Σερβική Αυτοκρατορία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Σερβική αυτοκρατορία στην ακμή της

Η Σερβική Αυτοκρατορία (σερβικά : Српско царство) ήταν μια βραχύβια μεσαιωνική αυτοκρατορία στην Βαλκανική χερσόνησο, που προέκυψε από το μεσαιωνικό σερβικό Βασίλειο. Ιδρύθηκε το 1346 από τον βασιλιά Στέφανος Ούρος Δ΄ Δουσάν, ο οποίος επέκτεινε σημαντικά τα εδάφη του βασιλείου του. Ο γιος και διάδοχός του Στέφανος Ούρος Ε΄ ο ανίσχυρος έχασε το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας (εξ ου και το επίθετο του). Η Σερβική Αυτοκρατορία ουσιαστικά τελείωσε με τον θάνατο του Στεφάνου Ε΄ το 1371 και τη διάλυση του σερβικού κράτους. Μερικοί από τους διαδόχους του Στεφάνου Ε΄ δημιούργησαν μικρότερα κρατίδια σε περιοχές της Σερβίας και διεκδίκησαν τον τίτλο του αυτοκράτορα μέχρι το 1402.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1331, ο Στέφανος Δ΄ έγινε βασιλιάς της Σερβίας με την καθαίρεση και την δολοφονία του πατέρα του Στέφανου Γ΄ . Μέχρι το 1345 είχε επεκταθεί στο ήμισυ των Βαλκανίων αποσπώντας εδάφη είτε από το Βυζάντιο ή τη Βουλγαρική Αυτοκρατορία. Ως εκ τούτου το 1345 στις Σέρρες ο Στέφανος ανακήρυξε τον εαυτό του "Τσάρο" ("Καίσαρας").

Στις 16 Απριλίου του 1346 στο Σκόπια ο ίδιος είχε στεφθεί "αυτοκράτορας της σερβίας της Βουλγαρίας και άλλων χωρών" . Η τελετή έγινε με την πρόσφατη ανακήρυξη Σέρβος Πατριάρχης Ιωαννίκιου Β΄ με τη βοήθεια του πατριάρχη Βουλγαρίας Συμεών και του Νικολάου Αρχιεπίσκοπου της Οχρίδας .

Ο τσάρος Στέφανος Δ΄ δημιούργησε το 1349 και το 1354 μια σειρά από νόμους, γνωστούς ως "κώδικας του Δουσάν". Ο κώδικας βασίστηκε στο ρωμαϊκό και βυζαντινό δίκαιο και ήταν το πρώτο σερβικό Σύνταγμα, Νομοκανόνας του Αγίου Σάββα. Ήταν ένα αστικό δίκαιο , βάσει των Οικουμενικών Συνόδων για τη λειτουργία του κράτους και της εκκλησίας. Η Σερβική αυτοκρατορία άκμασε για να γίνει μία από τις πιο αναπτυγμένες χώρες και πολιτισμούς στην Ευρώπη.

Ο τσάρος διπλασίασε το μέγεθος του πρώην βασιλείου του με την προσάρτηση εδαφών στα νότια, ανατολικά και νοτιοανατολικά εις βάρος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Καταλάμβανε εδάφη της σύγχρονης Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, της Σερβίας του Μοράβα, Κοσσυφοπέδιο, την Ζέτα, την Μακεδονία, την σύγχρονη Αλβανία, από την μισή σχεδόν Ελλάδα.

Τον διαδέχθηκε ο γιος του Στέφανος Ούρος Ε΄, που ονομάστηκε ο ανίσχυρος γιατί επί βασιλείας του η αυτοκρατορία αποδυναμώθηκε και γλίστρησε σε φεουδαρχική αναρχία. Πρόκειται για μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από την άνοδο της μιας νέας απειλής για την Βυζαντινή αυτοκρατορία, το οθωμανικό σουλτανάτο που σταδιακά εξαπλώνεται από την Ασία προς την Ευρώπη με την κατάκτηση της Βυζαντινής Θράκης πρώτα, και στη συνέχεια των υπόλοιπων Βαλκανίων. Ανίκανος να διατηρήσει τη μεγάλη αυτοκρατορία που δημιούργησε ο πατέρας του, ο Στέφανος Ε΄ δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις εχθρικών στρατών, αλλά ούτε να καταπολεμήσει την ανεξαρτησία των ευγενών του. Η σερβική αυτοκρατορία του Στέφαν Ούρος κατακερματισμένη σε ένα συνονθύλευμα από ηγεμονίες μερικές από τις οποίες ούτε καν ονομαστικά αναγνώριζαν την εξουσία του. Ο Στέφανος Ούρος Ε΄ πέθανε άτεκνος στις 4 Δεκεμβρίου 1371 κι ενώ ένα μεγάλο μέρος της αριστοκρατίας της Σερβίας είχε σκοτωθεί από τους Οθωμανούς κατά τη διάρκεια της μάχης της Μαριτσά.

