Τσερκέζ Τσιφτλίκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 34°39′09″N 32°59′20″E / 34.65250°N 32.98889°E / 34.65250; 32.98889

Τσερκέζ Τσιφτλίκ
Κοινότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας
LimassolDistrictTserkezoi.png
Η τοποθεσία του Τσερκέζ Τσιφτλίκ στην Επαρχία Λεμεσού.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Τσερκέζ Τσιφτλίκ
Χώρα Κύπρος[1]
Διοικητική μονάδα Επαρχία Λεμεσού[1]
Διοίκηση
 • Σώμα Κοινοτικό Συμβούλιο Τσερκέζ Τσιφτλίκ[1]
 • Κοινοτάρχης[1] Ανδρέας Σταύρου (από 2017)[1]
 • Μέλος του/της Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου[1]
Έκταση 9,098 53 km²[2]
Πληθυσμός 50 (2011)[3]
Γ.Κ. 5202[4][5]
Τ.Κ. 4652[6]
Ζώνη ώρας UTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Το Τσερκέζ Τσιφτλίκ (ή οι Τσερκέζοι) είναι κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο.

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Τσερκέζ Τσιφτλίκ βρίσκεται δίπλα από την πόλη της Λεμεσού.[7] Συνορεύει στα ανατολικά με το δήμο Λεμεσού (με τον οικισμό Ζακάκι[8]), στα βορειοανατολικά με τα Κάτω Πολεμίδια, στα βόρεια με τον Ύψωνα, στα δυτικά με το Τραχώνι και στα νοτιοδυτικά με τον Ασώματο. Μεγάλο μέρος της παραλίας της Απλώστρας (Lady's Mile) ανήκει διοικητικά στο Τσερκέζ Τσιφτλίκ.[9] Επιπρόσθετα, μεγάλο μέρος της διοικητικής έκτασης της κοινότητας εμπίπτει στα εδάφη της Βρετανικής Βάσης Ακρωτηρίου.[10]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με άρθρο κυπριακής εφημερίδας του 1935, οι Τσερκέζοι (Κιρκάσιοι κατά τη ελληνική εκδοχή του εθνωνυμίου[11]) εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Φασουρίου (περιοχή που γειτνιάζει με το Τσερκέζ Τσιφτλίκ) τη δεκαετία του 1860[7], γύρω στο 1864.[12][10] Οι άνθρωποι αυτοί προέρχονταν από τη Γεωργία. Μετά την επιβολή της ρωσική εξουσίας στην περιοχή τους και τη παρατεταμένη σύρραξη που ακολούθησε, εγκατέλειψαν τη χώρα τους μαζικά και μετανάστευσαν σε διάφορα εδάφη της οθωμανικής αυτοκρατορίας, ανάμεσα τους και η Κύπρος.[11]

Παρά την αντίδραση των Ελληνοκυπρίων και των Γάλλων και Αμερικάνων προξένων στην Κύπρου, η εγκατάσταση των Τσερκέζων πραγματοποιήθηκε γύρω στο 1864.[10] Αγόρασαν ένα τσιφλίκι στην περιοχή του Φασουρίου και εγκαταστάθηκαν εκεί.[7] Ήταν περίπου 500 άτομα και ασχολούνταν με τη γεωργία. Η περιοχή εκεί ήταν έλος, γεγονός που οδήγησε στο θάνατο των κατοίκων και στην εξαφάνιση τους,[7][13] από την ασθένεια της μαλάριας.[10][12]

Η περιοχή περιήλθε στα χέρια Τούρκου μεγαλοκτηματία, ο οποίος καλλιεργούσε καπνό στην περιοχή.[10] Ο οικισμός αποτελούσε ένα μικρό μέρος της περιοχής, στο οποίο κατοίκησαν Τουρκοκύπριοι και ελάχιστοι Ελληνοκύπριοι. Με την πάροδο του χρόνου οι Ελληνοκύπριοι έγιναν πλειοψηφία, αλλά ο πληθυσμός του οικισμού εξακολουθούσε να είναι μικρός.[12]

Το Τσιφλίκι των Τσερκέζων (όπως αποκαλείτο), δηλαδή η αγροτική περιοχή, πέρασε στην κυριαρχία της Λαϊκής Τράπεζας Κύπρου. Ακολούθως η Εταιρεία CPPC (Cyprus Palestine Plantation Ltd, γνωστή σήμερα ως The Cyprus Phassouri Plantations Co. Ltd[14]), ασχολήθηκε δυναμικά με την γεωργική ανάπτυξη της περιοχής αγοράζοντας 3000 σκάλες. Ο David Slonin, το 1933 αφίχθηκε στην Κύπρο ως διευθυντής του Αγροκτήματος Φασουρίου. Θέλησε να μεταβάλει την περιοχή από μια ελώδη έκταση σε παράδεισο, καθώς δήλωσε σε κυπριακή εφημερίδα το 1934. Φυτεύτηκαν 30000 κυπαρίσσια περιφερειακά της περιοχής Φασουρίου, καθώς και 25000 ευκάλυπτοι, οι οποίοι ως υδρόφιλα δέντρα βοηθούσαν στην αποξήρανση των ελών που υπήρχαν στην περιοχή.[7] Στόχος της εταιρείας ήταν να τεθούν σε παραγωγική χρήση τα ελώδη εδάφη που γειτονεύουν με την Αλυκή Ακρωτηρίου. Οι κύριες της δραστηριότητες ήταν η παραγωγή, η συσκευασία και η εμπορία εσπεριδοειδών.[14]

Την ίδια εποχή είχαν ξεκινήσει στην περιοχή του Τσιφλικιού τα λεγόμενα «ανακουφιστικά έργα» ιδιαίτερα για την καταπολέμηση της ελονοσίας μέσω περαιτέρω αποξήρανσης των ελών που υπήρχαν στην περιοχή και που δημιουργούσαν μεγάλα προβλήματα στους ντόπιους πληθυσμούς της περιοχής. Έτσι δημιουργήθησαν τα μεγάλα αγροκτήματα.[7]

Το 1940 στο Τσιφλίκι η εταιρεία Distributors άρχισε πειραματικές καλλιέργειες καπνού, όπως έκανε και στα χωριά της Λεμεσού Όμοδος και Βάσα. Τη δεκαετία του 1940, ο Νικόλας Παναγή Λανίτης αγόρασε το Τσιφλίκι των Τσερκέζων, το οποίο άρχισε να αποκαλείται ως «Αγρόκτημα Λανίτη», ονομασία που χρησιμοποιείται έως και σήμερα.[7]

To 2012 πραγματοποιήθηκε δημοψήφισμα (ανάμεσα στους 33 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους) για να ενταχθεί η κοινότητα στον γειτονικό δήμο Λεμεσού. Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων απέρριψε την ένταξη στο Δήμο Λεμεσού (14 εναντίων, 5 υπέρ, 1 άκυρο).[7][15][8][13]

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα του χωριού προέρχεται από τις τουρκικές λέξεις Cherkez (Κιρκάσιος) και Çiftliği (τσιφλίκι). Μετά την εγκατάσταση των Τζερκέζων το 1864, η περιοχή ξεκίνησε να αποκαλείται Τσερκέζ Τσιφτλίκ δηλαδή το Τσιφλίκι των Τσερκέζων.[12]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός της κοινότητας ήταν πάντα κάτω από τους 70 κατοίκους. Μέχρι το 1964, στο χωριό έμεναν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι. Τον Ιανουάριο του 1964, λόγω των δικοινοτικών διαταραχών, οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι του μετακινήθηκαν στα Πολεμίδια. Παρέμειναν εκεί έως το 1974. Κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής του 1974, μετακινήθηκαν στη Βρετανική Βάση Ακρωτηρίου. Τον Ιανουάριο του 1975 μετακινήθηκαν από την Τουρκία στο βόρειο μέρος της Κύπρου, στα πλαίσια της ανταλλαγής πληθυσμών. Στο Τσερκέζ Τσιφτλίκ παρέμεινα οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του.[12]

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Τσερκέζ Τσιφτλίκ όπως καταγράφηκε στις απογραφές που έγιναν στην Κύπρο.

Ιστορικό απογραφών Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού
Απογραφή Πληθυσμός Άνδρες Γυναίκες
188169[16]—  4029
189136[17]-47.8%2412
190136[18]0.0%1917
191115[19]-58.3%123
192123[20]53.3%1310
193129[21]26.1%1415
194658[22]100.0%
196056[23]-3.4%3125
197318[24]-67.9%99
197660[25]233.3%2931
198254[26]-10.0%2727
199228[27]-48.1%1315
200158[28]107.1%3523
201150[3]-13.8%2921
Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.

Διάφορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην κοινότητα βρίσκεται το υδροπάρκο Φασουρίου. Ακόμη, το χωριό γειτνιάζει με το My Mall Limassol, το μοναδικό εμπορικό κέντρο της Λεμεσού. Τέλος, το χωριό γειτνιάζει με τον χώρο που προγραμματίζεται να κατασκευαστεί το πρώτο καζίνο της Κύπρου.[29]

