Αμίαντος Λεμεσού

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 34°55′01″N 32°56′09″E / 34.91694°N 32.93583°E / 34.91694; 32.93583

Αμίαντος
Κοινότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας
View of Amiantos 05.jpg
Πανοραμική άποψη του Αμιάντου.
LimassolDistrictAmiandos.png
Η τοποθεσία του Αμιάντου στην Επαρχία Λεμεσού.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας.
Αμίαντος
ΧώραΚύπρος[1]
Διοικητική μονάδαΕπαρχία Λεμεσού[1]
Γεωγραφική περιφέρειαΠιτσιλιά[2]
Διοίκηση
 • ΣώμαΚοινοτικό Συμβούλιο Αμιάντου[1][3]
 • Κοινοτάρχης[1][3]Κρίτων Κυριακίδης (από 2012)[1]
 • Μέλος του/τηςΈνωση Κοινοτήτων Κύπρου[1]
Έκταση9,226 km²[4]
Υψόμετρο1 100 μ.[5]
Πληθυσμός228 (2011)[6]
Γ.Κ.5355[7][8]
Τ.Κ.4810[9] και 4811[10]
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Αμίαντος είναι κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο. Παλαιότερα, υπήρχαν δύο γειτονικά χωριά με το όνομα Αμίαντος: ο Κάτω Αμίαντος και ο Πάνω Αμίαντος. Ο Πάνω Αμίαντος εγκαταλείφθηκε μετά και το κλείσιμο του μεταλλείου αμιάντου της περιοχής. Το 2005 οι δύο κοινότητες έγιναν μία υπό το όνομα Αμίαντος.[11][12]

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αμίαντος βρίσκεται στους πρόποδες της οροσειράς του Τροόδους, στη γεωγραφική περιφέρεια της Πιτσιλιάς. Απέχει από την πόλη της Λεμεσού περίπου 48 χιλιόμετρα. Ο οικισμός του χωριού στην περιοχή του Κάτω Αμιάντου είναι κτισμένος σε υψόμετρο 1100 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.[13] Η περιοχή του Πάνω Αμιάντου βρίσκεται σε υψόμετρο 1365 μέτρων.[13] Ο Αμίαντος συνορεύει με το Πελένδρι στα νότια και ανατολικά, με τις Δύμες στα ανατολικά, με την Κυπερούντα στα βορειοανατολικά, με την Κακοπετριά στα βόρεια, με τις Πλάτρες στα δυτικά και με τον Μονιάτη στα νοτιοδυτικά.

Φυσικό περιβάλλον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το φυσικό περιβάλλον της περιοχής περιλαμβάνει ακαλλιέργητες και καλλιεργήσιμες εκτάσεις γης. Στις ακαλλιέργητες εκτάσεις υπάρχουν λεύκες, πεύκα και άγρια βλάστηση. Στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις γης υπάρχουν μηλιές, αχλαδιές, ροδακινιές, συκιές, λαχανικά και αμυγδαλιές, όπως και λίγα αμπέλια.[14]

Από την περιοχή περνάει ο ποταμός Κούρης, παραπόταμοι του και ένα ρυάκι.[14]

Σημαντικό μέρος της περιοχής του Αμιάντου πλήγηκε από την μακροχρόνια λειτουργία του μεταλλείου Αμιάντου, στο οποίο γινόταν εξόρυξη αμιάντου. Το φυσικό περιβάλλον επηρεάστηκε από τη δημιουργία κρατήρα εξόρυξη και από τα εκτεταμένα μπάζα.Στην περιοχή του μεταλλείου καταστράφηκε το πευκοδάσος, ο ατμοσφαιρικός αέρας και τα επιφανειακά νερά ρυπάνθηκαν από τις ίνες αμιάντου. Το 1995 ξεκίνησαν από το κράτος εργασίες αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αναδάσωση και αναχλόαση της περιοχής.[15][16]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία του χωριού σχετίζεται άμεσα με το μεταλλείο εξόρυξης αμιάντου που υπήρχε στην περιοχή. Από αυτό την εξόρυξη αμιάντου προήλθε και η σημερινή ονομασία του χωριού. Οι εργάτες του μεταλλείου ήταν οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής αυτής. Από τον Πάνω Αμίαντο, περιοχή στην οποία βρισκόταν το μεταλλείο, ξεκινούσε εναέριος σιδηρόδρομος ο οποίος κατέληγε στην περιοχή Εναέριος της Λεμεσού. Ο σιδηρόδρομος αυτός μετέφερε τον αμίαντο στις αποθήκες της εταιρείας που είχε τα δικαιώματα εξόρυξης και από εκεί ο αμίαντος μεταφερόταν στο παλιό λιμάνι Λεμεσού.[11][17]