Η καταρρέουσα Σερβική Αυτοκρατορία με τον Στέφανο Ε΄ παρέταξε μικρή αντίσταση στούς ισχυρούς Οθωμανούς. Υπό το πρίσμα των συγκρούσεων οι Οθωμανοί νίκησαν τους Σέρβους στη μάχη του Μαρίτσα το 1371 καθιστώντας υποτελείς τις νότιες περιοχές της αυτοκρατορίας και αμέσως μετά ο αυτοκράτορας πέθανε[1]. Επειδή ο Στέφανος Ε΄ ήταν άτεκνος και οι ευγενείς δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν στον νόμιμο κληρονόμο του η αυτοκρατορία συνέχισε να κυβερνάται από ημι-ανεξάρτητους επαρχιακούς άρχοντες, οι οποίοι συχνά ήταν σε διαμάχη μεταξύ τους. Η πιο ισχυρή από αυτές του Λάζαρου Χρεμπελιάνοβιτς, ένα άρχοντας της σημερινής κεντρικής Σερβίας η οποία δεν ήταν ακόμα υπό οθωμανική κυριαρχία, στάθηκε εναντίον των Οθωμανών στην Μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1389. Ο Στέφαν Λαζάρεβιτς ο γιος του Λαζάρου τον διαδέχθηκε ως ηγεμόνας αλλά είχε από 1394 γίνει υποτελής των Οθωμανών. Το 1402 απαρνήθηκε οθωμανική κυριαρχία και έγινε σύμμαχος των Ούγγρων. Τα επόμενα έτη χαρακτηρίζονται από την πάλη για την εξουσία των Οθωμανών και της Ουγγαρίας επί του εδάφους της Σερβίας. Το 1453, οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη και το 1458 την Αθήνα. Το 1459 η Σερβία κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς και η Ελλάδα ένα χρόνο αργότερα.

Με την πτώση της Σερβίας, άρχισαν μεταναστεύσεις προς τα βόρεια. Οι Σέρβοι έγιναν μισθοφόροι σε ξένους στρατούς, και πολέμησαν σε παραστρατιωτικές ομάδες και τις μονάδες των ανταρτών Χαυδούκων και Uskoks εντός των Βαλκανίων (Μοναρχία των Αψβούργων) κλπ.

Ο Γιοβάν Νενάντ ένας Σέρβος στρατιωτικός διοικητής στην υπηρεσία της Ουγγαρίας αυτοανακηρύχθηκε αυτοκράτορας της Σερβίας το 1527, αποκλείοντας μια περιοχή της νότιας Παννονίας.

Αυτοκράτορες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ljubomir Maksimovic, «Η εποχή της Άλωσης και οι Σέρβοι», Πανεπιστήμιο Κρήτης-τμ.Ιστορίας και Αρχαιολογίας, 1453 Η άλωση της Κωνσταντινουπόλης και η μετάβαση από τους μεσαιωνικούς στους νεώτερους χρόνους, επιστημ. επιμ. Τόνια Κιουσοπούλου, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης,Ηράκλειο 2005, σελ. 198

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • John V.A. Fine. (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. The University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4
  • George C. Soulis, The Serbs and Byzantium during the reign of Emperor Stephen Dusan (1331-1355) and his successors, Athens, 1995. ISBN 0-88402-137-8
  • Jean W. Sedlar, East Central Europe in the Middle Ages, 1000-1500, University of Washington Press, 1996.
  • Ljubomir Maksimovic, «Η εποχή της Άλωσης και οι Σέρβοι», Πανεπιστήμιο Κρήτης-τμ.Ιστορίας και Αρχαιολογίας, 1453 Η άλωση της Κωνσταντινουπόλης και η μετάβαση από τους μεσαιωνικούς στους νεώτερους χρόνους, επιστημ. επιμ. Τόνια Κιουσοπούλου, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης,Ηράκλειο 2005, σελ.197-207
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Serbian Empire της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).