Μοναστικό Κράτος των Ιπποτών της Ρόδου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μοναστικό Κράτος των Ιπποτών της Ρόδου

Stato Monastico dei Cavalieri di Rodi (ιτ.)

Θεοκρατία

13051522
Σημαία Έμβλημα
Σύνθημα
Pro foi - pro utilitate hominum
Eastern Mediterranean 1450.svg
Πρωτεύουσα Ρόδος
Γλώσσες Λατινικά
Θρησκεία Καθολικισμός
Πολίτευμα Εκλεγόμενη Μοναρχία
Ιστορία
 -  Κατάληψη της Ρόδου μετά την αναχώρηση των Ιπποτών από την Κύπρο. 1305
 -  Κατάληψη του νησιού από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι Ιππότες αναχωρούν για την Μάλτα. 1522
Νόμισμα 1319-1461
(τζιγκλιάτο, χρυσό δουκάτο, άσπρο)
Σήμερα Flag of Greece.svg Ελλάδα

Το Μοναστικό Κράτος των Ιπποτών της Ρόδου υπήρξε εδαφική οντότητα η οποία βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Ιωαννιτών Ιπποτών, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στο νησί της Ρόδου, όπου και παρέμειναν για διάστημα 217 ετών (1305-1522). Προέρχονταν από την Παλαιστίνη και την Κύπρο, ενώ εξαρτιόνταν από τον Πάπα. Ο πρώτος Μέγας Μάγιστρος ήταν ο Γάλλος Φουλκ ντε Βιλαρέ (1305-1319).[1]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πύλη του Αρσενάλε.

Ο Βιλαρέ ερχόταν συχνά σε αντιπαράθεση με τον Βασιλιά της Κύπρου Ερρίκο Β΄, καθώς ο τελευταίος δεν προχωρούσε στην παραχώρηση ειδικών προνομίων στους Ιππότες. Ως εκ τούτου, ελήφθη η απόφαση μεταφοράς της έδρας του Τάγματος στην, ευρισκόμενη σε κοντινή απόσταση, νήσο της Ρόδου, η οποία τελούσε υπό την τυπική κυριαρχία του Βυζαντινός Αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου. Ως αποτέλεσμα, ο Βιλαρέ μετέβη, διαδοχικά, στην Αβινιόν και το Παρίσι, προκειμένου να ζητήσει βοήθεια, αλλά και άδεια εισβολής από τον Πάπα Κλήμη Ε΄ και τον βασιλιά Φίλιππο Δ΄ της Γαλλίας. Ο Πάπας ενέκρινε το σχέδιο και, χωρίς να αποκαλύψει τον σκοπό της εκστρατείας, απηύθυνε κάλεσμα για την αποστολή νέων Σταυροφόρων και, τον Σεπτέμβριο του 1308, ένας στόλος, αποτελούμενος από γενοβέζικα και ναπολιτάνικα πλοία, απέπλευσε από το Μπρίντιζι. Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας είχε, προηγουμένως, απορρίψει το αίτημα βασαλοποίησης που του είχε υποβάλει ο Βιλαρέ και, ως αποτέλεσμα, απέστειλε στρατεύματα για την ενίσχυση της άμυνας του νησιού. Οι Ιππότες πραγματοποίησαν επίθεση και, στις 15 Αυγούστου 1309, κυρίευσαν την Ρόδο καθώς και τα γειτονικά νησιά, αποτελώντας με αυτό τον τρόπο το μοναδικό ευρωπαϊκό τείχος άμυνας απέναντι στους Μουσουλμάνους.[2]

Ο διάδοχος του Βιλαρέ, Ελιόν ντε Βιλνέβ (1319-1346), στη διάρκεια της μακράς περιόδου διακυβέρνησής του, προχώρησε στην κατασκευή ισχυρών τειχών και νέων κτιρίων: πολλοί ήσαν οι Χριστιανοί που εντάχθηκαν στο Τάγμα και η Ρόδος απέκτησε σημαντική φήμη και εμπορική αξία.

Η πόλη της Ρόδου την εποχή των Ιπποτών.

Η Ρόδος αποτέλεσε ένα Εκκλησιαστικό Κράτος με όσα δικαιώματα και προνόμια αυτή η έννοια εμπεριείχε, όπως την δυνατότητα κοπής νομίσματος. Με αυτό το σκεπτικό ένα νομισματοκοπείο δημιουργήθηκε όπου, από το 1319 ως το 1461, κόβονταν νομίσματα φτιαγμένα από πολύτιμα μέταλλα όπως χρυσός και ασήμι στην διάρκεια των περιόδων διακυβέρνησης των Βιλαρέ, Πιέρ ντε Κορνεϊγιάν, Ροζέ ντε Πεν, Ραϊμόν Μπερενγκέρ, Αντόνιο Φλουβιάν ντε Ριβιέρ, Ζαν ντε Λαστίκ και Ζακ ντε Μιγί.[3]

