Μονή Βατοπεδίου
Η Ιερά Μονή Βατοπεδίου είναι η 2η στην ιεραρχία των Αγιορείτικων μονών. Βρίσκεται στη μέση της βορειανατολικής πλευράς της χερσονήσου. Το καθολικό της είναι αφιερωμένο στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.
Η μονή βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας το 2008, όταν ξέσπασε το ομώνυμο πολιτικό - οικονομικό σκάνδαλο με κακουργηματικό χαρακτήρα σε βάρος του Δημοσίου, του οποίου κύριοι πρωταγωνιστές ήταν πολιτικά πρόσωπα, προϊστάμενοι υπηρεσιών και ιδιωτικά νομικά και φυσικά πρόσωπα και του οποίου άμεση εξέλιξη ήταν η πτώση της κυβέρνησης.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ιστορία
Το αρχικό κτήριο χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Μ. Κωνσταντίνο. Τον 5ο αιώνα, το μοναστήρι αυτό καταστράφηκε από τον αυτοκράτορα Ιουλιανό τον Παραβάτη[1]. Ανοικοδομήθηκε από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο τον Μέγα, από ευγνωμοσύνη για τη θαυματουργή διάσωση του γιου του Αρκάδιου ο οποίος, κατά την παράδοση, αφού έπεσε από το καράβι του στο αρχιπέλαγος, βγήκε στη στεριά γερός χάρη στις μεσιτείες της Θεοτόκου μεταφερόμενος εντός βάτου εξ ου και ονομάστηκε Βατοπαίδιον[2]. Αφού οι Σαρακηνοί λεηλάτησαν τα μοναστήρια του όρους Άθω το 862 μ.Χ., η μονή Βατοπαιδίου μπόρεσε να ανορθωθεί χάρη στη στήριξη τριών ευγενών που ήρθαν για να ζήσουν στο όρος Άθω από την Αδριανούπολη το 10ο αι. και δαπάνησαν για την ανοικοδόμηση 3.000 χρυσά νομίσματα και μάλιστα σύμφωνα με το ίδιο σχέδιο με το οποίο είχε κατασκευαστεί κατά τη βασιλεία του Θεοδοσίου και του Αρκαδίου. Τα ονόματα αυτών των μοναχών είναι Νικόλαος, Αθανάσιος και Αντώνιος [3][4]. Οι τοιχογραφίες του είναι των αρχών του 1312, της λεγόμενης Μακεδονικής Σχολής. Οι τοιχογραφίες της λιτής του Καθολικού είναι οι αυθεντικές, ενώ οι υπόλοιπες επιζωγραφήθηκαν μεταγενέστερα. Το μαρμαροθετημένο δάπεδό του είναι εξαιρετικής τέχνης.
[Επεξεργασία] Παρεκκλήσια
Η μονή Βατοπεδίου διαθέτει συνολικά τριάντα ένα παρεκκλήσια. Τα δώδεκα βρίσκονται εκτός μονής και τα υπόλοιπα στο κτιριακό της συγκρότημα. Πέντε από αυτά βρίσκονται ενσωματωμένα στο Καθολικό και τρία στους αμυντικούς πύργους της. Στις πτέρυγες της Μονής υπάρχουν εννέα παρεκκλήσια. Ένα από αυτά είναι του Αγίου Ανδρέα, με ωραίο ξυλόγλυπτο τέμπλο. Τέλος στην αυλή υπάρχουν δύο παρεκκλήσια. Το ένα είναι της Αγίας Ζώνης και κατέχει ως μέγα θησαύρισμα την Αγία Ζώνη της Παναγίας, στην οποία αποδίδονται πολλά θαύματα. Το εξαιρετικής τέχνης επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο είναι του 1816. Θεωρείται ένα από τα ωραιότερα του Αγίου Όρους. Ο κοιμητηριακός ναός είναι αφιερωμένος στους Αγίους Αποστόλους.
Στη Μονή βρίσκονται πολλές κατά την παράδοση θαυματουργές εικόνες της Παναγίας όπως της Οδηγητρίας, της Βηματάρισσας, Της Αντιφωνήτριας, της Παραμυθίας, της Παντάνασσας, της Ελαιοβρύτισσας και της Εσφαγμένης.
[Επεξεργασία] Βιβλιοθήκη
Η βιβλιοθήκη της μονής Βατοπεδίου και το αρχείο της μονής Βατοπεδίου στεγάζονται σε έναν απο τους αμυντικούς πύργους της μονής. Περιέχει 2.050 χειρόγραφα, απο τα οποία το ένα τρίτο είναι γραμμένα σε περγαμηνή και 25 περγαμηνά ειλητάρια. Εκεί φυλάγονται μέρος από τα 40.000 έντυπα, απο τα οποία πολλά είναι αρχέτυπα και παλαιότυπα. Το αρχείο της μονής περιλαμβάνει τριακόσιες δέκα χιλιάδες έγγραφα.
