Ελαφότοπος Ιωαννίνων
 |
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. |
Συντεταγμένες: 39°54′5″N 20°41′24″E / 39.90139°N 20.69000°E
| Ελαφότοπος | |
|---|---|
Χάρτης  | |
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Αποκεντρωμένη Διοίκηση | Διοίκηση Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας |
| Περιφέρεια | Ηπείρου |
| Περιφερειακή Ενότητα | Ιωαννίνων |
| Δήμος | Ζαγορίου |
| Δημοτική Ενότητα | Κεντρικού Ζαγορίου |
| Δημοτική Κοινότητα | Ελαφότοπου |
| Γεωγραφία | |
| Γεωγραφικό διαμέρισμα | Ήπειρος |
| Νομός | Ιωαννίνων |
| Υψόμετρο | 1.096 μέτρα |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 114 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
| Πληροφορίες | |
| Παλαιά ονομασία | Τσερβάρι |
| Ταχ. κώδικας | 455 00 |
| Τηλ. κωδικός | 2653 |
Ο Ελαφότοπος είναι ορεινό χωριό του νομού Ιωαννίνων. Είναι χτισμένος σε υψόμετρο 1.100 μέτρων στις πλαγιές της Τύμφης. Ο Ελαφότοπος υπάγεται στον Δήμο Ζαγορίου. Έως το 2010 ανήκε στον δήμο κεντρικού Ζαγορίου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει 114 κατοίκους.
Γενικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το χωριό αποτελούνταν από δυο οικισμούς: το μικρό Τσερβάρι που κατοικήθηκε γύρω στα 1150 μ.Χ. και το μεγάλο Τσερβάρι που κατοικήθηκε γύρω στα 1200. Στα 1538 με απόφαση των Οθωμανικών αρχών, συνενώθηκαν σε μια κοινότητα, την κοινότητα Τσερβαρίου που το 1928 μετονομάστηκε σε Ελαφότοπος. Το 1856 είχε 1330 κατοίκους, περισσότερους από όλα τα χωριά της περιοχής. Αναφέρεται ως ένα από τα 14 χωριά του Ζαγορίου που το 1430 απέκτησαν καθεστώς αυτονομίας με την συνθήκη του Βοϊνίκου.
Στην περιοχή «Κονίσματα», νοτιοδυτικά του χωριού, βρέθηκαν τέσσερις κιβωτιόσχημοι τάφοι με κατεύθυνση από ανατολικά προς δυτικά που δείχνουν πολιτιστικά στοιχεία από τον Μυκηναϊκό νότο. Ήταν ορθογώνιοι , κατασκευασμένοι από όρθιες πλάκες ασβεστόλιθου και με όμοιες πλάκες στρωμένες στο δάπεδο. Εκτός από έναν , όλοι βρέθηκαν ακάλυπτοι και ανασκαμμένοι. Τα κτερίσματα μαρτυρούν ταφή ατόμων διαφορετικής ηλικίας και ίσως διαφορετικού φύλου.
Επίσης, στα βορειοδυτικά του χωριού σώζεται οχυρωμένος οικισμός που έχει χρονολογηθεί γύρω στο 300 π.Χ. και πρόκειται πιθανώς για κτηνοτροφικό οικισμό των Μολοσσών.
Από το 1993 λειτουργεί στον Ελαφότοπο στο χώρο του παλιού δημοτικού σχολείου ένα σπουδαίο Λαογραφικό Μουσείο. Περίπου χίλια αντικείμενα κατανεμημένα σε 24 κατηγορίες επαγγελματικού προσανατολισμού είναι εκτεθειμένα. Όλα τα επαγγέλματα της παλιάς εποχής, πεταλωτής, κηροχύτης, γανωτής, τενεκτσής, σαμαράς, κ.α. είναι συγκεντρωμένα σε μια προσπάθεια να διασωθούν λαογραφικά στοιχεία της ευρύτερης περιοχής.
Πρόσωπα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ελαφότοπος είναι πατρίδα της οικογένειας Γκράτζιου ή Γκράτσιου, με σημαντική δράση στη Θεσσαλονίκη: κύριοι εκπρόσωποί της υπήρξαν ο εκπαιδευτικός και αντάρτης του Βορειοηπειρωτικού Αγώνα Κώστας Γκράτζιος[1] (1890-1972) και δύο από τους γιούς του, οι Αγαμέμνων (1922-1993, αρχηγός ΓΕΣ και ΓΕΕΘΑ) και Μενέλαος (εκπαιδευτικός και αθλητής, το όνομα του οποίου φέρει το κλειστό γήπεδο του ΒΑΟ). Στον Ελαφότοπο γεννήθηκε και ο δεξιοτέχνης του κλαρίνου, Γρηγόρης Καψάλης (1929-2025)[2].
Απογραφές πληθυσμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πορεία του πληθυσμού:[3]
| Έτος | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 | 2021 |
| Πληθ. | 577 | 391 | 166 | 194 | 114 | 83 | 73 | 122 | 51 | 114 |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «ΓΚΡΑΤΖΙΟΣ ΚΩΣΤΑΣ (1890 - 1972)». izagori.gr. Ζαγόρι, Φύση και Πολιτισμός - Ψηφιακός Οδηγός. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Γκόρου, Βάσω (3 Οκτωβρίου 2025). «Απεβίωσε ο Γρηγόρης Καψάλης, ο δεξιοτέχνης του κλαρίνου». ertnews.gr. ΕΡΤnews. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Επίτομο γεωγραφικό Λεξικό, Σταματελάτου, Εκδ. Ερμής ISBN 960-320-133-2
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ελαφότοπος Κεντρικού Ζαγορίου-Πληροφορίες για το χωριό Αρχειοθετήθηκε 2022-01-24 στο Wayback Machine.
 |
Αυτό το λήμμα σχετικά με ένα χωριό της Ελλάδας χρειάζεται επέκταση. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το. |