Ο πρώτος κάτοικος του χωριού ήταν ο Χατζηκτωρής, ο οποίος μετοίκησε στην περιοχή που αργότερα ονομάστηκε Κάτω Αμίαντος, το 1918. Ο οικισμός ονομάστηκε αρχικά το χωριό του Χατζηκτωρή. Ακολούθως η ονομασία του χωριού έγινε Κάτω Αμίαντος.[11]

Μετά το κλείσιμο του μεταλλείου (1988), ο Πάνω Αμίαντος σταδιακά εγκαταλείφθηκε. Οι δύο κοινότητες ενώθηκαν σε μία το 2005, με την ονομασία Αμίαντος.[11]

Σημεία ενδιαφέροντος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημεία ενδιαφέροντος της κοινότητας είναι:[11]

  • Το μεταλλείο εξόρυξης αμιάντου
  • Βοτανικός κήπος[18]
  • Η αναδάσωση της περιοχής του μεταλλείου
  • Κοινοτικό Πάρκο Αμιάντου «Χατζηκτωρή»
  • Η πρώτη κατοικία του χωριού
  • Μνημείο Ηρώων αφιερωμένο στον ήρωα Ευαγόρα Παπαχριστοφόρου[19]
  • Γεφύρι και ποταμός

Ιεροί ναοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο χωριό υπάρχει μια κεντρική εκκλησία η οποία είναι αφιερωμένη στον Απόστολο Ανδρέα. Υπάρχει ακόμη ένα ξωκλήσι αφιερωμένο στην Αγία Παρασκευή.[11][20] Ακόμη, στα σύνορα Αμιάντου-Πελενδρίου, έχει οικοδομηθεί από την κοινότητα Πελενδρίου ξωκλήσι αφιερωμένο στην Παναγία. Το ξωκλήσι βρίσκεται πάρα πολύ κοντά στον οικισμό Αμιάντου.[20]

Μεταλλείο αμιάντου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο χωριό λειτουργούσε το μεγαλύτερο μεταλλείο σε αποθέματα χρυσοτιλικού αμιάντου στην Ευρώπη.[21] Η εξόρυξη του αμιάντου στο χώρο του μεταλλείου άρχισε το 1904 από κατοίκους των γύρω χωριών. Ακολούθως το δικαίωμα δόθηκε σε διάφορες ξένες εταιρείες για να καταλήξει το 1934 στην εταιρεία Κυπριακά Aμιαντωρυχεία Λτδ. Έως το 1950 η εξόρυξη του αμιάντου γινόταν χειρωνακτικά και για το λόγο αυτό στο μεταλλείο εργοδοτούνταν μερικές χιλιάδες άτομα. Οι περισσότεροι από τους εργάτες αυτούς διέμεναν σε πρόχειρα ή προσωρινά καταλύματα γύρω από το χώρου του μεταλλείου. Με την πάροδο του χρόνου δημιουργήθηκε μια κοινότητα με μόνιμες κατοικίες, σχολεία, νοσοκομείο και καταστήματα.[15][16] Τα πρώτα χρόνια ο αμίαντος μεταφερόταν στη Λεμεσό με εναέρια γραμμή σιδηρόδρομου μήκους 30 χιλιομέτρων. Τα επόμενα χρόνια η μεταφορά γινόταν οδικώς.[15][16][17]

