Φοινί

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 34°53′33″N 32°50′13″E / 34.89250°N 32.83694°E / 34.89250; 32.83694

Φοινί
Χωριό της Κύπρου
LimassolDistrictFoini.png
Η τοποθεσία του χωριού Φοινί στην Επαρχία Λεμεσού.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Φοινί

Το έμβλημα του κοινοτικού συμβουλίου.
Χώρα Κύπρος
Βρίσκεται στη διοικητική μονάδα Επαρχία Λεμεσού
Διοίκηση
 • Σώμα Κοινοτικό συμβούλιο[1]
 • Κοινοτάρχης Φυλακτής Ηρακλέους[1]
Έκταση 22,191 km²
Υψόμετρο 920 m[2]
Πληθυσμός 391[3]
Ταχυδρομικός κώδικας 4814
Ζώνη ώρας UTC+02:00 και UTC+03:00
Ιστοσελίδα Επίσημη ιστοσελίδα
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Σελίδα στο Facebook Λογαριασμός στο YouTube

Το Φοινί είναι χωριό της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είχε 391 κατοίκους.[4]

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φοινί είναι κτισμένο στην οροσειρά του Τροόδους σε μέσο υψόμετρο 920 μέτρων.[5] Βρίσκεται 44 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης της Λεμεσού. Στα ανατολικά συνορεύει με τις Πλάτρες, στα νότια με τις Κάτω Πλάτρες, στα νοτιοδυτικά με το Όμοδος, στα δυτικά με τον Άγιο Νικόλαο Πάφου, στο βορειοδυτικά με τα Καμινάρια και τον Άγιο Δημήτριο και στα βόρεια με τον Παλιόμυλο και τον Πρόδρομο. Συνδέεται με ασφαλτόστρωτους δρόμους στα βορειοδυτικά με το χωρίο Άγιος Δημήτριος, στα νότια με τις Κάτω Πλάτρες και στα ανατολικά με τις Πλάτρες.[5]

Φυσικό περιβάλλον και κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φοινί είναι τοποθετημένο σε απότομες πλαγιές και ψηλές βουνοκορφές καταπράσινες τα πεύκα. Μεγάλο μέρος της διοικητικής του έκτασης καταλαμβάνεται από τα κρατικά δάση του Τροόδους και της Πάφου. Στο χωριό υπάρχει ο καταρράκτης του Φοινιού, στην περιοχή «Χαντάρας».[5]

Το Φοινί δέχεται μια μέση ετήσια βροχόπτωση γύρω στα 830 χιλιοστόμετρα και στη γη του καλλιεργούνται αμπέλια οινοποιήσιμων ποικιλιών, διάφορα είδη φρούτων (μήλα, αχλάδια, κεράσια, ροδάκινα, δαμάσκηνα), καρυδιές, λίγα λαχανικά και εσπεριδοειδή. Η θερμοκρασία κατά τους χειμερινούς μήνες κυμαίνεται μεταξύ 10-15 βαθμούς Κελσίου και το καλοκαίρι μεταξύ 25-30 βαθμούς Κελσίου.[5]

Από το Φοινί περνάει ο ποταμός Διαρίζος  που πηγάζει από το Φοινί και καταλήγει στο φράγμα της Αρμίνου και μετά στο φράγμα του Κούρη.[6] Στις όχθες του Διόριζου στο Φοινί έχουν σχηματιστεί σταλακτίτες.[7]

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεν είναι γνωστή η προέλευση της ονομασία του χωριού. Σύμφωνα με μία εκδοχή το Φοινί πήρε το όνομα του την εποχή της Φραγκοκρατίας από το επώνυμο ενός Φράγκου Φεουδάρχη, του Τζουάν τε Φενίου ή Φινίου, ο οποίος είχε συνοδεύσει το βασιλιά της Κύπρου Πέτρο τον Α΄ στην Ευρώπη (1359-1369). Δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένος ότι ο φεουδάρχης αυτός υπήρξε πράγματι κάτοχος του χωριού επειδή το χωριό δεν αναφέρεται σε κάποια πηγή ως φέουδο. Είναι πιθανότερο ο φεουδάρχης (αν πράγματι το Φοινί υπήρξε φέουδο) να υιοθέτησε ως επώνυμο του το όνομα του χωριού, πράγμα συνηθισμένο για εκείνη την εποχή.[5]

Ασχολίες κατοίκων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μορφολογία του εδάφους, η περιορισμένη καλλιεργήσιμη γη, ανάγκασε τους κατοίκους του Φοινιού να ασχοληθούν και με διάφορες άλλες εργασίες για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Έτσι με την πάροδο του χρόνου, το Φοινί έγινε γνωστό για την αγγειοπλαστική του, την κατασκευή παραδοσιακών επίπλων και για την κατασκευή του φοινιώτικου λουκουμιού.

