Καλουτάς Ιωαννίνων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°46′52″N 20°50′09″E / 39.78111°N 20.83583°E / 39.78111; 20.83583

Καλουτάς
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Καλουτάς
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Ηπείρου
Δήμος Ζαγορίου
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότητα Ιωαννίνων
Υψόμετρο 830 μ.
Πληθυσμός 23 (2011)

Ο Καλουτάς ή (η Καλωτά) είναι χωριό του δήμου Ζαγορίου στον νομό Ιωαννίνων. Έως το 2010 υπαγόταν στον δήμο Κεντρικού Ζαγορίου. Βρίσκεται στις βόρειες πλαγιές του Μιτσικελίου, χτισμένο σε υψόμετρο 830 μέτρων. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 23 κατοίκους.

Γενικά και ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σαρακατσάνες στον Καλουτά (1922).

Το χωριό είναι ανακηρυγμένος παραδοσιακός οικισμός καθώς διατηρεί στοιχεία της ζαγορίτικης αρχιτεκτονικής. Για την ονομασία του χωριού υπάρχουν δύο εκδοχές. Σύμφωνα με την πρώτη πρόκειται για σλαβικό τοπωνύμιο που σημαίνει Μαύρος, ενώ σύμφωνα με την δεύτερη που ανήκει στον ιστοριοδίφη του 19ου αιώνα, Ιωάννη Λαμπρίδη, το χωριό οφείλει την ονομασία του στην οικογένεια Καλωτά που προερχόταν από τα Ιωάννινα και κάποια μέλη της οποίας εγκαταστάθηκαν στην περιοχή[1].

Κατά το β΄ μισό του 18ου αιώνα, επισκέφτηκε τον οικισμό όπου και κήρυξε, ο μοναχός Κοσμάς ο Αιτωλός[2], ενώ σύμφωνα με την οθωμανική απογραφή του 1895, ο πληθυσμός του ανερχόταν στους 441 κατοίκους[3].

Ο Καλουτάς υπέστη μεγάλες καταστροφές από τα γερμανικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια της Κατοχής, καθώς βομβαρδίστηκε τον Αύγουστο[4] του 1943 και επιπλέον πυρπολήθηκε στις 23 Οκτωβρίου του ίδιου έτους[5]. Συνολικά καταστράφηκαν 123 οικίες και πλινθόκτιστες καλύβες του Καλουτά, ενώ σκοτώθηκαν τρεις κάτοικοι του οικισμού[4]. Μεταπολεμικά ο Καλουτάς παρήκμασε χάνοντας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του[6]. Με προεδρικό διάταγμα του 2005 αναγνωρίστηκε επίσημα ως μαρτυρικό χωριό[7].

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αναστάσιος Ζάκας (1850 - 1917), συγγραφέας και εκπαιδευτικός[8].
  • Πέτρος Αποστολίδης (1896 - 1988), γιατρός και συγγραφέας, ο οποίος τον Δεκέμβριο του 1944, μετά την κατάληψη των Ιωαννίνων από δυνάμεις του ΕΛΑΣ, ανακηρύχτηκε δήμαρχος Ιωαννιτών[9].
  • Τάτσης Αποστολίδης (1928 - 2009), βραβευμένος βιολιστής.

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απογραφή 1895 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 441[3] 194[6] 207[6] 92[6] 104[6] 51[6] 54[6] 41[6] 44[6] 23[6]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Δήμος Κεντρικού Ζαγορίου, ο Καλουτάς». Ανακτήθηκε στις 2010-03-27. 
  2. Ιωάννου Λαμπρίδου, Περί των εν Ηπείρω αγαθοεργημάτων, Τύποις Γεωργίου Κιούση, Εν Αθήναις, 1880, τόμος Α΄, σελ. 118.
  3. 3,0 3,1 Μιχάλης Κοκολάκης, Η τουρκική στατιστική της Ηπείρου στο Σαλναμέ του 1895, Τετράδια Εργασίας, τεύχος 18, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, Αθήνα 2008, σελ. 265.
  4. 4,0 4,1 Έκθεσις των γενομένων ζημιών εν γένει Ηπείρου από της κηρύξεως του Ελληνο-ιταλικού πολέμου (28-10-40) μέχρι της τελικής απελευθερώσεώς της, Οκτώβριος 1944, Βιβλιοθήκη Ηπειρωτικής Εταιρείας Αθηνών, Αθήνα 1987, σελ. 58.
  5. Δίκτυο μαρτυρικών χωριών της Ελλάδας, Μανασσής
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 6,9 «Καλωτά». izagori.gr. Ζαγόρι, Φύση και Πολιτισμός - Ψηφιακός Οδηγός. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2017. 
  7. ΦΕΚ 195Α/5-8-2005
  8. «ΖΙΑΚΑΣ (ΖΑΚΑΣ) ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ (1850 - 1917)». izagori.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2017. 
  9. «Δημαρχείο». ioannina.gr. Δήμος Ιωαννιτών. Ανακτήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2017.