Αντικομμουνισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κομμουνισμός
Hammer and Sickle Red Star with Glow.png
Πρότυπο: προβ.  συζ.  επεξ.

Αντικομμουνισμός ονομάζεται η πολιτική ιδεολογία που στηρίζεται στην αντιπαράθεση με τον κομμουνισμό. Η ιδεολογία αυτή αναπτύχθηκε κυρίως στις χώρες του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο της ψυχροπολεμικής ρητορικής της Δύσης εναντίον του ανατολικού μπλοκ (του αποκαλούμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού»). Αυτού του τύπου ο αντικομμουνισμός, ένα γεωστρατηγικό ιδεολογικό εργαλείο, κατέληγε συνήθως στον πολιτικό συντηρητισμό και στόχευε στην ανάσχεση της επιρροής των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού. Όπου επικράτησε ο αντικομμουνισμός (π.χ. στη μετεμφυλιακή και χουντική Ελλάδα, στις ΗΠΑ της μακαρθικής περιόδου και στην Ισπανία του Φράνκο), πολλοί σοσιαλιστές υπέστησαν σοβαρές διώξεις από το επίσημο κράτος λόγω των πολιτικών τους φρονημάτων και οι συνδικαλιστικές ελευθερίες περιορίστηκαν. Όσοι ήταν ύποπτοι για φιλοαριστερές συμπάθειες, κινδύνευαν επίσης να διωχθούν ως συνοδοιπόροι του κομμουνισμού.

Ο αντικομμουνισμός έχει συνήθως εθνικιστική ή φιλελεύθερη χροιά. Αυτό που υφίσταται κριτική είναι (από τους εθνικιστές) ο εγγενής διεθνισμός και υλισμός του σοσιαλισμού και η αντίθεσή του στα εθνικά κράτη και στις οργανωμένες θρησκείες, ή (από τους φιλελεύθερους) η απόρριψη του καπιταλισμού και της αγοράς. Συνηθισμένη αντίληψη τόσο των συντηρητικών όσο και των φιλελεύθερων είναι ότι η κομμουνιστική κοινωνία αποτελεί μία ανέφικτη ουτοπία, καθώς προϋποθέτει εγγενώς την αρμονική συνύπαρξη και διαρκή συνεργασία όλων των μελών της κοινωνίας.

Ποικίλες τάσεις του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος (τροτσκιστική, μαοϊκή, ευρωκομμουνιστική, κομμουνιστική επαναθεμελίωση) άσκησαν κριτική στα σοσιαλιστικά καθεστώτα του ανατολικού μπλοκ, κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα. Η εν λόγω κριτική αφορά τον χαρακτήρα του κράτους που οικοδομήθηκε (γιγαντιαίο αστυνομικό κράτος), την ταξική/εκμεταλλευτική φύση αυτών των καθεστώτων που μιλούσαν στο όνομα του κομμουνισμού, την ταξική κοινωνική τους διάρθρωση, την καταστολή της εκεί εργατικής τάξης, την έλλειψη εργατικής δημοκρατίας κλπ. Τα κυβερνητικά κομμουνιστικά κόμματα των κρατών αυτών, από κοινού με ορισμένα αντίστοιχα κόμματα της Δύσης, αντιμετώπισαν την προαναφερθείσα κριτική ως αντικομμουνισμό, κατηγορία την οποία συνήθως απορρίπτουν οι σοσιαλιστές που δεν υποστηρίζουν τον υπαρκτό σοσιαλισμό.