Άγιος Θεόδωρος Πιτσιλιάς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 34°53′38″N 33°1′57″E / 34.89389°N 33.03250°E / 34.89389; 33.03250

Άγιος Θεόδωρος
Χωριό της Κύπρου
Κοινοτικό συμβούλιο
View of Agios Theodoros, Limassol 04.jpg
Πανοραμική άποψη Αγίου Θεόδωρου.
LimassolDistrictAgios Theodoros, Limassol.png
Η τοποθεσία του χωριού Άγιος Θεόδωρος στην επαρχία Λεμεσού.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Άγιος Θεόδωρος

Το έμβλημα του κοινοτικού συμβουλίου.
Χώρα Κύπρος[1]
Διοικητική μονάδα Επαρχία Λεμεσού[1]
Γεωγραφική περιοχή Πιτσιλιά[2][3]
Διοίκηση
 • Σώμα Κοινοτικό Συμβούλιο Αγίου Θεοδώρου[4][1]
 • Κοινοτάρχης[1][4] Στέφανος Θεοδότου (από 2017)[4][1]
 • Μέλος του/της Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου[1]
Έκταση 10,443 6 km²[5]
Υψόμετρο 970 μ.[6]
Πληθυσμός 65 (2011)[7]
Γ.Κ. 5360[8]
Τ.Κ. 4870[9]
Ζώνη ώρας UTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Ιστοσελίδα Επίσημη ιστοσελίδα
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Σελίδα στο Facebook

Ο Άγιος Θεόδωρος ΠιτσιλιάςΆγιος Θεόδωρος Αγρού) είναι χωριό της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο. Διοικητικά αποτελεί κοινοτικό συμβούλιο.

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άγιος Θεόδωρος βρίσκεται στην νοτιοανατολική πλευρά της οροσειράς του Τροόδους, στους πρόποδες του όρου Παπούτσα.[10] Ανήκει στη γεωγραφική περιοχή της Πιτσιλιάς.[10] Απέχει 32 χιλιόμετρα από τη Λεμεσό και 54 χιλιόμετρα από τη Λευκωσία.[10] Είναι τοποθετημένο σε υψόμετρο 970 μέτρων.[11] Στα νότια συνορεύει με τον Άγιο Παύλο, στα νοτιοδυτικά με τη Ζωοπηγή, στα δυτικά με τον Άγιο Ιωάννη, στα βόρεια με τον Αγρό, στα βορειοανατολικά με την Άλωνα, στα ανατολικά με το Παλαιχώρι και στα νοτιοανατολικά με τον Άγιο Κωνσταντίνο.

Το χωριό είναι κτισμένο σε επτά λόγους και για το λόγο αυτό ονομάζεται και «Επτάλοφη της Πιτσιλιάς», ονομασία που παραπέμπει στην Επταλόφη της Κωνσταντινούπολης.[12] [13]

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό οφείλει την ονομασία του στον Άγιο Θεόδωρο τον Στρατηλάτη.[12][14] Ωστόσο, κάποιοι κάτοικοι του χωριού τιμούσαν και τον Άγιο Θεόδωρο τον Τήρωνα και γι΄ αυτό το χωριό ήταν γνωστό και ως Άγιοι Θεοδώροι.[14] Επιπλέον, επειδή στην Κύπρο υπάρχουν ακόμη 4 χωριά με την ίδια ονομασία, το χωριό φέρει το τοπωνύμιο «Πιτσιλιάς» ή «Αγρού», που προσδίδει και τη γεωγραφική του θέση.[14]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν ανεβρεθεί στο χωριό, ο Άγιος Θεόδωρος κατοικείται από τον 4ο π.χ. αιώνα. Στην περιοχή Βασιλική υπάρχει μικρός οικισμός ο οποίος κατοικήθηκε από την Ελληνιστική περίοδο (4ο π.χ. αιώνα) και καταστράφηκε ή εγκαταλείφθηκε κατά την Ρωμαϊκή περίοδο (3ο μ.Χ. αιώνα). Στο χωριό έχουν ανεβρεθεί πήλινα αγαλματίδια, θραύσματα αγγείων, χάλκινα νομίσματα της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής περιόδου, λαξευτός τάφος και λυχνάρια.[15]

