Στέφανος Α΄ Νεμάνια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Άγιος Συμεών ο Μυροβλήτης
Ο Στέφανος Νεμάνια

Ο Άγιος Συμεών o Χιλανδαρινός (ο Μυροβλήτης, κοσμικό όνομα Στέφανος Νεμάνια, 1113 - 13 Φεβρουαρίου 1199) ήταν μέγας Ζουπάνος της Ράσκας (Μεσαιωνική Σερβία), δημιουργός ισχυρού μεσαιωνικού Σερβικού κράτους και ιδρυτής της μεγάλης δυναστείας των Νεμανιδών. Θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς Σέρβους ηγεμόνες και μαζί με το γιο του Σάββα είναι θεμελιωτής της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η περίοδος της ηγεμονίας του θεωρείται η σημαντικότερη για την ιστορία και τον πολιτισμό των Σέρβων.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1113 στην Ρίμπνιτσα (σημερινή Ποντγκόριτσα). Ήταν ο μικρότερος γιος του Ζάβιντα (τοπικού ηγεμόνα της Ράσκας). Το όνομα Στέφανος το διάλεξε ο ίδιος την εποχή της βασιλείας του και το έφερε ως τιμητικό τίτλο, ενώ καθόρισε, τον ίδιο τίτλο να φέρουν όλοι οι επόμενοι διάδοχοί του από την δυναστεία των Νεμανιδών. Το δε «Νεμάνια», που σημαίνει «ο πτωχός», ίσως να μην είναι το πραγματικό του όνομα. Σύμφωνα με την παράδοση, έτσι τον είχε βαφτίσει ο πατέρας του κατά τα χρόνια της εξορίας.

Παντρεύτηκε την Άννα (την μετέπειτα μοναχή και Αγία Αναστασία) και έκανε τρεις γιους: τον Βούκαν, τον Στέφανο και τον Ράστκο ή Σάββα.

Βαφτίστηκε Ρωμαιοκαθολικός και ασπάστηκε αργότερα την ορθόδοξη πίστη. Βασίλευσε ως Μέγας Ζουπάνος από το 1167 ως το 1196, και αποτραβήχτηκε το 1197 ως μοναχός Συμεών στο Άγιο Όρος. Εκεί αναστήλωσε μαζί με τον γιο του Σάββα την Ιερή Μονή Χιλανδαρίου όπου και πέθανε το 1199. Το λείψανό του μεταφέρθηκε στην Μονή Στουντένιτσα και θάφτηκε στο νότιο τοίχο. Η Ορθόδοξη εκκλησία τον τιμά ως Άγιο.

Τα χρόνια της βασιλείας του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νεμάνια είχε από νεαρή ηλικία φιλοδοξίες και έδειξε τάσεις για την εξουσία, ερχόμενος συχνά σε ρήξη με τους άλλους αδερφούς του. Έριξε από την εξουσία τον αδερφό του Τίχομιρ και έγινε μέγας Ζουπάνος της Σερβίας. Στο εσωτερικό της χώρας προσπάθησε να ενισχύσει την εξουσία του. Οργάνωσε μία Σύνοδο εναντίον των Βογομίλων, και μετά απ'αυτήν αντιμετώπισε, με τη βοήθεια του στρατού και ιδιαίτερη σκληρότητα, τους οπαδούς της θρησκευτικής αυτής κίνησης που από την ορθόδοξη εκκλησία θεωρούνταν αίρεση.

Τα εδάφη της Σερβίας το 1190

Διατηρούσε αρχικά καλές σχέσεις με το Βυζάντιο, αφού μετά την διάλυση της Αντιβυζαντινής Συμμαχίας, στην οποία συμμετείχε, σύναψε το 1172 ειρήνη με τον Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Μανουήλ Κομνηνό και δήλωσε υποταγή σ' αυτόν.

Στο εξωτερικό, αναζητούσε ισχυρούς συμμάχους εναντίον του Βυζαντίου, στέλνοντας αντιπροσωπεία έως τη Νυρεμβέργη για συνομιλίες με τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Βαρβαρόσσα (1155—1190), ταυτόχρονα όμως ήταν και πιστός υποτελής στον Μανουήλ Κομνηνό στέλνοντάς προς βοήθεια του βυζαντινού στρατού σερβικά στρατεύματα τα οποία πήραν μέρος στην μάχη του Μυριοκέφαλου το 1176.

Μετά το θάνατο του Κομνηνού ξεκίνησε και πάλι τις επιθέσεις στα εδάφη της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και από το 1183 ως το 1190, βοηθούμενος από την Ουγγαρία, κατέλαβε σημαντικά εδάφη της ανατολικής Σερβίας, της Διοκλητίας, συμπεριλαμβανομένης και της πόλης Σκόδρα, την πόλη Κότορ και την ομώνυμη Ακτή της Κότορ, καθώς και εδάφη της Βουλγαρίας και της σημερινής Π.Γ.Δ.Μ., φτάνοντας ως το Ντουμπρόβνικ. Το 1189 συναντήθηκε με τον Βαρβαρόσσα που είχε κατέβει σε σταυροφορία και περνούσε από την Νις. Ο Νεμάνια συμμάχησε μαζί με τον Βαρβαρόσσα εναντίον του Βυζαντίου, επιδεινώνοντας έτσι τις βεβαρημένες σχέσεις που είχε με τον βυζαντινό αυτοκράτορα Ισαάκιο Β΄.

Μετά τη συμφωνία ειρήνης στις 14 Φεβρουαρίου 1190 στην Αδριανούπολη μεταξύ του Ισαάκιου και του Βαρβαρόσσα, ο Ισαάκιος στράφη εναντίον των Σέρβων και Βουλγάρων και τερμάτισε την εκστρατεία με ήττα του Νεμάνια το 1190, επαναφέροντας έτσι όλα τα εδάφη αυτά μαζί με τη Ράσκα στην Βυζαντινή επικράτεια.

Την περίοδο που ο Στέφανος βασίλεψε έκτισε στη χώρα του μεγαλειώδη αρχιτεκτονικά μνημεία· επί της βασιλείας του έκανε πρώτη φορά την εμφάνισή του η γνωστή αυθεντική τεχνοτροπία ανοικοδομήσεως ναών απο τους Σέρβους, που ονομάστηκε τεχνοτροπία της Ράσκα.

Διάδοχός του έγινε ο δευτερότοκος γιος του, Στέφανος.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Stefan Nemanja της Γερμανικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).