Πάνω Κυβίδες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 34°47′43″N 32°57′53″E / 34.79528°N 32.96472°E / 34.79528; 32.96472

Πάνω Κυβίδες
Κοινότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας
LimassolDistrictPanoKivides.png
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Πάνω Κυβίδες

Το έμβλημα του κοινοτικού συμβουλίου.
Χώρα Κύπρος[1]
Διοικητική μονάδα Επαρχία Λεμεσού[1]
Γεωγραφική περιφέρεια Κρασοχώρια Επαρχίας Λεμεσού[2]
Διοίκηση
 • Σώμα Κοινοτικό Συμβούλιο Πάνω Κυβίδων[1]
 • Κοινοτάρχης[1] Κωνσταντίνος Παπαθεοδώρου (από 2017)[1]
 • Μέλος του/της Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου[1]
Έκταση 17,599 8 km²[3]
Υψόμετρο 530 μ.[4]
Πληθυσμός 707 (2011)[5]
Γ.Κ. 5304[6][7]
Τ.Κ. 4714[8] και 4715[9]
Ζώνη ώρας UTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Ιστοσελίδα Επίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Σελίδα στο Facebook

Οι Πάνω Κυβίδες (γνωστές και ως Κυβίδες) είναι κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο.

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Πάνω Κυβίδες βρίσκεται 25 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Λεμεσού,[10] στη γεωγραφική περιφέρεια των Κρασοχωρίων Επαρχίας Λεμεσού.[11] Βρίσκεται σε υψόμετρο 530 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.[12]

Μέχρι το 1970 το χωριό ήταν κτισμένο τρία χιλιόμετρα δυτικότερα. Λόγω των πολλών πλημμυρών και της διάβρωσης των σπιτιών που κατέρρεαν, η κυπριακή κυβέρνηση μετέφερε το χωριό στο σημερινό χώρο.[10][13][14]

Στα δυτικά συνορεύει με τον Άγιο Αμβρόσιο, στα βόρεια με τον Άγιο Θεράπων, στα ανατολικά με τις Κάτω Κυβίδες και την κοινότητα Σούνι-Ζανατζιά και στα νότια με τη Σωτήρα.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες γραπτές αναφορές για τις Πάνω Κυβίδες προέρχονται από την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Πιθανόν το χωριό να άνηκε στον Έκτωρ ντε Κιβίδες, αξιωματούχο του βασιλείου. Το 1461 ο Έκτωρ ντε Κιβίδες θανατώθηκε ως προδότης από τον βασιλιά Ιάκωβο Β΄ επειδή είχε ταχθεί με το μέρος της βασίλισσας Καρλόττας, αντιπάλου του βασιλιά. Το 1468 οι Πάνω Κυβίδες, μαζί με άλλα χωριά, δωρήθηκαν από τον βασιλιά Ιάκωβο Β΄ στη μητέρα του Μαριέττα της Πάτρας.[10][15]

Σύμφωνα με τον Λουί ντε Μας Λατρί, σε κάποια περίοδο, το χωριό άνηκε στους κόμητες της Έδεσσας.[10][14] Επιπλέον, ο Φλώριος Βουστρώνιος αναφέρει ότι την περίοδο 1464-1468 οι Κυβίδες άνηκαν στον Μόρφο ντε Γκρινιέρ.[14][15]

Το 1530 οι Πάνω Κυβίδες αγοράστηκαν από τον Αντωνέλλο Βον, ο οποίος ήταν γραμμετέας της βενετικής διοίκησης στην Κύπρο.[15]

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κύρια εκδοχή για την προέλευση της ονομασίας Κυβίδες αναφέρει ότι το χωριό πήρε το όνομα του από την μεσαιωνική οικογένεια ευγενών της Κύπρου ντε Κιβίδες (de Quevides ή de Chivides). Δεν είναι όμως βέβαιο αν το χωριό πήρε το όνομα από την οικογένεια αυτή ή η αν οικογένεια πήρε το όνομα της από το χωριό, αν και πιθανότερο θεωρείται το πρώτο.[10][14][15]

Μια άλλη εκδοχή αναφέρει ότι το όνομα προέρχεται από την κυβιδιώτικη πέτρα που έβγαινε από τη γη με φυσικό τρόπο, με την μορφή κύβου.[16]

Επιπλέον, σύμφωνα με τον γλωσσολόγο Μενέλαο Χριστοδούλου η ονομασία Κιβίδες προέρχεται από την παλαιά γαλλική λέξη Guivides που σημαίνει μεγάλοι αμπελώνες ή μεγάλα δάση. Στην περίπτωση αυτή η γραφή της λέξης Κιβίδες είναι με γιώτα.[15]