Τη δεκαετία του 1950 άρχισαν να χρησιμοποιούνται μηχανήματα εξόρυξης. Το 1963 λειτούργησε εργοστάσιο εμπλουτισμού 9 ορόφων. Ως αποτέλεσμα, οι ανάγκες σε εργατικό δυναμικό μειώθηκαν και ξεκίνησε η σταδιακή εγκατάλειψη της κοινότητας στην περιοχή του μεταλλείου.[15]

Τη δεκαετία του 1980 ξεκίνησε μια διεθνής εκστρατεία εναντίον της χρήσης αμιάντου, λόγω των προβλημάτων που προκαλούν στην ανθρώπινη υγεία. Αυτό οδήγησε στη μείωση της ζήτησης αμιάντου αλλά και στην πτώση της τιμής του. Η εταιρεία Κυπριακά Aμιαντωρυχεία Λτδ αντιμετώπισε οικονομικά προβλήματα και το μεταλλείο έκλεισε το 1988.[15][16]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός του χωριού γνώρισε μεγάλη αύξηση την εποχή που το μεταλλείο εξόρυξης αμιάντου ήταν σε λειτουργία. Πριν το 1950, όταν η εξόρυξη γινόταν χειρωνακτικά, ο πληθυσμός της κοινότητας έφτασε στο αποκορύφωμα του. Μετά το 1950 ξεκίνησαν να χρησιμοποιούνται μηχανήματα με αποτέλεσμα να μειωθούν οι ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό και έτσι άρχισε να μειώνεται ο πληθυσμός της περιοχής.[15] Μετά το κλείσιμο του μεταλλείου (1988) αλλά και λόγω αστυφιλίας ο πληθυσμός μειώθηκε ακόμη περισσότερο.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Αμιάντου όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο. Για το 1931 η απογραφή αφορά μόνο τον Κάτω Αμίαντο καθώς δεν καταγράφηκε χωριό με την ονομασία Πάνω Αμίαντος. Στις υπόλοιπες απογραφές, έως και το 2001, προστέθηκε ο πληθυσμός Κάτω και Πάνω Αμιάντου. Στην απογραφή του 2011 η κοινότητα καταγράφηκε ως ενιαία αφού είχε προηγηθεί η συγχώνευση Κάτω και Πάνω Αμιάντου.

Ιστορικό απογραφών Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού
Απογραφή Πληθυσμός Άνδρες Γυναίκες
1931179[22]—  9386
1946937[23]423.5%
1960836[24]-10.8%420416
1973572[25]-31.6%303169
1976666[26]16.4%337329
1982469[27]-29.6%237132
1992262[28]-44.1%127135
2001222[29]-15.3%108114
2011228[6]2.7%114114
Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Πάνω Αμίαντου όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Ιστορικό απογραφών Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού
Απογραφή Πληθυσμός Άνδρες Γυναίκες
1946656[23]—  
1960430[24]-34.5%216214
1973200[25]-53.5%11387
1976203[26]1.5%10499
1982106[27]-47.8%5353
19928[28]-92.5%35
20013[29]-62.5%21
Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του Κάτω Αμίαντου όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.