Αγγειοπλαστική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φοινί υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα αγγειοπλαστικής τέχνης στην Κύπρο.[8] Για αιώνες κάθε σπίτι ήταν και ένα αγγειοπλαστείο. Η αγγειοπλαστική αποτέλεσε ένα προσοδοφόρο επάγγελμα για μεγάλο αριθμό κατοίκων. Ολόκληρες οικογένειες ζούσαν από το επάγγελμα αυτό. Οι άνδρες ήταν κυρίως πιθαράδες.[8] Οι γυναίκες κατασκεύαζαν ως επί το πλείστον αντικείμενα για τη μεταφορά και φύλαξη των γεωργικών προϊόντων και του νερού (όπως στάμνες, κούζες, κηροπήγια, βάζα).[8] Σήμερα η τέχνη αυτή έχει επικρατήσει σαν γυναικείο επάγγελμα.[8] Η ευημερία και η ανάπτυξη του χωριού από τα εισοδήματα της τέχνης αυτής έγινε αφορμή για επέκταση της αργότερα και στα γειτονικά χωριά Καμινάρια και Άγιο Δημήτριο.[8] Το κέρμα των 10 σεντς της κυπριακής λίρας (το νόμισμα της Κύπρου πριν την εισαγωγή του ευρώ) κοσμούσε ένα γνωστό φοινιώτικο αγγείο.[8][9]

Η παράδοση του χωριού στον τομέα της αγγειοπλαστικής οδηγεί ντόπιους και ξένους στο χωριό ώστε να γνωρίσουν από κοντά την τέχνη αυτή.[5] Τα αγγεία που κατασκευάζονται μέχρι σήμερα στο χωριό είναι κόκκινα πορώδη και όμοια με αυτά του Κόρνου.[8]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πληθυσμός του χωριού Φοινί αποτελείτο στη συντριπτική πλειοψηφία του από Ελληνοκύπριους. Ο πληθυσμός του χωριού έφτασε στο αποκορύφωμα του τις δεκαετίες του ΄40 και του ΄60. Από τότε παρατηρείται συνεχής μείωση του. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Φοινιού όπως καταγράφηκε στις απογραφές που έγιναν στην Κύπρο.

Ο πληθυσμός του Φοινιού.
Απογραφή Πληθυσμός Σχόλια Διάγραμμα εξέλιξης πληθυσμού
1881[10] 308 Στην απογραφή δεν συμπεριλαμβάνονται τα 15 άτομα
που κατοικούσαν στην Μονή Τροοδιτίσσης, τα οποία
η απογραφή κατέγραψε ξεχωριστά.
1891[11] 430 425 μη μουσουλμάνοι, 5 μουσουλμάνοi.
1901[12] 501 Μόνο μη μουσουλμάνοι.
1911[13] 577 576 μη μουσουλμάνοι, 2 μουσουλμάνοi.
1921[14] 664 663 μη μουσουλμάνοι, 1 μουσουλμάνος.
1931[15] 760 757 χριστιανοί, 3 μουσουλμάνοi.
1946[16] 922 920 Έλληνες χριστιανοί, 2 Τούρκοi μουσουλμάνοi.
1960[17] 924 Μόνο Έλληνες.
1973[5] 894 Μόνο Ελληνοκύπριοι.
1976[18] 906 905 Ελληνοκύπριοι, 1 ξένος υπήκοος.
1982[19] 676
1992[20] 558
2001[21] 450
2011[4] 391
Στα σχόλια αναφέρεται ο διαχωρισμός των κατοίκων ανάλογα με τη θρησκεία ή την εθνικότητα όπως αυτός γινόταν στην αντίστοιχη απογραφή. Όπου δεν αναγράφονται σχόλια σημαίνει ότι η απογραφή δεν διαχωρίζει
τους κατοίκους ανάλογα με τη θρησκεία ή την εθνικότητα τους.
Με εξαίρεση την απογραφή του 1881, στις υπόλοιπες απογραφές συμπεριλαμβάνεται και η Μονή Τροοδιτίσσης στην απογραφή του χωριού.
Δεδομένα για το διάγραμμα από τα wikidata.

Διάφορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σήμερα στο Φοινί λειτουργεί ιδιωτικό μουσείο λαϊκής τέχνης στο οποίο εκτίθενται πολλά είδη λαϊκής τέχνης του χωριού, όπως είδη αγγειοπλαστικής, παραδοσιακά είδη γεωργικών εργαλείων, παραδοσιακά είδη νοικοκυριού και διάφορα άλλα. Στο χωριό υπάρχουν δύο εργαστήρια αγγειοπλαστικής, καθώς επίσης και δύο εργαστήρια κατασκευής του φοινιώτικου Λουκουμιού. Επίσης στο χωριό υπάρχουν σήμερα αρκετές παραδοσιακές ταβέρνες οι οποίες προσφέρουν πλούσια και εύγευστη κυπριακή κουζίνα. Το κέντρο νεότητας του χωριού λειτουργεί και σαν καφετέρια. Στο Φοινί λειτουργεί και ιχθυοτροφείο πέστροφας.[5]

