Πέτρος Γαρουφαλιάς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πέτρος Γαρουφαλιάς
Γέννηση
Άρτα
Θάνατος
Ιδιότητα πολιτικός, διπλωμάτης και συγγραφέας
Γονείς Ευάγγελος Γαρουφαλιάς
Αδέλφια Δημήτριος Γαρουφαλιάς και Μαρία Γαρουφαλιά
Αξίωμα μέλος της Βουλής των Ελλήνων (εκλογική περιφέρεια Πρέβεζας)
Υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας
Υπουργός Εσωτερικών της Ελλάδας
Υπουργός Συντονισμού της Ελλάδας

Ο Πέτρος Γαρουφαλιάς (1901 - 17 Σεπτεμβρίου 1984) ήταν Έλληνας πολιτικός, βιομήχανος, διπλωμάτης και συγγραφέας, που διατέλεσε βουλευτής, υπουργός και αρχηγός πολιτικού κόμματος.

Υπήρξε στενός φίλος, συνεργάτης και βασικός χρηματοδότης του κουμπάρου του Γεωργίου Παπανδρέου, που τον είχε παντρέψει με τη χήρα του μεγαλοβιομήχανου Ιωάννη Φιξ.[1] Ωστόσο, η σύγκρουσή του με τον Ανδρέα Παπανδρέου για τον έλεγχο των Ενόπλων Δυνάμεων και η ταύτισή του με τα ανάκτορα κατά τα Ιουλιανά συνέβαλλαν στην πτώση της κυβέρνησης της Ενώσεως Κέντρου και στο ξεκίνημα της ανώμαλης περιόδου που οδήγησε στην επιβολή της χούντας των συνταγματαρχών.[1] Μεταπολιτευτικά υπήρξε ηγέτης ακροδεξιού φιλοχουντικού κόμματος.

Η ζωή του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οικογένεια - καταγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1901 στην Άρτα και ήταν γόνος ιστορικής οικογένειας της περιοχής, με συμμετοχή στην Επανάσταση του 1821. Ο γενάρχης της οικογένειας, Νικόλαος Γαρουφαλιάς, είχε μυηθεί στην Φιλική Εταιρεία και είχε πολεμήσει εναντίον των Τούρκων στο Πέτα, το Κομπότι και την Πλάκα. Παππούς του Πέτρου Γαρουφαλιά ήταν ο Πέτρος Ε. Γαρουφαλιάς, βουλευτής, πατέρας του ο Ευάγγελος Γαρουφαλιάς, βουλευτής και δήμαρχος Άρτας, και θείοι του ο Δημήτριος Γαρουφαλιάς και ο Αντώνιος Γαρουφαλιάς, επίσης βουλευτές.

Πολιτική πορεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γαρουφαλιάς αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Βερολίνο και στο Παρίσι (Οικονομικά και Εμπορικό Δίκαιο).[1]

Με την επιστροφή του στην Ελλάδα ασχολήθηκε με την πολιτική και το 1927, σε ηλικία 26 ετών, ανέλαβε γενικός γραμματέας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, θέση που διατήρησε για ένα χρόνο. Στις εκλογές του 1932 εκλέχθηκε βουλευτής στην τότε περιφέρεια ΆρταςΠρέβεζας, με το Αγροτικό Κόμμα. Στη συνέχεια στις εκλογές του 1936 συντάχθηκε με το Κόμμα των Φιλελευθέρων όπου εκλέχθηκε βουλευτής της ίδιας περιοχής. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής διέφυγε στη Μέση Ανατολή.

Το 1944, με την Απελευθέρωση, ο Γαρουφαλιάς γύρισε στην Ελλάδα ακολουθώντας τον φίλο του πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου. Ο Παπανδρέου τον διόρισε υπουργό Τύπου και Πληροφοριών, θέση που διατήρησε μέχρι το 1945.[1]

Στις εκλογές του 1946 εκλέχθηκε βουλευτής Άρτας με το Δημοκρατικό Σοσιαλιστικό Κόμμα του Γεωργίου Παπανδρέου, όπως και στις εκλογές του 1950.

Από τον Απρίλιο του 1950 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1951, στις κεντρώες κυβερνήσεις συνασπισμού (κυβερνήσεις Πλαστήρα - Βενιζέλου), στις οποίες ο Γεώργιος Παπανδρέου μετείχε ως αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, ο Γαρουφαλιάς ανέλαβε κατά σειρά υπουργός Δημοσίας Τάξεως, υπουργός Εσωτερικών και υφυπουργός Συντονισμού, πάντοτε με υπόδειξη Παπανδρέου.

Επανεκλέχθηκε βουλευτής Άρτας το 1958 (ανεξάρτητος) και το 1961, 1963 και 1964 (Ένωση Κέντρου).

Υπουργός Εθνικής Αμύνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Νοέμβριο του 1963 ο Γεώργιος Παπανδρέου επέστρεψε στην πρωθυπουργία, και με τις δεύτερες εκλογές του Φεβρουαρίου 1964, απέκτησε ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ο Γαρουφαλιάς ανέλαβε το κρίσιμο Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, και αρχικά η επιλογή του χαρακτηρίστηκε ως άκρως επιτυχής, καθώς από τη μία ήταν φίλος, κουμπάρος και χρηματοδότης του Γεωργίου Παπανδρέου, ενώ από την άλλη είχε και την εμπιστοσύνη του συμμαχικού παράγοντα και των ανακτόρων. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Πεντάγωνο, απέστειλε την ελληνική μεραρχία στην Κύπρο για να προστατεύσει τα ελληνικά συμφέροντα στο νησί, πλεονέκτημα που χάθηκε όταν η χούντα, μετά από μια σειρά λανθασμένων χειρισμών, υποχρεώθηκε από Τούρκους και Αμερικανούς να την αποσύρει.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν εμπιστευόταν τον Γαρουφαλιά, και είχε διατάξει την ΚΥΠ, στην οποία είχε τοποθετήσει δικούς του ανθρώπους, όπως ο λοχαγός Θεοφάνης Τόμπρας, να του παρακολουθεί τα τηλέφωνα. Ο Γαρουφαλιάς τελικά το έμαθε, αλλά με μεγάλη καθυστέρηση, (την άνοιξη του 1965).[2]

Το 1965, με το ξέσπασμα της υπόθεσης ΑΣΠΙΔΑ, ο Γαρουφαλιάς πήρε το μέρος των ανακτόρων και αρνήθηκε να παραιτηθεί, γεγονός που συνέβαλλε τα μέγιστα στην όξυνση του πολιτικού κλίματος και στην βασιλική εκτροπή του πολιτεύματος που ακολούθησε.[1]

Χούντα, μεταπολίτευση και το τέλος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο κίνημα του Ναυτικού ο Γαρουφαλιάς φέρεται να συμμετείχε στο σκέλος της οικονομικής κάλυψής του. Μετά την κατάρρευση της δικτατορίας συμμετείχε στην πρώτη πολιτική σύσκεψη υπό τον Φαίδωνα Γκιζίκη. Στη μεταπολίτευση ίδρυσε το πολιτικό κόμμα Εθνική Δημοκρατική Ένωσις, το οποίο συγκέντρωσε τους υποστηρικτές της χούντας και διάφορους ακροδεξιούς. Συμμετείχε στις πρώτες μεταδικτατορικές εκλογές του Νοεμβρίου του 1974 λαμβάνοντας ποσοστό 1,08% χωρίς να καταφέρει να κερδίσει ούτε μία έδρα.

Απεβίωσε στην Αθήνα το Σεπτέμβριο του 1984, σε ηλικία 83 ετών, και κηδεύτηκε σε στενό οικογενειακό κύκλο. Ήταν νυμφευμένος με την Μαριάνθη, χήρα του μεγαλοβιομήχανου Ιωάννη Φιξ, με κουμπάρο στον γάμο τον Γεώργιο Παπανδρέου. Κατοικούσε στην οδό Ηρώδου Αττικού, δίπλα στο Προεδρικό Μέγαρο, ενώ το γραφείο του βρισκόταν στο Κολωνάκι, στην οδό Ομήρου.

Σχέσεις με Γεώργιο Παπανδρέου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γαρουφαλιάς αποτελούσε έναν από τους βασικούς και σταθερούς χρηματοδότες του Γεωργίου Παπανδρέου. Μάλιστα, το 1944, με δικά του έξοδα εξέδωσε την ημερήσια πρωινή εφημερίδα «Η Ελλάς», ως επίσημο κυβερνητικό όργανο. Ο Γαρουφαλιάς επίσης αναλάμβανε διάφορες δαπάνες του Παπανδρέου, όπως ενοικίαση πολιτικών γραφείων, εκτύπωση και διανομή προεκλογικού υλικού κτλ. Επίσης, πλήρωνε για τις εκδηλώσεις του Γεωργίου Παπανδρέου στο διάσημο ζαχαροπλαστείο της Κηφισιάς «Βάρσος» τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 (ήταν οι πολυτελέστερες πολιτικές εκδηλώσεις της εποχής, ξεπερνώντας και αυτές των υπουργών της ΕΡΕ), ενώ είχε μόνιμα κρατημένη στο όνομα του Παπανδρέου μια σουίτα στο ξενοδοχείο «Πεντελικόν», όπου ο Παπανδρέου έκανε ορισμένες από τις συναντήσεις του.[3]

Συγγραφικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο συγγραφικό του έργο περιλαμβάνονται:

  • Σοσιαλισμός και επιστήμη στην Ελλάδα (1945)
  • Πύρρος - Βασιλεύς της Ηπείρου (1946)
  • Ολυμπιάς, πριγκήπισσα των Μολοσσών, βασίλισσα της Μακεδονίας
  • Ο ΑΣΠΙΔΑ και η πολιτική κρίσις του Ιουλίου του 1965 (1981)
  • Ελλάς και Κύπρος: Τραγικά σφάλματα, ευκαιρίες που χάθηκαν, 19 Φεβρουαρίου 1964 - 15 Ιουλίου 1965 (1982)

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Τα Νέα, 18 Σεπτεμβρίου 1984
  2. Πέτρος Γαρουφαλιάς, Ελλάς και Κύπρος: Τραγικά σφάλματα, ευκαιρίες που χάθηκαν, 19 Φεβρουαρίου 1964 - 15 Ιουλίου 1965, 1982, σελίδα 106
  3. Ακρόπολις, 18 Σεπτεμβρίου 1984