Επιπλέον, σε θολωτό τάφο ανευρέθηκαν εφτά νομίσματα, τέσσερα μπρούντζινα και τρία αργυρά. Τα δύο μπρούντζινα κόπηκαν από τον αυτοκράτορα Κλαύδιο (41-54 μ.Χ.) και τα άλλα δύο από τον αυτοκράτορα Τραϊανό (97-117μ.Χ.) . Και τα τέσσερα είναι κυπριακής κοπής του τύπου ΚΟΙΝΟΝ ΚΥΠΡΙΩΝ. Ένα αργυρό τετράδραχμο σε άριστη κατάσταση κόπηκε από τον αυτοκράτορα Βεσπασιανό και φέρει στη μια όψη την κεφαλή του βασιλιά με στεφάνι ελιάς και στην άλλη όψη τον Ναό της Αφροδίτης στην Πάφο με την επιγραφή ΕΤΟΥC ΝΕΟΥ ΙΕΡΟΥ Η (76/77 μ.Χ.) .Τα άλλα δύο αργυρά νομίσματα ήταν δηνάρια (αργύρια) του αυτοκράτορα Τραϊανού που φέρουν στην μια τους όψη την επιγραφή OPTIMUS, τίτλος που αποδόθηκε στον βασιλιά περί το 104 μ.Χ. Τα δύο τελευταία αυτά νομίσματα καθόρισαν και την χρονολόγηση του τάφου στα πρώτα χρόνια του 2ου αιώνα μ.Χ.[15]

Φυσικό περιβάλλον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον Άγιο Θεόδωρο υπάρχουν καταπράσινες εκτάσεις με δέντρα, θάμνους και χρωματιστά λουλούδια που απλώνονται σε όλη περίπου την έκταση του χωριού.[16] Σημαντική θέση έχουν τα αιωνόβια δέντρα του χωριού: η τρεμιθιά κοντά στην εκκλησία της Παναγίας Κιβωτού, ο «δρυς του Κουτσόφτα» και ο «πεύκος του Κουτσόφτα». Τα τρία αυτά δέντρα είναι προστατευόμενα από το Τμήμα Δασών.[16][17] Επιπλέον, στο χωριό υπάρχουν 39 είδη χλωρίδας και 35 είδη πανίδας (εκ των οποίων 28 είδη πτηνών).[16]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του χωριού από το 1881 έως το 1946 αυξανόταν. Στη συνέχεια ο πληθυσμός ξεκίνησε να μειώνεται λόγω αστυφιλίας. Κάτοικοι του χωριού που εργάζονταν σε Λεμεσό και Λευκωσία άρχισαν σταδιακά να το εγκαταλείπουν.[14][13] Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Αγίου Θεόδωρου όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Ιστορικό απογραφών Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού
Απογραφή Πληθυσμός Άνδρες Γυναίκες
1881261[18]—  120141
1891315[19]20.7%145170
1901371[20]17.8%178193
1911416[21]12.1%191225
1921471[22]13.2%210261
1931560[23]18.9%248312
1946693[24]23.8%
1960604[25]-12.8%270334
1973467[26]-22.7%213254
1976395[27]-15.4%183212
1982211[28]-46.6%91120
1992138[29]-34.6%5781
2001106[30]-23.2%5353
201165[7]-38.7%3134
Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.

Ναοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο χωριό υπάρχουν 3 ναοί:[31]