Εκκλησίες και μονές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα βόρεια του χωριού βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας της Τροοδίτισσας, από τις γνωστότερες μονές της Κύπρου.[5] Επιπλέον, στο χωριό υπάρχουν οι εξής θρησκευτικοί τόποι λατρείας:[22]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 «Μέλη κοινότητες». (ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30  Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 30  Απριλίου 2017.
  2. 2,0 2,1 «Τοποθεσία». (ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 2  Μαΐου 2017.
  3. «Απογραφή πληθυσμού 2011». (ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2011 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 6  Νοεμβρίου 2013.
  4. 4,0 4,1 «Απογραφή πληθυσμού 2011» (XLS). Λευκωσία: Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 2015-11-17, Sheet Γ1. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501012339/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/59681B67FE82FD39C2257AD90053F3FA/$file/POP_CEN_11-POP_PLACE_RESID-EL-171115.xls?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-05-01. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 «Τοποθεσία». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-04. https://web.archive.org/web/20170504122253/http://www.phinivillage.com/cgibin/hweb?-A=3&-V=about. 
  6. «Μεσαιωνικά Γεφύρια». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-04. https://web.archive.org/web/20170504123054/http://www.phinivillage.com/cgibin/hweb?-A=742&-V=sights. Ανακτήθηκε στις 2017-05-04. 
  7. «Η μαγεία της φύσης στους Σταλακτίτες του Φοινιού». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-04. https://web.archive.org/web/20170504123244/http://www.phinivillage.com/cgibin/hweb?-A=4322&-V=sights. Ανακτήθηκε στις 2017-05-04. 
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 «Η αγγειοπλαστική τέχνη στην Κοινότητα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-04. https://web.archive.org/web/20170504124225/http://www.phinivillage.com/cgibin/hweb?-A=29&-V=traditionaljobs. Ανακτήθηκε στις 2017-05-04. 
  9. «10 σεντ - Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-04. https://web.archive.org/web/20170504124340/http://www.centralbank.gov.cy/nqcontent.cfm?a_id=10896. Ανακτήθηκε στις 2017-05-04. 
  10. «Census of Cyprus 1881» (στα αγγλικά). 1884, σ. 13. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501150109/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/50123DC4BE46A1A8C2257F64003B637B/$file/POP_CEN_1881-POP&HU_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  11. «Census of Cyprus 1891» (στα αγγλικά). Ιούνιος 1893, σ. 12. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-30. https://web.archive.org/web/20170501005400/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/713E8DB691F9AA44C2257F64003BA978/$file/POP_CEN_1891-POP&HU_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  12. «Census of Cyprus 1901» (στα αγγλικά), σ. 11. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-30. https://web.archive.org/web/20170501011151/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/F6FF528372E0C516C2257F64003BC194/$file/POP_CEN_1901-POP&HU_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  13. «Census of Cyprus 1911» (στα αγγλικά), σ. 11. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501011410/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/F4520FD203BED666C2257F64003BDC3D/$file/POP_CEN_1911-POP&HU_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  14. «Census of Cyprus 1921» (στα αγγλικά). 1922, σ. 11. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501011631/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/71937F7CAE409C3CC2257F64003BF38F/$file/POP_CEN_1921-POP&HU_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  15. «Census of Cyprus 1931» (στα αγγλικά). 1932, σ. 9. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501145406/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/BE601ACB163983E2C2257F64003C052A/$file/POP_CEN_1931-POP&HU_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  16. «Census of Cyprus 1946» (στα αγγλικά). 1949, σ. 7. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501012116/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/61E73823AC3BBCB6C2257F64003C2005/$file/POP_CEN_1946-POP(RELIGION)&HH_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  17. «Census of Cyprus 1960» (στα αγγλικά), σ. 15. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501012339/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/F8312DAC6D793BCAC2257F64003C5D62/$file/POP_CEN_1960-POP(RELIG_GROUP)_DIS_MUN_COM-EN-250216.pdf?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  18. «Απογραφή νοικοκυριών 1976». Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501012339/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/49231EC7D83BD403C2257DCD00356DBF/$file/POP_CEN_76-POP&HH_PLACE_RESID-140115.xls?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  19. «Census of Housing 1982» (στα αγγλικά). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501012339/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/F730EA764C7A5509C2257DCD0035AB5F/$file/POP_CEN_82-POP&HU&HH_PLACE_RESID-EN-140115.xls?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  20. «Απογραφή πληθυσμού 1992». Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501012339/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/A2968B9011126403C2257DCD0035CD8C/$file/POP_CEN_92-POP&HH_PLACE_RESID-140115.xls?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-04-30. 
  21. «Απογραφή πληθυσμού 2001». Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 2002-11-18. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. https://web.archive.org/web/20170501012339/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/DBE044B8D39AFF94C2257122003E8FAF/$file/POPULATION%20BY%20MUNICIPALITY_COMMUNITY-EL.xls?OpenElement. Ανακτήθηκε στις 2017-05-01. 
  22. «Φοινί / Phini village». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-04. https://web.archive.org/web/20170504125633/http://www.phinivillage.com/cgibin/hweb?-V=churches&_FSECTION=1060&_FLANGUAGE=gr&-Sr&-dchurches.html&_VSECTION=1060&_VLANGUAGE=gr. Ανακτήθηκε στις 2017-05-04. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα