Κομμουνιστικό κράτος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κομμουνισμός
Hammer and Sickle Red Star with Glow.png
Πρότυπο: προβ.  συζ.  επεξ.


Χάρτης με κράτη που ήταν ή είναι κομμουνιστικά.

Ο όρος κομμουνιστικό κράτος συνιστά αντίφαση εν τοις όροις, διότι η λέξη κομμουνισμός περιγράφει θεωρητικά μία κοινωνία ελεύθερα συνεταιρισμένων παραγωγών στην οποία έχουν εξαφανιστεί οι κοινωνικές τάξεις και το κράτος. Ωστόσο, στην καθομιλουμένη με τον όρο κομμουνιστικό κράτος αποκαλούνται ορισμένες φορές τα λενινιστικά κράτη, όπως αυτά του ανατολικού μπλοκ κατά τον Ψυχρό Πόλεμο (χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισμού»). Ωστόσο οι κυβερνήσεις των εν λόγω κρατών και οι περισσότεροι λενινιστές αποκαλούν τα εν λόγω κράτη λαϊκές δημοκρατίες ή σοσιαλιστικά κράτη, θεωρώντας πως πρόκειται για υλοποιήσεις της μαρξιστικής δικτατορίας του προλεταριάτου οι οποίες θα οδηγήσουν τελικά στην εμφάνιση της μη κρατικής κομμουνιστικής κοινωνίας. Στον πολιτικό βίο αυτών των κρατών συνήθως κύριο ρόλο παίζει το εγχώριο Κομμουνιστικό Κόμμα. Τα περισσότερα τέτοια κράτη υιοθέτησαν ιστορικά μία συγκεντρωτική οικονομία κεντρικού σχεδιασμού, με ορισμένες εξαιρέσεις όπως η Κίνα και το Βιετνάμ που στηρίζονται στην ελεύθερη αγορά. Στο εσωτερικό των λενινιστικών κινημάτων υπάρχουν διαφωνίες όσον αφορά τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα αυτών των κρατών. Οι φιλελεύθεροι, αλλά και αρκετοί μη λενινιστές σοσιαλιστές, τα θεωρούν συνήθως ολοκληρωτικά κράτη με απολυταρχικές κυβερνήσεις.

Σύμφωνα με το μαρξισμό μετά από μια πετυχημένη σοσιαλιστική επανάσταση και την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου, ή αλλιώς εργατικής εξουσίας / εργατικής δημοκρατίας (για να τονιστεί το δημοκρατικό σκέλος στη δικτατορία του προλεταριάτου), η κοινωνία εισέρχεται σε μια περίοδο όπου το κράτος σταδιακά «μαραίνεται» μαζί με τις κοινωνικές τάξεις, προς όφελος της αυτοδιεύθυνσης της κοινωνίας από τους ελεύθερα συνεταιρισμένους παραγωγούς. Οι ελεύθερα συνεταιρισμένοι παραγωγοί δεν είναι τίποτα άλλο, παρά το σύνολο των ατόμων της κοινωνίας τα οποία έχουν αποτινάξει από πάνω τους είτε τον ρόλο του εργάτη, είτε του μικροαστού, είτε του αστού μεταπίπτοντας σε έναν νέο παραγωγικό ρόλο. Η διαδικασία αυτή, αφορά όπως αναφέρθηκε το σύνολο των ατόμων μιας κοινωνίας και είναι υλική / έμπρακτη απόδειξη πως οι κοινωνικές τάξεις σταδιακά εξαφανίζονται.[1] [2]

Για τους αριστερούς επικριτές του «υπαρκτού σοσιαλισμού», το κράτος εκεί γιγαντώνονταν και οι ταξικές διαφορές μεγάλωναν αντί να εξαφανίζονταν, γεγονός που υποδεικνύει πως οι χώρες αυτές δεν οικοδομούσαν σοσιαλισμό, αλλά ένα νέο ταξικό / εκμεταλλευτικό σύστημα.[3] [4].

Για επικρίσεις επί του «υπαρκτού σοσιαλισμού» από τα δεξιά του πολιτικού φάσματος, δείτε το άρθρο αντικομμουνισμός.

Για περισσότερα στοιχεία δείτε τα άρθρα λενινισμός, λαϊκή δημοκρατία και κεντρικός σχεδιασμός.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]