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον Άγιο Θεόδωρο γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Ονούφριος Κληρίδης, ο πρώτος που σκοτώθηκε από τους Άγγλους κατά την διάρκεια των Οκτωβριανών (1931) έξω από το Κυβερνείο.[32][13] Επίσης, στον Άγιο Θεόδωρο διατηρούσε κατοικία ο ζωγράφος Αδαμάντιος Διαμαντής, ο οποίος εμπνεόταν από το χωριό και το αποτύπωνε σε αρκετά από τα έργα του.[33][12]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 «Ένωση Κοινοτήτων Επαρχίας Λεμεσού». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3  Ιανουαρίου 2018.
  2. Γιώργος Καρούζης: «Περιδιαβάζοντας την Κύπρο: Λεμεσός (Πόλη και Επαρχία)» (Ελληνικά) Λευκωσία. 2001. σελ. 278-280. ISBN-10 9963-566-67-7.
  3. «Ο Άγιος Θεόδωρος με μια ματιά». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 12  Ιανουαρίου 2018.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 «Κοινοτικο Συμβούλιο». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 12  Ιανουαρίου 2018.
  5. 5,0 5,1 «ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΑΘΜΟ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ». (Αγγλικά, Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Μαΐου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  6. 6,0 6,1 «Κατάλογος κοινοτήτων επιλέξιμων μειονεκτικών περιοχών». (Ελληνικά, Αγγλικά) Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4  Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4  Απριλίου 2018. σελ. 3.
  7. 7,0 7,1 «Απογραφή πληθυσμού 2011». (Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2011 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  8. «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2015». (Αγγλικά, Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  9. «Agios Theodoros Agrou». (Αγγλικά, Ελληνικά) Ταχυδρομικός Κώδικας Έρευνα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 12  Ιανουαρίου 2018.
  10. 10,0 10,1 10,2 «Γεωγραφικές Πληροφορίες – Άγιος Θεόδωρος Πιτσιλιάς». www.agiostheodorospitsilias.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-01-12. https://web.archive.org/web/20180112190622/http://www.agiostheodorospitsilias.org/ksenagisi/chrisimes-plirofories/geografikes-plirofories/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-12. 
  11. «Κατάλογος κοινοτήτων επιλέξιμων μειονεκτικών περιοχών». Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών, σ. 3. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-04-04. https://web.archive.org/web/20180404190639/http://www.capo.gov.cy/capo/capo.nsf/0/dc7b441e7a502a7cc2257933002dd031/$FILE/AnnexX.pdf. Ανακτήθηκε στις 2018-04-04. 
  12. 12,0 12,1 12,2 «Ο Άγιος Θεόδωρος με μια ματιά – Άγιος Θεόδωρος Πιτσιλιάς». www.agiostheodorospitsilias.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-01-12. https://web.archive.org/web/20180112190518/http://www.agiostheodorospitsilias.org/ksenagisi/genika/o-agios-theodoros-me-mia-matia/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-12. 
  13. 13,0 13,1 13,2 Καρούζης 2001, σελ. 278-280
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 «Ιστορία». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-17. https://web.archive.org/web/20170417213324/http://www.agiostheodorospitsilias.org/history.shtm. Ανακτήθηκε στις 2017-04-17. 
  15. 15,0 15,1 «Ιστορία – Άγιος Θεόδωρος Πιτσιλιάς». www.agiostheodorospitsilias.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-01-12. https://web.archive.org/web/20180112191331/http://www.agiostheodorospitsilias.org/ksenagisi/genika/istoria/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-12. 
  16. 16,0 16,1 16,2 «Φυσικό Περιβάλλον». 2017-05-09. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-09. https://web.archive.org/web/20170509070532/http://www.agiostheodorospitsilias.org:80/natural.shtm. 
  17. «Φυσικό Περιβάλλον – Άγιος Θεόδωρος Πιτσιλιάς». www.agiostheodorospitsilias.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-01-12. https://web.archive.org/web/20180112194958/http://www.agiostheodorospitsilias.org/ksenagisi/genika/fysi/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-12. 
  18. 18,0 18,1 «Census of Cyprus, 1881». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1881 (Κύπρος). 4  Απριλίου 1881. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 13.
  19. «Census of Cyprus, 1891». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1891 (Κύπρος). 6  Απριλίου 1891. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 20.
  20. «Census of Cyprus, 1901». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1901 (Κύπρος). 31  Μαρτίου 1901. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 11.
  21. «Census of Cyprus, 1911». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1911 (Κύπρος). 2  Απριλίου 1911. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 11.
  22. «Census of Cyprus, 1921». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1921 (Κύπρος). 24  Απριλίου 1921. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 10.
  23. «Census of Cyprus, 1931». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1931 (Κύπρος). 27  Απριλίου 1931. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 8.
  24. «Census of Population and Agriculture 1946». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1946 (Κύπρος). 10  Νοεμβρίου 1946. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 8.
  25. «Census of Population and Agriculture 1960». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1960 (Κύπρος). 11  Δεκεμβρίου 1960. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 14.
  26. (Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1973 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
  27. «Απογραφή νοικοκυριών, 1976». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1976 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 30  Σεπτεμβρίου 1976. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  28. «Census of housing, 1982». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1982 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 1982. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  29. «Απογραφή πληθυσμού 1992». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1992 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 1992. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  30. «Απογραφή πληθυσμού 2001». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2001 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 64.
  31. «Εκκλησίες – Άγιος Θεόδωρος Πιτσιλιάς». www.agiostheodorospitsilias.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-01-12. https://web.archive.org/web/20180112195513/http://www.agiostheodorospitsilias.org/ksenagisi/genika/ekklisies/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-12. 
  32. «Ο Άγιος Θεόδωρος και οι Εθνικοί Αγώνες – Άγιος Θεόδωρος Πιτσιλιάς». www.agiostheodorospitsilias.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-01-12. https://web.archive.org/web/20180112200032/http://www.agiostheodorospitsilias.org/ksenagisi/genika/o-agios-theodoros-kai-oi-ethnikoi-agones/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-12. 
  33. «Ο Άγιος Θεόδωρος στην τέχνη – Άγιος Θεόδωρος Πιτσιλιάς». www.agiostheodorospitsilias.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-01-12. https://web.archive.org/web/20180112200101/http://www.agiostheodorospitsilias.org/ksenagisi/genika/o-agios-theodoros-sti-techni/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-12. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Καρούζης, Γιώργος (2001). Περιδιαβάζοντας την Κύπρο: Λεμεσός (πόλη και επαρχία) (πρώτη έκδοση). Λευκωσία: ΣΕΛΑΣ Κεντρο Μελετων Ερευνων & Εκδοσεων, σελ. 278-280. ISBN 9963-566-67-7. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]