Ιστορικό απογραφών Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού
Απογραφή Πληθυσμός Άνδρες Γυναίκες
1931179[22]—  9386
1946281[23]57.0%
1960406[24]44.5%204202
1973372[25]-8.4%190182
1976463[26]24.5%233230
1982363[27]-21.6%184179
1992254[28]-30.0%124130
2001219[29]-13.8%106113
Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 «Ένωση Κοινοτήτων Επαρχίας Λεμεσού». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3  Ιανουαρίου 2018.
  2. «Επαρχιακό Γεωργικό Γραφείο Πιτσιλιάς». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3  Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3  Απριλίου 2018.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Κοινοτικό Σύμβούλιο». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25  Ιουλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 25  Ιουλίου 2013.
  4. 4,0 4,1 «ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΑΘΜΟ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ». (Αγγλικά, Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Μαΐου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  5. 5,0 5,1 «Κατάλογος κοινοτήτων επιλέξιμων μειονεκτικών περιοχών». (Ελληνικά, Αγγλικά) Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4  Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4  Απριλίου 2018. σελ. 3.
  6. 6,0 6,1 «Απογραφή πληθυσμού 2011». (Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2011. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  7. «STATISTICAL CODES OF MUNICIPALITIES/COMMUNITIES AND QUARTERS OF CYPRUS, 2015». (Αγγλικά) Γεωγραφικοί κωδικοί Κυπριακής Δημοκρατίας. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  8. «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2015». (Ελληνικά) Γεωγραφικοί κωδικοί Κυπριακής Δημοκρατίας. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13  Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2018.
  9. «Kato Amiandos». (Αγγλικά, Ελληνικά) Ταχυδρομικός Κώδικας Έρευνα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4  Ιανουαρίου 2018.
  10. «Pano Amiandos». (Αγγλικά, Ελληνικά) Ταχυδρομικός Κώδικας Έρευνα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4  Ιανουαρίου 2018.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 «Οδοιπορικό στο χωριό Αμίαντος στην επαρχία Λεμεσού». 2013-12-17. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-04-18. https://web.archive.org/web/20170418170347/http://archive.philenews.com/el-gr/eidiseis-topika/43/176637/odoiporiko-sto-chorio-amiantos-stin-eparchia-lemesou. Ανακτήθηκε στις 2018-04-03. 
  12. «Ιστορικό αλλαγών στους γεωγραφικούς κωδικούς από το 2001» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 3 Απριλίου 2017. 
  13. 13,0 13,1 «Κατάλογος κοινοτήτων επιλέξιμων μειονεκτικών περιοχών» (PDF). Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών. σελ. 3. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2018. 
  14. 14,0 14,1 «Φυσικό περιβάλλον». Κοινοτικό Συμβούλιο Αμιάντου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2013. 
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 15,5 «Γεωπάρκο Τροόδους - Η Ιστορία του Μεταλλείου Αμιάντου». troodos-geo.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2018. 
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 «Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης - Γεωλογία της Κύπρου - Μηχανική Γεωλογία - Το Μεταλλείο Αμιάντου». www.moa.gov.cy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2018. 
  17. 17,0 17,1 Καρούζης 2001, σελ. 282-286
  18. «Βοτανικός κήπος Αμιάντου». www.amiandos.eu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2018. 
  19. «Μνημείο ηρώων». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2013. 
  20. 20,0 20,1 «Εκκλησίες». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2013. 
  21. «Το μεταλλείο αμιάντου σήμερα σε 13 εικόνες». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-04-03. https://web.archive.org/web/20180403211538/http://www.timeoutcyprus.com/article/20962/metalleio-amiantoy-simera-se-13-eikones. Ανακτήθηκε στις 2018-04-03. 
  22. 22,0 22,1 «Census of Cyprus, 1931». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1931. 27  Απριλίου 1931. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 8.
  23. 23,0 23,1 23,2 «Census of Population and Agriculture 1946». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1946. 10  Νοεμβρίου 1946. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 8.
  24. 24,0 24,1 24,2 «Census of Population and Agriculture 1960». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1960. 11  Δεκεμβρίου 1960. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 14.
  25. 25,0 25,1 25,2 «Cyprus census 1973» (Αγγλικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
  26. 26,0 26,1 26,2 «Απογραφή νοικοκυριών, 1976». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1976. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 30  Σεπτεμβρίου 1976. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  27. 27,0 27,1 27,2 «Census of housing, 1982». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1982. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 1982. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  28. 28,0 28,1 28,2 «Απογραφή πληθυσμού 1992». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1992. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 1992. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018.
  29. 29,0 29,1 29,2 «Απογραφή πληθυσμού 2001». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2001. Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1  Οκτωβρίου 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2  Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2  Ιανουαρίου 2018. σελ. 64.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Καρούζης, Γιώργος (2001). Περιδιαβάζοντας την Κύπρο: Λεμεσός (πόλη και επαρχία) (πρώτη έκδοση). Λευκωσία: ΣΕΛΑΣ Κεντρο Μελετων Ερευνων & Εκδοσεων. σελ. 282-286. ISBN 9963-566-67-7. 

Εξωτερικοί συνδέσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]