Νότια Αμερική

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Νότια Αμερική
Δορυφορική εικόνα της Νότιας Αμερικής
Χάρτης της Νότιας Αμερικής

H Νότια Αμερική είναι το τμήμα της Αμερικής που βρίσκεται στο νότιο ημισφαίριο. Η Νότια Αμερική βρίσκεται μεταξύ του Ειρηνικού Ωκεανού και του Ατλαντικού Ωκεανού. Έχει σχήμα τριγωνικό και μήκος από βορρά προς νότο 7.500 χιλιόμετρα και από ανατολικά προς δυτικά 5.200 χιλιόμετρα. Η Ν. Αμερική υποτίθεται ότι ήταν παλιότερα ενωμένη με την Αφρική, από την οποία χωρίστηκε μετά από καταποντισμό. Βρέχεται από τον Ατλαντικό και Ειρηνικό ωκεανό, που ενώνονται στα νότια της ηπείρου με το στενό του Δράκοντα.

Οι ακτές της Ν. Αμερικής παρουσιάζουν πολύ λιγότερες κολπώσεις από τις ακτές της Β. Αμερικής. Οι πιο αξιόλογοι κόλποι είναι αυτοί που σχηματίζονται στις εκβολές των ποταμών Αμαζόνιου και Λαπλάτα και ο κόλπος του Παναμά στον Ειρηνικό. Εκτός από το νοτιότατο τμήμα σ' όλο το μήκος των υπόλοιπων ακτών δεν εμφανίζονται παρά μεμονωμένα μόνο νησάκια χωρίς ιδιαίτερη αξία. Πάντως το πιο αξιόλογο νησί είναι η Γη του Πυρός στο νοτιότατο άκρο, που χωρίζεται από την υπόλοιπη ήπειρο με τον πορθμό του Μαγγελάνου και έχει έκταση 7.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Όρη και Ηφαίστεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη Νότια Αμερική, όπως και στη βόρεια, σχηματίζονται μεγάλα πτυχωσιγενή όρη, οι Κορδιλλιέρες των Άνδεων (το νότιο τμήμα των Αμερικανικών Κορδιλιέρων), που η ψηλότερή τους κορυφή, η Ακονκάγουα, έχει ύψος 6.959 μ. Μετά απ' αυτήν έρχονται οι κορυφές Όχος ντελ Σαλάδο (6.893 μ.), Μόντε Πίσις (6792 μ.), Ουασκαράν (6768 μ.), Σέρρο Μπονέτε (6.759 μ.), Γιουγιαϊγιάκο (6739 μ.), Τουπουνγκάτο (6.565 μ.), Νεβάδο Σαγίαμα (6.542 μ.), Ιγιμάνι (6.462 μ.) και Ιγιάμπου (6.485 μ.).

Οι Άνδεις θεωρούται η πιο ηφαιστειώδης περιοχή του κόσμου με πάρα πολλά ενεργά ηφαίστεια, από τα οποία το Γιουγιαϊγιάκο (6739 μέτρα) θεωρείται το ψηλότερο ενεργό ηφαίστειο στο κόσμο, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ενεργότητας και στο Όχος ντελ Σαλάδο. Άλλα ψηλά ενεργά ηφαίστεια είναι το Παρινακότα στη Χιλή και τα Τσιμποράσο και Κοτοπάξι του Ισημερινού.

Λίμνες και ποταμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ν. Αμερική έχει άφθονα επιφανειακά ύδατα, αλλά οι λίμνες της δεν έχουν μεγάλη έκταση. Μεγαλύτερη είναι η Τιτικάκα μεταξύ Περού και Βολιβίας, σε ύψος 3.812 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Έχει έκταση 8.400 τετραγ. χιλιόμετρα και βάθος 281 μέτρα. Η Ν. Αμερική έχει μεγάλους ποταμούς, που συγκεντρώνουν μεγάλες ποσότητες νερού. Η αφθονία αυτή θεωρείται ότι είναι αποτέλεσμα των συχνών ανατολικών ανέμων που συγκεντρώνουν πολλούς υδρατμούς στις ανατολικές πλαγιές των Άνδεων. Το μεγαλύτερο ποτάμιο συγκρότημα είναι του Αμαζονίου, που σχηματίζεται από πολλούς μεγάλους παραπόταμους.

