Αβδανίτες Ρεθύμνης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°20′20″N 24°45′12″E / 35.33889°N 24.75333°E / 35.33889; 24.75333

Αβδανίτες Ρεθύμνης
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Αβδανίτες Ρεθύμνης
35°20′20″N 24°45′12″E
Χώρα Ελλάδα
Διοικητική υπαγωγή Δήμος Μυλοποτάμου
Γεωγραφική υπαγωγή Κρήτη
Πληθυσμός 46 (2011)
Ζώνη ώρας UTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)

Οι Αβδανίτες είναι χωριό της τοπικής κοινότητας Δαμαβόλου, της δημοτικής ενότητας Κουλούκωνα, του δήμου Μυλοποτάμου, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ρεθύμνου, στην περιφέρεια Κρήτης, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.[1]

Πριν το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Μυλοποτάμου του νομού Ρεθύμνης, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Κρήτης.[2]

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα του χωριού, πιθανώς προέρχεται από το χωριό Αβδού (Αβδανό), του νομού Ηρακλείου, από όπου προέρχεται το πατριδωνυμικό Αβδανίτης.[3]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Αβδανίτες είναι χαρακτηρισμένος ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, κτισμένος σε υψόμετρο 290 μέτρων, σε πεδινή έκταση. Aπέχει από το Ρέθυμνο, 35 χλμ. περίπου, προς τα ΝΔ.[4][5] Το χωριό είναι κτισμένο κοντά σε ένα μικρό παρακλάδι του Γεροπόταμου.[6]

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό αναφέρεται ήδη από το 1577, από τον Barozzi. Αργότερα αναφέρεται από τους Kαστροφύλακα και Basilicata. Οι Αβδανίτες ήταν έδρα δήμου κατά τον 19ο αιώνα.[7] Το 1890 στους Αβδανίτες κατοικούσαν κυρίως Τούρκοι και ο δήμος έφερε το όνομα «Δήμος Αβδανιτών» (106 κάτοικοι). Ο Λαμπρινάκης στη «Γεωγραφία» του, το 1890, γράφει οτι ο δήμος ούτος είναι μεν εύφορος και τερπνός αλλά νοσώδης αν και ευρίσκεται υπό τους πρόποδας της Ίδης, οι δε άνθρωποι ισχνοί και κατακίτρινοι εις πολλά τούτου μέρη.[3]

Πληθυσμιακή εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εξέλιξη πληθυσμού των Αβδανιτών έχει ως εξής: κάτοικοι 131 (1583), 106 (1881), 66 (1900), 95 (1920), 88 (1928),[8] 119 (1940), 142 (1951), 97 (1961), 84 (1971), 82 (1981), 57 (1991), 66 (2001), 46 (2011).[1][2][9][10][11]

Διοικητικές μεταβολές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925

Ο οικισμός προσαρτάται στην κοινότητα Αγίου Μάμμαντος

  • ΦΕΚ 147Α - 19/07/1927

Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητα Αγίου Μάμμαντος και προσαρτάται στην κοινότητα Δαμαβόλου

  • ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997

Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητα Δαμαβόλου και προσαρτάται στο δήμο Κουλούκωνα

  • ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010

Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Κουλούκωνα και προσαρτάται στο δήμο Μυλοποτάμου (Πηγή: eetaa.gr)

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκκλησία της Αγίας Άννας, στην αυλή της οποίας υπάρχουν αρχαία ευρήματα εκκλησίας και νεκροταφείου από τη Βυζαντινή εποχή. Η κεντρική εκκλησία, που λειτουργεί σποραδικά, είναι η Ζωοδόχος Πηγή όπου συνηθιζόταν ανήμερα της γιορτής της να πραγματοποιείται πανηγύρι. Στην κεντρική πλατεία υπάρχει γέρικος πλάτανος και βρύση (βρου), η οποία αποτελείται από δύο κρήνες που κατασκευάστηκαν στις αρχές του περασμένου αιώνα και αναπαλαιώθηκαν κατά την περασμένη δεκαετία.[6]

Δύο από τα κτίρια του χωριού έχουν ανακηρυχθεί διατηρητέα μνημεία:

  • Η οικία Αφών Μαχμουτάκη, το οποίο είναι κτίσμα ενετικών χρόνων, πιθανόν έπαυλη Βενετσιάνου άρχοντα. Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικά στοιχεία του είναι το δώμα κατασκευασμένο από λεπίδα στις σκεπές, θολοσκεπές τμήμα ισογείου, τζάκια και λαξευτά ανοίγματα.[12]
  • Το κτίριο φερόμενης ιδιοκτησίας Αστρινού Πρινάρη.[13]

Διάφορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκκλησιαστικά εξυπηρετείται από την ενορία του Δημοβόλου που υπάγεται στην Α΄ Αρχιερατική περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου.

Θρύλοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα ερείπια της Μονής της Αγίας Ειρήνης, δίπλα στο ποτάμι, δείχνουν τη θέση όπου λέγεται ότι οι μοναχοί επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σκότωναν έναν-έναν τους τούρκους κάτοικους των Αβδανιτών, ένας μάλιστα κτίστηκε σε τρόχαλο (ξερολιθιά) περιβολιού. Οι πράξεις τους έγιναν σύντομα αντιληπτές και η θανάτωσή τους ήταν παραδειγματική.[6][14]

  • Στους Αβδανίτες πορεύεται ακμαιότατη το μακρόχρονο βίο της η Αμαλία Πρινάρη, 104 ετών, σήμερα (πληροφορία από τις 17 Οκτωβρίου 2013). Η γερόντισα ισχυρίζεται ότι δεν «μολύνθηκε» ποτέ από φάρμακα και διαθέτει εξαιρετικό χιούμορ.[15]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 statistics.gr
  2. 2,0 2,1 Πάπυρος Λαρούς
  3. 3,0 3,1 Αβδανίτες Δαμαβόλου Μυλοποτάμου, Ν. Ρεθύμνου www.ellinismos.gr
  4. Εκδόσεις «Ελλάδα»
  5. Δομή
  6. 6,0 6,1 6,2 Οδοιπορικό στις Αβδανίτες Μυλοποτάμου
  7. Μονοπάτι Ε4 - Ρέθυμνο Κρήτης e4nar.gr
  8. Τσαντηρόπουλος, Αριστείδης (1994). «Χωριά και οικισμοί της επαρχίας Μυλοποτάμου: πληθυσμιακά στοιχεία και διοικητικές αλλαγές από την εποχή της βενετοκρατίας μέχρι σήμερα». Κρητολογικά Γράμματα (9/10): 49. 
  9. Στέργιος Σπανάκης (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης, σελ. 37. 
  10. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006
  11. Πρόγραμμα Καλλικράτης
  12. «ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ38/22095/554/2-7-1986 - ΦΕΚ 550/Β/12-8-1986». Υπουργείο Πολιτισμού. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2017. 
  13. «ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΝΣΑΚ/19926/561/14/5/2008 - ΦΕΚ 197/ΑΑΠ/27-5-2008». Υπουργείο Πολιτισμού. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2017. 
  14. http://agmamas.blogspot.gr/
  15. http://rethemnosnews.gr/2013/10/%CE%B3%CE%B5%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B7-%CE%B6%CF%89%CE%AE-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC-%CF%84%CE%B1-103-%CF%87%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82/

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]