.archive.org/web/20170202014043/http://www.liberoquotidiano.it/gallery/spettacoli/11937284/alberto-sordi-carlo-verdone-testamento-righetti-.html. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2017.
  23. 1 2 3 4 5 Claudio G. Fava, op. cit., p. 17
  24. 1 2 3 «Biografia - Alberto Sordi» (στα Ιταλικά). Alberto Sordi. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2016.
  25. Intervista al quotidiano l'Unità del 24/12/1985, p. 11
  26. Come Alberto Sordi stesso ebbe a raccontare in una puntata del Maurizio Costanzo Show, durante la frequenza dell'Accademia, l'insegnante di dizione lo chiamò in disparte e gli disse: «Lei dice guèra, ma si dice guèrra». Lui rispose: «Me se strigne 'a gola a dì guèrra». Venne espulso dopo poche settimane. Cfr. Fava, op.cit.
  27. 1 2 «IL MONDO DEI DOPPIATORI - In...soliti ignoti, il quiz sul doppiaggio - ARCHIVIO: domanda 51». antoniogenna.net (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2017.
  28. «Un giorno in pretura» (στα Ιταλικά). mymovies.it. Ανακτήθηκε στις 16 Αυγούστου 2025.
  29. «Il segno di Venere» (στα Ιταλικά). mymovies.it. Ανακτήθηκε στις 16 Αυγούστου 2025.
  30. «Ladro lui, ladra lei» (στα Ιταλικά). mymovies.it. Ανακτήθηκε στις 16 Αυγούστου 2025.
  31. «brevi-amori-a-palma-di-majorca» (στα Ιταλικά). mymovies.it. Ανακτήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025.
  32. «il-vedovo» (στα Ιταλικά). mymovies.it. Ανακτήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025.
  33. «Scusi, lei è favorevole o contrario?» (στα Ιταλικά). mymovies.it. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]