Άγιο Γάλα Χίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°33′50.065″N 25°51′36.389″E / 38.56390694°N 25.86010806°E / 38.56390694; 25.86010806

Άγιο Γάλα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άγιο Γάλα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΒορείου Αιγαίου
ΔήμοςΧίου
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΧίου
Πληθυσμός38 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.82103
Τηλ. κωδ.22740

Το Άγιο Γάλα (Άγιο Γάλας[1] κατά το τοπικό ιδίωμα) είναι παραδοσιακός[2] οικισμός του δήμου Χίου, στο ομώνυμο νησί του Βορείου Αιγαίου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 38 μόνιμους κατοίκους[3].

Γενικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Άγιο Γάλα είναι κτισμένο σε υψόμετρο 240 μέτρων[2], στο ΒΔ άκρο του νησιού και απέχει 62,5 χιλιόμετρα από την πόλη της Χίου. Κοντινότεροι κατοικημένοι οικισμοί είναι τα χωριά Μελανιός (προς τα νοτιοδυτικά) και Νενητούρια (στα βορειοανατολικά), σε αποστάσεις λίγων χιλιομέτρων. Κοντά στο Άγιο Γάλα υπάρχει καταφύγιο άγριας ζωής έκτασης 1725 στρεμμάτων[4].

Οι κάτοικοι του Αγίου Γάλακτος ονομάζονται Αγιογαλούσοι/Αγιογαλούσαινες στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα. Το χωριό είναι κυρίως γνωστό από το ομώνυμο σπήλαιο και τον εντός αυτού βυζαντινό ναό της Παναγίας Αγιογαλούσαινας[5]. Η ονομασία όλων αυτών προέρχεται από το σπηλαιόγαλα που σταλάζει από τους σταλακτίτες του σπηλαίου και σύμφωνα με την παράδοση έχει θεραπευτικές ιδιότητες (αγίασμα). Ο ενοριακός ναός του Αγίου Γάλακτος τιμάται στο όνομα της Αγίας Παρασκευής. Το χωριό υπάγεται εκκλησιαστικά στην αρχιερατική εποπτεία Κουρουνίων της μητρόπολης Χίου, Ψαρών και Οινουσσών.

Περίπου 1,5 χιλιόμετρο νοτιοανατολικά του Αγίου Γάλακτος βρίσκεται το μικρό χωριό του Αγίου Ιωάννη (άη-Γιάννη), εγκαταλελειμμένο ήδη από τη δεκαετία του 1970, αλλά κατά την παράδοση οικισμός ακμαίος παλαιότερα. Εκεί γεννήθηκε το 1853 ο όσιος γέροντας Συμεών, ηγούμενος της Ι.Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου Ψαρών.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό ονομαζόταν παλαιότερα Άγιος Θαλένης, ονομασία στην οποία μεταφράζεται κατά τον συγγραφέα Γεώργιο Ι. Ζολώτα και το St. Elena με το οποίο κατέγραψε τον οικισμό ο περιηγητής Χριστόφορος Μπουοντελμόντι[6] που επισκέφθηκε τη Χίο το 1415.

Διοικητικά, μετά την ενσωμάτωση της Χίου στο ελληνικό κράτος, το Άγιο Γάλα αποτέλεσε μέχρι το 1997 έδρα ομώνυμης κοινότητας της επαρχίας Χίου. Στη συνέχεια υπήχθη στον καποδιστριακό δήμο Αμανής[2], ενώ από το 2011 ανήκει στη δημοτική κοινότητα Αμανής του διευρυμένου δήμου Χίου[7].

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απογραφή 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 200[2] 245[2] 279[2] 261[2][5] 146[2] 57[2] 116[2] 98[8] 38[3]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γεωργίου Ι. Ζολώτα, Ιστορία της Χίου, Τύποις Π. Δ. Σακελλαρίου, Εν Αθήναις 1921, τόμος Α΄, σελ. 62.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βαμβά - Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, A΄ τόμος, σελ. 13.
  3. 3,0 3,1 Εφημερίς της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας. Τεύχος Δεύτερο, Αρ. Φύλλου 698, 20 Μαρτίου 2014, σελ. 10829.
  4. Κυνηγετικός Σύλλογος Χίου «Άρτεμις», Οδηγός Κυνηγού. Κυνηγετική περίοδος 2018-2019, σελ. 6.
  5. 5,0 5,1 Σπύρου Δ. Δημητράκου, Γεωγραφία. Άτλας Παγκόσμιος. Ελλάς, Εκδόσεις Δέλτα, Αθήναι 1970, τόμος Β΄, σελ. 835.
  6. Ζολώτα, 1921, Α΄, σελ. 442.
  7. «Δημοτικές Ενότητες». chioscity.gr. Δήμος Χίου. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2018. 
  8. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, Απογραφή Πληθυσμού - Κατοίκων. 18 Μαρτίου 2001 (Μόνιμος Πληθυσμός), Πειραιάς 2009, τόμος I, σελ. 286.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γεωργίου Ι. Ζολώτα, Ιστορία της Χίου, τόμος Α΄ («Ιστορική Τοπογραφία και Γενεαλογία»). Τύποις Π.Δ. Σακελλαρίου, Αθήναι 1921.
  • Κωνσταντίνου Ε. Φραγκομίχαλου, Το Άγιο Γάλας της Χίου, μνημείο φύσης, ιστορίας και τέχνης, εκδ. άλφα πι, Χίος 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]