[Επεξεργασία] Εξαρτήματα
Η μονή Βατοπεδίου έχει δύο Σκήτες: τη Σκήτη Αγίου Δημητρίου και τη Σκήτη Αγίου Ανδρέα. Εχει επίσης είκοσι έξι Κελλιά και ένδεκα καθίσματα. Στην περιοχή της Κολλιτσούς βρίσκονται οκτώ Κελλιά. Δύο Κελιά είναι στη περιοχη Γυφτάδικα και δύο στις Καρυές.
Η Σκήτη του Αγίου απέχει γύρω στην 1 ώρα νοτιοδυτικά της μονής. Το καθολικό της είναι αφιερωμένο στον Άγιο Δημήτριο. Είναι σε μορφή οικισμού. Στη θέση της Σκήτης ήταν πιθανότατα η παλαιά μονή του Χαλκέως. Οργανώθηκε σαν Σκήτη το 18ο αιώνα. Οι Καλύβες της Σκήτης του Αγίου Δημητρίου είναι είκοσι μία. Οι περισσότερες από αυτές είναι σήμερα ερειπωμένες.
[Επεξεργασία] Μοναστική δύναμη
Η Μοναστική δύναμη της Μονής, σύνολο μοναχών και εξαρτηματικών, κυμαίνεται σήμερα στα 105-110 άτομα.
Η μονή έχει 96 μοναχούς και 11 δοκίμους (2009). Τα εξαρτήματα τής μονής (σκήτες, κελιά, καλύβες κλπ.), έχουν γύρω στους 40 μοναχούς, πολλοί από τους οποίους είναι Ρουμάνοι. Στη μονή ανήκει η Κοινοβιακή Σκήτη του Αγίου Ανδρέου, που κάποτε κατοικούνταν από χιλιάδες Ρώσους μοναχούς, ενώ σήμερα κατοικείται από 20 περίπου Έλληνες μοναχούς.
[Επεξεργασία] Άξια ενδιαφέροντος
Στη Μονή υπάρχουν τα μοναδικά αγιορείτικα ψηφιδωτά (11ος αιώνας) και οι τοιχογραφίες της Μακεδονικής Σχολής (1312) που βρίσκονται στο καθολικό της Μονής, το ιερό σκευοφυλάκιο, το μουσείο της Μονής καθώς και το αρχαιότερο καμπαναριό του Αγίου Όρους με ρολόι, όπου οι ώρες σημαίνονται με μηχανισμό από μορφή ανθρώπου που κρατά σφύρα.
[Επεξεργασία] Ονομασία της Μονής
Σύμφωνα με όσα αναγράφονται στον ιστοχώρο της Μονής, το όνομα της Μονής ορθογραφείται και με «ε» (Βατοπεδίου) και με «αι» (Βατοπαιδίου), από τις πρώτες ιστορικές μαρτυρίες που αφορούν το Άγιο Όρος.
Το Σεπτέμβριο 2009 η Πατριαρχική Επιτροπή για το Άγιον Όρος ζήτησε να απαλειφθεί ο όρος «Μεγίστη» από την ονομασία της Μονής, ο οποίος προστέθηκε αυθαίρετα και καταχρηστικά, καθώς ο τίτλος «Μεγίστη» ανήκει ιστορικά μόνο στη Μονή της Αγίας Λαύρας.[5]
[Επεξεργασία] Δείτε επίσης
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Robert Curzon, Jun. Visits to monasteries in the Levante 377-378 (1837),(1849)
- ↑ Γ. Α. Νικολόπουλος Περιήγησις εις τας Ιεράς Μονάς του Αγίου Όρους και της Χαλκιδικής Χερσονήσου σελ.27 (1874)
- ↑ Pere Francois Praconnier 1706, (Reichert - Schent, Athos 132)
- ↑ Ιωάννης ο Κομνηνός, Προσκυνητάριον του Αγίου Όρους του Άθωνοςσελ. 46-47 (1698), (1701)
- ↑ "Μονή Βατοπεδίου: Στο τέλος ξυρίζουν τον... Εφραίμ". tvxs.gr. 2009-09-04. http://tvxs.gr/node/19690.
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
«Περιηγητών αναμνήσεις (15ος - 19ος αιώνας)», Ιερά Μέγιστη Μονή Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 2003[1]
[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι
|
|||||||
