Δονούσα
| Δονούσα |
|
|---|---|
| Γεωγραφία | |
 |
|
| Αρχιπέλαγος | Αιγαίο Πέλαγος |
| Σύμπλεγμα | Κυκλάδες |
| Έκταση | 13,652 km2 |
| Υψηλότερη Κορυφή | Πάπας (385 m) |
| Χώρες | |
 Ελλάδα |
|
| Περιφέρεια | Νοτίου Αιγαίου |
| Νομός | Κυκλάδων |
| Πρωτεύουσα | Δονούσα |
| Δημογραφικά Χαρακτηριστικά | |
| Πληθυσμός | 163 (απογραφής 2001) |
| Ιστότοπος | |
| www.donoussa.gr | |
Η Δονούσα γνωστή και ως Δενούσα, η Δόνουσα των αρχαίων, η Stenosa ή Spinosa των ξένων ναυτικών του ΙΘ΄αι. (Luigi Lamberti: Portolano del Mare Mediterraneo, Livorno 1856 τομ.ΙΙ σ.286) μαζί με την Αμοργό αποτελούν τα ανατολικότερα νησιά των Κυκλάδων.
Πίνακας περιεχομένων |
Γενικά [Επεξεργασία]
Η Δονούσα απέχει 14 ναυτικά μίλια από το λιμάνι της Αμοργού (Κατάπολα) και 4 νμ βορειοανατολικά από τις νησίδες Μακάρες περί το μέσον και ανατολικά της Νάξου και 8 ναυτικά μίλια από Νάξο. Η έκτασή της είναι 13,652 τ.χλμ., λοφώδης και πετρώδης (μεγίστης διαμέτρου 3 μίλια) με μέγιστο υψόμετρο 385 μέτρα (1300 πόδια) και με 163 μόνιμους κατοίκους κατά την απογραφή του 2001.
Περιβάλλεται από πολλούς σκοπέλους πλην όμως έχει καθαρό δίαυλο εισόδου στο λιμάνι που βρίσκεται στο νοτιοδυτικό όρμο, από τη πλευρά των Μακάρων νήσων. Απαιτείται προσοχή από τους προσεγγίζοντες ιδίως τις ανατολικές ακτές ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Ακτογραφία [Επεξεργασία]
Η Δονούσα έχει πολλά ακρωτήρια και όρμους όπως ο όρμος Ρούσα που βρίσκεται βόρειο-βορειοδυτικά μετάξύ της Άκρας Καλότα, του βορειότερου άκρου της νήσου και της Άκρας Μοσχονάρι (του βορειοδυτικού άκρου). Σε απόσταση περίπου 1,75 μίλια νοτιο-νοτιοανατολικά της βόρειας πλευράς βρίσκεται η βραχονησίδα "Σκυλονήσι" ή "Τρίγωνο", που περιβάλλεται νοτιοδυτικά από πολλούς βράχους, μπροστά από τον μόνο ανατολικό όρμο της Δονούσας.
Μεταξύ της Άκρας Καλότα και της Άκρας Άσπρον (βορειοδυτικότερου άκρου της νήσου) υφίσταται ο μεγαλύτερος όρμος ης νήσου υπήνεμος μόνο για νότιους ανέμους, όπου στα βόρειά του βρίσκεται μεγάλη συστάδα σκοπέλων. Ν.ΝΑ. της Άκρας Άσπρο και σε απόσταση 2,5 μιλίων βρίσκονται οι δύο όρμοι, Σταυρού και Δένδρου όπου και υφίσταται αμμώδης παραλία. Η Άκρα Γλάρος αποτελεί το νοτιοτερο άκρο της νήσου. Σε απόσταση 1,25 μιλία νοτιότερα του όρμου Δένδρο, σχηματίζεται ο νοτιότερος όρμος Πειρατής" και αμέσως μετά ο όρμος "Μάταιο" (νοτιοανατολικά).
Διοίκηση [Επεξεργασία]
Η Δονούσα αποτελεί συνοικισμό της κοινότητας Αιγιάλης της Αμοργού της επαρχίας Θήρας (Σαντορίνης) όπου υπάγεται και εκκλησιαστικά. Οι κάτοικοί της, λίγες ποιμενικές οικογένειες, ήταν 235 το 1928, 250 το 1946 ενώ το 2001 μειώθηκαν στους 163. Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει η τουριστική ανάπτυξη του νησιού που συνδέεται με τη Νάξο και την Αμοργό καθημερινά με τοπικά τουριστικά σκάφη.