Στις 25 Μαΐου 1480, κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Μέγα Μάγιστρου Πιέρ ντ'Ωμπυσόν (1476-1503), οι Ροδίτες χρειάστηκε να αντέξουν μια πρώτη σκληρή και μακρά σε διάρκεια πολιορκία από έναν στόλο και ένα στράτευμα που είχε αποσταλεί από τον Οθωμανό Σουλτάνο Μωάμεθ Β΄ τον Πορθητή: έπειτα από διάστημα τριών μηνών, ωστόσο, οι Οθωμανοί υποχρεώθηκαν σε υποχώρηση.[4]

Στους Ιππότες οφείλεται, μεταξύ άλλων, η κατασκευή κάστρων και εντυπωσιακών κτιρίων εντός του φρουρίου της Ρόδου το οποίο είναι περιτειχισμένο και διαθέτει πύλες (όπως αυτή του Αρσενάλε), καθώς και ισχυρούς προμαχώνες. Η συνοικία του collachium συγκεντρώνει τα κτίρια που χρησιμοποιούνταν από το Τάγμα: καταρχάς το παλάτι του Μέγα Μάγιστρου, το οποίο είναι χτισμένο κατά τα αρχιτεκτονικά πρότυπα της Αβινιόν (έδρα δική του και του κυβερνώντος σώματός του), τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ιωάννη (όπου βρίσκονταν θαμμένοι οι Μεγάλοι Μάγιστροι), οι Ξενώνες ή κοιτώνες των συνολικά επτά Γλωσσών, το Νοσοκομείο και η μεσαιωνική οδός των Ιπποτών. Ο Μέγας Μάγιστρος εκλεγόταν μεταξύ των μελών του Τάγματος και η θητεία του ήταν ισόβια.[5]

Το 1522, ο Σουλτάνος Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής (1520-1566) επιχείρησε να θέσει υπό τον έλεγχό του την Ρόδο, η οποία ήταν ισχυρά οχυρωμένη, με ένα εκστρατευτικό σώμα αποτελούμενο από 100.000 στρατιώτες και έναν στόλο 300 πλοίων. Οι Οθωμανοί πέτυχαν να εισχωρήσουν εντός του φρουρίου μέσω του προμαχώνα τον οποίο υπερασπιζόταν η γλώσσα της Καστίλης, έπειτα από προδοσία του ιππότη ντ'Αμαράλ, ο οποίος είχε απογοητευτεί από την εκλογή, στην θέση του, στο αξίωμα του Μέγα Μάγιστρου, του Φιλίπ ντε Βιλιέ ντε Λ'Ιλ-Αντάμ, ο οποίος, τελικά, ήταν και ο τελευταίος Μέγας Μάγιστρος της Ρόδου και ο πρώτος της Μάλτας[6].

Η σκληρή αυτή πολιορκία έλαβε χώρα από τις 28 Ιουλίου έως τις 22 Δεκεμβρίου 1522: οι επτά χιλιάδες, τότε, κάτοικοι του νησιού πολέμησαν με σθένος στο πλευρό των πεντακοσίων συνολικά ιπποτών. Το φρούριο, ωστόσο, τελικώς κατελήφθη, όμως επιτράπηκε στον Βιλιέ και τους τριακόσιους επιζήσαντες ιππότες να φορτώσουν σε πλοία την κινητή περιουσία του Τάγματος, ενώ την 1η Ιανουαρίου του 1523 αναχώρησαν με προορισμό την Μάλτα από την οποία και θα αποχωρούσαν μονάχα στην περίπτωση ανακατάληψης της Ρόδου, κάτι το οποίο, τελικά, ουδέποτε συνέβη[7].

Μεγάλοι Μάγιστροι της Ρόδου (1305-1522)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Baglioni, p. 10
  2. Baglioni, pp. 15-16
  3. Poutiers, p. 37
  4. Kollias, p. 25
  5. Tsimbouki, p. 53
  6. Trionfi, p. 87
  7. Tsimbouki, p. 62

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Franco Baglioni, I cavalieri di Rodi, SEI, Torino 1954.
  • Giulio Jacopi, Lo Spedale dei Cavalieri e il Museo Archeologico di Rodi, La Libreria dello Stato, Roma 1932.
  • Elias Kollias, I Cavalieri di Rodi. Il palazzo e la città, Ekdotike Athenon S.A., Atene 1991.
  • Anthony Lutrell, The town of Rhodes 1306-1356, Rodi 2003.
  • Vassilia Petzsa-Tzounakou, Rodi la città dei Cavalieri, Bonechi, Firenze 1996.
  • Jean-Christian Poutiers, Rhodes et ses chevaliers, ESTC, Araya 1989.
  • Carlo Trionfi, Il segno degli eroi. Storia dell'assedio di Rodi, Ceschina, Milano 1933.
  • Paulette Tsimbouki, Rodi l'isola dei fiori, Leonti, Pireo 1963.

Σχετικά λήμματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Stato monastico dei Cavalieri di Rodi της Ιταλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).