Ίος
| Ίος |
|
|---|---|
 Χώρα της Ίου |
|
| Γεωγραφία | |
 |
|
| Αρχιπέλαγος | Αιγαίο Πέλαγος |
| Σύμπλεγμα | Κυκλάδες |
| Έκταση | 107,8 τ.χλμ |
| Χώρες | |
 Ελλάδα |
|
| Περιφέρεια | Νοτίου Αιγαίου |
| Νομός | Κυκλάδων |
| Πρωτεύουσα | Ίος |
| Δημογραφικά Χαρακτηριστικά | |
| Πληθυσμός | 1.838 (απογραφής 2001) |
| Ιστότοπος | |
| www.ios.gr | |
Η Ίος είναι ένα κυκλαδίτικο νησί του Αιγαίου Πελάγους.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Γεωγραφία
Η επιφάνεια της Ίου εκτιμάται στα 107,8 τ.χλμ. ενώ έχει μήκος ακτών 87 χιλιόμετρα. Βρίσκεται ανάμεσα στη Νάξο, τη Σίκινο και τη Θήρα. Οι σημαντικότεροι όρμοι του νησιού είναι ο Γιαλός, ο Μυλοπότας και το Μαγγανάρι.
Η Ίος απέχει 111 ν.μ. από το λιμάνι του Πειραιά, 72 ν.μ. από το Ηράκλειο και 55 ν.μ. από το λιμάνι της Ερμούπολης, της διοικητικής έδρας του νομού Κυκλαδων.
[Επεξεργασία] Δημογραφία
Η Ίος είχε πληθυσμό 1.838 άτομα στην απογραφή του 2001 και πρωτεύουσα του νησιού είναι η Χώρα ή Ίος με 1.632 κατοίκους.
[Επεξεργασία] Παραλίες
Η πιο πολυσύχναστη παραλία του νησιού είναι ο Μυλοπότας, ο οποίος βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση από την Χώρα, ενώ άλλες ωραίες παραλίες είναι το Μαγγανάρι, ο Γιαλός, το Κολιτσάνι, παραλία Ψάθης και η Αγία Θεοδότη.
[Επεξεργασία] Οικισμοί
Εκτός από τη Χώρα άλλοι οικισμοί στο νησί είναι οι παραθαλάσσιοι Όρμος, Ψάθη, Αγία Θεοδότη, Μυλοπότας, το απομακρυσμένο Μαγγανάρι και ο Επάνω Κάμπος που βρίσκεται στο εσωτερικό της Ίου.
[Επεξεργασία] Ιστορία
Αρχικά η Ίος φαίνεται πως κατοικήθηκε από τους Κάρες και αργότερα τους Μινωίτες, τους Αχαιούς και τους Φοίνικες οι οποίοι όμως αποχώρησαν από το νησί. Τον 10ο π.Χ. αιώνα οι Ίωνες καταλαμβάνουν το νησί. Κατά τον Ηρόδοτο στην Ίο, την πατρίδα της μητέρας του, θάφτηκε ο Όμηρος.
Αργότερα η Ίος προσχώρησε στην Αθηναïκή Συμμαχία και έπειτα πέρασε στην κυριαρχία των Μακεδόνων και των διαδόχων τους.
Κατά την επικυριαρχίας της Ρώμης και του Βυζαντίου το νησί περνά στην αφάνεια και μαστίζεται από πειρατικές επιδρομές. Το 1207 η Ίος περνάει στην επικυριαρχία του Μάρκου Σανούδου και το 1269 επανέρχεται στους Βυζαντιούς για να ακολουθήσει νέα περίοδος Ενετοκρατίας απο το 1296 έως το 1537 οπότε και κατελήφθη από τους Τούρκους. Στις αρχές του 15ου αιώνα ο Μάρκος Κρίσπος εποίκησε το νησί με Αλβανούς λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού. Τα χρόνια της Τουρκοκρατίας η Ίος ήταν άντρο Γάλλων πειρατών οι οποίοι μάλιστα το 1668 στην θαλάσσια περιοχή Μπουρλότο νίκησαν τον τουρκικό στόλο. Ο Τουρνεφόρ αναφέρει το 1700 πως στο νησί κατοικούσαν εκτός των Ελλήνων αρκετοί Αλβανοί ή Αρβανίτες (απόγονοι εποίκων του 1579) και ξένοι πειρατές.
Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 συμμετείχε ενεργά και η Ίος, η οποία μάλιστα ήταν πατρίδα του Φιλικού Σπύρου Βαλέτα.
[Επεξεργασία] Εκκλησιαστικά
Σήμερα η Ίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Θήρας Αμοργού και Νήσων και ειδικότερα στην αρχιερατική περιφέρεια Θήρας.
[Επεξεργασία] Πολιτισμός
Στον Μυλοπότα βρίσκεται το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Ίου και στεγάζεται από το 1993 στο αρχοντικό του Γάλλου πρώην διευθυντή της γαλλικής ραδιοτηλεόρασης Jean Marie Drot ενώ στη Τσουκαλαριά υπάρχει από το 1997 ανοιχτό θέατρο, χωρητικότητας 1000 θέσεων, με την ονομασία του νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη.
[Επεξεργασία] Νιώτικο Ιδίωμα
Το γλωσσικό ιδίωμα της Ίου βρίσκεται σήμερα σε συρρίκνωση και συναντάται μόνο μεταξύ των ηλικιωμένων κατοίκων. Ανήκει κατά την κλασική διάκριση των νεοελληνικών ιδιωμάτων του Γ. Χατζιδάκι στα νότια ιδιώματα και μάλιστα εκείνα που εμφανίζουν πολλά κοινά στοιχεία με την κρητική διάλεκτο.
[Επεξεργασία] Εξωτερικές συνδέσεις
- Ταξιδιωτικός οδηγός για το νησί της Ίου
- Το λιμάνι της Ίου ζωντανά απο ρομποτική κάμερα
- Το λιμάνι της Ίου ζωντανά απο 2η ρομποτική κάμερα
- Η Χώρα της Ίου ζωντανά μέσω webcam
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- "Ίος: Ίος ανίκατε μάχαν". Ειδικό αφιέρωμα περιοδικού Γεωτρόπιο τεύχος 73 σ. 38-49 (Σεπτ. 2001)
- Οθωναίος Θ. 1938: Η νήσος Ίος: ιστορία, λαογραφία, γενικά, Αθήναι.
- Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Ομάδας Βαλέτειου Γυμνασίου με Λυκειακές Τάξεις Ίου 1997: Εκκλησίες και Ξωκκλήσια της Ίου, Ίος.
- Σπαρτινού Μ.-Γ. 2004: Ίος: ιχνογραφώντας τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον, Σύρος (Δήμος Ιητών).
- Τζαβάρας Ξ. 2005: Συμβολή στην μελέτη του νιώτικου ιδιώματος, Ίος (Δήμος Ιητών).
- Τζαβάρας Ξ. 2007: "Βαφτιστικά ονόματα της Ίου. Ταξινόμηση – Στατιστική Επεξεργασία", Πρακτικά του 4ου Ονοματολογικού Συνεδρίου με θέμα: ‘Ονοματολογικά Κυκλάδων’ (Τήνος, 20-22 Οκτωβρίου 2005), Αθήνα: 247-260.
- Φραγκούλη Δ. 2002: Νιώτικη Κοινωνία: εικόνες του χθες και του σήμερα, Αθήνα (Ελληνικά Γράμματα).
- Χριστοδουλάκης Ν. – Τ. Πανταζοπούλου 2001: Ίος, χρυσή ψηφίδα των Κυκλάδων, (GM DESIGN).
[Επεξεργασία] Πηγή
- Τα νησιά του Αιγαίου,Κυκλάδες,εκδ Τουμπής
- Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη , τόμος 12ος (1928)
- Τζαβάρας, Ξ. Συμβολή στην μελέτη του νιώτικου ιδιώματος, Ίος (Δήμος Ιητών).
Αυτό το λήμμα γεωγραφίας της Ελλάδας χρειάζεται επέκταση. Βοηθήστε τη Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το!
|
||||||||