Σε επίσημους χάρτες το χωριό είναι γραμμένο ως Κυβίδες, ενώ στον επίσημο κατάλογο των κυπριακών τοπωνυμιών (1982) είναι γραμμένο ως Κιβίδες. Σε έγγραφο του Αρχιμανδρίτη Κυπριανού το όνομα αναγράφεται ως Κυβήδες.[10]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του χωριού γνώρισε αρκετές αυξομειώσεις. Τις τελευταίες δεκαετίες ο πληθυσμός έχει αυξητικές τάσεις. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό των Πάνω Κυβίδων όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Ιστορικό απογραφών Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού
Απογραφή Πληθυσμός Άνδρες Γυναίκες
1881216[17]—  11997
1891282[18]30.6%160122
1901311[19]10.3%172139
1911407[20]30.9%199208
1921495[21]21.6%271224
1931437[22]-11.7%229208
1946504[23]15.3%
1960456[24]-9.5%234222
1973539[25]18.2%271268
1976493[26]-8.5%243250
1982509[27]3.2%244265
1992609[28]19.6%300309
2001694[29]14.0%342352
2011707[5]1.9%352355
Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 «Ένωση Κοινοτήτων Επαρχίας Λεμεσού». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3  Ιανουαρίου 2018.
  2. «Πιλοτικό Τοπικό Αναπτυξιακό Σχέδιο Κρασοχωριών Λεμεσού». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 6  Ιανουαρίου 2018.
  3. 3,0 3,1 «ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΑΘΜΟ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ». (Αγγλικά, Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Μαΐου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  4. 4,0 4,1 «Κατάλογος κοινοτήτων επιλέξιμων μειονεκτικών περιοχών». (Ελληνικά, Αγγλικά) Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4  Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4  Απριλίου 2018. σελ. 10.
  5. 5,0 5,1 «Απογραφή πληθυσμού 2011». (Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2011. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  6. «STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015». (Αγγλικά) Γεωγραφικοί κωδικοί Κυπριακής Δημοκρατίας. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  7. «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2015». (Ελληνικά) Γεωγραφικοί κωδικοί Κυπριακής Δημοκρατίας. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  8. «Kivides Kato». (Αγγλικά, Ελληνικά) Ταχυδρομικός Κώδικας Έρευνα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Μαΐου 2018.
  9. «Kivides Pano». (Αγγλικά, Ελληνικά) Ταχυδρομικός Κώδικας Έρευνα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Μαΐου 2018.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 «Ιστορία». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-02-23. Ανακτήθηκε στις 2016-02-23. 
  11. «Αναπτυξιακό Σχέδιο Κρασοχωρίων Λεμεσού». www.winevillagesldpp.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-01-06. Ανακτήθηκε στις 2018-06-29. 
  12. «Κατάλογος κοινοτήτων επιλέξιμων μειονεκτικών περιοχών» (PDF). Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών. σελ. 10. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2018-04-04. Ανακτήθηκε στις 2018-04-04. 
  13. «Από τις παλιές στις νέες Κυβίδες» (PDF). σελ. 5. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2018-06-29. Ανακτήθηκε στις 2018-06-29. 
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Καρούζης 2001, σελ. 203-205
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 Παταπίου, Νάσα (2019-04-07). «Πάνω και Κάτω Κιβίδες:Η οικογένεια Κιβίδες της Κύπρου και τα ομώνυμα χωριά». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2019-04-07. Ανακτήθηκε στις 2019-04-07. 
  16. «Από τις παλιές στις νέες Κυβίδες» (PDF). σελ. 3. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2018-06-29. Ανακτήθηκε στις 2018-06-29. 
  17. 17,0 17,1 «Census of Cyprus, 1881». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1881. 4  Απριλίου 1881. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 13.
  18. «Census of Cyprus, 1891». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1891. 6  Απριλίου 1891. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 11.
  19. «Census of Cyprus, 1901». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1901. 31  Μαρτίου 1901. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 10.
  20. «Census of Cyprus, 1911». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1911. 2  Απριλίου 1911. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 10.
  21. «Census of Cyprus, 1921». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1921. 24  Απριλίου 1921. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 10.
  22. «Census of Cyprus, 1931». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1931. 27  Απριλίου 1931. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 8.
  23. «Census of Population and Agriculture 1946». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1946. 10  Νοεμβρίου 1946. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 8.
  24. «Census of Population and Agriculture 1960». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1960. 11  Δεκεμβρίου 1960. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 15.
  25. «Cyprus census 1973» (Αγγλικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
  26. «Απογραφή νοικοκυριών, 1976». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1976. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 30  Σεπτεμβρίου 1976. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  27. «Census of housing, 1982». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1982. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 1982. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  28. «Απογραφή πληθυσμού 1992». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1992. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 1992. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  29. «Απογραφή πληθυσμού 2001». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2001. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 62.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Καρούζης, Γιώργος (2001). Περιδιαβάζοντας την Κύπρο: Λεμεσός (πόλη και επαρχία) (πρώτη έκδοση). Λευκωσία: ΣΕΛΑΣ Κεντρο Μελετων Ερευνων & Εκδοσεων, σελ. 203-206. ISBN 9963-566-67-7. 

Προτεινόμενη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βύρωνος, Δήμος (2001). Από τις παλιές στις νέες Κυβίδες (πρώτη έκδοση). Λεμεσός. ISBN 9963-8332-17.