Διαλεκτικός υλισμός
Ο διαλεκτικός υλισμός είναι ένα υλιστικό φιλοσοφικό ρεύμα, το οποίο πρεσβεύει οτι η ύλη εξελίσσεται συνεχώς, σε μορφές που είναι ανεξάρτητες των προηγούμενων. Σημαντικό στοιχείο της θεώρησης του διαλεκτικού υλισμού αποτελεί η μελέτη των αντιθέσεων, οι διάφορες (κύριες και δευτερεύουσες) πλευρές των οποίων, μέσω της σύγκρουσης μεταξύ τους και της λύσης της αντίθεσης, καθορίζουν τις νέες μορφές της ύλης που θα προκύψουν. Ο διαλεκτικός υλισμός χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται κατά κόρον από τους διανοητές της μαρξιστικής σχολής, ενώ αποτέλεσε κύριο θεωρητικό και φιλοσοφικό εργαλείο και για τα περισσότερα κόμματα που αναφέρονται στον σοσιαλισμό και στον κομμουνισμό, κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) εφαρμοζόμενος στη θεώρηση της ιστορίας ως μιας διαδικασίας που εξελίσσεται μέσω της πάλης των τάξεων. Αντλεί την καταγωγή του από το έργο του ιδεαλιστή φιλοσόφου Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ, αλλά θεμελιωτές του από υλιστική σκοπιά θεωρούνται οι Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς. Κατά τον εικοστό αιώνα σημαντικές συνεισφορές στην εξέλιξη του διαλεκτικού υλισμού είχαν οι Β. Ι. Λένιν, Γκέοργκ Λούκατς και άλλοι.