Άλλοι μεγάλοι ποταμοί είναι o Παρανά και ο Ουρουγουάης που εκβάλλουν στο ποταμόκολπο Ρίο ντε λα Πλάτα, ο Ορινόκο, ο Αραγκουάγια, ο Άγιος Φραγκίσκος και ο Ρίο Νέγρο, που εκβάλλουν προς τον Ατλαντικό και ο Μαγδαλένα που εκβάλλει στην Καραϊβική θάλασσα.

Εκτός από τον Αμαζόνιο, πλωτοί είναι ο Παρανά και ο παραπόταμός του Παραγουάης, ο Ορινόκο, ο Μαγδαλένα και άλλοι. Από τους καταρράκτες που σχηματίζουν οι ποταμοί της Ν. Αμερικής σπουδαιότεροι είναι οι καταρράκτες Ιγκουασού του Ιγκουασού και ο καταρράκτης Άνχελ (Έιντζελ), ο ψηλότερος στο κόσμο. Άλλοι σημαντικοί είναι οι Ατούρες και Μαϋπούρες του Ορινόκου.

Κλίμα - βλάστηση - πανίδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Bariloche- Argentina2.jpg

Η Ν. Αμερική, που χωρίζεται στο βόρειό της τμήμα από τον ισημερινό, βρίσκεται κατά τα τρία τέταρτα μέσα στην τροπική ζώνη, με αποτέλεσμα να επικρατούν, στο μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου, σταθερές θερμοκρασίες, γύρω στους 30°C. Στα οροπέδια οι κλιματικές συνθήκες είναι πιο ακραίες λόγω του ύψους και των βροχών. Το τροπικό κλίμα των βόρειων περιοχών διαδέχεται το εύκρατο στην περιοχή του Λα Πλάτα. Στις Άνδεις επικρατεί ηπειρωτικό κλίμα, με αρκετά χαμηλές θερμοκρασίες, που ευωδώνουν την παρουσία παγετώνων. Επίσης, το ύψος των Άνδεων εμποδίζει να τις προσπεράσουν σύννεφα, με αποτέλεσμα οι δυτικές ακτές να είναι ξηρές. Η έρημος Ατακάμα είναι το ξηρότερο μέρος στη Γη. Από την άλλη, οι βροχοπτώσεις στο ανατολικό τμήμα μπορούν να συντηρήσουν τη παρουσία τροπικών δασών.

Το βόρειο τμήμα της Νότιας Αμερικής καλύπτεται από τροπική βλάστηση, που σχηματίζει τα δάση της βροχής. Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου είναι το πιο εκτεταμένο στο κόσμο. Στην περιοχή των Άνδεων, η βλάστηση έχει το χαρακτήρα της βλάστησης των ψυχρών κλιμάτων και λίγα είδη έχουν προσαρμοστεί να ζουν στις ακραίες κλιματικές συνθήκες. Στη μέση ζώνη, εκτός από τις στέπες της Αργεντινής, ευδοκιμούν κάθε είδους φυτά της τροπικής βλάστησης και των εύκρατων ζωνών. Από τη Ν. Αμερική προέρχονται πολλά είδη φυτών που καλλιεργούνται ευρέως σήμερα, όπως η πατάτα και ο αραβόσιτος.

Το ζωικό βασίλειο της Ν. Αμερικής παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που οφείλονται στην απομόνωση της ηπείρου από τις άλλες για αρκετά εκατομμύρια χρόνια. Χαρακτηριστικά είδη ζώων είναι το λάμα, ο ιαγουάρος, το πούμα, το ανακόντα, το αλπάκα, μερικά είδη πλατύρρινων πιθήκων και ο γιγάντιος μυρμηγκοφάγος.


Πολιτική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον πίνακα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι Νήσοι Νότια Γεωργία και Νότιες Σάντουιτς, παρόλο που δεν έχουν μόνιμους κατοίκους, αλλά μόνο προσωρινούς επισκέπτες σε ερευνητικούς σταθμούς.

Κράτος ή Εξαρτημένο έδαφος Έκταση
τετρ. χλμ.[1]
Πληθυσμός
(εκτ. 2014)[1]
Πυκνότητα πληθυσμού
ανά τετρ. χλμ.
Πρωτεύουσα
Flag of Argentina.svg Αργεντινή 2.766.890 43.024.374 15,5 Μπουένος Άιρες
Flag of Venezuela (state).svg Βενεζουέλα 916.445 28.868.486 31,5 Καράκας
Flag of Bolivia.svg Βολιβία 1.098.580 10.631.486 9,7 Λα Πας [2]
Flag of Brazil.svg Βραζιλία 8.514.877 202.656.788 23,8 Μπραζίλια
Flag of French Guiana.svg Γαλλική Γουιάνα (Γαλλία) 91.000 250.109[3] 2,7 Καγιέν
Flag of Guyana.svg Γουιάνα 214.999 735.554 3,4 Τζωρτζτάουν
Flag of Ecuador.svg Ισημερινός 283.560 15.654.411 55,2 Κίτο
Flag of Colombia.svg Κολομβία 1.138.910 46.245.297 40,6 Μπογκοτά
Flag of the Falkland Islands.svgΝήσοι Φώκλαντ (Ηνωμένο Βασίλειο) 12.173 3.140[4] 0,26 Στάνλεϋ
Flag of South Georgia and the South Sandwich Islands.svgΝήσοι Νότια Γεωργία και Νότιες Σάντουιτς (Ηνωμένο Βασίλειο) 3.093 20 0 Γκρυτβίκεν
Flag of Uruguay.svg Ουρουγουάη 176.220 3.332.972 18,9 Μοντεβιδέο
Flag of Paraguay.svg Παραγουάη 406.750 6.703.860 16,5 Ασουνσιόν
Flag of Peru (state).svg Περού 1.285.220 30.147.935 23,5 Λίμα
Flag of Suriname.svg Σουρινάμ 163.270 573.311 3,5 Παραμαρίμπο
Flag of Chile.svg Χιλή[5] 756.950 17.363.894 22,9 Σαντιάγο
Σύνολο &0000000000000017.82400017,824,513 &0000000000000406.191000406,191,637 22,8

1 Ανήκει γεωγραφικά και στη Νότια και στη Βόρεια Αμερική

Περισσότερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γιώργος Λεκάκης "Αποικίες Γερμανών ναζί στην Νότια Αμερική, για να διαδώσουν τον «αριανισμό»... Κυρίως σε Παραγουάη, Χιλή, Βραζιλία, Αργεντινή... Εμπλέκεται και η ναζί αδελφή του Νίτσε! στην εφημ. "Χρόνος" Κομοτηνής, 28.08.2013: http://www.xronos.gr/detail.php?ID=89657

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 CIA World Factbook
  2. Η Λα Πας είναι η επίσημη πρωτεύουσα της Βολιβίας και το Σούκρε η συνταγματική.
  3. (Jan. 2013) (French) INSEE, Government of France. «Error: Cite web». http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=25&ref_id=poptc02104. 
  4. Falkland Islands: July 2008 population estimate. CIA World Factbook.
  5. Περιλαμβάνει το Νησί του Πάσχα που βρίσκεται στον Ειρηνικός Ωκεανός, μία επαρχία της Χιλής που γεωγραφικά ανήκει στην Ωκεανία. Το Σαντιάγο είναι η επίσημη πρωτεύουσα της Χιλής ενώ το Βαλπαραΐσο είναι η νομοθετική.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
voyage logo
Στα Βικιταξίδια υπάρχουν ταξιδιωτικές οδηγίες για τoν προορισμό