Ιστορία [Επεξεργασία]
Η Δονούσα, ακριβώςλόγω της θέσης της , υπήρξε κατά καιρούς αναπόφευκτος σταθμός σε ποικίλα θαλάσσια περάσματα : ο Βιργίλιος την αναφέρει στην πορεία του Αινεία από την Τροία στην Ιταλία,ενώ ταξιδιώτες του 18ου και 19ου αι., πλέοντας από τη Νάξο στην Πάτμο ή αντιστροφα, περνούσαν από αυτήν. Αυτός ο βράχος είχε περισσότερους από έναν πρωτοκυκλαδικούς οικισμούς. Επάνω από τα ερείπια ενός από αυτούς , στην προστατευμένη από τον βοριά νοτιοανατολική πλευρά της, σ' ένα απόκρημνο ακρωτήρι με βαθύ αγκυροβόλι , το ΄΄Βαθύ Λιμενάρι, ανασκάφηκε μια πολύ ενδιαφέρουσα, αλλά βραχύβια, οχυρωμένη εγκατάσταση που χρονολογείται ανάμεσα στον 9ο και τον 8ο αι.π.Χ.. τα δωδεκανησιακά στοιχεία της κεραμικής, εκτός από τα κυκλαδικά-ναξιακά, μαρτυρούν ότι ο οικσμός αυτός ήταν ένας εμπορικός σταθμός σ΄ένα θαλάσσιο δρόμο, ο οποίος ένωνε την Αττική και την Εύβοια με το ανατολικό Αιγαίο. Στον 1ο αι.π.Χ. ο Αντώνιος παραχώρησε το νησί στους Ρόδιους,ενώ στους αυτοκρατορικούς χρόνους υπήρξε τόπος εξορίας.[1] Θα καταστεί γνωστή στα ελληνικά πολιτικά δρώμενα εκ του γεγονότος ότι οι κάτοικοί της έμαθαν την έξωση του Βασιλιά Όθωνα 14 χρόνια αργότερα, όταν επίσκεφθηκε το νησί ο Γεώργιος ο Α΄.
Αργότερα έγινε γνωστή και στην Ιστορία του Α΄Παγκόσμιου Πολέμου λόγω της "ανθράκευσης" δηλαδή του εφοδιασμού με κάρβουνο του Γερμανικού καταδρομικού Γκαίμπεν αποκρυπτόμενο πίσω από το ακρωτήριο Άσπρο, διαφεύγοντας έτσι των Αγγλικών και Γαλλικών πολεμικών πλοίων.
Πληθυσμός [Επεξεργασία]
| Έτος | Πληθυσμός Νησιού | Ποσοστιαία Αλλαγή | Πληθυσμός Χώρας | Ποσοστιαία Αλλαγή | Πληθυσμός Καλοταρίτισσας | Πληθυσμός Μερσίνης | Πληθυσμός Χαραυγής (ή Μεσαριάς) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1928 | - | - | 235 | - | - | - | - |
| 1946 | - | - | 250 | 15/6,38% | - | - | - |
| 1951 | 272 | - | 154 | -96/-38,4% | 30 | 88 | - |
| 1961 | 210 | -62/-22,8% | 113 | -41/-26,6% | 32 | 45 | 20 |
| 1971 | 149 | -61/-29% | 67 | -46/-40,7% | 23 | 40 | 19 |
| 1981 | 116 | -33/-22,1% | 73 | 6/9% | 9 | 26 | 8 |
| 1991 | 111 | -5/-4,3% | 81 | 8/11% | 6 | 17 | 7 |
| 2001 | 163 | 52/46,8% | 137 | 56/69,1% | 5 | 19 | 2 |
Κάτοικοι [Επεξεργασία]
Η Δονούσα έχει ένα δημοτικό σχολείο, ένα γυμνάσιο με λυκειακές τάξεις, μία εκκλησία, ένα λιμάνι προσέγγισης σκαφών και μία πλατεία.
Εκκλησιαστικά [Επεξεργασία]
Σήμερα η Δονούσα υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Θήρας Αμοργού και Νήσων και ειδικότερα στην αρχιερατική περιφέρεια Αμοργού.
Σημειώσεις [Επεξεργασία]
Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για τη Δονούσα παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 2ος τόμος και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-34, που αποτελεί τον λιμενοδείκτη του λιμένα της, καθώς και ο ΧΕΕ-423 που καλύπτει όλες τις ΝΑ. Κυκλάδες.
Παραπομπές [Επεξεργασία]
- ↑ ΄Ολγα Φιλανιώτου,Μικρές Κυκλάδες-Δονούσα, στο Βλαχόπουλος Ανδρέας (επιμ.), Αρχαιολογία-νησιά του Αιγαίου,εκδ.Μέλισσα, Αθήνα, 2005,σελ. 286-287
Βιβλιογραφία [Επεξεργασία]
- "Δονούσα: Ηδονούσα". Ειδικό αφιέρωμα περιοδικού Γεωτρόπιο τεύχος 72 σ. 38-48 (Αύγ. 2001)
- ΄Ολγα Φιλανιώτου, Μικρές Κυκλάδες-Δονούσα, στο Βλαχόπουλος Ανδρέας (επιμ.), Αρχαιολογία-νησιά του Αιγαίου,εκδ.Μέλισσα, Αθήνα, 2005,σελ. 286-287
Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]
|
||||||||