Επιπρόσθετα, στο χωριό υπήρχε τζαμί (Τσερκέζ Τζαμί), το οποίο κτίστηκε την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Το κτίριο έχει αναπαλαιωθεί με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως πολιτιστικό μνημείο μεγάλης σημασίας της Κύπρου.[30][31][32][33]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 «Ένωση Κοινοτήτων Επαρχίας Λεμεσού». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3  Ιανουαρίου 2018.
  2. 2,0 2,1 «ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΑΘΜΟ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ». (Αγγλικά, Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Μαΐου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  3. 3,0 3,1 «Απογραφή πληθυσμού 2011». (Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2011. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  4. «STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015». (Αγγλικά) Γεωγραφικοί κωδικοί Κυπριακής Δημοκρατίας. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  5. «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2015». (Ελληνικά) Γεωγραφικοί κωδικοί Κυπριακής Δημοκρατίας. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  6. «Tserkez Tsiftlik (Tserkezoi)». (Αγγλικά, Ελληνικά) Ταχυδρομικός Κώδικας Έρευνα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26  Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 26  Μαΐου 2018.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 «Το Τσιφλίκι των Τσερκέζων και το δημοψήφισμα!». 2017-03-22. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-05. https://web.archive.org/web/20170505231111/http://www.lemesos.me/to-tsifliki-ton-tserkezon-ke-to-dimopsifisma/. Ανακτήθηκε στις 2017-05-05. 
  8. 8,0 8,1 «Επεκτείνει δυτικά τα όρια του ο Δήμος Λεμεσού». www.foni-lemesos.com. 2011-11-25. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-04. Ανακτήθηκε στις 2017-05-05. 
  9. «Η Παραλία της Λεμεσού χρειάζεται μια ενιαία διαχείριση, μακριά από τους Δήμους και τις Κοινότητες». Lemesos | Λεμεσός Blog. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-05. Ανακτήθηκε στις 2017-05-05. 
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Καρούζης 2001, σελ. 58-59
  11. 11,0 11,1 «Κιρκάσιοι». 2008-04-18. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-05. 
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 «Cherkez». www.prio-cyprus-displacement.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-30. Ανακτήθηκε στις 2018-06-30. 
  13. 13,0 13,1 «Ποιος ξέρει την κοινότητα Τσερκέζ Τσιφλίκ Λεμεσού;». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-12-13. https://archive.li/CbfF2. Ανακτήθηκε στις 2018-06-30. 
  14. 14,0 14,1 «Phassouri Plantations: Στρατηγική επέκτασης». www.limassolchamber.eu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-05. Ανακτήθηκε στις 2017-05-05. 
  15. «Προτίμησαν τον μοναχικό βίο οι κάτοικοι του Τσερκέζ Τσιφλίκ». www.kathimerini.com.cy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-05-31. Ανακτήθηκε στις 2017-05-05. 
  16. 16,0 16,1 «Census of Cyprus, 1881». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1881. 4  Απριλίου 1881. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 12.
  17. «Census of Cyprus, 1891». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1891. 6  Απριλίου 1891. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 10.
  18. «Census of Cyprus, 1901». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1901. 31  Μαρτίου 1901. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 10.
  19. «Census of Cyprus, 1911». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1911. 2  Απριλίου 1911. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 10.
  20. «Census of Cyprus, 1921». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1921. 24  Απριλίου 1921. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 9.
  21. «Census of Cyprus, 1931». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1931. 27  Απριλίου 1931. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 7.
  22. «Census of Population and Agriculture 1946». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1946. 10  Νοεμβρίου 1946. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 8.
  23. «Census of Population and Agriculture 1960». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1960. 11  Δεκεμβρίου 1960. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 14.
  24. «Cyprus census 1973» (Αγγλικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
  25. «Απογραφή νοικοκυριών, 1976». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1976. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 30  Σεπτεμβρίου 1976. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  26. «Census of housing, 1982». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1982. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 1982. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  27. «Απογραφή πληθυσμού 1992». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1992. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 1992. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  28. «Απογραφή πληθυσμού 2001». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2001. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 61.
  29. «Πού και πώς θα γίνει το καζίνο της Κύπρου - Τι υπόσχεται η εταιρία». 2016-10-07. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-05. https://web.archive.org/web/20170505235134/http://archive.philenews.com/el-gr/top-stories/885/334813/pou-kai-pos-tha-ginei-to-kazino-tis-kyprou. Ανακτήθηκε στις 2017-05-05. 
  30. «Έκτακτα έργα προστασίας στο τζαμί της Ευρέτου». www.sigmalive.com. 2014-09-11. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-30. Ανακτήθηκε στις 2018-06-30. 
  31. «Δείτε τα αναπαλαιωμένα μνημεία στις ελεύθερες περιοχές». Δείτε τα αναπαλαιωμένα μνημεία στις ελεύθερες περιοχές. 2017-02-28. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-30. Ανακτήθηκε στις 2018-06-30. 
  32. «Παράδειγμα συνεργασίας Ε/κ και Τ/κ η Τεχνική Επιτροπή για την Πολιστική Κληρονομιά». www.typos.com.cy. 2015-06-18. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-30. Ανακτήθηκε στις 2018-06-30. 
  33. «Τ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Τα μνημεία δείχνουν την ιστορία του τόπου μας». dialogos.com.cy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-30. Ανακτήθηκε στις 2018-06-30. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Καρούζης, Γιώργος (2001). Περιδιαβάζοντας την Κύπρο: Λεμεσός (πόλη και επαρχία) (πρώτη έκδοση). Λευκωσία: ΣΕΛΑΣ Κεντρο Μελετων Ερευνων & Εκδοσεων, σελ. 58-59. ISBN 9963-566-67-7.